Λιβύη Να σταματήσει η σφαγή των εξεγερμένων και κάθε σχέδιο για δυτική επέμβαση!

Του Δημήτρη Παυλίδη
 

Άκρως επικίνδυνη αλλά και συγκεχυμένη διαμορφώνεται η εσωτερική κατάσταση στη Λιβύη το απόγευμα της Πέμπτης 24 Φλεβάρη, όπως γράφονται αυτές οι γραμμές. Οι πληροφορίες που φτάνουν μέσω κυρίως των δυτικών ΜΜΕ περιγράφουν μια χαώδη κατάσταση με απώλεια του ελέγχου από το καθεστώς Καντάφι του ανατολικού μέρους της χώρας με επίκεντρο την βόρεια Κυρηναϊκή και προπύργιο τη Βεγγάζη. Συγκρούσεις και αντικυβερνητικές διαδηλώσεις έχουν αναφερθεί και στη δυτική πλευρά αλλά η κατάσταση στην Τρίπολη δεν φαίνεται να είναι ανάλογη από μαρτυρίες ξένων που φεύγουν από τη χώρα. Πληροφορίες μιλούνε για εκατοντάδες νεκρούς, χιλιάδες τραυματίες και μεγάλο κύμα φυγής από τα συνοριακά περάσματα με κατεύθυνση την Αίγυπτο και την Τυνησία αν και ορισμένες ειδήσεις όπως αυτή του Αλ Αραμπίγια που ανέφερε πως υπάρχουν χιλιάδες νεκροί είναι πιθανόν μέρος μιας δυτικής εκστρατείας που ήδη έχει ξεκινήσει από αρκετά κέντρα στις ΗΠΑ, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Το καθεστώς επιβεβαιωμένα επιχείρησε ακόμη και με αεροπορικές επιθέσεις να καταστείλει την αποστασία τμημάτων του στρατού και το άνοιγμα αποθηκών οπλισμού από τους εξεγερμένους, ιδιαίτερα στη Βεγγάζη, ενώ ο Καντάφι με δύο διαγγέλματά του, δήλωσε αποφασισμένος να δώσει μάχη μέχρις εσχάτων για να καταστείλει την εξέγερση και να ανακαταλάβει την ανατολική περιοχή της χώρας. Το γεγονός πως δεν υπάρχουν αρκετοί ξένοι δημοσιογράφοι στο εσωτερικό, σε συνδυασμό με το εμπάργκο επίσημων ειδήσεων από το καθεστώς, δυσχεραίνει την ακριβή εκτίμηση της κατάστασης και δίνει τη δυνατότητα στα δυτικά ΜΜΕ να παρέχουν μια μονομερή εικόνα, η οποία δεν είναι απαραίτητα ακριβής. Παράλληλα φαίνεται, με τις αποσκιρτήσεις λίβυων διπλωματών και ορισμένων κυβερνητικών στελεχών, πως στο εσωτερικό του καθεστώτος υπάρχει ρήγμα, η έκταση του οποίου μένει να διακριβωθεί τις επόμενες ημέρες.

Επί ...ισλαμοσοσιαλισμού!

Με 90 δισ. δολάρια περίπου ετήσιο ΑΕΠ σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2010 και ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα τα 13.800 δολάρια, η Λιβύη, μια αραιοκατοικημένη και με νεανικό, σχετικά, πληθυσμό χώρα, δεν αποτελεί μια από τις χειρότερες -αραβική ή αφρικανική- περιπτώσεις από τη σκοπιά του επιπέδου ζωής. Με το 78% περίπου των 6,5 εκατομμυρίων Λίβυων να κατοικεί στις πόλεις, η χώρα ζει κυρίως από τις εξαγωγές των υδρογονανθράκων και από αυτές στηρίζει τις εισαγωγές τροφίμων και εξοπλισμού καθώς και τις δημόσιες επενδύσεις στη βιομηχανία και στη γεωργία. Από τα πρώτα κράτη της Αφρικής που κέρδισαν την τυπική ανεξαρτησία τους μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, παλιά ιταλική κτήση, η Λιβύη από το 1969 βρίσκεται υπό τον έλεγχο του καθεστώτος που δημιούργησε ο Καντάφι, ο οποίος με μια ομάδα αξιωματικών του στρατού ανέτρεψε τη μοναρχία μέσα στο κύμα που δημιούργησε η ανάδειξη του νασερισμού και ο αγώνας ενάντια στη νεοαποικιοκρατία. Έκλεισε τις στρατιωτικές βάσεις των Αμερικάνων και των Άγγλων, εθνικοποίησε σε σημαντικό βαθμό τη βιομηχανία εξόρυξης πετρελαίου και προχώρησε σε πολιτικές διανομής γης. Στην πορεία το καθεστώς εξελίχθηκε σε κανονική απολυταρχία μιας ελίτ που για χρόνια αντιμαχόταν τη δυτική επεμβατική πολιτική και την πολιτική της για το Παλαιστινιακό και γι' αυτό υπήρξε ένα από τα μαύρα πρόβατα της λεγόμενης διεθνούς σκηνής. Στη δεκαετία του '80 δύο φορές οι Αμερικάνοι επί προεδρίας Ρίγκαν (1981-1986) επιτέθηκαν στρατιωτικά στη χώρα, με αντικείμενο τον έλεγχο του κόλπου της Σύρτης, με αποτέλεσμα θύματα κυρίως αμάχους τη δεύτερη φορά, από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Τη δεκαετία του '90, με πρωτοβουλία των Αμερικάνων επιβλήθηκε σκληρό διεθνές οικονομικό και πολιτικό εμπάργκο μέσω του ΟΗΕ με αφορμή τη λεγόμενη υπόθεση Λόκερμπι, κυρώσεις που έπαψαν σταδιακά να ισχύουν από τα τέλη της δεκαετίας με απόφαση για αναστολή τους, αφότου το καθεστώς Καντάφι άρχισε μια διαδικασία προσαρμογής και αποκατάστασης των σχέσεων με τους δυτικούς ιμπεριαλιστές και τις δυτικές εταιρίες πετρελαίου. Τα τελευταία χρόνια αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, άρχισαν να γίνονται σχέδια για πώληση χαμηλής τεχνολογίας πολεμικού εξοπλισμού και ενισχύθηκαν οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικά με την Ιταλία. Παράλληλα αναπτύχθηκαν οι σχέσεις με την Κίνα, φτάνοντας στα 6,6 δισ. δολάρια στο διμερές εμπόριο με κύριο προϊόν το πετρέλαιο, με συμφωνίες για κατασκευή συγκοινωνιακών έργων, όπως η σιδηροδρομική γραμμή Τρίπολης - Σύρτης, και με παρουσία -όπως αποδείχτηκε αυτές τις ημέρες- τουλάχιστον 30 χιλιάδων κινέζων εργαζόμενων στη χώρα.


Παρακινημένοι από το κύμα των αραβικών εξεγέρσεων οι Λίβυοι ειδικά στο ανατολικό τμήμα της χώρας βρήκαν την ευκαιρία να αναμετρηθούν με το καθεστώς που έτσι και αλλιώς βρίσκονταν σε μια σταδιακή φάση εκφυλισμού και προσπαθούσε πλέον με μια σκληρή πολιτική καταστολής να διατηρηθεί στην εξουσία. Η εξέλιξη αυτή, που ο ίδιος ο Καντάφι από τις πρώτες ημέρες της τυνησιακής εξέγερσης φαίνεται να φοβόταν, οπωσδήποτε έχει τις βασικές αιτίες της στο εσωτερικό κοινωνικό και πολιτικό τοπίο της χώρας που, παρά την πρόοδο που πέτυχε συγκριτικά με τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας, δεν μπόρεσε να λύσει βασικά κοινωνικά και εθνικά προβλήματα και σταδιακά αντιστράφηκε. Η ανισότητα, η ανεργία, οι αποκλεισμοί και η καταστολή φαίνεται να έχουν παίξει σημαντικό ρόλο και απλά ήταν ζήτημα χρόνου να εκδηλωθεί η οργή γι' αυτά. Από την άλλη πλευρά, όπως και σε άλλες ανάλογες περιπτώσεις σε αυτό το κύμα των αραβικών εξεγέρσεων, οι εκδοχές που προσφέρονται για το μέλλον μπορεί να είναι περισσότερο οπισθοδρομικές και χειρότερες για τις λαϊκές μάζες που εξεγείρονται. Και αυτό γιατί δεν φαίνεται να υπάρχουν έστω και μειοψηφικά δυνάμεις και ηγεσίες φιλολαϊκές και προοδευτικές, ενώ πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος της παρεμβολής του ιμπεριαλισμού, που ήδη και στην περίπτωση της Λιβύης μετά το πρώτο ξάφνιασμα δείχνει να συντονίζει τα κέντρα επιρροής του και να καταρτίζει μέχρι και σχέδια επέμβασης. Άλλωστε ακόμα και μετά τη στροφή της εξωτερικής πολιτικής του Καντάφι και τις διαδοχικές προσαρμογές (έστω και με αντιφατικά βήματα), η Δύση, ειδικά οι Αμερικάνοι αλλά και οι παλιοί αποικιοκράτες (με πρώτους και καλύτερους τους Εγγλέζους), ποτέ δεν χώνεψε πως έχασε τον πλήρη έλεγχο του ορυκτού πλούτου της χώρας. Και αυτοί θα ήθελαν διακαώς να γυρίσουν μαζί με τις πολυεθνικές τους στην περιοχή σαν απόλυτοι άρχοντες με σημαία τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Από αυτήν την άποψη δεν πρέπει να υποτιμηθούν δημοσιεύματα σαν αυτό της εφημερίδας ''Wall Street Journal'' στις 23 Φλεβάρη, που καλεί την Αμερική και την Ευρώπη να βοηθήσουν για την ανατροπή του Καντάφι και οι απανωτές δηλώσεις του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ που σε άλλες περιπτώσεις είναι πολύ φειδωλός.


Το γεγονός μάλιστα πως η εξέλιξη της εξέγερσης μέχρι τώρα δείχνει να μπορεί να αναβιώσει σενάρια διάσπασης της χώρας, που κατά πάσα πιθανότητα υπήρχαν από τα χρόνια που το καθεστώς Καντάφι βρισκόταν στο στόχαστρο της Δύσης, είναι πολύ ανησυχητικό σαν εκδοχή. Σε αυτόν τον προβληματισμό συνηγορούν και οι πολλές σημαίες με την ημισέληνο που ήδη κυματίζουν στα κατειλημμένα κυβερνητικά κτίρια στη Βεγγάζη και στις άλλες πόλεις της Κυρηναϊκής και οι υπαρκτές φυλετικές και ιστορικές αντιθέσεις που μπορεί να ενισχυθούν μετά τις σφαγές στις οποίες επιδίδεται το καθεστώς στα δύο τμήματα της χώρας. Αρκετοί ξένοι παρατηρητές σημειώνουν με νόημα τις τελευταίες ημέρες πως η περιοχή της Βεγγάζης είναι η πλουσιότερη σε κοιτάσματα, συγκεντρώνει το μεγαλύτερο βιομηχανικό πετρελαϊκό δυναμικό και αποτελεί το κυριότερο σημείο εξαγωγής της λιβυκής παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν κάτι ήξερε ή ήταν απλά ένας γενικός φόβος, αλλά είναι αλήθεια πως ο λίβυος ηγέτης στις 10 του περασμένου Οκτώβρη σε μια παρέμβαση του στην αραβο-αφρικανική σύνοδο κορυφής στην Σύρτη με αφορμή το δημοψήφισμα απόσχισης στο νότιο Σουδάν ήταν αρκετά σαφής μιλώντας πως αυτό το ρήγμα θα είναι η αρχή για ανάλογες εξελίξεις και σε άλλες χώρες της Αφρικής. Φυσικά όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις ο ιδιόρρυθμος ηγέτης της Λιβύης μάλλον ακούστηκε αναξιόπιστος, μια και ήταν ο ίδιος που παλιότερα ενίσχυσε τους αποσχιστικούς του νότιου Σουδάν, έστω και αν τότε επικεφαλής ήταν ο, θεωρούμενος παναφρικανιστής, Τζον Γκάραγκ.


Οι εξελίξεις στη Λιβύη τις επόμενες ημέρες μπορεί να γίνουν πιο δραματικές και οπωσδήποτε περισσότερες ερμηνεύσιμες. Έτσι κι αλλιώς αυτή την ώρα όμως δύο είναι τα βασικά ζητήματα που πρέπει να απασχολούν τους προοδευτικούς ανθρώπους στον αραβικό αλλά και σε όλο τον κόσμο. Πρώτα να σταματήσει άμεσα η σφαγή των εξεγερμένων Λίβυων από το –έτσι και αλλιώς–αντιδραστικό καθεστώς Καντάφι. Και δεύτερον να καταγγελθούν και να αποκλειστούν σκέψεις ή και σχέδια της Δύσης (Ευρώπης και ΗΠΑ) για οποιασδήποτε μορφής επέμβαση στα εσωτερικά της Λιβύης. Ο λαός της Λιβύης πρέπει να έχει τον πρώτο και τελευταίο λόγο για το κοινό μέλλον του.

Υστερόγραφο

Ενώ είχε κλείσει αυτό το άρθρο διαβάζουμε την τοποθέτηση του γαλλικού ΥΠΕΞ για τις εξελίξεις στη Λιβύη, που μιλάει για ενδεχόμενο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Παράλληλα ευρωπαίος αξιωματούχος χωρίς να δίνει το όνομά του μιλάει για το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης στη Λιβύη για τον απεγκλωβισμό ευρωπαίων υπηκόων. Τίποτα δεν είναι ξεκάθαρο για το ποια ακριβώς στάση θα κρατήσει η καθεμιά από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Για όλους τα πράγματα είναι κρίσιμα και ένα παραπάνω βέβαια για τους λαούς. Σε κάθε περίπτωση η ιμπεριαλιστική επέμβαση είναι δοσμένη, ανεξάρτητα από τα μέσα και τη μεθόδευση που θα επιλεγεί. Αυτό που είναι ζητούμενο για κάθε λαό και για τον λαό μας είναι να μην μπερδευτεί ούτε για μια στιγμή για τον βρόμικο και εγκληματικό ρόλο του ιμπεριαλισμού και αντίθετα να βαθύνει ο αντιιμπεριαλιστικός χαρακτήρας της πάλης του.

πηγή: Προλεταριακή Σημαία