«Οικονομικός» αγώνας ή «κοινωνική εξέγερση»

Παρά τη χρόνια –ίσως και δικαιολογημένη σε ορισμένες (ρεφορμιστικές) περιπτώσεις - απαξίωση του οικονομικού αγώνα σαν «ενσωματωμένο αγώνα για την τσέπη» (σύμφωνα με την αναρχοαυτόνομη φρασεολογία) όλα δείχνουν ότι η σημερινή παγκόσμια καπιταλιστική κρίση βάζει ξανά την πολιτική στο τιμόνι των εξελίξεων. Τα οικονομικά μέτρα που εξαγγέλλονται απ’ το κεφάλαιο, μέτρα που υποτίθεται προτείνονται για το ξεπέρασμα της κρίσης, με μια δεύτερη ματιά δεν φαίνονται και τόσο μέτρα οικονομικά. Πρόκειται περισσότερο για μια πολιτική αντεπίθεση του κεφαλαίου, με οικονομικό μανδύα τους όρους πώλησης της εργατικής δύναμης, αλλά με αντικειμενικό σκοπό τη συνολική καθυπόταξη του εργαζόμενου (ή άνεργου) ανθρώπου. Παραπέμπουν στη διασφάλιση πολιτικής κυριαρχίας στις σχέσεις εργασίας, στις συνθήκες της ζωής παρά σε έναν ξερό «οικονομικό διακανονισμό» έστω υπέρ της πλουτοκρατίας.

Η εισοδηματική πολιτική αποτελούσε ανέκαθεν τη βασική και επίσημη αιχμή αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και κυβερνώντων, μεταξύ εργαζόμενων και εργοδοσίας. Μέσα από την οικονομική πολιτική των κυβερνήσεων νομιμοποιήθηκε η παρατεταμένη εξαθλίωση, θεσμοθετήθηκε η ανεργία και η φτώχεια. Διαλύθηκαν κοινωνικές κατακτήσεις. Συμπιέστηκαν στοιχειώδη πολιτικά και δημοκρατικά δικαιώματα. Τσιμεντοποιήθηκε το περιβάλλον. Καταπατήθηκαν ελεύθεροι χώροι κοινωνικής έκφρασης. Επιβλήθηκε η εμπορευματοποίηση των πάντων. Μέτρα «οικονομικά» με μια έννοια συνέβαλαν σε αντιδραστικές συμπεριφορές και είχαν τις επιπτώσεις τους στη σφαίρα της συνείδησης.

Η «οικονομική» ήττα των εργαζομένων (στην πραγματικότητα ήττα πολιτική) κατοχύρωσε μια ήττα ιδεολογική με την ενίσχυση του ατομισμού, της ανθρωποφαγίας, της εχθρότητας και του φόβου σε καθετί ασυνήθιστο και «μη κανονικό» που εν δυνάμει προκαλεί την ανασφάλεια (απέναντι σε απεργίες, διαδηλώσεις, συγκρούσεις, εξεγέρσεις).

Η οικονομική πολιτική δεν έχει ποτέ συνέπειες μονάχα οικονομικές. Το κάθε δέντρο που ξεριζώνεται από τις μπουλντόζες του κέρδους και της εξουσίας, το κάθε κτίριο που μένει αναξιοποίητο ή διεκδικείται από το κεφάλαιο για να αποφέρει κέρδος, τη στιγμή που χρυσοπληρώνει ο εργαζόμενος το κεραμίδι πάνω από το κεφάλι, τη στιγμή που ο άστεγος ξεπαγιάζει στους δρόμους της κοινωνικής αναισθησίας πρέπει να προκαλεί την αντίδραση κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου. Αποτελούν όλα αυτά συνέπειες του κυρίαρχου συστήματος. Το πού πρέπει να δοθεί η κύρια μάχη είναι το ζητούμενο. Γιατί η αποσπασματική θεώρηση των πραγμάτων, που άλλοτε αποθεώνει (1.500€, 1.800€ κ.λπ. ο μισθός) και άλλοτε σνομπάρει τον αγώνα για αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις, που άλλοτε οργίζεσαι βίαια και «ενστικτώδη» με τη βία των κατασταλτικών μηχανισμών και άλλοτε ζητά τον εκδημοκρατισμό τους, οδηγεί στην παραίτηση από την ανάγκη της ανατροπής. Οδηγεί σε μια λογική χαρακωμάτων και οχύρωσης γύρω από το «μικρό και ασήμαντο» (γύρω από κομματικά γραφεία ή κτιριακές καταλήψεις) που προσφέρουν, το καθένα με τον τρόπο του, μια ψευδαίσθηση ασφάλειας και σιγουριάς απέναντι στο σύστημα.

Στις συνθήκες που διαμορφώνονται, η κύρια αντιπαράθεση βρίσκεται στην εναγώνια προσπάθεια του συστήματος να πληρώσουν οι εργαζόμενοι την κρίση. Είναι η βασική πλευρά της αντιπαράθεσης που όσο δεν αντιμετωπίζεται από το κίνημα φέρνει αντιδραστικές εξελίξεις παντού και σε όλους τους τομείς. Είναι μια αντιπαράθεση ταξική, που αφορά κοινωνικές τάξεις κι όχι απλά μια αντιπαράθεση «διαφορετικής θεώρησης πραγμάτων» που τάχα σχετίζεται με την ηλικία, το γούστο, το «μυαλό που κουβαλά κανείς». Γιατί εν τέλει ακόμη και το… lifestyle είναι ένα ζήτημα σκληροπυρηνικά πολιτικό και ταξικό. Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία 617, 4/4/2009