Περί επιστράτευσης και του ποιος μπορεί να "σηκώσει" την αντίσταση σε αυτή!

Δεν μπορούσαν να σηκώσουν το βάρος της επιστράτευσης οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ. Έτσι αποφάνθηκε, η παραλίγο με έλλειψη απαρτίας, πλειοψηφία της συνδικαλιστικής ηγεσίας της ΓΕΝΟΠ - ΔΕΗ. Τώρα κατά πόσο ρώτησαν, κατά πόσο συμμετείχαν στις αποφάσεις οι εργαζόμενοι είναι μια άλλη συζήτηση - λεπτομέρεια με την οποία ασχολούνται κάποιοι γραφικοί τύποι που θεωρούν ότι με τις κινητοποιήσεις μπορούν να επιτευχθούν αντιστάσεις, κατακτήσεις και ανατροπές. Έτσι δεν μπορούσαν και οι ηγεσίες των ναυτεργατών, του ΜΕΤΡΟ (αυτοί ακόμη είναι!), των καθηγητών και πάει λέγοντας. Έτσι όπως το πάει η κυβέρνηση σε λίγο θα δικαιούμαστε όλοι μας το "επίδομα ενστόλων"!
Πετάξανε λοιπόν οι της ΔΕΗ το μπαλάκι στη ...κοινωνία! Τη θέτουν προ των ευθυνών της!  Δηλαδή; Στη Βουλή. Στο ενωμένο δημοψηφισματικό μέτωπο των 120 ΑΝΕΛ - ΔΗΜΑΡ - ΣΥΡΙΖΑ - ΚΚΕ και ανεξάρτητων βουλευτών. Οι οποίοι με διαφορετικές μεν προτάσεις, μη τυχών και χαθεί από κάποιον η "ευθύνη", ο "ρεαλισμός" ή η "επαναστατικότητα", συντονίζονται μια χαρά για να γίνει τι; Συζήτηση στη Βουλή για το αν θα γίνει δημοψήφισμα, που για να περάσει χρειάζεται 180 βουλευτές! Οπότε και οι του δημοψηφισματικού μετώπου θα θέσουν προ των ευθυνών τους τούς βουλευτές της Ν.Δ., του ΠΑΣΟΚ και υπολοίπων ανεξαρτήτων. Ο ένας θέτει προ των ευθυνών του τον άλλο με κοινό σκοπό να μην πάρουν πάνω τους τις ευθύνες τους οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ και όλος ο εργαζόμενος λαός αυτής της χώρας που πλείτεται από αυτή τη πολιτική. Ο λόγος; Ο γνωστός. Ο λαός δεν μπορεί, έχει υποταχθεί, είναι στον καναπέ του, ετοιμάζεται για τα καλοκαιρινά του μπάνια (έστω και στη πλαστική πισίνα στη βεράντα) και όλες οι άλλες γνωστές περί της ψυχολογίας του λαού εκτιμήσεις. Κλασική τακτική όλων τους.
Από κοντά και οι φασίστες της Χ.Α. ζητάνε και αυτοί να μείνει η ΔΕΗ σε ελληνικά χέρια και να εθνικοποιηθούν οι ενεργιακές πηγές! Οπότε είναι πολύ πιθανό, αφού όλοι, πλην κυβέρνησης βεβαίως  δέχονται ότι παρά τις διαφορετικές προτάσεις υπάρχει σύγκλιση στο δημοψήφισμα, θα συμψηφιστούν κι αυτοί μαζί. Και άντε να διαφοροποιηθείς μετά!
Εμείς λοιπόν να θυμίσουμε, αφιερώνοντάς τους το,  σε όλους αυτούς με τι τρόπο ο λαός υπερασπίζεται τα δικαιώματά του και ανατρέπει πολιτικές. Ακόμη και σε πιο σκληρές περιόδους. Σε περιόδους όμως που το κομμουνιστικό κίνημα ήταν μαζικό και πραγματικά κομμουνιστικό, που ο λαός πίστευε στις δυνάμεις του και που το Μέτωπό του, το ΕΑΜ, είχε πραγματικούς λαϊκούς στόχους οι οποίοι θα κατακτούνταν μέσα από τη μαζική λαϊκή συμμετοχή και κινητοποίηση. Το μόνο, ίσως, κοινό των δύο εποχών είναι ότι χωρίς το λαό στους δρόμους καλό δεν γίνεται. Τότε η επιστράτευση δεν πέρασε!

 «Επιστράτευση ίσον θάνατος – Όλοι αντάρτες» κραύγαζε το ΕΑΜ με μεγάλα κόκκινα γράμματα στους τοίχους.

Αρχές του 1943 οι ναζί προβαίνουν σε επιστράτευση πολιτών από τις κατεχόμενες χώρες, για εργασία στην υπηρεσία των κατακτητών. Επρόκειτο για εργατική επιστράτευση, για την αναπλήρωση των κενών στην πολεμική τους βιομηχανία. Ο Γκέμπελς δηλώνει: «Ο γερμανικός λαός δίνει το αίμα του, η υπόλοιπη Ευρώπη ας δώσει την εργασία της».

Ο κατοχικός πρωθυπουργός Κ.Λογοθετόπουλος σπεύδει να δημοσιεύσει στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως σχετικό διάταγμα με τίτλο «Περί υποχρεωτικής εργασίας του αστικού πληθυσμού της Ελλάδος». Όταν το διάταγμα στάλθηκε, το βράδυ της 22ης του Φλεβάρη, για να δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, οι οργανώσεις των εργατοϋπαλλήλων του Εθνικού Τυπογραφείου ειδοποίησαν την ηγεσία του ΕΑΜ.

Την επόμενη μέρα κιόλας, ξεσπούν απεργίες και διαδηλώσεις, που συνεχίστηκαν όλες τις επόμενες μέρες. Προκηρύσσεται Γενική Απεργία Δημοσίων Υπαλλήλων για τις 5 του Μάρτη και το ΕΑΜ οργανώνει διαδήλωση ενάντια στην επιστράτευση για τη μέρα εκείνη. Στις 5 του Μάρτη ξέσπασε η θύελλα.
Η γενική απεργία υπήρξε καθολική. Ο λαός της Αθήνας και του Πειραιά βρίσκεται στους δρόμους που γεμίζουν με χιλιάδες προκηρύξεις του ΕΑΜ. Οι διαδηλωτές, που υπολογίζονται πάνω από 300 χιλιάδες, κατέλαβαν το υπουργείο Εργασίας κι έκαψαν τις καταστάσεις εργατών που ήταν για επιστράτευση. Τα γεγονότα της 5ης Μαρτίου αφηγείται ο Δημήτρης Ψαθάς στο βιβλίο του “ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ”:

«Και φτάνει η μέρα. Ξεσπάει η απεργία Τράπεζες, δημόσια γραφεία, ταχυδρομεία, τηλεγραφεία, μαγαζιά -όλα κλειστά. Τρίζει τα δόντια η ψευτοκυβέρνηση. Οι απεργοί θα παταχθούν! Κι όταν ο Γκοτζαμάνης στρώνεται να γράψει το διάταγμα της απόλυσης των απεργών, δεν βρίσκει μια δακτυλογράφο να το δακτυλογραφήσει! Τα εργοστάσια σταματημένα. Κι όλες οι επιχειρήσεις. Η κίνηση της πόλης έχει νεκρωθεί. Πλημμυρίζει η πόλη με παράνομο Τύπο. Μπρος λαέ της Αθήνας! Μπρος αδούλωτη Ελλάδα! Μπρος για τη μάχη των μαχών! Κι ας περιμένουν στους δρόμος έτοιμα τα ντουφέκια. Τα μάθαμε αυτά. Άλλο από το να σκοτώνουν δεν μπορούν...

Στην οδό Πραξιτέλους γίνεται κακό. Οι Ιταλοί σκορπίζουνε το πλήθος. Σηκώνουν τα όπλα, βαράνε κοντακιές, ρίχνουν. Μια κοπέλα ορθώνεται μπροστά τους: -Πίσω, παλιόσκυλα! Ένας Ιταλός τη σημαδεύει. Βροντά το όπλο, σωριάζεται η κοπέλα. Φεύγουν άλλοι, χυμάνε να πάρουν το κορμί. Σε λίγο ο κόσμος που περνά βλέπει στον τόπο που έπεσε η κοπέλα και δακρύζει. Γύρω – τριγύρω στα αίματα έχουν βάλει πέτρες. Τάφος συμβολικός. Όλη μέρα περνάει πλήθος και ρίχνει λουλούδια…

Αλλού μάχες σωστές. Κοντά εκατό χιλιάδες τραβούν προς το πολιτικό γραφείο. Φωτιά σκορπίζουν οι Γερμανοί κι οι Ιταλοί. Μηχανοκίνητα βογγούν. Χειροβομβίδες σκάνε. Πέφτουν οι λαβωμένοι, οι νεκροί. Τους αρπάζουν οι διαδηλωτές και φεύγουν μην πέσουν στα χέρια του κατακτητή. Πρόθυμα ανοίγουν τις πόρτες τους τα σπίτια για να δεχτούν τα θύματα. Γιατροί, νοσοκόμοι, τραυματιοφορείς βοηθάνε. Κι ο κόσμος που βρίσκεται μπροστά στις μπούκες των όπλων σκορπίζει, αλλά δεν εννοεί να διαλυθεί:

Στο υπουργείο Εργασίας! Άλλο κακό εκεί. Στις 11.30΄ είναι μαζεμένοι κοντά πενήντα χιλιάδες διαδηλωτές γύρω – τριγύρω χωμένοι στις παρόδους. Τραγουδάνε τον Εθνικό Ύμνο και χυμάνε με πέτρες και με ξύλα. Σπάζουν τις πόρτες και τα παράθυρα. Κατακίτρινος ο υπουργός Καλύβας ακούει την οχλοβοή ανάμεσα στους καραμπινιέρους που τον φρουρούνε. Φτάνει ενίσχυση της δύναμης. Αστυνομία ελληνική, Ιταλιάνοι, Γκεστάπο. -Πίσω! Διαλυθείτε!- Μπρος, παιδιά! Απάνω τους!-Θα σας σκοτώσουμε! Σκοτώστε μας! Αρχίζει το πολυβόλο. Σκάει η χειροβομβίδα. Και τότε γίνεται τούτο τ’ απίστευτο. Γυναίκες, άντρες και παιδιά ορμούν με πέτρες και με ξύλα πάνω στην ένοπλη δύναμη που ρίχνει. Λαβώνονται πολλοί. Κι άλλοι κουβαλάνε πέτρες στα μαντίλια, άλλοι ξεριζώνουν τις πλάκες απ’ τα πεζοδρόμια. Μάχη πρωτάκουστη. Τους κυνηγάνε εδώ, φυτρώνουν από κει. Κι ένα πράμα μονάχα δεν έχουν στο μυαλό τους – να διαλυθούν.

Τρελοί; Τρελοί ! Εδώ ένας σωριάστηκε τραυματισμένος. Εκεί άλλος κείτεται νεκρός. Εδώ μια ομάδα κοριτσιών που ρίχνουνε πέτρες. Αλλού άλλη ομάδα που κυνηγιέται για να κρυφτεί στους γύρω δρόμους. Εδώ με ξύλα δέρνονται διαδηλωτές και αστυφύλακες. Εκεί δουλεύει πιστολίδι. Χτυπάν τις πόρτες. Ανοίξτε, τραυματίες! Κι οι πόρτες ανοίγουν όλες... Ώρες κρατάνε οι διαδηλώσεις. Ώρες αντηχεί η αντάρα κι ο αλαλαγμός της πόλης.»

Τα σχέδια για πολιτική επιστράτευση ακυρώνονται, γεγονός που αποτελεί μία μεγαλειώδη στιγμή της Εθνικής Αντίστασης, ένα ανεπανάληπτο γεγονός σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Η ματαίωση της πολιτικής επιστράτευσης ήταν και η τελευταία πολιτική πράξη της δεύτερης κατοχικής κυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός των ναζί Λογοθετόπουλος αντικαταστάθηκε ως ανεπαρκής από τους Γερμανούς με έναν άλλο δοσίλογο, τον Ιωάννη Ράλλη τον Απρίλιο του 1943.