Πυκνώνουν και δυναμώνουν οι αντιστάσεις των εργαζόμενων στην Ευρώπη

ΠΡΑΓΑ 21/9

Καθώς γράφονται οι γραμμές αυτού του άρθρου (δημοσιεύτηκε στη τελευταία Πρ. Σημαία που κυλοφόρησε το Σάββατο που μας πέρασε) έχει ξεκινήσει μια εβδομάδα μαζικών κινητοποιήσεων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Δεκάδες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι διαδήλωσαν μαζικά την Τρίτη (21 Σεπτ.) στην Πράγα, διαμαρτυρόμενοι για τις σχεδιαζόμενες περικοπές μισθών. Τα συνδικάτα απειλούν με περαιτέρω κινητοποιήσεις, ωστόσο η κεντροδεξιά κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον Πετρ Νέτσας παραμένει αμετακίνητη. Η διαδήλωση των εργαζομένων στην Πράγα, η μεγαλύτερη εδώ και χρόνια, αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τη νέα κεντροδεξιά κυβέρνηση συνασπισμού της Τσεχίας.

Την Τετάρτη 22/9 μεγάλη διαδήλωση εργαζομένων πραγματοποιήθηκε στην Πολωνία, ενώ την Πέμπτη 23/9 πήραν τη σκυτάλη οι Γάλλοι με νέα 24ωρη γενική απεργία κόντρα στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση.

Γαλλία

ΓΑΛΛΙΑ 23/9

Παρά τις ογκώδεις διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις των εργατικών συνδικάτων το προηγούμενο διάστημα, ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί παρουσιάζεται ανυποχώρητος στην προώθηση των συνταξιοδοτικών ανατροπών και βασικά στο θέμα του ορίου ηλικίας. Χιλιάδες διαδηλωτές είχαν συγκεντρωθεί μπροστά στην Εθνοσυνέλευση την ώρα της ψηφοφορίας, ζητώντας την απόσυρση του νόμου έστω και την τελευταία στιγμή. Στις 15 του Σεπτέμβρη και ύστερα από τη γενική απεργία της 7 του ίδιου μήνα, το γαλλικό Κοινοβούλιο με ψήφους 329 υπέρ έναντι 233 κατά ενέκρινε το νομοσχέδιο της κυβέρνησης Σαρκοζί, το οποίο -μεταξύ άλλων- προβλέπει την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης από τα 60 στα 62 έτη. Συγκεκριμένα, το όριο της πρόωρης συνταξιοδότησης από τα 60 έτη που ήταν μέχρι σήμερα θα αυξάνεται με το νέο νόμο κατά τέσσερεις μήνες κάθε χρόνο μέχρι το 2017. Το όριο των 60 ετών είχε εισαχθεί το 1983 από τον Φρανσουά Μιτεράν. Παράλληλα, αυξάνεται από 65 σε 67 έτη και το όριο ηλικίας για την πλήρη συνταξιοδότηση. Τον επόμενο μήνα αναμένεται, λόγω και των δεδομένων συσχετισμών, να το ψηφίσει και η Γερουσία.

Από την άλλη, η κυβέρνηση Σαρκοζί ανήγγειλε κάποιες «παραχωρήσεις», σχεδιασμένες όπως φαίνεται εκ των προτέρων, για να διαμορφώσει την εικόνα ότι «ακούει και διαπραγματεύεται». Ετσι, διεύρυνε τις κατηγορίες εργαζομένων που θα αποτελούν «εξαιρέσεις» και θα συνταξιοδοτούνται στα 60 αντί στα 62 τους χρόνια. Αυτοί είναι οι εργαζόμενοι που αρχίζουν τον εργασιακό βίο πριν από τα 18 χρόνια, όπως και οι εργάτες που μπορούν να αποδείξουν 10% ανικανότητα λόγω βαριών εργασιών (πριν από τη «μεταρρύθμιση» ίσχυε το 20%)! Οι διαβεβαιώσεις στη φάση αυτή στόχο έχουν να αμβλύνουν την ολοένα και αυξανόμενη οργή των γάλλων εργαζόμενων. Απέναντι σε αυτά, οι έξι από τις οχτώ συνομοσπονδίες (CGT, CFDT, CFE-CGC, CFTC, UNSA, FSU) αποφάσισαν ακόμη μια 24ωρη γενική απεργία για τις 23 Σεπτεμβρίου.(Όπως και έγινε, οι απεργιακές συγκεντρώσεις της μέρας αυτής ήταν αρκετά μαζικότερες από αυτές της 7 Σεπτέμβρη).

Βρετανία

ΜΕΤΡΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ 6/9

Από τις 13 ως τις 16 Σεπτεμβρίου έγινε στο Μάντσεστερ το 142ο συνέδριο του TUC. Στο TUC ανήκουν 58 συνδικαλιστικές οργανώσεις με 6,5 εκατ. μέλη. Αναπόφευκτα, οι περικοπές των δημοσίων δαπανών αποτέλεσαν το βασικό θέμα συζήτησης. Αμφισβητείται η κυβερνητική επιμονή ότι χρειάζονται τέτοιες περικοπές για κάποια περίοδο ή ότι χρειάζονται καν, όπως υποστηρίζουν τα πιο ριζοσπαστικά συνδικάτα, όπως το Συνδικάτο Δημόσιων και Εμπορικών Υπηρεσιών (PCS).

Ωστόσο, και παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, υπήρξε σύμπτωση στο ότι πρέπει να αντικρουστεί η πολιτική των μεγάλων περικοπών δαπανών ως αναπόφευκτων και αναγκαίων για την οικονομική ανάκαμψη. Εχουν προηγηθεί μια σειρά μικρές αλλά δυναμικές κινητοποιήσεις το προηγούμενο διάστημα, με πιο σημαντική των μέσων μαζικής μεταφοράς. Στις 24 Αυγούστου, αντιπρόσωποι των συνδικάτων μεταφορών TSSA και RMT συναντήθηκαν για να συζητήσουν την πρώτη στην ιστορία κοινή απεργία στο μετρό του Λονδίνου, ενάντια στη σχεδιαζόμενη κατάργηση 800 θέσεων εργασίας στο προσωπικό των σταθμών και στο κλείσιμο των γκισέ πώλησης εισιτηρίων.

Η πρόταση που υποβλήθηκε από το συνδικάτο μεταφορών RMT ήταν μια 24ωρη απεργία κάθε μήνα, επί 6 μήνες, εκτιμώντας ότι η μάχη θα είναι συνδικαλιστική αλλά και πολιτική. Η πρώτη απεργία έγινε στις 6/9. Ακολουθεί άλλη στις 3/10 και μετά στις 2 και 28/11. Στο μεταξύ, το τεχνικό προσωπικό της Ex-Metronet αποφάσισε απεργιακές κινητοποιήσεις σε ημέρες που να συμπίπτουν με τις απεργίες των άλλων υπαλλήλων. Στις 2/10, 1 και 27/11 προγραμματίζουν απεργίες και 200 εργαζόμενοι στη συντήρηση της Alstom-Metro. Σε επαναλαμβανόμενες στάσεις εργασίας έχουν κατέβει, πρώτη φορά στην ιστορία, και οι εργαζόμενοι στη φαρμακοβιομηχανία Astra-Zeneca, λόγω των μεγάλων περικοπών που αποφάσισε η διοίκησή της στις συνταξιοδοτικές εισφορές. Οι στάσεις έχουν προγραμματιστεί μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου. Στις 5-6 Οκτωβρίου που είναι το συνέδριο των Συντηρητικών και στις 19-20 Οκτωβρίου που είναι η συνολική κυβερνητική επανεξέταση των δαπανών θα απεργήσουν οι τεχνικοί, οι δημοσιογράφοι και οι παρουσιαστές του BBC».

Προς πολιτικές ανακατατάξεις;

Καθώς η διάγνωση της όλης κατάστασης εμπεριέχει βάσιμες ανησυχίες για το σύστημα και για το τι μπορεί να πυροδοτηθεί μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα, πληθαίνουν ολοένα και περισσότερο οι φωνές για αυτοσυγκράτηση. Προς το παρόν, τα μετρήσιμα στοιχεία αναφέρονται σε δημοσκοπικά νούμερα. Στη Βρετανία ήδη γίνεται λόγος για ανακατατάξεις στην πολιτική σκηνή, τέσσερεις μόλις μήνες μετά τις εκλογές.

Οι πρώτες σελίδες των έγκυρων βρετανικών εφημερίδων από τη μια μιλούν για πολεμικό κοινωνικό κλίμα και από την άλλη τονίζουν την αμφιβολία και το σκεπτικό για την ανακοπή αυτού του απεργιακού κύματος από τον σημερινό κυβερνητικό συνασπισμό. Ηδη το ποσοστό των Εργατικών ανεβαίνει στις δημοσκοπήσεις, φτάνοντας σχεδόν εκείνο των Συντηρητικών (37% έναντι 39%), ενώ οι Φιλελεύθεροι πέφτουν διαρκώς. Πέρα όμως από τις «δημοσκοπικές διαθέσεις» του πληθυσμού, που είναι αναμενόμενες, το σοβαρότερο στοιχείο ανησυχίας του βρετανικού κατεστημένου είναι άλλο: μήπως αυτή η δυσφορία οδηγήσει και σε ήττα του θεωρούμενου ως απόλυτου φαβορί για την ηγεσία των Εργατικών, Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, (όπως και έγινε) ο οποίος ανήκει στο κατεστημένο και αποτελεί κακέκτυπο του Τόνι Μπλερ!

Αλλά και στη Γαλλία παρατηρούμε ανάλογη συμπεριφορά του Τύπου, που μάλιστα προχωρά και κάπως περισσότερο, ενισχύοντας το σκεπτικισμό (που επίσης καταγράφουν διάφορες δημοσκοπήσεις) για την αποτελεσματικότητα των απεργιών! Αν δηλαδή αυτές οι σποραδικές κινητοποιήσεις μπορούν να αναγκάσουν την κυβέρνηση να μην εφαρμόσει την αντιδραστική αυτή νομοθεσία αλλά και να βάλουν φραγμό στα νέα, ακόμη πιο σκληρά μέτρα που προδιαγράφει η σημερινή εξέλιξη.

Ο διπλός ρόλος των δημοσκοπήσεων (έγκυρων κατά τεκμήριο μέσων ενημέρωσης, όπως η «Μοντ») είναι εμφανής. Καταρχήν βασίζονται σε πυρήνα αλήθειας σε ό,τι αφορά σημερινούς όρους και το συνολικότερο πλαίσιο που γίνονται αυτές οι κινητοποιήσεις. Από την άλλη, ωστόσο, διαμορφώνουν, θέλουν να διαμορφώσουν, ένα πνεύμα ματαιότητας γενικά των αγώνων. Και εδώ αποτυπώνεται ο πραγματικός φόβος του συστήματος για τον έλεγχό τους.

Δεν είναι μόνο η στάση των συνδικάτων (των συγκεκριμένων παραδοσιακών συνδικάτων) που ανησυχεί πολύ έντονα το σύστημα, αλλά η αδυναμία να διαμορφώσουν στρατηγική και τακτική εντός των πλαισίων του, καθώς οποιαδήποτε κινητοποίηση συνδυάζεται με μια ολοένα και αυξανόμενη δυσφορία του πληθυσμού, στο σύνολό του, απέναντι στις κυβερνητικές πολιτικές.

Το μοτίβο λοιπόν παρουσιάζεται ίδιο και απαράλλαχτο σε όλη την Ευρώπη τόσο εντός όσο και εκτός ευρωζώνης: ελλείμματα, χρέη, ύφεση από τη μια και από την άλλη -και σε απάντηση δήθεν- η ανεργία, οι μειώσεις μισθών και συντάξεων και η κατάργηση όσων κοινωνικών παροχών υφίστανται ακόμα.

Διαμορφώνεται ωστόσο ένα άκρως αντιφατικό κλίμα που κυοφορεί έντονες αντιθέσεις σε όλο το εύρος των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων που απαρτίζουν το σημερινό πολιτικό στάτους. Πρόβλημα όχι μόνο για τις κυβερνήσεις αλλά συνολικά για το σύστημα που μέσα του, και εν πολλοίς και για λογαριασμό του, δρούσαν και δρουν τα κυβερνητικο/ρεφορμιστικά συνδικάτα και οι εργατικές συνομοσπονδίες. Η πίεση από την εργατική και λαϊκή οργή είναι ταυτόχρονα και προς όλες τις κατευθύνεις το ίδιο ισχυρή. Και αυτό διαμορφώνει μια νέα εκρηκτική κατάσταση σε όλον τον ευρωπαϊκό χώρο, που αναζητεί πραγματική διέξοδο. Η γενική εικόνα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μικρές ή μεγάλες, για το μήνα που διανύουμε αλλά και για τους επόμενους θα είναι αναπόφευκτα αυτή των μαζικών απεργιακών κινητοποιήσεων από τη μια και της ενίσχυσης όλων των κατασταλτικών μέτρων και μορφών από την άλλη.