08 Ιουνίου 2015

ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Προς κλιμάκωση της έντασης. Πολλά τα ερωτηματικά για τη δολοφονία Μοζγκοβόι.

Ο Αλεξέι Μοζγκοβόι, διοικητής της ομάδας ανταρτών «Prizrak» (Φάντασμα), ένας από τους σημαντικότερους ηγέτες των αυτονομιστών της ανατολικής Ουκρανίας, δολοφονήθηκε μαζί με άλλα έξι άτομα σε επίθεση ομάδας αγνώστων, όπως μετέδωσε το περασμένο Σάββατο η υπηρεσία ενημέρωσης της επαρχίας Λουχάνσκ (LITs). Το αυτοκίνητό του ανατινάχθηκε από «εκρηκτικό μηχανισμό και έπειτα ακολούθησαν πυροβολισμοί από πολυβόλα», ανέφερε ο αξιωματούχος των αυτονομιστών Γκορένκο, ο οποίος δεν έδωσε λεπτομέρειες ή τα ονόματα των υπολοίπων θυμάτων. Ακόμη και σήμερα (που γράφονται αυτές οι γραμμές) τα πράγματα εξακολουθούν να είναι συγκεχυμένα, με αποτέλεσμα τα ερωτηματικά να πληθαίνουν. Αυτή πάντως ήταν η δεύτερη –και επιτυχημένη– απόπειρα δολοφονίας του Μοζγκοβόι. Η πρώτη ήταν τον περασμένο Μάρτιο. Το γεγονός ότι η επίθεση έγινε κοντά στην πόλη Αλτσέβσκ, σε σημείο το οποίο ελέγχεται από τους αυτονομιστές, 30 χλμ. ανατολικά από το μέτωπο, λογικά τίθεται το ζήτημα του «ποιος ελέγχει τι;». Την ευθύνη της δολοφονίας του Μοζγκοβόι και της συνοδείας του ανέλαβε ένας Ουκρανός φασίστας που φαίνεται να είναι αρχηγός μιας ομάδας από αυτές που διεισδύουν στην ανατολική Ουκρανία και οι οποίες οργανώνουν σαμποτάζ, βάζουν νάρκες, δολοφονούν πολιτοφύλακες, συγκεντρώσουν πληροφορίες κ.λπ. Αναφέρεται μάλιστα ότι λίγες ώρες πριν από τη δολοφονία του Μοζγκοβόι μια τέτοια ομάδα ανακαλύφθηκε στο Λουχάνσκ και ένα από τα μέλη της συνελήφθη. Είναι όμως έτσι;
Τα ανδρείκελα του Κιέβου είχαν κάθε λόγο να είναι ενοχλημένα από την ύπαρξη και δράση του Μοζγκοβόι, μια και η απήχησή του ήταν μεγάλη και στην υπόλοιπη Ουκρανία.
Από τη άλλη ο Μοζγκοβόι φέρεται ότι ανήκε στους σφοδρούς επικριτές της επίσημης και υποστηριζόμενης από τη Ρωσία ηγεσίας των αυτονομιστών, αλλά και της εκεχειρίας με το Κίεβο, η οποία υπογράφτηκε τον περασμένο Φεβρουάριο στο Μινσκ της Λευκορωσίας.
Περίπου έναν μήνα πριν, στις 2 Φεβρουαρίου, κοινοποίησε κείμενο «μανιφέστο» στα ΜΜΕ, όπου αναφερόταν στις επιδιώξεις της ομάδας του και κατ' επέκταση του λαού της περιοχής του Ντονμπάς. Στις προτεραιότητές του έθετε τη δίωξη των ολιγαρχών από τις μεγάλες επιχειρήσεις, «οι οποίοι καταστρέφουν τη χώρα για τα δικά τους συμφέροντα, ξεχνώντας ότι όλα ανήκουν στον λαό». Βασική επιδίωξη, «να χτίσουμε ένα δίκαιο σύστημα με ανάλογες συνθήκες και ίσες ευκαιρίες για όλα τα λαϊκά στρώματα (…) είμαστε ικανοί να χτίσουμε ένα νέο κράτος και μια καινούργια κοινωνία των πολιτών, όπου ο άνθρωπος είναι πάνω απ' όλα», έγραφε στο μανιφέστο. Με βάση τα παραπάνω γίνεται φανερό πως είχε αντιπάθειες και στις δύο πλευρές.
Οι οποίες, σε διπλωματικό επίπεδο, προσπαθούν να πείσουν ότι κάνουν προσπάθειες να λύσουν ειρηνικά τις ανταγωνιστικές τους επιδιώξεις. Πρόσφατα, στις 12 Μαΐου, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι επισκέφθηκε –ύστερα από δύο χρόνια– τη Ρωσία και είχε πολύωρες συνομιλίες στο Σότσι με τον Ρώσο ομόλογό του Λαβρόφ και τον Πούτιν. Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι δεν υπήρξε σημαντική καμπή στις σχέσεις μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Μόσχας, ωστόσο Ρώσοι αναλυτές πιστεύουν ότι τα αποτελέσματα των συναντήσεων αλλάζουν σημαντικά τον μηχανισμό διευθέτησης της ουκρανικής κρίσης! Πρακτικά, μετά τις συνομιλίες στο Σότσι, οι ΗΠΑ προσδέθηκαν στο υφιστάμενο «σχήμα της Νορμανδίας» («κουαρτέτο της Νορμανδίας» - Ρωσία, Γερμανία, Γαλλία και Ουκρανία) που διαπραγματεύεται για τη διευθέτηση της ουκρανικής κρίσης, αναβαθμίζοντάς το σε πεντάδα.
Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών, ο Κέρι, σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Ουκρανού προέδρου Ποροσένκο ότι το Κίεβο θα ανακτήσει τον έλεγχο στο αεροδρόμιο του Ντονέτσκ (που σήμερα βρίσκεται υπό τον έλεγχο των δυνάμεων των αυτονομιστών), είπε ότι «θα πρότεινε στον Ουκρανό ηγέτη να το σκεφτεί καλύτερα πριν προστρέξει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις» για να μην «απειληθεί σοβαρά» η συμφωνία του Μινσκ. Οι δηλώσεις Κέρι στο Σότσι έχουν μόνο συμβολισμό. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στην πραγματικότητα υποσχέθηκε να ασκήσει πίεση στο Κίεβο και πρώτη φορά παραδέχτηκε ότι η συμφωνία του Μινσκ παραβιάζεται και από τις δύο πλευρές, όχι μόνο από τους αυτονομιστές, ή τη Ρωσία, όπως συνήθιζε να λέει η Ουάσιγκτον.

Έτσι, σύμφωνα με τη διπλωματική ορολογία, στο Σότσι τα δυο μέρη κατέληξαν σε συμφωνία επί της αρχής για την Ουκρανία. Οι ΗΠΑ τώρα θα πιέσουν περισσότερο το Κίεβο για να υλοποιήσει τα συμφωνηθέντα στο Μινσκ και η Μόσχα θα χρησιμοποιήσει την επιρροή της στις αυτοανακηρυχθείσες δημοκρατίες στο Ντονμπάς.
Όμως περίπου ένα μήνα πριν το ουκρανικό Κοινοβούλιο ενέκρινε πακέτο νόμων που δεν έχουν στόχο μόνο τη ρήξη με το σοβιετικό παρελθόν της Ουκρανίας. Οι νόμοι αυτοί «απαγορεύουν τα σοβιετικά σύμβολα, καταδικάζουν το κομμουνιστικό καθεστώς, ανοίγουν τα αρχεία των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών και αναγνωρίζουν όλους τους μαχητές για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας», δηλαδή τους εθνικιστές που είχαν πολεμήσει στο πλευρό των ναζί εναντίον της «σοβιετικής κατοχής». Οι παραπάνω νόμοι εξισώσουν επίσης τα «ολοκληρωτικά καθεστώτα», των «σοβιετικών και των ναζί». Παρόμοιοι νόμοι έχουν κυρωθεί στις χώρες της Βαλτικής και στην Πολωνία. Ταυτόχρονα η ουκρανική κυβέρνηση «αποδεσμεύεται» από τις διεθνείς συνθήκες για τα «ανθρώπινα δικαιώματα» στον ανατολικό τομέα (μαζικοί βομβαρδισμοί, εκτελέσεις κ.λπ). Η εξέλιξη αυτή, που η Ρωσία κατήγγειλε με έντονο τρόπο, συμβάλλει στην ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση των εντάσεων. Η Ρωσία θα ενισχύσει τη στρατιωτική παρουσία της στην Κριμαία, αφού το ΝΑΤΟ σχεδιάζει την επέκτασή του στην ανατολική Ευρώπη και «εντείνει τη δραστηριότητά του κοντά στα σύνορά μας», δήλωσε ο Γκρούσκο, ο μόνιμος εκπρόσωπος της Μόσχας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία. Είναι κάτι παραπάνω από φανερό πως η αντιπαράθεση Ρωσίας - ΗΠΑ θα διαρκέσει και θα ενταθεί, ενώ η κάθε ενδιάμεση συμφωνία, όπως η πρόσφατη, μπορεί να θεωρηθεί μόνο ως μία χρονικά περιορισμένη ανακωχή, αναγκαία για ανασύνταξη των δυνάμεων και για να αναζητηθούν επιπλέον σύμμαχοι. Από τη μέχρι τώρα στάση του Πούτιν βγαίνει το συμπέρασμα ότι το επίπεδο της αντιπαράθεσης τείνει να διευρυνθεί. Η Ρωσία δείχνει να πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο των οικονομικών κυρώσεων, της προπαγάνδας και των εντυπώσεων, τον εμφύλιο πόλεμο της Ουκρανίας και γενικότερα τον οικονομικό πόλεμο της Δύσης! Στον σχεδιασμό αυτόν είναι εμφανής η φιλοδοξία της Ρωσίας να ευθυγραμμιστούν μαζί της χώρες που συνολικά και δυνητικά μπορούν να ελέγξουν περίπου το 60% του παγκόσμιου ΑΕΠ, τα δύο τρίτα του πληθυσμού του πλανήτη, καθώς επίσης τα τρία τέταρτα της επιφανείας του (BRIKS).
Κατά συνέπειαν, η προσπάθεια Πούτιν να ενισχύσει όσο το δυνατόν περισσότερο την εντύπωση πως μπορεί να επικρατήσει ειρήνη, μπορεί να εξηγηθεί μόνο με το ότι υπάρχει η εκτίμηση πως η συγκεκριμένη κατάσταση είναι επωφελής για τη χώρα του από γεωπολιτικής πλευράς. Αλλά και ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός, χωρίς καμία αμφιβολία, δεν μπορεί να κυβερνάται από ηλιθίους που να μην αντιλαμβάνονται την κατάσταση στην οποία μπορεί να οδηγηθούν τα πράγματα.
Στη βάση όλων αυτών, η ώρα ενός συμβιβασμού, ως η πραγματική έκβαση της αντιπαράθεσης, όχι μόνο είναι πολύ μακριά, αλλά και πρακτικά ανέφικτη. Είναι μια αντιπαράθεση/σύγκρουση με όριο έναν γενικευμένο παγκόσμιο πόλεμο, παρά το γεγονός πως ακόμα κάτι τέτοιο δεν γίνεται πλατιά αντιληπτό. Ταυτόχρονα είναι αρκετά εξηγήσιμος ο λόγος για το ότι υπάρχει σήμερα μια μετατόπιση του κύριου άξονα της αντιπαράθεσης από τη κλιμάκωση της στρατιωτικής δράσης σε χαμηλής έντασης συγκρούσεις με σποραδικές εκεχειρίες. Αφού οι μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις δεν μπορούν σήμερα να αντιπαρατεθούν κατά μέτωπον, οι προσπάθειες για κατάκτηση πόρων και συμμάχων αναδεικνύεται καθοριστικής σημασίας.
Χ.Β.

Προλεταριακή Σημαία

Δεν υπάρχουν σχόλια: