Αντίθεση, σε λίγες μέρες το νέο τεύχος

Σε λίγες μέρες κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εκτός των Τειχών το δέκατο τεύχος του περιοδικού Αντίθεση, θεωρητικό περιοδικό του ΚΚΕ(μ-λ). Κεντρική διάθεση από το βιβλιοπωλείο Εκτός των Τειχών, Γραβιάς 10-12, 10681 Αθήνα, τηλ. 210 3303348.
Παρακάτω σε προδημοσίευση το editorial.

Περιεχόμενα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΣΥΣΚΕΨΗ (ΜΑΗΣ 2013)
Ζητήματα συνδικαλιστικής παρέμβασης, ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΑΤΟΣ
Για τη δημιουργία εργοστασιακών σωματείων, ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ
Προλογίζοντας δύο σημαντικά κείμενα, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΝΟΣ
“Παραγωγικότητα”, εργατικός έλεγχος και άλλα φούμαρα, ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΑΜΑΡΑΣ
Η σύνδεση με την εργατική τάξη θεμελιακός όρος για την προώθηση της πάλης, ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΑΜΑΡΑΣ

Επιχειρηματικό Πανεπιστήμιο, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΓΓΑΔΗΣ
Ξανά για το φασισμό, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΝΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΜΑΟ ΤΣΕΤΟΥΓΚ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ
Τρία ζητήματα στο έργο του Μάο, ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΡΚΟΛΑΚΗΣ
Το έργο του Μάο Τσετούνγ ως τομή και ως συνέχεια, ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΑΗΣ

Το τεύχος αυτό κυκλοφορεί σε μια περίοδο όπου, από τη μία πλευρά, η επίθεση του συστήματος συνεχίζεται ακάθεκτη με απολύσεις, επιστρατεύσεις, νέο φορολογικό πλιάτσικο, διεύρυνση του νομοθετικού πλαισίου που καταπατά στοιχειώδη πλέον αστικοδημοκρατικά δικαιώματα. Από την άλλη πλευρά, η αδυναμία συγκρότησης της αντίστασης των εργαζόμενων μαζών γίνεται εμφανέστερη όσο εντείνεται αυτή η επίθεση. Καταδηλώνεται δηλαδή ότι δεν αρκούν η αγανάκτηση και η αυθόρμητη στιγμιαία αντίδραση, αλλά απαιτείται οργανωμένος και παρατεταμένος αγώνας, ο οποίος θα διεξαχθεί από ένα κοινωνικό υποκείμενο σε διαδικασία οργανικής και πολιτικής συγκρότησης. Μπροστά σε αυτές τις απαιτήσεις των καιρών, το ΚΚΕ(μ-λ) διοργάνωσε τον περασμένο Μάιο πανελλαδική εργατική σύσκεψη με σκοπό την περαιτέρω ανάλυση της κατάστασης στους εργασιακούς χώρους και τον προγραμματισμό για τις ποιοτικές αλλαγές που απαιτεί η πολιτική δουλειά σε αυτούς τους χώρους. Σε αυτό το τεύχος λοιπόν δημοσιεύσουμε δύο γραπτές παρεμβάσεις από αυτή τη σύσκεψη ως προπομπό της μελλοντικής δημοσίευσης των σχετικών επεξεργασμένων υλικών. Επίσης, κρίθηκε ως καλή ευκαιρία η επαναδημοσίευση, μετά από 30 χρόνια, των κειμένων για την εργατική δουλειά που είχε ετοιμάσει ο σ. Βασίλης Σαμαράς στο πλαίσιο της 2ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ(μ-λ) το 1983. Πρόκειται για τις βασικές κατευθύνσεις, πάνω στις οποίες κινήθηκε η οργάνωσή μας κόντρα στις αυταπάτες της συνδιοίκησης και του εργατικού ελέγχου, αυταπάτες που δυστυχώς κυριαρχούν ακόμη στο μεγαλύτερο μέρος της Αριστεράς. Ακόμη και τότε, το σύνολο εκείνης της δουλειάς είχε παραμείνει αδημοσίευτο και είναι αναγκαίο να προγραμματιστεί, εν ευθέτω χρόνω, μια συγκεντρωτική έκδοση που θεωρούμε ότι θα είναι ιδιαιτέρως βοηθητική στις νέες επεξεργασίες του θέματος που απαιτούν οι σημερινές συνθήκες.
Παρά την καθημερινή προπαγάνδα των πολυποίκιλων ΜΜΕ, που χρησιμοποιεί το σύστημα για να παρουσιαστεί μια διαφαινόμενη, υποτίθεται προοπτική εξόδου από την κρίση, ώστε να παραμείνουν οι εργαζόμενες μάζες με την αυταπάτη ότι θα υπάρξει βελτίωση μετά το σημερινό ξεζούμισμα, είναι πλέον εμφανές ότι πείθονται συνεχώς και λιγότεροι. Αφού κατέρρευσε η εικόνα του πανίσχυρου και άτρωτου καπιταλιστικού συστήματος, που κατάφερνε να καλύψει την εδώ και 40 χρόνια κατάσταση κρίσης με πρόσκαιρες φούσκες, οι διάφοροι φωστήρες του στρέφονται πλέον στην αποδοχή αυτής της πλευράς της πραγματικότητας και προσπαθούν να παρουσιάσουν τον καπιταλισμό σαν ένα κοινωνικοοικονομικό σύστημα το οποίο ναι μεν δονείται από τις εξάρσεις της κρίσης διαθέτει δε την ανθεκτικότητα να επανακάμπτει και να υπερβαίνει τα προβλήματά του. Αν λοιπόν η μαρξιστική ανάλυση διαπιστώνει το δομικό χαρακτήρα της κρίσης, οι διαχειριστές του συστήματος προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα κλίμα ευφορίας, εστιάζοντας στην ευελιξία, την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επανάκαμψης. Εκτός δηλαδή τους μηχανισμούς καταστολής και επιβολής των εκάστοτε μέτρων δια της βίας, ξέρουν πολύ καλά ότι πρέπει να δημιουργηθούν και προϋποθέσεις συναίνεσης, που να στηρίζονται και σε ιδεολογικά σχήματα, ώστε να μπορέσουν να ανασυγκροτηθούν κάποιες κοινωνικές συμμαχίες. Στο άμεσο μέλλον λοιπόν θα έχουμε όλο και περισσότερες αναφορές στην ανθεκτικότητα και την ελαστικότητα των μηχανισμών, οπότε θα είναι χρήσιμο να δούμε την αντίσταση ως το αντιθετικό σχήμα στο ιδεολόγημα για την ικανότητα επανάκαμψης του συστήματος. Να δούμε την αντίσταση ως το εργαλείο που διαρρηγνύει τη συναίνεση και την, χαζοχαρούμενη σε τελική ανάλυση, ευφορία.
Η παραπάνω αναφορά στην έννοια της ανθεκτικότητας, ας ληφθεί ως νύξη στις πολυποίκιλες μορφές που παίρνουν οι σχέσεις εξουσίας, στη συγκεκριμένη περίπτωση στον ιδεολογικό τομέα, ώστε να τις συνδέσουμε με τις μορφές που εκδηλώνονται στο επίπεδο της πραγματικής οικονομίας σε περίοδο μόνιμης δομικής κρίσης. Πώς δηλαδή το ιμπεριαλιστικό κεφάλαιο, εκτός από την εξαγωγή απόλυτης υπεραξίας (βλέπε τα απανωτά μνημόνια) επιλέγει επενδύσεις έντασης που επιφέρουν, συγχρόνως με την εκμετάλλευση, την πλήρη καταστροφή κοινοτήτων και του ζωτικού τους χώρου (βλέπε εξόρυξη χρυσού στη Βόρεια Ελλάδα, διαχείριση σκουπιδιών, ιδιωτικοποίηση λιμανιών και συγκοινωνιακών δικτύων, αγωγοί μεταφοράς καυσίμων, καταστροφή αστικών χώρων όπως το Ελληνικό). Τα παραδείγματα αυτά δεν αποτελούν ελληνική αποκλειστικότητα, αλλά τουναντίον τα συναντάμε παντού, πρώτα και κύρια στις εξαρτημένες χώρες, όπου δηλαδή δρα το ιμπεριαλιστικό κεφάλαιο. Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας, η αξιοποίηση μέσω της καταστροφής του αστικού και υπεραστικού χώρου, οι μεταφορές σε άμεση σύνδεση -στη σημερινή φάση του καπιταλισμού- με τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας αποτελούν την αιχμή του ιμπεριαλιστικού κεφαλαίου. Πρόκειται για τις πολυποίκιλες μορφές που χαρακτηρίζουν τη διαδικασία της πρωταρχικής συσσώρευσης, αναγκαία συνθήκη για τη διασφάλιση πλεονεκτικής θέσης στο άγριο ανταγωνιστικό παιχνίδι μεταξύ των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, το οποίο φυσικά, σε τελική ανάλυση, θα παιχτεί στο στίβο της πολιτικής και θα λυθεί, όπως γίνεται συνήθως, μέσω της πολεμικής αντιπαράθεσης.
Όλα αυτά επισημαίνονται, για να επιστρέψουμε στη θεματική του παρόντος τεύχους, ώστε να καταφανεί ότι σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά στην ιστορική περίοδο του καπιταλισμού οι εργασιακές σχέσεις περιπλέκονται και αλληλοκαθορίζονται από τις γενικότερες σχέσεις εξουσίας και την έξαρση της βίας που απαιτείται για να διαιωνιστούν στην κυρίαρχη ταξική μορφή τους. Η αντίσταση στην εκμετάλλευση και τη βία, για να αποκτήσει τα ποιοτικά εκείνα χαρακτηριστικά που να υλοποιούν την προοπτική για την ανατροπή των δεδομένων κυρίαρχων σχέσεων, προϋποθέτει κοινωνικά και πολιτικά υποκείμενα, κατάλληλα συγκροτημένα για τις σημερινές συνθήκες. Πρέπει δηλαδή να δούμε τον τρόπο που συντελείται σήμερα η υπαγωγή της εργασίας στο κεφάλαιο ώστε να κατανοήσουμε τη διαδικασία υποκειμενοποίησης τόσο της εργατικής τάξης και των εργαζόμενων μαζών όσο και του πολιτικού τους εκφραστή. Η διαδικασία όμως υποκειμενοποίησης περνά μόνο μέσα από τις μορφές που παίρνει κάθε φορά η αντίσταση, συντελείται, όπως θα έλεγε και ένας φιλόσοφος, «ακούγοντας τον αχό της μάχης».

Μανόλης Αρκολάκης