Σκέψεις με αφορμή το ..." πείραμα της πατάτας"

Είναι γεγονός ότι το λεγόμενο κίνημα της πατάτας δημιούργησε μεγάλο ντόρο. Βοήθησε σε αυτό ιδιαίτερα η υιοθέτησή του από τα ΜΜΕ, παρακολουθώντας κανείς το Mega για παράδειγμα θα έλεγε ότι έκανε μια καταπληκτική στροφή εναντίον των ...μονοπωλίων των τροφίμων, ειδικά αυτών που μεσολαβούν μεταξύ αγρότη και "καταναλωτή". Βέβαια για τις άλλες μεγάλες βιομηχανίες, όπως η 3Ε για παράδειγμα που καθορίζει πολλά στο χώρο και που εδώ και κάμποσο διάστημα οι εργαζόμενοί της στην Κόκα Κόλα απεργούν κατά του κλεισίματος και των απολύσεων δε λένε κουβέντα, ούτε για τις μεγάλες επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ, που καθορίζουν τις τιμές όπως θέλουν χωρίς κανένας να τους λέει κάτι. Το δε υπουργείο Ανάπτυξης δια του γενικού του γραμματέα φρόντισε από νωρίς να εκφράσει τη χαρά του εκφράζοντας όμως παράλληλα τον …προβληματισμό – απειλή - του σε σχέση με τους διαφυγόντες φόρους και την ποιότητα - πιστοποίηση των τροφίμων. 
Από αυτά και μόνο θα μπορούσε κανείς να βγάλει τα συμπεράσματά του και να στραφεί κατά αυτού του κινήματος. Είναι όμως έτσι;

Ας το πάρουμε το πράγμα από την αρχή. 
Η οποία δεν είναι άλλη ότι ο εργαζόμενος λαός στο σύνολό του βιώνει μια σφοδρή επίθεση από πλευράς ιμπεριαλιστικού και ντόπιου κεφαλαίου ενάντια όχι μόνο σε κάποια δικαιώματα αλλά στη ζωή του όλη.  Ανεργία, μειώσεις μισθών και συντάξεων σε επίπεδα πείνας, κατάργηση στοιχειωδών δικαιωμάτων σε παιδεία – υγεία - κατοικία, καταστροφή μικρομεσαίων στρωμάτων σε πόλεις και χωριά, αβάσταχτα χαράτσια που ολοένα και αυξάνουν, δημιουργούν ένα τοπίο όπου ο κόσμος της δουλειάς και της παραγωγής του πλούτου αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα να ανταπεξέλθει ακόμη και στα απλά καθημερινά όπως είναι το φαγητό. Βασικό πλεονέκτημα της επίθεσης αυτής κατά του λαού είναι η έλλειψη συγκρότησής του και όπου έχει απομείνει η διάλυσή της. Φροντίζει το σύστημα να κόψει, αν είναι δυνατόν, κάθε τρόπο αντίστασης του λαού και ιδιαίτερα της εργατικής τάξης. Στην καλύτερη περίπτωση να ελέγξει τις αντιδράσεις. Δημιουργεί ένα κλίμα μοιραίου και αναπόφευκτου ώστε να μπορεί να περάσει με πιο εύκολο τρόπο την αναδιανομή πλούτου και την υποταγή των εργαζόμενων προς όφελός του.

Η αποσυγκρότηση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων γενικότερα δεν είναι κάτι που συντελείται τώρα. Έχει ξεκινήσει από δεκαετίες για πολλούς και διάφορους λόγους, αυτό που συμβαίνει τώρα είναι το τελειωτικό χτύπημα.Έχει ξεκινήσει από το δεύτερο μισό του προηγούμενου αιώνα ο οποίος εκτός από αιώνας των επαναστάσεων είναι και αιώνας των αντεπαναστάσεων!

Από την άλλη όμως ο λαός νοιώθει την ανάγκη με κάποιο τρόπο να αντιδράσει, να αντισταθεί. Παρά την ήττα που έχει υποστεί, παρά την συνακόλουθη απογοήτευση και ανεμπιστοσύνη που έχει απέναντι στη δυνατότητά του να αντισταθεί με οργανωμένο τρόπο ακόμη και να ανατρέψει όχι μόνο πολιτικές αλλά το ίδιο το σύστημα. Μπορεί το σύστημα, παρέα με τους κάθε λογής εργοδοτικούς, κυβερνητικούς, ρεφορμιστές συνδικαλιστές και πολιτικούς φορείς, να κατόρθωσε να απαξιώσει ότι αγωνιστικό και επαναστατικό υπήρξε στο κοντινό παρελθόν, δεν μπορεί όμως να σβήσει από τη συλλογική μνήμη πως ότι καλό έγινε για το λαό μέχρι τώρα έγινε μόνο με αγώνα. Οι πολυποίκιλες και διαστρεβλωτικές αναφορές το τελευταίο διάστημα στο ΕΑΜ  με τον τρόπο τους αυτό δείχνουν.

Τα τελευταία τρία χρόνια η ανάγκη της αντίστασης εκφράστηκε με διάφορους τρόπους. Άλλοτε είχαν το χαρακτήρα της εξέγερσης ή του ξεσηκωμού (Δεκέμβρης ’08, πλατείες το καλοκαίρι του ’11), άλλοτε το χαρακτήρα των μαζικών απεργιών και συγκεντρώσεων. Για ένα χρονικό διάστημα, τον περασμένο Σεπτέμβρη – Οκτώβρη, είχαμε τη μαζική αμφισβήτηση των συνδικαλιστικών ηγεσιών σε εργασιακούς χώρους του δημοσίου όπου οι εργαζόμενοι κόντρα σε αυτές προχώρησαν σε πολυήμερες καταλήψεις και απεργίες που οδήγησαν στη μεγάλη 48ωρη απεργία του Οκτώβρη.Τους τελευταίους μήνες χαρακτηριστικές είναι οι κινητοποιήσεις σε εργοστάσια σε όλη την Ελλάδα, με αυτήν των χαλυβουργών να ξεχωρίζει. Μεγάλη αδυναμία και ιδιαίτερα καθοριστική όλων αυτών των κινητοποιήσεων είναι η έλλειψη σύνδεσης και συντονισμού τους.

Γενικά λοιπόν δε μπορούμε να πούμε ότι «τίποτα δε γίνεται» όπως μας λένε δεξιά και αριστερά, ιδίως αριστερά(!), αλλά ίσα ίσα ο εργαζόμενος λαός χωρίς να φαίνεται ότι ακόμη έχει πεισθεί σε απόλυτο βαθμό αντιδράει, αντιστέκεται, έχει ξεσπάσματα. Μαζικά μάλιστα.

Η «αντίφαση» αυτή φάνηκε ιδιαίτερα το τριήμερο 10 – 12 Φλεβάρη. Όπου οι απεργίες, με τα μέτρα που έχουμε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια, δεν είχαν την αναγκαία μαζικότητα αλλά οι συγκεντρώσεις της τρίτης μέρας ήταν συγκλονιστικές, παρά το γεγονός ότι από πουθενά δε φαινόταν ότι υπήρχε περίπτωση να μην ψηφιστεί το νέο μνημόνιο. Είναι πράγματι αντίφαση αυτό ή όπως λένε κάποιοι «οι εργαζόμενοι κώλωσαν να απεργήσουν και βγήκαν την …κυριακάτικη βόλτα τους»; Τώρα βέβαια τι σόι «βόλτα» είναι αυτή σε ένα περιβάλλον άγριας καταστολής που κατά τύχη δεν είχαμε νεκρούς αυτό μόνο αυτοί που τα ξεστομίζουν αυτά μπορούν να μας τα εξηγήσουν!

Μετά λοιπόν από δεκαετίες όπου οι λαοί, μαζί και ο δικός μας, εμπεδώνουν την ήττα του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος, που η εργατική τάξη έχει πλήρως αποσυγκροτηθεί, που το ιμπεριαλιστικό - καπιταλιστικό σύστημα έχει σαρώσει τα πάντα σχεδόν, είναι φυσικό να ζούμε τέτοιες «αντιφάσεις». Το πόσο δρόμο θα πάρει για να γίνει και πάλι το οργανωμένο εργατικό κίνημα πρωταγωνιστής των εξελίξεων, να ξαναβγούν οι λαοί για τα καλά στο προσκήνιο, να συγκροτηθεί το νέο επαναστατικό κομμουνιστικό κίνημα ως πολιτικός εκφραστής της εργατικής τάξης δεν μπορούμε να το ξέρουμε. Αυτό που πάντως σίγουρα ξέρουμε ότι είμαστε στην αρχή. Ας πούμε σε ένα μεταβατικό στάδιο όπου συνυπάρχουν η ήττα και η απογοήτευση με την διάθεση αντίστασης και ξεσηκωμού.

Αυτή τη διάθεση, σε αυτή την περίοδο, θέλουν να εκφράσουν οι αγρότες από τη μια και οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι και οι συνταξιούχοι στις πόλεις από την άλλη με το λεγόμενο «πείραμα της πατάτας». Οι μεν να διαθέσουν τα απούλητα αποθέματά τους ξεπερνώντας τους μεσάζοντες κεφαλαιοκράτες του χώρου των τροφίμων, οι δε να ξεπεράσουν την ακρίβεια θεωρώντας και αυτοί ότι χτυπούν το κεφάλαιο. Έστω και συμβολικά!

Και ‘δω πάμε στα δύσκολα! Τι πρέπει να κάνει η αριστερά; Να καταγγείλει και αυτή την κίνηση προβάλλοντας τις επιδιώξεις του συστήματος και να καθαρίσει; Να την υιοθετήσει πλήρως και να την προβάλλει ως το άπαν του κινήματος που δήθεν αμφισβητεί τα θεμέλια του συστήματος;

Ή να την δει σαν μια κίνηση άμυνας από μεριάς λαϊκών στρωμάτων που αντιμετωπίζουν άμεσα το φάσμα της εξαθλίωσης και της πείνας, σαν μια κίνηση η οποία ναι μεν έχει όρια (αυτά που θέτει το ίδιο το σύστημα) αλλά εμπεριέχει, έστω εμβρυακά, στοιχεία αυτοοργάνωσης του λαού ακόμη και αμφισβήτησης του συστήματος;

Είναι σίγουρο ότι κάθε κίνηση αλληλεγγύης, αυτοοργάνωσης και αυτοδιαχείρισης όταν δεν είναι τμήμα ενός οργανωμένου εργατικού - λαϊκού κινήματος που αμφισβητεί, αντιστέκεται, προσπαθεί να ανατρέψει τις πολιτικές εξαθλίωσης του λαού και ξεπουλήματος της χώρας, που έχει ως στόχο την ανατροπή του, το μόνο που καταφέρνει είναι να επουλώνει πληγές, να λειτουργεί τελικά υποβοηθητικά απέναντι σε αυτό που υποτίθεται ότι αντιπαλεύει και να δίνει χρόνο στον αντίπαλο να περάσει στην επίθεση.

Μπορεί σε αυτή τη φάση το «πείραμα της πατάτας» ή όποιου άλλου προϊόντος να βολεύει το σύστημα, να λειτουργεί εφησυχαστικά στο λαό αν όμως οι ίδιοι που το κολακεύουν και το καναλιζάρουν στα μέτρα τους νοιώσουν ότι τους απειλεί τότε θα το τσακίσουν. Ήδη μέσα από δηλώσεις διαφαίνεται αυτό. Το βολεύει το σύστημα πράγματι αντί οι εργάτες, οι αγρότες, οι συνταξιούχοι, οι άνεργοι και οι νεολαίοι να διεκδικούν δουλειά, μισθούς και εισοδήματα, σχολεία και νοσοκομεία, στέγη και τροφή, απαιτώντας τα από το κράτος και το κεφάλαιο ως αυτονόητο δικαίωμά τους, αμφισβητώντας τις πραγματικές αιτίες της εξαθλίωσή τους, τρέχουν δεξιά και αριστερά για να πάρουν ένα φθηνό προϊόν. Βολεύει δημαρχαίους που εφαρμόζουν τον Καλλικράτη με ευλάβεια να παριστάνουν τους φιλολαϊκούς, την εκκλησία να κάνει το θεάρεστο έργο της με ξένα (και λαϊκά) κόλλυβα, βολεύει την ΟΝΝΕΔ και τις διάφορες ακροδεξιές και ελληναράδικες οργανώσεις που έχουν γεμίσει το τόπο με «κοινωνικά παντοπωλεία» του "αδιαμεσολάβητου εμπόριου". Το βολεύουν ακόμη και οι διάφορες δυαδικές «εξουσίες» και «παράλληλες δομές» που προέρχονται από οργανώσεις και συλλογικότητες που θεωρούν ότι αμφισβητούν το σύστημα. Θέτει όρια όμως, όρια που δυστυχώς ακόμη έχει τη δύναμη να τα καθορίζει αυτό.

Η αριστερά αντί λοιπόν να κάνει περισπούδαστες αναλύσεις για να καταλήξει για άλλη μια φορά είτε να καταγγείλει το σύστημα για να την ... «κάνει» είτε να κολακέψει λαθεμένες αντιλήψεις υποταγμένη στο σύστημα και τα ιδεολογήματά του (όπως έκανε και στις δύο περιπτώσεις με τις «πλατείες») θα έπρεπε να πάρει τις ευθύνες της. Να είναι εκεί με το λαό και να δίνει την πραγματική μάχη για να σπάσει την ηττοπάθεια, την απογοήτευση, τις αυταπάτες να του αποδείξει ότι μπορεί να πάρει την υπόθεση όχι μόνο της διατροφής του αλλά της ζωής του όλης στα χέρια του. Ότι θέλει άλλου τύπου οργάνωση πραγματικά λαϊκής, εργατικής, αγροτικής, νεολαιίστικης που θα ξεπερνάει τις λογικές ανάθεσης σε μεσσίες και φωστήρες. Ότι θέλει αυτή την …παλιά «νέου τύπου οργάνωση» που θα φτάνει να αμφισβητεί την ίδια την ύπαρξη του ιμπεριαλισμού – καπιταλισμού, μια οργάνωση που δεν θα είναι «για» αλλά θα είναι των εργατών και του λαού. Αλλά με μια αριστερά που θεωρεί ακόμη και την επανάσταση έργο που πρέπει να της ανατεθεί και τις τρέχουν τα σάλια μόλις ακούσει εκλογές αυτό δεν γίνεται!

Αυτά σαν πρώτες σκέψεις με αφορμή το «πείραμα της πατάτας».