Το αντιπολεμικό αντιιμπεριαλιστικό κίνημα στην Ασία

Στο περιθώριο των διεθνών ειδήσεων για την επίσκεψη Τραμπ τον Νοέμβρη στην Ασία βρέθηκαν οι αντιπολεμικές-αντιιμπεριαλιστικές διαθέσεις των λαών που βρήκαν την ευκαιρία να εκφραστούν. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ διαμορφώνουν την ψευδή εικόνα κάποιων χωρών-ανδρείκελων στην Ασία, των οποίων η μόνη προοπτική είναι η εξυπηρέτηση των συμφερόντων του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Συστηματικά, εδώ και χρόνια, αποκρύπτουν τις ειδήσεις για τις λαϊκές αντιδράσεις στα πολεμικά σχέδια των ΗΠΑ. Η επίσκεψη Τραμπ υπήρξε μια πρώτης τάξης ευκαιρία να έρθει και η άλλη πλευρά στο προσκήνιο.

Ξεκινώντας από τις Φιλιππίνες, όπου το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα έχει βαθιές ρίζες ως κομμάτι του επαναστατικού κινήματος στη χώρα. Αν και το επαναστατικό κίνημα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε υποχώρηση, τα αντιαμερικανικά αισθήματα αλλά και ένα αξιόλογο επίπεδο λαϊκής συγκρότησης έχουν διατηρηθεί. Επίσης, πρέπει να τονιστεί ότι ο νέος πρόεδρος Ροντρίγκο «Ρόντι» Ρόα Ντουτέρτε, επίσης γνωστός ως Ντιγκόνγκ,χρησιμοποίησε τη σημαία του αντιαμερικανισμού, πετυχαίνοντας μάλιστα να κερδίσει λαϊκή συμπάθεια, χρησιμοποιώντας την υποχώρηση του επαναστατικού κινήματος. Γρήγορα η αρχική γεωπολιτική «αυτονομία» του Ντουτέρτε μετατράπηκε σε πολιτική ευθυγράμμισης, ενώ σημαντικό ρόλο στην άσκηση πίεσης εναντίον του έπαιξε ο λεγόμενος «πόλεμος για τα ναρκωτικά».

Οι παλινωδίες του Ντουτέρτε είναι βέβαιο ότι είχαν κάποια επίδραση σε ένα κομμάτι του κινήματος που έδειξε να αφυπνίζεται από την αρχική πολιτική «ανοχής» στο πρόσωπό του. Έτσι, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Ομπάμα πραγματοποιήθηκε μαζική διαδήλωση προς την αμερικάνικη πρεσβεία της Μανίλα, η οποία παρεμποδίστηκε από την αστυνομία, με αποτέλεσμα να υπάρξουν κάποιες συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής. Οι συζητήσεις για επέκταση των αμερικάνικων βάσεων στις Φιλιππίνες, αλλά και η γενικότερη πολιτική του Ντουτέρτε είναι πιθανόν να οξύνουν τα αντιαμερικανικά αισθήματα στις Φιλιππίνες, ειδικά όσο αυξάνεται η ένταση στην περιοχή.

Δεν μπορούμε να πούμε ότι ανάλογου επιπέδου αναβρασμός υπήρξε στην Ιαπωνία. Παρ' όλο που η χώρα έχει παράδοση, με συγκροτημένο κίνημα υπέρ της ειρήνης και του αφοπλισμού, είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια η ιμπεριαλιστική αστική τάξη έχει κάνει βήματα προς τα μπρος στο κρίσιμο μέτωπο του επανεξοπλισμού της. Οι πρόσφατες πρόωρες εκλογές θεωρήθηκαν ως νίκη του φιλοπόλεμου αντι-Κορεάτη Άμπε, ο οποίος διατήρησε την κυριαρχία του εν μέσω πιέσεων. Το αντιπολεμικό κίνημα, αν και έχει βγει αρκετές φορές μαζικά στο δρόμο, κυρίως με αιχμή την υπεράσπιση του συντάγματος, δεν κατόρθωσε να μαζέψει πάνω από κάποιες δεκάδες διαδηλωτές ενάντια στην επίσκεψη Τραμπ. Ίσως οι εκλογές του Οκτώβρη έπαιξαν ρόλο σε αυτό. Παρ' όλα αυτά, αν κάποιος εκλαμβάνει την πρόσκαιρη αυτή εικόνα ως αποδοχή από μεριάς του λαού, ίσως εκπλαγεί στο μέλλον. Οι πληγές στην ιαπωνική κοινωνία από τις εκστρατείες των αυτοκρατόρων δεν έχουν κλείσει και η νεολαία δεν είναι πεισμένη ότι ο πόλεμος αποτελεί διέξοδο στα σύνθετα κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει.

Σίγουρα οι σοβαρότερες αντιδράσεις έρχονται από τη Νότια Κορέα, η οποία βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα. Αντιδράσεις που αφορούν τόσο το λαϊκό παράγοντα, ο οποίος έχει επανειλημμένα εκδηλώσει την ανησυχία του, αλλά σε έναν βαθμό και την αστική τάξη της χώρας. Η οποία ναι μεν δεν μπορεί να αντιληφθεί τον εαυτό της έξω από το πλαίσιο της εξάρτησης, καθώς έτσι εξασφάλισε την υπόστασή της, όμως δεν παύει να ζορίζεται από την όξυνση που προκαλούν οι ΗΠΑ στην περιοχή.

Όλο αυτό το κλίμα της δίκαιης ανησυχίας «και στους πάνω και στους κάτω» κλιμακώνεται σε μια χώρα που είχε στο παρελθόν συγκροτημένο αντιπολεμικό-αντιιμπεριαλιστικό κίνημα όπως και διαθέσεις για ενότητα ολόκληρου του κορεατικού λαού. Γι’ αυτόν το λόγο άλλωστε φρόντισαν να το καταστείλουν με απανωτά πραξικοπήματα και τη διατήρηση του στρατιωτικού νόμου για δεκαετίες ολόκληρες. Οι πρόσφατες συμφωνίες και εγκατάσταση των πυραυλικών συστημάτων THAAD των ΗΠΑ ξύπνησαν τα αντιιμπεριαλιστικά αντανακλαστικά και υπήρξε σειρά μαζικών διαδηλώσεων ενάντια στο πυραυλικό σύστημα, που κατέληξαν και σε συγκρούσεις, γεγονότα που αποσιωπήθηκαν πλήρως από τα δυτικά ΜΜΕ.

Οργή επίσης προκαλεί ότι τα έξοδα των αμερικάνικων βάσεων τα πληρώνει ο νοτιοκορεάτικος προϋπολογισμός, καθιστώντας τη χώρα «φόρου υποτελή». Δεν προκάλεσε λοιπόν σε κανέναν ενημερωμένο παρατηρητή έκπληξη ότι οι αντιαμερικανικές διαδηλώσεις στη Σεούλ ήταν κατά πολύ μαζικότερες από τις γελοίες εκδηλώσεις υποτέλειας που επιχειρήθηκε να στηθούν. Τα συνθήματα ενάντια στον πόλεμο και τις βάσεις κυριάρχησαν.

Σε μια σειρά χώρες όπου το αντιπολεμικό ή και αντιιμπεριαλιστικό κίνημα έχει σημαντική ιστορία, η οποία ίσως υποτιμάται στη Δύση, η ελπιδοφόρα αυτή αφύπνιση είναι ένα θετικό δεδομένο. Δείχνει ότι ακόμα και σε συνθήκες αποσυγκρότησης και ιδεολογικής κυριαρχίας του εχθρού, οι λαοί αντιλαμβάνονται τους κινδύνους, αντιλαμβάνονται ότι οι ίδιοι προορίζονται για θυσία και δεν είναι διατεθειμένοι να πολεμήσουν για τα συμφέροντα των εκμεταλλευτών. Η ύπαρξη των κινημάτων αυτών, παρ' όλο που έχουν στενό πολιτικό ορίζοντα, μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο σε μια επόμενη, κρίσιμη περίοδο – γιατί η αναβάθμιση της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη. Όπως αποδεικνύουν οι λαϊκές διαθέσεις, η αναβάθμιση αυτή δεν θα έρθει χωρίς κόστος. Όταν τα πρώτα αποτελέσματα της ιμπεριαλιστικής πολιτικής γίνουν πραγματικά αισθητά, οι φαινομενικά ελεγχόμενες λαϊκές ανησυχίες μπορεί να μετατραπούν σε εκρήξεις.