Οι επιδιώξεις των ΗΠΑ στην Ασία

Οι εξελίξεις τρέχουν, ο αναταγωνισμός των ιμπεριαλιστών οξύνεται και παίρνει επικίνδυνες μορφές. Η περίπτωση της Κορέας και οι διαστάσεις που παίρνει, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, οι δηλώσεις του Ομπάμα που δεν αποκλείουν τη "στρατιωτική δράση"  τονίζοντας τον κίνδυνο που αποτελεί για τη διεθνή ασφάλεια η Β.Κορέα σε συνδυασμό με δηλώσεις και δημοσιεύματα, τους τελευταίους μήνες, που χαρακτηρίζουν τη πολύπαθη χερσόνησο το επόμενο θερμό πεδίο θα πρέπει να μας κάνει να ανησυχούμε ιδιαίτερα. Είναι αλήθεια ότι οι προκλήσεις από το καθεστώς της Ν. Κορέας με τη βοήθεια των Αμερικάνων δεν ήταν λίγες και ότι κάποια στιγμή οι Βορειοκορεάτες, που έχουν τους Κινέζους πίσω τους, θα απαντούσαν. Ούτε η περίπτωση της δολοφονίας των Ιρανών επιστημόνων μπορεί να είναι άσχετη με τις δρομολογούμενες εξελίξεις στην Ασιατική ήπειρο.

Αναδημοσιεύουμε εδώ το άρθρο της Προλεταριακής Σημαίας (20-11) για την επίσκεψη του Ομπάμα και τους σκοπούς της στην ασιατική ήπειρο πριν δύο βδομάδες η οποία να σημειώσουμε ότι ήταν αφορμή να πραγματοποιηθούν αντιιμπεριαλιστικές διαδηλώσεις σε αυτές τις χώρες, ιδιαίτερα στην Ινδία. Κάτι που βέβαια τα αστικά ΜΜΕ, διεθνή και ντόπια, δεν είδαν ούτε άκουσαν.

Oλοκληρώθηκε η 10ημερη περιοδεία Ομπάμα σε χώρες της Ασίας, η οποία -σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή του Λευκού Οίκου- ήταν επικεντρωμένη σε οικονομικά θέματα. Όχι πως αυτά δεν έχουν (σήμερα ιδιαίτερα) τη σημασία τους, αλλά οι ιεραρχήσεις για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό σε σχέση με τις πιέσεις που δέχεται από τις εξελίξεις στα διεθνή μέτωπά που άνοιξε την τελευταία δεκαετία έχουν πολύ πιο σύνθετο χαρακτήρα από το κλείσιμο κάποιων εμπορικών συμφωνιών. Η δήλωση Ομπάμα στους δημοσιογράφους που τον συνόδευαν στο ταξίδι αυτό ότι «η Ασία συνεχίζει να θέλει την ανάμειξη των ΗΠΑ», έχει ανάποδη ανάγνωση: Οι ΗΠΑ θέλουν περισσότερο από ποτέ να έχουν καθοριστική ανάμιξη στα της Ασίας. Οι λόγοι κάτι παραπάνω από προφανείς:

Όχι μόνο η ενίσχυση αλλά και η αναβάθμιση της επιρροής τους στην ασιατική ήπειρο, απέναντι στις ταχύτητες που αναπτύσσει η Κίνα και σε όλα επίπεδα, δίνουν τον πραγματικό στόχο του οδοιπορικού (το μακροσκελέστερο μέχρι τώρα) του προέδρου Ομπάμα σε χώρες της περιοχής.

Η άποψη που προβλήθηκε από πολλούς αναλυτές, μέσα και έξω από τις ΗΠΑ, ότι Ο Μπαράκ Ομπάμα με αυτό το ταξίδι ήλπιζε ότι ίσως θα απομακρυνόταν από την πίεση των ρεπουμπλικάνων και της κοινής γνώμης για τα εσωτερικά θέµατα (και στο κλίμα που διαμόρφωσε η πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση για την ανανέωση του Κογκρέσου και της Γερουσίας) δίνει την μία πλευρά του υπαρκτού προβλήματος για τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό σε ό,τι αφορά τους μόνιμους και σταθερούς στόχους του.

Το πρόγραμμα του Αμερικανού προέδρου περιελάμβανε επίσκεψη σε Ινδία (τετραήμερη), Ινδονησία, Ν. Κορέα και Ιαπωνία. Στις δύο τελευταίες ως μετέχων των συνόδων κορυφής των G20 και του APEC (Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας χωρών της Ασίας και του Ειρηνικού). Σε ό,τι αφορά τις συνόδους αυτές, που τα αποτελέσματα τους ήταν λίγο πολύ προδιαγεγραμμένα και αναμενόμενα, σε καμία περίπτωση δεν θα περίμενε κανείς να αποτελέσουν από μόνες τους ιδιαίτερο και σημαντικό στοιχείο πολιτικής ανάλυσης. Και για να το πούμε διαφορετικά, η όποια πολιτική σημασία αυτών των συνόδων πρέπει να συναρτηθεί με τους προηγούμενους σταθμούς του σε Ινδία και Ινδοκίνα, που άλλωστε αφορούσαν και το μεγαλύτερο σε χρόνο διάστημα της 10ήμερης περιοδείας του.

Όλα, λοιπόν, μοιάζουν να επικεντρώνονται ενάντια στην Κίνα. Όχι τόσο οι εμπορικές συμφωνίες όσο οι πολιτικές κινήσεις του Μπαράκ Ομπάμα (έστω και σε θεωρητικό επίπεδο στη φάση αυτή) παρέχουν πλούσιο υλικό σ' αυτή την κατεύθυνση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να υπενθυμίσουν έστω και σιωπηρά στο Πεκίνο (και όχι μόνο) τον «ιστορικό» ρόλο τους στην Ασία. Η γεωπολιτική τους επιρροή στο χώρο αυτό αμφισβητείται ευθέως από τους καταιγιστικούς ρυθμούς «εξωστρέφειας» της Κίνας. Η μέχρι τώρα αντίδρασή τους δείχνει σημάδια κορεσμού και τείνει, πλέον, να διαμορφώσει όρους συνολικότερης αμφισβήτησης. Οι «παίκτες» είναι πολλοί και ισχυροποιούνται συνεχώς με αποτέλεσμα ο έλεγχος αυτής της περιοχής αναφορικά με προηγούμενες δεκαετίες να είναι πλέον πολύ πιο σύνθετος και ακόμη πιο δύσκολος

Το κοινό, λοιπόν, στοιχείο και των τεσσάρων χωρών που επισκέφθηκε ο Ομπάμα είναι η κρίσιμη γεωστρατηγική τους θέση και η δυναμική που αναπτύσσουν σε διάφορους τομείς.

Ινδία

Ως γνωστόν η Ινδία είναι η χώρα µε την οποία οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν πέρσι τις περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις από ό,τι µε οποιαδήποτε άλλη χώρα. Και αυτό δεν έγινε μόνο και μόνο για να προωθηθούν συμφωνίες για την πώληση οπλικών συστημάτων. Οι δηλώσεις Ομπάμα σε κάθε περίπτωση είναι χαρακτηριστικές του κλίματος που θέλουν να διαμορφώσουν οι ΗΠΑ. Η Ινδία λοιπόν «δεν είναι απλώς μία αναδυόμενη δύναμη, αλλά πρέπει λογίζεται πλέον ως μία παγκόσμια δύναμη» και «η οποία (δύναμη) συνοδεύεται και από ακόμα μεγαλύτερες ευθύνες»! και ότι «η συνεργασία ΗΠΑ-Ινδίας θα αποτελέσει μία σύμπραξη από τις σημαντικότερες του 21ου αιώνα».

Από την άλλη και η ινδική πλευρά δεν έμεινε πίσω σε δηλώσεις: "Ισότιμους εταίρους" (;) στις στρατηγικές σχέσεις αποκάλεσε την Ινδία και τις ΗΠΑ ο πρωθυπουργός της Ινδίας και πρώτος άνοιξε τη συζήτηση ότι η Ινδία περιμένει από την αμερικανική πλευρά να αποσαφηνίσει τη θέση της και την πρόθεσή της να καταλάβει μία μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο Μπαράκ Ομπάμα κατά τη διάρκεια ομιλίας του ενώπιον του ινδικού κοινοβουλίου τάχτηκε (με έναν τρόπο που δεν διεκδικεί εύσημα σαφήνειας) υπέρ της ανάδειξης της Ινδίας σε μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Είπε : «Πράγματι, η δίκαιη και βιώσιμη παγκόσμια τάξη που αναζητεί η Αμερική περιλαμβάνει έναν ΟΗΕ που είναι αποτελεσματικός, αξιόπιστος και νομιμοποιημένος. Και γι' αυτό μπορώ να πω σήμερα ότι τα επόμενα χρόνια προσβλέπω σε ένα Συμβούλιο Ασφαλείας που θα έχει μεταρρυθμιστεί και θα περιλαμβάνει την Ινδία ως μόνιμο μέλος. Στην συνέχεια αναφέρθηκε στο άμεσο διάστημα: «Ως δύο παγκόσμιοι ηγέτες, οι ΗΠΑ και η Ινδία μπορούν να συνεργαστούν στην παγκόσμια ασφάλεια ιδιαίτερα καθώς η Ινδία θα υπηρετήσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας τα επόμενα δύο χρόνια» ως προσωρινό μέλος φυσικά.

Φυσικά πολλά και ποικίλα ερωτήματα γενούν οι αποστροφές του λόγου για ένα νέο «Συμβούλιο Ασφαλείας» σ' αυτή τη φάση. Πάντως μέχρι στιγμής Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αποφύγει το θέμα, δηλώνοντας ότι η αναβάθμιση της θέσης της Ινδίας θα πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τη μεταρρύθμιση του διεθνούς οργανισμού. Με «ποιους» και «πώς» τη σκέφτονται αυτή τη μεταρρύθμιση οι ΗΠΑ; Ακόμα κι αν το ζήτημα κινείται σε επίπεδο σχεδιασμού, μια τέτοια μεθόδευση θ' ανοίξει και θα τεθεί πρακτικά; Τα σημερνά 5 μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (με τη Γερμανία και την Ιαπωνία σε μόνιμη αναμονή) είναι η μεταπολεμική έκφραση των παγκόσμιων συσχετισμών και ισορροπιών των οποίων η μερική ή και ολική (πολύ περισσότερο) ανατροπή, όσο και αν σήμερα βρίσκονται σε φάση αμφισβήτησης, θα δρομολογήσει δραματικές συνέπειες για όλους λαούς του κόσμου.

Τέλος, σε ό,τι αφορά ένα κρίσιμο για την Ινδία ζήτημα, ο Μπαράκ Ομπάμα τα μάσησε λίγο. Αναφερόμενος στο διαφιλονικούμενο Κασμίρ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν τη δυνατότητα να επιβάλουν λύση για την περιοχή του Κασμίρ ή για κάθε άλλη διαφορά στις σχέσεις ανάμεσα στην Ινδία και το Πακιστάν, υπογραμμίζοντας την περιπλοκή του ενιαίου, πλέον, προβλήματος Αφγανιστάν -Πακιστάν

Ινδονησία

Η μετάβαση στην Ινδονησία, είχε και τη συναισθηματική της φόρτιση! Ο Μπαράκ Ομπάμα είχε ζήσει εκεί επί 4 χρόνια τη δεκαετία του ‘60, όταν ήταν παιδί. Ο Ομπάμα δήλωσε σε φοιτητές του Πανεπιστημίου της Τζακάρτα ότι η Ινδονησία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ζωής του και ότι οι ΗΠΑ ποτέ δεν θα βρεθούν σε πόλεμο με τον Ισλάμ.! Το μεγάλο άνοιγμα στο μουσουλμανικό κόσμο που σχεδίασε ο πρόεδρος Ομπάμα από την Ινδονησία (μεγαλύτερο ακόμη και από το άνοιγμα κατά την ομιλία του στο Κάιρο τον Ιούνιο του 2009, σύμφωνα με τους αναλυτές) σκιάστηκε από την ανακοίνωση των Ισραηλινών ότι θα συνεχίσουν τον εποικισμό στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Στην Ινδονησία ο Αμερικανός πρόεδρος πρόβαλλε με έμφαση και αρκετές φορές το θέμα της θυσίας των «ατομικών δικαιωμάτων στο βωμό της οικονομικής ανάπτυξης». Η αιχμή για το κινεζικό μοντέλο ήταν κάτι παραπάνω από σαφής. Είναι βέβαιο πως με την Ινδονησία, ισχυρό παίκτη στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ασίας και μέλος των G20, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να θέσουν ένα ακόμη λιθαράκι στη διάφανη πλέον στρατηγική τους να μετατοπιστεί το κέντρο βάρους και η ανάλογη πίεση από την μεριά της Κίνας.

Κορέα - Ιαπωνία

Ο Μπαράκ Ομπάμα έκλεισε την περιοδεία του σε Ν. Κορέα και Ιαπωνία στις Συνόδους των G20 και του APEC. Η θέση και η σχέση του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού με τις χώρες αυτές είναι ίσως ένα ξεχωριστό και πολύπλευρο ζήτημα. Ωστόσο, σήμερα οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές φαίνεται να αναδεικνύουν διάφορες αιχμές της επιθετικότητας τους στην περιοχή. Έχουμε λοιπόν, ενδεικτικά, με βάση κάποιες πιο πρόσφατες κινήσεις:

Την ενθάρρυνση της Ιαπωνίας στη διένεξη τόσο με την Κίνα σχετικά για τα νησιά Σενκάκου στο Νότο όσο και για τις Κουρίλες Νήσους προς τα βόρεια και ενάντια στη Ρωσία. Και τα δύο ζητήματα βγαίνουν ξανά στην επιφάνεια πολύ πρόσφατα και με λιγότερο διπλωματικό τρόπο από ό,τι προηγούμενες φορές.

Όσο για τη Ν. Κορέα είναι γνωστό ότι χρησιμοποιείται ως μία συνεχής πίεση προς τη Β. Κορέα, δηλ προς την Κίνα, σε τακτά και συχνά διαστήματα.