Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, τόσο ο Μόρσι όσο και η ηγεσία των «Αδελφών Μουσουλμάνων» έχουν τεθεί υπό περιορισμό. Μέτρο μάλλον απαραίτητο, για να βραχυκυκλωθεί η δράση των «αδελφών Μουσουλμάνων»(ΑΜ), οι οποίοι, τις προηγούμενες μέρες, ήταν και αυτοί στους δρόμους και σε υπεράσπιση της κυβέρνησης Μόρσι.
Η σημερινή εξέλιξη δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία». Είχαν προηγηθεί πολλά πρόδρομα γεγονότα σε όλο το προηγούμενο διάστημα και ιδιαίτερα το τελευταίο δεκαήμερο. Αρχικά, ο στρατός είχε δώσει ένα 7ήμερο περιθώριο (τελεσίγραφο) στον Μόρσι και τους ηγέτες τις αντιπολίτευσης «να τα βρούνε»! Ακολουθεί, και μετά τις μεγάλες διαδηλώσεις της Κυριακής, το 48ωρο τελεσίγραφο που καταλήγει στην ολική ρήξη του στρατού με την κυβέρνηση Μόρσι. Δεν είναι εύκολο να πούμε, και ενώ τα γεγονότα εξελίσσονται με αυτή τη ταχύτητα, «ποια» και «πόσα» από αυτά που συμβαίνουν αποτελούν στοιχεία ενός γενικότερου σχεδιασμού. Πάντως, η ολική επαναφορά του στρατού στο προσκήνιο (στο παρασκήνιο είχε πάντα ενεργό ρόλο) και μάλιστα ως «σωτήρα», ήταν μελετημένη και προετοιμασμένη. Το σχέδιο για την «μετάβαση προς την ομαλότητα» που προανήγγειλε ο στρατηγός αλ-Σίσι στο διάγγελμά του (πριν λήξει το τελεσίγραφο), αποτελούσε στην πράξη την ομολογία, πως βρισκόταν από καιρό σε εξέλιξη ένα πραξικόπημα, με στόχο την ανατροπή του Μόρσι. Κατά συνέπεια, η σημερινή εξέλιξη ήταν θέμα χρόνου αλλά και κάποιων ειδικότερων όρων, για να βγει δυναμικά στο προσκήνιο. Πρόσφατα, άλλωστε, είχε διαμηνύσει πως θα είναι, σε κάθε περίπτωση, με τους διαδηλωτές ενάντια στο Μόρσι.
Οι συγκεντρώσεις της προηγούμενης Κυριακής ήταν προγραμματισμένες. Η κύρια παράταξη της αιγυπτιακής αντιπολίτευσης, το Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας, που περιλαμβάνει στην ηγεσία του και τον νομπελίστα Ειρήνης Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι και το αιγυπτιακό αντιπολιτευτικό κίνημα Tamarud, είχαν εξαγγείλει διαδηλώσεις σε όλη την Αίγυπτο, τη μέρα της «επετείου» της εκλογής του Μόρσι. Το κίνημα Tamarud, που ξεκίνησε ως εκστρατεία συλλογής υπογραφών την Πρωτομαγιά στην πλατεία Ταχρίρ, υποστηρίζει πως έχει μαζέψει 13 εκατομμύρια υπογραφές πολιτών που ζητούν την αποχώρηση του Μόρσι.
Η συμβολή τους στις εξελίξεις ήρθε ταχύτατα και μετά την άμεση και καθαρή υποστήριξη τους από τη στρατιωτική ηγεσία. Η πολιτική κρίση ξεκινά και προκαλεί τριγμούς και στο εσωτερικό της κυβέρνησης, με μια ακολουθία παραιτήσεων υπουργών που τελικά έφτασαν τους έξι. Οι συγκρούσεις των αντίπαλων ομάδων διαδηλωτών, τα τελευταία 24ωρα, που είχαν απολογισμό 37 νεκρούς και 1.600.τραυματίες, έδωσαν το τελικό τελεσίγραφο.
Με όλα όσα έχουν διαδραματιστεί μέχρι στιγμής, εκτός του ότι βλέπουμε μια ακόμη επιβεβαίωση για τον βαρύνοντα πολιτικά ρόλο του στρατού στην Αίγυπτο, βλέπουμε και μια έμμεση, όσο και καθοριστική, χρήση των διαδηλωτών στη διαπάλη για την εξουσία και στο επίπεδο που τα αιτήματα τους περιορίζονταν στην «εδώ και τώρα» παραίτηση του Μόρσι και την προκήρυξη νέων εκλογών. Αρχικά, οι πρώτες ανακοινώσεις του στρατού (διασκεδάζοντας τις αιτιάσεις, ότι επιθυμούν να διαδραματίσουν οι ίδιες έναν πολιτικό ρόλο!), διευκρίνιζαν πως η αντίδρασή τους (το τελεσίγραφο) αποτελούσε άμεση ανταπόκριση στον «παλμό στους δρόμους της Αιγύπτου». Αυτές οι ανακοινώσεις μπορεί, από τη μια, να ενθουσίασαν τους διαδηλωτές, από την άλλη ωστόσο και αρχικά, έγιναν δεκτές με σκεπτικισμό από την αντιπολίτευση. Ενδεικτικό πως κάποιοι (στρατιωτικοί) ριψοκίνδυνα εκβίαζαν τις εξελίξεις. Ανάλογος σκεπτικισμός φαίνεται να υπάρχει σε ΗΠΑ και ΕΕ. Σύντομα πάντως, το Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας ανακοίνωσε (δικαιολογώντας), πως το τελεσίγραφο των στρατιωτικών «δεν απηχεί τη βούλησή τους να αναλάβουν την εξουσία» αλλά αποδεικνύουν πως οι ένοπλες δυνάμεις σέβονται «τις αρχές της δημοκρατίας και τη βούληση του έθνους ως πηγή εξουσίας»! Μάλλον πήρε διαβεβαιώσεις ότι ελέγχεται η κατάσταση!
Από την πρώτη στιγμή, φάνηκε πως ο νέος κύκλος αναμέτρησης που άνοιγε απέναντι στον Μόρσι και τους ΑΜ, θα είχε άλλον κύριο πρωταγωνιστή πέρα των διαδηλωτών. Το στρατό, που παραμένει το βασικό κέντρο εξουσίας και ο οποίος όχι μόνο δεν πλήττεται από την πτώση Μουμπάρακ αλλά φαίνεται να ενισχύεται ακόμη περισσότερο με αυτή του την κίνηση.
Ως γνωστόν, η επικράτηση Μόρσι στις προεδρικές εκλογές, πριν ένα χρόνο, γίνεται ενάντια στην θέληση του στρατού και της λεγόμενης «κοσμικής αντιπολίτευσης». (Θυμίζουμε πως ο Μόρσι έγινε ο πρώτος ισλαμιστής πρόεδρος της Αιγύπτου στις 30 Ιουνίου 2012, κερδίζοντας τις εκλογές μετά την ανατροπή του Χόσνι Μουμπάρακ, στις 11 Φεβρουαρίου του 2011.)
Τα διχαστικά χαρακτηριστικά και η πόλωση που διαμορφώθηκε και εκφράστηκε στο αποτέλεσμα εκείνων των εκλογών μπορεί να μην έφεραν (όπως προέβλεπαν κάποιοι αναλυτές) την Αίγυπτο κοντά σε εμφύλιο, σήμερα ωστόσο οδηγείται στα άκρα μια σκληρή μάχη για την εξουσία στο εσωτερικό της αστικής τάξης, όπου το αστάθμητο εξακολουθεί να είναι το κυρίαρχο στοιχείο της και επιτείνεται από το γεγονός, πως χρησιμοποιείται ο παράγοντας των λαϊκών κινητοποιήσεων στη μάχη αυτή.
Η θητεία του Μόρσι και των ΑΜ στη εξουσία, που κλείνει σύντομα το κύκλο της πρώτης «δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης», ανέδειξε μια σειρά αντιφάσεις στο πλαίσιο της νέας διαμόρφωσης που έπαιρνε το πολιτικό σκηνικό. Ο Μόρσι, βέβαια, ανοικτά διακήρυττε, πως εμπνέεται από το μοντέλο της Τουρκίας και την πολιτική Ερντογάν -κάτι που σίγουρα δεν άρεσε στους στρατιωτικούς. Μάλιστα, υιοθετούσε και ανάλογες θέσεις σε διεθνή ζητήματα και ειδικότερα για την περιοχή της Μ. Ανατολής (διακοπή διπλωματικών σχέσεων με τη Συρία, ενίσχυση των μισθοφόρων ανταρτών, απαίτηση για αποχώρηση της χεζμπολάχ, κλπ).
Η άνοδος των ΑΜ και του Μόρσι στην εξουσία (συγκυριακή, εκμετάλλευση καταστάσεων), στη φάση εκείνη, βοήθησε σε μια πρώτη εκτόνωση των αντιθέσεων της «μετά Μουμπάρακ» εποχής. Αλλά οι ισορροπίες, όπως φάνηκε, κάθε άλλο παρά είχαν σταθεροποιηθεί. Το στρατιωτικό κατεστημένο, παραμένοντας ένα ισχυρό κέντρο, πέρα από την επιτήρηση του Μόρσι, ευνοεί με διάφορούς τρόπους την διαμορφωμένη και εκλογικά εκφρασμένη πόλωση. (Γράφαμε πριν ένα χρόνο: ‘Πίσω απ΄ όλα αυτά, διακρίνουμε την προσπάθεια του στρατιωτικού κατεστημένου να ενισχύσει τεχνητά ένα πλαίσιο, κύριο χαρακτηριστικό του οποίου θα είναι η πόλωση ανάμεσα σε «ισλαμιστές» και «κοσμικούς». Μια «πόλωση» που θα δίνει το δικαίωμα στους στρατιωτικούς να βγαίνουν και να λένε, ότι «η συνέχιση της διαμάχης των αντιτιθέμενων πολιτικών απειλεί τα θεμέλια του κράτους». Το δηλώνει ήδη ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και υπουργός Άμυνας Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, ο οποίος σπεύδει να διευκρινίσει, ότι «αυτά τα θεμέλια στηρίζονται στον στρατό»! Η «απροθυμία» λοιπόν του στρατού να πατάξει τους «διαδηλωτές της αντιπολίτευσης», δεν εξηγείται μόνο από το ότι οι στρατιωτικοί επιθυμούν να διατηρήσουν την συνέχεια της εικόνας τους «ως υπερασπιστών της επανάστασης που ανέτρεψαν το παλαιό μισητό καθεστώς το 1952 (τον βασιλιά Φαρούκ) αλλά και το 2011 (τον Μουμπάρακ)»! Είναι ο έλεγχος της διαμορφούμενης κατάστασης η οποία βρίσκεται κάτω από την συνεχή πίεση του λαϊκού παράγοντα.’)
Η διαπάλη για την εξουσία στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο στην Αίγυπτο (στην οποία δεν είναι καθόλου βέβαιο πως το πραξικόπημα θα δώσει τέλος) διαμορφώνει ένα πλαίσιο κάθε άλλο παρά σταθερό, σε μια συγκυρία πολύ κρίσιμη για τις ΗΠΑ και του Δυτικούς. Οι οποίοι, για μια ακόμη φορά, υπερθεμάτισαν στις δημοκρατικές διαδικασίες αλλά καθόλου δεν θα τους κακοφανεί ένα «πραξικοπηματάκι» (και ας είναι στο φόντο διαδηλωτών), αν πρόκειται να τους κάνει την δουλειά. Η αρχικά αποστασιοποιημένη προσέγγιση του Στέητ Ντιπάρτμεντ δεν ήταν στήριξη προς τον Μόρσι αλλά ανησυχία σε ότι μπορούσε να προκύψει ως διακύβευμα στη πολύτιμη σχέση τους με την Αίγυπτο. Η οποία Αίγυπτος, και σε ότι αφορά αυτή καθαυτή τη γεωπολιτική- γεωστρατηγική σημασία της, είναι και παραμένει σημαντική παράμετρος στις ισορροπίες που έχουν επιβάλει οι αμερικάνοι ιμπεριαλιστές στην περιοχή.
Ο φόβος των δυτικών για την έκβαση αυτής της κρίσης, η οποία έτσι κι αλλιώς έχει ήδη σημαντικό αντίκτυπο προστιθέμενη στο γενικότερο χάος της περιοχής, είναι πραγματικός. Θα εξακολουθήσει ωστόσο να υφίσταται, όσο τα πραγματικά αίτια της κίνησης του κόσμου (οικονομικά και πολιτικά) όχι μόνο παραμένουν αλλά και βαθαίνουν. Οι επόμενες μέρες θα δείξουν το κατά πόσο η κατάσταση είναι υπό έλεγχο των δυνάμεων (μέσα και έξω από την Αίγυπτο) που σε μεγάλο βαθμό την προκάλεσαν και, σε ακόμη μεγαλύτερο, την αξιοποίησαν.
Το επόμενο διάστημα, και αφού καταλαγιάσει ο κουρνιαχτός των γεγονότων που συγκλονίζουν σήμερα την Αίγυπτο, θα φανούν καλύτερα κάποια πράγματα και ακόμα καλύτερα μετά τις νέες τοποθετήσεις των Αμερικάνων, οι οποίοι μέχρι στιγμής εκτιμούν πως η κατάσταση παραμένει ρευστή.
Ένα είναι βέβαιο για το μέλλον: οι «εξεγερμένοι» της πλατείας Ταχρίρ θα έχουν ακόμη περισσότερους λόγους να βγουν στο δρόμο! Γιατί τα πραγματικά αιτήματά τους, δηλαδή τα ουσιαστικά αίτια που τους κινητοποιούν τα τελευταία τρία χρόνια και που έχουν άμεση σχέση με την καθημερινή τους επιβίωση, δεν βρίσκονται σε κανένα «οδικό χάρτη».
Βέβαια, για ένα επόμενο διάστημα (μήνες, χρόνο, ποιος ξέρει;), ίσως θα πρέπει να περάσουν από ένα ακόμη μεταβατικό στάδιο πολιτικών διεργασιών προς εμπέδωση της... δημοκρατίας.
Χ.Β
πηγή: Προλεταριακή Σημαία
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου