Κυβερνητικές κινήσεις για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

Την περασμένη εβδομάδα ξεκίνησε στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής η συζήτηση για το νομοσχέδιο που θα ρυθμίζει την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ, με σκοπό την προκήρυξη διαγωνισμού για την πώληση του 66% της επιχείρησης. Παρά τις "άγριες διαθέσεις" της τρόικας, η κυβέρνηση φαίνεται να μεταθέτει την εισαγωγή του νομοσχεδίου στην ολομέλεια της Βουλής για τις αρχές Φλεβάρη προκειμένου να διασφαλίσει τη σταθερότητά της που δείχνει να απειλείται και από αυτήν την κίνηση.
Ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) είναι η εταιρεία που συστάθηκε το Φλεβάρη του 2012 ως θυγατρική της ΔΕΗ και λειτουργεί ως διαχειριστής και κύριος του δικτύου υψηλής και υπερ-υψηλής τάσης, δηλαδή του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τα σημεία παραγωγής και τις διασυνοριακές συνδέσεις στους υποσταθμούς διανομής . Η σύστασή του κατάργησε τότε το ΔΕΣΜΗΕ και τη Γενική Διεύθυνση Μεταφοράς της ΔΕΗ, στα πλαίσια του νόμου Παπακωνσταντίνου 4001/2011 για την εφαρμογή της σχετικής οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που απαιτεί διαχωρισμό των εταιρειών παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ εντάσσεται, από τη μια, στο γενικότερο πλαίσιο ιδιωτικοποιήσεων που προσπαθεί να υλοποιήσει η κυβέρνηση μέσω του ΤΑΙΠΕΔ και το οποίο χαρακτηρίζεται ως το ευρύτερο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων στον κόσμο. Πρόκειται για περίπτωση αντίστοιχη του ΔΕΣΦΑ, με τον πρώτο να διαχειρίζεται το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και το δεύτερο το δίκτυο φυσικού αερίου. Από την άλλη, η ιδιωτικοποίηση προωθεί τη γενική κατεύθυνση της ΕΕ για την αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, που ξεκίνησε με τις μαζικές ιδιωτικοποιήσεις στη Μ. Βρετανία στα τέλη της δεκαετίας του 1980 επί Θάτσερ, συνεχίστηκε με παρόμοιο τρόπο κύρια στη Γερμανία και αποτελεί πλέον γενική κατεύθυνση που έχει καταγραφεί σε τρία στάδια έκδοσης ευρωπαϊκών οδηγιών.
Είναι καθαρό ότι τέτοιου είδους υποδομές είναι "φιλέτα" για το μεγάλο κεφάλαιο. Η αρχική τους ανάπτυξη απαιτεί τεράστια κεφάλαια και κατά κανόνα υλοποιείται από το συλλογικό καπιταλιστή, το κράτος. Αφού όμως η υποδομή έχει σε μεγάλο βαθμό στηθεί, η λειτουργία της αποφέρει σημαντικά κέρδη και αποκτά οικονομικό ενδιαφέρον για τα μεμονωμένα κεφάλαια, αλλά και στρατηγικό ενδιαφέρον για τους ιμπεριαλιστές. Ο ΑΔΜΗΕ, λοιπόν, με περισσότερα από 11.300 χλμ. γραμμών μεταφοράς και διασυνδέσεις με όλες τις γειτονικές χώρες, ελέγχει μονοπωλιακά το δίκτυο σε ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ τα κέρδη του διασφαλίζονται χρεώνοντας τους καταναλωτές με τέτοιο τρόπο ώστε να κερδίζει σχεδόν 8% στο τοποθετημένο κεφάλαιο, ποσοστό εντυπωσιακό για τα δεδομένα της κρίσης. Για τους λόγους αυτούς, είναι δεδομένο ότι η αγορά του ΑΔΜΗΕ θα γίνει πεδίο σκληρού ανταγωνισμού για τους ιμπεριαλιστές, με την ΕΕ να διατηρεί τον πρώτο λόγο, καθώς, όπως και στην περίπτωση του ΔΕΣΦΑ, απαιτείται η γνωμοδότησή της και για τους όρους και για το αποτέλεσμα του -ενδεχόμενου- διαγωνισμού. Σε αυτή τη βάση είχαν αποκλειστεί τα ρώσικα κεφάλαια από τον ΔΕΣΦΑ (με την επικράτηση τελικά της αζέρικης SOCAR) χωρίς ακόμα να έχει ολοκληρωθεί η πώληση.
Η μεγάλη αύξηση των κερδών που καταγράφεται σε μελέτες της ΕΕ σχετικά με τη διαδικασία "απελευθέρωσης" της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προκαλεί σημαντικές "ζημιές" σε εργαζόμενους και λαό. Από τη μεριά των εργασιακών σχέσεων, οι ιδιωτικοποιήσεις στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας έχουν προκαλέσει κυρίως μαζικές μειώσεις προσωπικού. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι του κλάδου μειώθηκαν κατά 40% σε μια δεκαετία. Επιπλέον, οι εργασιακές σχέσεις χειροτερεύουν με διάφορους μηχανισμούς: κατακερματίζεται η δυνατότητα συλλογικής διαπραγμάτευσης με διαχωρισμό των εργαζόμενων σε πολλά σωματεία, που χάνουν την ισχύ τους λόγω μειωμένης συγκέντρωσης και συμμετοχής. Επικρατούν οι επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις, με τους μισθούς των εργαζόμενων στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής να μειώνονται περισσότερο από αυτούς στην παραγωγή. Παρατηρούνται διαχωρισμοί σε "παλιούς" και "νέους" εργαζόμενους και σημαντική χειροτέρευση για τους δεύτερους. Αυξάνεται η ελαστική και η εποχική εργασία, και η εργολαβοποίηση αφορά ένα μεγάλο και αυξανόμενο κομμάτι των εργαζόμενων στον κλάδο.
Από την άλλη, για το λαό και την πρόσβασή του στην ηλεκτρική ενέργεια, η τάση είναι η λειτουργία με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Η συσσωρευμένη εμπειρία από την Ευρώπη αλλά και από άλλες περιοχές του πλανήτη (όπως τις περιπτώσεις της Λατινικής Αμερικής, όπου η Παγκόσμια Τράπεζα επέβαλε ιδιωτικοποιήσεις ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980), αποδεικνύει ότι οι τιμές του ηλεκτρικού γίνονται απαγορευτικές για μεγάλα κομμάτια του λαού, ενώ η υποτιθέμενη απελευθέρωση της αγοράς οδηγεί σε μεγαλύτερα μονοπώλια και συγκέντρωση του κεφαλαίου.
Αυτή η χειροτέρευση για τους εργαζόμενους και το λαό είναι που απαιτεί την αντίσταση στα σχέδια ιδιωτικοποίησης του ΑΔΜΗΕ. Τα σχόλια των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για "στρατηγικού χαρακτήρα υποδομή που πρέπει να παραμείνει περιουσία του ελληνικού λαού" συσκοτίζουν και τη φύση του κράτους στην καπιταλιστική κοινωνία και τον εξαρτημένο χαρακτήρα της ντόπιας άρχουσας τάξης και το διακύβευμα της όλης διαδικασίας. Ακόμη και ως κρατικές, οι πρώην ΔΕΚΟ δεν αποτελούν λαϊκή περιουσία. Το γεγονός ότι ο ΑΔΜΗΕ ανήκει στην κρατική ΔΕΗ δεν έχει αποτρέψει ούτε τη σημαντική μείωση των εργαζόμενων, τις δραστικές μειώσεις των μισθών τους, την εργολαβοποίηση και την ελαστική εργασία ούτε τη στέρηση χιλιάδων οικογενειών από την ηλεκτρική ενέργεια. Η ΔΕΗ, ο ΑΔΜΗΕ και μια σειρά τέτοιου χαρακτήρα επιχειρήσεις ασφαλώς και έχουν στρατηγικό χαρακτήρα. Όμως, τι είδους στρατηγική (με ή χωρίς ιδιωτικοποιήσεις) μπορεί να απαιτήσει κανείς από μια άρχουσα τάξη βαθιά εξαρτημένη;
Η αντίσταση στην ιδιωτικοποίηση -του ΑΔΜΗΕ σήμερα και των ιδιωτικοποιήσεων γενικά- από την πλευρά του λαϊκού-εργατικού κινήματος έχει νόημα στη βάση της εξασφάλισης περισσότερων δυνατοτήτων μαζικής διεκδίκησης τόσο για το λαό (π.χ. ενάντια στην αύξηση των τιμολογίων) όσο και για τους εργαζόμενους (ενάντια στη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, τις μειώσεις μισθών κ.λπ.) αλλά και στη βάση της όξυνσης των αντιθέσεων στα πλαίσια του συστήματος. Αυτή είναι η λογική που μπορεί να οδηγήσει σε μαζικούς αγώνες , σπάζοντας τις καλλιεργούμενες αυταπάτες για μια καλύτερη διαχείριση του κράτους και της κρατικής περιούσιας από τους "αντιπρόσωπους του λαού".

πηγή: Προλεταριακή Σημαία