Pino Arlacchi, 27 Αυγούστου 2025
Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως επικεφαλής του UNODC, του Γραφείου του ΟΗΕ για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος έχω επισκεφθεί πολλές φορές την Κολομβία, τη Βολιβία, το Περού και τη Βραζιλία, αλλά ποτέ τη Βενεζουέλα. Απλώς, δεν υπήρχε λόγος. Η συνεργασία της κυβέρνησης της Βενεζουέλας στην καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών ήταν από τις καλύτερες στη νοτιοαμερικανική ήπειρο, συγκρίσιμη μόνο με την άψογη συνεργασία της Κούβας. Αυτό το αδιαμφισβήτητο γεγονός που σήμερα, στο παραληρηματικό αφήγημα του Τραμπ περί “ναρκο-κράτους της Βενεζουέλας”, εμφανίζεται σαν μια γεωπολιτικά υποκινούμενη συκοφαντία.
Αλλά τα στοιχεία, τα πραγματικά, όπως προκύπτουν από την Παγκόσμια Έκθεση για τα Ναρκωτικά 2025 του οργανισμού που είχα την τιμή να διευθύνω, αφηγούνται μια ιστορία αντίθετη από αυτή που προωθεί η κυβέρνηση Τραμπ. Μια εικόνα που καταρρίπτει σιγά σιγά την γεωπολιτική απάτη που έχει οικοδομηθεί γύρω από το «Cartel de los Soles», έναν οργανισμό τόσο θρυλικό όσο το Τέρας του Λοχ Νες, αλλά ωστόσο κατάλληλο για να δικαιολογήσει κυρώσεις, εμπάργκο και απειλές στρατιωτικής επέμβασης εναντίον μιας χώρας που, συμπτωματικά, διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον πλανήτη.
Η Βενεζουέλα σύμφωνα με το UNODC: Μια περιθωριακή χώρα στον χάρτη της διακίνησης ναρκωτικών
Η έκθεση του UNODC από το 2025 είναι ξεκάθαρη, κάτι που θα έπρεπε να είναι ενοχλητικό για όσους έχουν δημιουργήσει τη ρητορική για να δαιμονοποιήσουν τη Βενεζουέλα. Η έκθεση αναφέρει τη Βενεζουέλα μόνο παρεμπιπτόντως, σημειώνοντας ότι ένα οριακό μέρος της κολομβιανής παραγωγής ναρκωτικών περνάει από τη χώρα καθ' οδόν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η Βενεζουέλα έχει εδραιώσει τη θέση της ως έδαφος απαλλαγμένο από την καλλιέργεια φύλλων κόκας, μαριχουάνας και παρόμοιων προϊόντων, καθώς και από την παρουσία διεθνών εγκληματικών καρτέλ.
Το έγγραφο απλώς επιβεβαιώνει τις 30 προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις, οι οποίες δεν αναφέρουν τη διακίνηση ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα επειδή δεν υπάρχει. Μόνο το 5% των κολομβιανών ναρκωτικών διέρχονται από τη Βενεζουέλα. Για να θέσουμε αυτό το ποσοστό σε προοπτική: το 2018, 210 τόνοι κοκαΐνης πέρασαν από τη Βενεζουέλα, ενώ 2.370 τόνοι —δεκαπλάσιοι— παρήχθησαν ή διακινήθηκαν από την Κολομβία και 1.400 τόνοι από τη Γουατεμάλα.
Ναι, διαβάσατε σωστά: Η Γουατεμάλα είναι ένας διάδρομος διακίνησης ναρκωτικών επτά φορές πιο σημαντικός από αυτό το τρομερό Μπολιβαριανό «ναρκοκράτος». Αλλά κανείς δεν μιλάει γι' αυτό επειδή η Γουατεμάλα ιστορικά είναι στεγνή —παράγει μόλις το 0,01% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής— του μόνου μη φυσικού ναρκωτικού που ενδιαφέρει τον Τραμπ: του πετρελαίου.
Το Φανταστικό Καρτέλ του Ήλιου: Μια Χολιγουντιανή Μυθοπλασία
Το «Cartel de los Soles»[1] είναι αποκύημα της φαντασίας του Τραμπ. Υποτίθεται ότι ηγείται ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, αλλά κάτι τέτοιο δεν αναφέρεται ούτε στην έκθεση της κορυφαίας υπηρεσίας καταπολέμησης των ναρκωτικών στον κόσμο, ούτε στα έγγραφα οποιαδήποτε ευρωπαϊκής υπηρεσίας καταπολέμησης του εγκλήματος, ούτε σχεδόν πουθενά αλλού στον πλανήτη. Ούτε καν σε υποσημείωση. Μια εκκωφαντική σιωπή, η οποία θα έπρεπε να βάλει σε σκέψεις όποιον διαθέτει έστω και ελάχιστη κριτική σκέψη: Πώς είναι δυνατόν μια εγκληματική οργάνωση τόσο ισχυρή, ώστε να δικαιολογεί επικήρυξη 50 εκατομμυρίων δολαρίων, να αγνοείται πλήρως από όλους όσους ασχολούνται με την καταπολέμηση των ναρκωτικών;»
Με άλλα λόγια, αυτό που πωλείται ως ένα είδος υπερκαρτέλ τύπου Netflix είναι στην πραγματικότητα ένα μείγμα μικρών τοπικών δικτύων, δηλαδή η μορφή μικροεγκληματικότητας που υπάρχει σε όλες τις χώρες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου —παρεμπιπτόντως— σχεδόν 100.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από υπερβολική δόση οπιοειδών που δεν έχουν καμία σχέση με τη Βενεζουέλα, αλλά έχουν μεγάλη σχέση με τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ισημερινός: Ο πραγματικός κόμβος που κανείς δεν θέλει να δει
Ενώ η Ουάσινγκτον επιδεικνύει το σκιάχτρο της Βενεζουέλας, οι πραγματικοί κόμβοι διακίνησης ναρκωτικών ακμάζουν σχεδόν ανενόχλητοι. Ο Ισημερινός, για παράδειγμα, με το 57% των κοντέινερ μπανάνας να αναχωρούν από τη Γκουαγιακίλ και να φτάνουν στην Αμβέρσα φορτωμένα με κοκαΐνη. Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν κατασχέσει 13 τόνους κοκαΐνης σε ένα μόνο ισπανικό πλοίο, το οποίο προερχόταν από λιμάνια του Ισημερινού που ελέγχονται από εταιρείες που προστατεύονται από παράγοντες της κυβέρνησης του Ισημερινού.
Η ΕΕ έχει συντάξει μια λεπτομερή έκθεση για τα λιμάνια της Γκουαγιακίλ, στην οποία [έκθεση] καταγράφεται πώς «οι κολομβιανές, μεξικανικές και αλβανικές μαφίες δρουν εκτενώς στον Ισημερινό». Το ποσοστό ανθρωποκτονιών στον Ισημερινό έχει εκτοξευθεί από 7,8 ανά 100.000 κατοίκους το 2020 σε 45,7 το 2023. Αλλά ο Ισημερινός σπάνια αναφέρεται. Ίσως επειδή ο Ισημερινός παράγει μόλις το 0,5% του παγκόσμιου πετρελαίου και επειδή η κυβέρνησή του δεν έχει την κακή συνήθεια να προκαλεί την υπεροχή των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική;
Οι πραγματικές οδοί διακίνησης των ναρκωτικών: Γεωγραφία έναντι Προπαγάνδας
Κατά τα χρόνια μου στην UNODC, ένα από τα πιο σημαντικά μαθήματα που πήρα είναι ότι η γεωγραφία δεν λέει ψέματα. Οι οδοί διακίνησης των ναρκωτικών ακολουθούν ακριβείς λογικές: εγγύτητα στα κέντρα παραγωγής, ευκολία στη μεταφορά, διαφθορά των τοπικών αρχών, παρουσία καθιερωμένων εγκληματικών δικτύων. Η Βενεζουέλα δεν πληροί σχεδόν κανένα από αυτά τα κριτήρια.
Η Κολομβία παράγει πάνω από το 70% της παγκόσμιας κοκαΐνης. Το Περού και η Βολιβία καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου 30%. Οι λογικές διαδρομές για να φτάσουν τα ναρκωτικά στις αγορές των ΗΠΑ και της Ευρώπης περνούν μέσω του Ειρηνικού προς την Ασία, μέσω της ανατολικής Καραϊβικής προς την Ευρώπη, και διά ξηράς μέσω της Κεντρικής Αμερικής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Βενεζουέλα, που βρέχεται από τον Νότιο Ατλαντικό, βρίσκεται γεωγραφικά σε μειονεκτική θέση και για τις τρεις κύριες διαδρομές. Η εγκληματική εφοδιαστική καθιστά τη Βενεζουέλα έναν περιφερειακό παίκτη στη μεγάλη σκηνή του διεθνούς εμπορίου ναρκωτικών.
Κούβα: Το ενοχλητικό παράδειγμα
Η γεωγραφία δεν λέει ψέματα, όντως, αλλά η πολιτική μπορεί να την αρνηθεί. Η Κούβα εξακολουθεί να αποτελεί το χρυσό πρότυπο συνεργασίας κατά των ναρκωτικών στην Καραϊβική. Ένα νησί όχι μακριά από τις ακτές της Φλόριντα, μια θεωρητικά τέλεια βάση για διακίνηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά στην πράξη ξένη προς το εμπόριο ναρκωτικών. Έχω επανειλημμένα παρατηρήσει τον θαυμασμό των πρακτόρων της DEA και του FBI για την αυστηρή πολιτική κατά των ναρκωτικών των κουβανών κομμουνιστών.
Η τσαβική Βενεζουέλα ακολουθεί σταθερά το κουβανικό μοντέλο καταπολέμησης των ναρκωτικών που εγκαινίασε ο ίδιος ο Φιντέλ Κάστρο. Διεθνής συνεργασία, έλεγχος της επικράτειάς της, καταπολέμηση της εγκληματικής δραστηριότητας. Ούτε στη Βενεζουέλα ούτε στην Κούβα υπήρξαν ποτέ μεγάλες εκτάσεις καλλιεργειών κόκας υπό τον έλεγχο του οργανωμένου εγκλήματος υψηλού επιπέδου.
Η ΕΕ δεν έχει ιδιαίτερα πετρελαϊκά συμφέροντα στη Βενεζουέλα, αλλά έχει συγκεκριμένο συμφέρον να καταπολέμηση το εμπόριο ναρκωτικών που μαστίζει τις πόλεις της. Η Ένωση έχει δημοσιεύσει την Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα Ναρκωτικά το 2025. Το έγγραφο της ΕΕ, το οποίο βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε γεωπολιτικούς ευσεβείς πόθους, δεν αναφέρει ούτε μία φορά τη Βενεζουέλα ως διάδρομο διεθνούς διακίνησης ναρκωτικών.
Εδώ βρίσκεται η διαφορά μεταξύ μιας ειλικρινούς ανάλυσης και μιας ψευδούς και προσβλητικής αφήγησης. Η Ευρώπη χρειάζεται αξιόπιστα δεδομένα για να προστατεύσει τους πολίτες της από τα ναρκωτικά, επομένως παράγει ακριβείς εκθέσεις. Οι ΗΠΑ χρειάζονται δικαιολογίες για την πολιτική τους για το πετρέλαιο, επομένως παράγουν προπαγάνδα που παρουσιάζεται σαν επίσημη και αξιόπιστη αναφορά πληροφοριών.[2]
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έκθεση, η κοκαΐνη είναι το δεύτερο πιο διαδεδομένο ναρκωτικό στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, και οι κύριες πηγές προσδιορίζονται σαφώς: η Κολομβία για παραγωγή, η Κεντρική Αμερική χρησιμεύει ως κόμβος διαμετακόμισης, ενώ διάφορες διαδρομές μέσω της Δυτικής Αφρικής χρησιμοποιούνται για τη διανομή των ναρκωτικών [στις ευρωπαϊκές αγορές]. Η Βενεζουέλα και η Κούβα απλώς δεν περιλαμβάνονται σε αυτόν τον χάρτη.
Αλλά η Βενεζουέλα συστηματικά δαιμονοποιείται, παραβιάζοντας κάθε αρχή της αλήθειας. Την εξήγηση την έδωσε ο πρώην διευθυντής του FBI, Τζέιμς Κόμεϊ, στο βιβλίο των απομνημονευμάτων του μετά την παραίτησή του, όπου μίλησε για τα ανομολόγητα κίνητρα της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στη Βενεζουέλα: ο Τραμπ του είχε πει ότι η κυβέρνηση Μαδούρο ήταν «μια κυβέρνηση καθισμένη πάνω σε ένα βουνό πετρελαίου που εμείς πρέπει να αγοράσουμε». Δεν πρόκειται λοιπόν για ναρκωτικά, εγκληματικότητα ή εθνική ασφάλεια. Πρόκειται για πετρέλαιο που θα ήταν προτιμότερο να μην πληρωθεί.
Επομένως, αυτός που θα άξιζε διεθνή επικήρυξη είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, για ένα πολύ συγκεκριμένο έγκλημα: “συστηματική συκοφάντηση ενός κυρίαρχου κράτους με στόχο τον σφετερισμό των πετρελαϊκών του πόρων.”
Σημειώσεις
*Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στις 27 Αυγούστου 2025 στην ιταλική ιστοσελίδα L'Antidiplomaticο με τίτλο «Pino Arlacchi - La Grande Bufala contro il Venezuela: la geopolitica del petrolio travestita da lotta alla droga» στη διεύθυνση … https://www.lantidiplomatico.it/dettnews-pino_arlacchi__la_grande_bufala_contro_il_venezuela_la_geopolitica_del_petrolio_travestita_da_lotta_alla_droga/5871_62413/
Εμείς το πήραμε από την σουηδική ιστοσελίδα Global Politics όπου είχε δημοσιευθεί αρχικά στις 01 Σεπτεμβρίου 2025 και αναρτήθηκε ξανά στις 03 Ιανουαρίου 2026 με τον τίτλο «Den stora Trump-bluffen mot Venezuela: oljans geopolitik förklädd till kamp mot narkotika» στη διεύθυνση …
https://www.globalpolitics.se/den-stora-bluffen-mot-venezuela-oljans-geopolitik-forkladd-till-kamp-mot-narkotika/
Ο Πίνο Αρλάκι (Pino
Arlacchi)
ήταν Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών και Εκτελεστικός
Διευθυντής του UNODC, του προγράμματος του ΟΗΕ για την καταπολέμηση των
ναρκωτικών και του εγκλήματος.
Τη μετάφραση (με τη βοήθεια Τ.Ν.) από τα σουηδικά, για λογαριασμό των Αντιγειτονιών, έκανε ο Κ.Καψ.
Η δημοσίευση δεν συνιστά απαραίτητα και συμφωνία με όλες τις απόψεις που διατυπώνονται.
Παραπομπές
[1] ΣτΜ. «Cartel de los Soles» := «Καρτέλ των Ήλιων» ή «Καρτέλ των Εμβλημάτων του Ήλιου» :≈ Στο πλαίσιο της Βενεζουέλας, αναφέρεται στα εμβλήματα (ήλιους) που φέρουν στα διακριτικά τους οι στρατηγοί των ενόπλων δυνάμεων. Έτσι, ο όρος υπονοεί ότι: ανώτατοι στρατιωτικοί —και κατ’ επέκταση το κράτος— εμπλέκονται στη διακίνηση ναρκωτικών.
[2] ΣτΜ. Το απόσπασμα δείχνει την Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργεί σαν… «επιστήμονας» στα θέματα ναρκωτικών: με στοιχεία, δεδομένα και ρεαλισμό. Ενώ, σε αντίθεση, οι ΗΠΑ εμφανίζονται σαν «πλαστογράφος» της πραγματικότητας ντύνοντας τα οικονομικά τους συμφέροντα σε μανδύα εθνικής ασφάλειας και αντιναρκωτικής πολιτικής. Παράγει, όντως, η ΕΕ πραγματική ενημέρωση για να προστατεύσει τους πολίτες της την στιγμή που η Αμερική φαντασιώνεται, και όχι μόνο, σενάρια για να δικαιολογήσει την αρπαγή πετρελαίου;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου