Juan Velasquez
Όπως υποστηρίζει ο αρθρογράφος Χουάν Βελάσκες (Juan Velasquez) στη Βενεζουέλα, σήμερα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια διαδικασία αλλαγής καθεστώτος, κατά την οποία η ηγεσία της χώρας προετοιμάζει, με συντεταγμένο τρόπο, την αποχώρησή της. Το άλλοτε επαναστατικό, κατά τα λεγόμενα του αρθρογράφου, κίνημα έχει μετασχηματιστεί και οι νέοι κάτοχοι της εξουσίας, τα αδέλφια Ροδρίγκες, παραχωρούν τους τεράστιους πόρους της Βενεζουέλας στις Ηνωμένες Πολιτείες για τις επόμενες δεκαετίες, στην προσπάθειά τους να διατηρηθούν στην εξουσία.
Έχουν περάσει τρεις μήνες από την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Βενεζουέλας, η οποία κορυφώθηκε με την απαγωγή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο (Nicolás Maduro) και της συντρόφου του, Σίλια Φλόρες (Cilia Flores). Μόλις δύο ημέρες μετά την επίθεση, η Ντέλσι Ροδρίγκες (Delcy Rodríguez) ορίστηκε υπηρεσιακή πρόεδρος από τον αδελφό της, Χόρχε Ροδρίγκες (Jorge Rodríguez), πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης. Την πρώτη εβδομάδα μετά την επίθεση, ξεκίνησε εκστρατεία με στόχο την απελευθέρωση και την επιστροφή του προεδρικού ζεύγους στη χώρα. Τη δεύτερη εβδομάδα, ωστόσο, η εκστρατεία περιορίστηκε σε ένα απλό hashtag, καθώς επισκιάστηκε από τις εντατικές διαπραγματεύσεις της Ροδρίγκες με τον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) και τον Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio) με στόχο την ταχεία προώθηση ενός παρατεταμένου μετασχηματισμού της Βενεζουέλας: από τον κυριότερο εμπορικό εταίρο της ηπείρου με Κίνα και Ρωσία, στον κυριότερο σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.Οι διαπραγματεύσεις για την αλλαγή καθεστώτος προχώρησαν με ταχείς ρυθμούς. Αρχικά, ο επικεφαλής της CIA, Τζον Ράτκλιφ (John Ratcliffe), αφίχθηκε στο Καράκας με σκοπό να διαμορφώσει επιτόπου μια στρατηγική συνεργασίας. Την επόμενη εβδομάδα κατέφθασε η Λόρα Ντόγκου (Laura Dogu), ως απεσταλμένη των Ηνωμένων Πολιτειών, για την επαναλειτουργία της πρεσβείας στο Καράκας. Κατά την τρίτη και τέταρτη εβδομάδα αφίχθηκε ο υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησης Τραμπ, Κρίστοφερ Ράιτ (Christopher Wright), προκειμένου να ανοίξει τον δρόμο για μια μακροπρόθεσμη ενεργειακή σύμπραξη μεταξύ των δύο χωρών. Παράλληλα με αυτές τις επισκέψεις από τις ΗΠΑ, η πλήρως ελεγχόμενη «σοσιαλιστική» Εθνοσυνέλευση, υπό την ηγεσία του Χόρχε Ροδρίγκες, ενέκρινε με διαδικασίες εξπρές νέο νόμο για την εξόρυξη πετρελαίου. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, έχει επίσης ψηφιστεί ένας νέος νόμος για την αμνηστία των πολιτικών κρατουμένων και τη «συνύπαρξη» με τη δεξιά αντιπολίτευση.
Μετά από αυτή τη σειρά σοκαριστικών γεγονότων[1], η κοινή γνώμη έχει σταδιακά εξοικειωθεί με την ιδέα ενός καλοπροαίρετου/φιλικού αμερικανικού ιμπεριαλισμού, ο οποίος απέχει από το να βομβαρδίσει τη χώρα και να την φέρει πίσω στην Λίθινη Εποχή, όπως συνέβη στη Γάζα, εφόσον η Βενεζουέλα κρατά τις φυσικές πλουτοπαραγωγικές πηγές της δεσμευμένες για αμερικανικές εταιρείες.
Την ίδια στιγμή, η στρατηγική συνεργασία της Βενεζουέλας με την Κούβα έχει διακοπεί απότομα και, ελλείψει πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, οι μεταφορές και η ενεργειακή τροφοδοσία για τα νοικοκυριά, τα σχολεία, τα νοσοκομεία, την επισιτιστική αλυσίδα και συνολικά τις δημόσιες υπηρεσίες στο νησί έχουν καταρρεύσει.
Η τυραννία του Τραμπ συνιστά μια νέα μορφή «δόγματος σοκ», η οποία υπερβαίνει κατά πολύ κάθε προηγούμενη νεοφιλελεύθερη ατζέντα που έχει προωθήσει οποιαδήποτε αμερικανική κυβέρνηση, τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς. Στο εσωτερικό, αυτό εκδηλώνεται μέσω μαζικών συλλήψεων και απελάσεων μη λευκών μεταναστών· σε διεθνές επίπεδο, μέσω της άσκησης πίεσης και εκφοβισμού προς άλλα κράτη, ώστε να υποτάσσονται εάν δεν προμηθεύονται προϊόντα από το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά συνέπεια, ολόκληρος ο κόσμος εξαναγκάζεται πλέον να χρηματοδοτεί τη στρατιωτική παραγωγή και την παγκόσμια παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Υπό την τυραννία του Τραμπ, η γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα από το Ισραήλ προωθείται τόσο ως επιχειρηματικό εγχείρημα με υψηλές αποδόσεις στην αγορά ακινήτων όσο και ως προειδοποιητικό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα. Το μοντέλο της Γάζας έχει μεταφραστεί σε κανονικές εξωδικαστικές εκτελέσεις στην Καραϊβική, κατά τη διάρκεια της πορείας του στόλου προς τη Βενεζουέλα. Οι πρόεδροι της Βραζιλίας, του Μεξικού και της Κολομβίας —των τριών μεγαλύτερων χωρών της ηπείρου μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες— απειλούνται ότι θα είναι οι επόμενοι στόχοι, εάν δεν τηρήσουν σιγή πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίθεση στο Καράκας. Υπό την τυραννία του Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ουσιαστικά κατοχυρώσει την κυριαρχία τους σε ολόκληρη την ήπειρο και έχουν αρχίσει την αποδόμηση ολόκληρου του διεθνούς νομικού συστήματος. Ο αμερικανικός στόλος λεηλατεί ανεξέλεγκτα στις διεθνείς θάλασσες, απειλώντας με βομβαρδισμούς και απαγωγές όποιον αντιτίθεται στην απολυταρχία[2] των Ηνωμένων Πολιτειών.
Καμία χώρα στην ήπειρο δεν έχει αντιταχθεί τόσο σταθερά στη χρήση βίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο η Βενεζουέλα και η Κούβα. Για τον λόγο αυτό, η συμβολική νίκη που θα συνιστούσε η εξαναγκασμένη υποταγή τους αποκτά καθοριστική σημασία για την κατάσβεση του επαναστατικού, ή ακόμα και του δημοκρατικού, αγώνα τόσο στην ήπειρο όσο και παγκοσμίως.
Η απειλή βομβαρδισμού μπορεί να λειτουργεί βραχυπρόθεσμα, ενδεχομένως έως τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, όχι όμως και σε βάθος χρόνου. Για τον λόγο αυτό, η στρατηγική Τραμπ–Ρούμπιο για τη Βενεζουέλα έχει επικεντρωθεί στην επιβολή μιας συναίνεσης γύρω από τη «συνύπαρξη» και τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Εάν επιτύχουν, θα μπορούσαν να εξέλθουν αλώβητοι από την υπόθεση Έπσταϊν, με τον Ρούμπιο να διαθέτει σοβαρές πιθανότητες να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία σε δύο χρόνια. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι απέκρουσαν την κατάληψη της εξουσίας από τους Τσαβιστές, η οποία αποτέλεσε μια μακρά παρένθεση σε μια κατά τα άλλα παρατεταμένη περίοδο συνεργασίας μετά την λεγόμενη Τροπολογία Ρούσβελτ στο Δόγμα Μονρόε.
Το Δόγμα Μονρόε διατυπώθηκε την ίδια περίοδο με την εμφάνιση του μπολιβαριανισμού[3]. Οι νεοσύστατες δημοκρατίες αποφάσισαν, στο πλαίσιο του Συνεδρίου του Παναμά το 1826, να διατηρήσουν ενιαίο μέτωπο απέναντι σε μια ενδεχόμενη επιστροφή των ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών στην αμερικανική ήπειρο. Η Αμερικανική Ένωση συμμετείχε ως παρατηρητής, παρότι παρέμενε τότε ένα κράτος που στηριζόταν στη δουλεία, καθώς συμμεριζόταν το συμφέρον να κρατηθούν οι ευρωπαϊκές μεγάλες δυνάμεις μακριά. Ωστόσο, στα τέλη του 19ου αιώνα, τα μετααποικιακά κράτη της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής είχαν κατακερματιστεί σε ένα μωσαϊκό μικρότερων «δημοκρατιών φυτειών». Την ίδια περίοδο, η λευκή ολιγαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών είχε καταλάβει το μισό Μεξικό, είχε αποκτήσει τον έλεγχο μικρότερων νησιών στον Ειρηνικό και είχε αναδειχθεί στην κυρίαρχη στρατιωτική και βιομηχανική δύναμη της ηπείρου.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη διασφαλίσει τον έλεγχο του Παναμά. Η Βενεζουέλα βρέθηκε αντιμέτωπη με τον λεγόμενο «πόλεμο της ασφάλτου»[4], τον οποίο προώθησαν αμερικανικές εταιρείες εναντίον της χώρας. Ο Σιπριάνο Κάστρο (Cipriano Castro) βγήκε νικητής από τη σύγκρουση, όμως η οικονομία της χώρας βυθίστηκε σε τεράστια χρέη προς ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Η Γερμανία, η Μεγάλη Βρετανία και η Ιταλία πολιόρκησαν τη Βενεζουέλα για να εισπράξουν αυτά τα χρέη και νίκησαν εύκολα το στόλο της Βενεζουέλας.[5] Καθώς δεν κατόρθωσαν να εδραιώσουν τον έλεγχό τους στην ξηρά, αναγκάστηκαν τελικά να ζητήσουν τη συνδρομή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Για να αποτρέψει την παραμονή των ευρωπαϊκών μεγάλων δυνάμεων στη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος Σιπριάνο Κάστρο ανέθεσε στον πρεσβευτή του Ρούσβελτ στο Καράκας να εκπροσωπήσει τη χώρα στις διαπραγματεύσεις με τις [ευρωπαϊκές] αυτοκρατορίες. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε προέβλεπε ότι η Βενεζουέλα θα καταβάλει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις το 30 % των εσόδων από τα τελωνεία μέχρι το 1930 [ως τρόπο εξυπηρέτησης των χρεών της προς αυτές].
Προκειμένου να αποφευχθούν παρόμοιες διπλωματικές κρίσεις στο μέλλον, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν να αναλάβουν οι ίδιες την είσπραξη των μελλοντικών χρεών στο όνομα των Ευρωπαίων, ακόμη και με τη χρήση βίας, αν χρειαζόταν. Η απειλή ευρωπαϊκής εισβολής, σε συνδυασμό με το δικαίωμα επέμβασης που διεκδικούσαν οι ΗΠΑ, έδωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες ελεύθερα περιθώρια δράσης στην αμερικανική ήπειρο. Η πτώση της Βενεζουέλας υπήρξε έτσι καθοριστική για την ανάδειξη των ΗΠΑ σε παγκόσμια δύναμη.[6]
Παρά την καθιέρωση των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς νομικού συστήματος μετά τη δεκαετία του 1950, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική βίωσαν για μεγάλο διάστημα την τυραννία των ΗΠΑ, με δύο σαφείς εξαιρέσεις. Η πρώτη ήταν η κουβανική επανάσταση, η οποία από τη δεκαετία του 1960 προσέλκυσε τη Σοβιετική Ένωση ως στρατηγικό εταίρο για να αντισταθεί στις στρατιωτικές πιέσεις των ΗΠΑ. Η δεύτερη σημειώθηκε όταν ο Τσάβες ανέλαβε την εξουσία [στη Βενεζουέλα] το 1998· από εκείνη τη στιγμή, η Βενεζουέλα και η Κούβα άρχισαν να ενισχύουν την περιφερειακή τους ενότητα μέσα από τη Κοινότητα Χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής (CELAC), ως αντίβαρο στην επιρροή των ΗΠΑ και του Καναδά.[7] Η συμμαχία ανάμεσα στην Κούβα και τη Βενεζουέλα έχει, έκτοτε, χαρακτηριστεί ως απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Η λεγόμενη «απειλή του Καστρο-Τσαβισμού» έχει χρησιμοποιηθεί από νεοφιλελεύθερες δυνάμεις για να εκφοβίσει τους ψηφοφόρους και να τους αποτρέψει από το να στηρίξουν αριστερούς υποψηφίους σε ολόκληρη την ήπειρο. Αυτή η απειλή έχει, επίσης, κανονικοποιήσει το σκληρό εμπάργκο που οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν και στις δύο χώρες. Σε κάθε εκλογική διαδικασία, οι κοινωνίες βρίσκονται αντιμέτωπες με την υπενθύμιση του κινδύνου μιας στρατιωτικής επέμβασης υπό αμερικανική ηγεσία, εάν δεν αποστασιοποιηθούν από τον Καστρο-Τσαβισμό.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες υιοθέτησαν μια νέα πολιτική ασφαλείας που δηλώνει ανοιχτά ότι τα καθεστώτα που δεν υποτάσσονται στην κυριαρχία των ΗΠΑ στην ήπειρο θα ανατρέπονται. Αυτή η πολιτική τέθηκε σε εφαρμογή το φθινόπωρο του 2025, όταν οι ΗΠΑ ανέπτυξαν την ισχυρότερη στρατιωτική τους δύναμη στα ανοικτά της Βενεζουέλας, με το πρόσχημα της καταπολέμησης του Μαδούρο ως ηγέτη ενός καρτέλ ναρκωτικών.
Στις 3 Ιανουαρίου 2026, οι ΗΠΑ πέρασαν από τις απειλές στην άμεση επίθεση στο Καράκας[8], γεγονός που συνιστά μια σύγχρονη εκδοχή της λεγόμενης «λύσης Ρούζβελτ» του 1903. Εκείνη την εποχή, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονταν σε πορεία ανάδειξης σε μεγάλη δύναμη. Σήμερα, είναι μια απόλυτα κυρίαρχη (superdominant) στρατιωτική δύναμη που προσπαθεί ανοιχτά να αποτρέψει τη εισροή μηχανημάτων, οχημάτων, όπλων και βιομηχανικής υποστήριξης από την Κίνα και τη Ρωσία προς την Κούβα και τη Βενεζουέλα. Από τις 3 Ιανουαρίου 2026, οι οικονομίες της Βενεζουέλας και της Κούβας έχουν, ουσιαστικά, τεθεί υπό έλεγχο[9] και συνδεθεί άμεσα με την οικονομία των ΗΠΑ, λειτουργώντας ως προειδοποίηση προς τις υπόλοιπες χώρες της ηπείρου.
Η νομοθετική μεταρρύθμιση για την εξόρυξη πετρελαίου μπορεί να θεωρηθεί ως μια κίνηση εντυπωσιασμού. Σημαίνει ότι τα έσοδα που καταβάλλουν οι πετρελαϊκές εταιρείες στη Βενεζουέλα έχουν μειωθεί στο μισό, από 30% σε 15%. Αυτά τα έσοδα χρησιμοποίησε ο Τσάβες για να ενισχύσει την κοινωνική πρόνοια για τους φτωχούς, τόσο στη Βενεζουέλα όσο και σε χώρες που συμμετείχαν στις παραδόσεις πετρελαίου μέσω της Καραϊβικής στο πλαίσιο του προγράμματος Petrocaribe.[10] Το μονοπώλιο της κρατικής PDVSA στην παραγωγή και πώληση πετρελαίου πρόκειται πλέον να μοιραστεί με πολυεθνικές αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες προετοιμάζουν την ταχεία επιστροφή τους στη χώρα. Δεν υπάρχει σαφήνεια ως προς το πώς θα διοχετεύονται τα έσοδα στην κεντρική τράπεζα της Βενεζουέλας.
Μετά από ακρόαση στο Κογκρέσο, ο Μάρκο Ρούμπιο υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών καταθέτει τα έσοδα από την πώληση του πετρελαίου της Βενεζουέλας σε έναν λογαριασμό στο Κατάρ, υπό την άμεση εποπτεία των Τραμπ–Ρούμπιο. Αυτός ο χειρισμός αδιαφορεί[11] τόσο για τις οικονομικές διαδικασίες των ΗΠΑ όσο και τις ρυθμίσεις που καθιέρωσε η διεθνής κοινότητα μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για τη συνύπαρξη μεταξύ των εθνών.
Η ηγεσία που διοικεί τη Βενεζουέλα μετά την επίθεση προσπαθεί να πείσει τη διεθνή κοινότητα ότι η χώρα λειτουργεί κανονικά και ότι δεν επικράτησε χάος μετά την επίθεση της 3ης Ιανουαρίου. Αριστερά μέσα ενημέρωσης και επιδραστικοί διανοούμενοι της Αριστεράς, όπως οι Ραμόν Γκροσφογκουέλ (Ramón Grosfoguel), Χουάν Κάρλος Μονεντέρο (Juan Carlos Monedero), Ατίλιο Μπορόν (Atilio Borón) και Ιγνάθιο Ραμόνετ (Ignacio Ramonet), υποστηρίζουν ότι η ηγεσία της Βενεζουέλας «κερδίζει χρόνο» υποτασσόμενη στην απολυταρχία του Τραμπ. Έχουν ασκήσει έντονη κριτική για το γεγονός ότι η Μαρία Κορίνα Ματσάντο (María Corina Machado) προσέφερε το μετάλλιο του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης στον Τραμπ, με στόχο να οριστεί νέα πρόεδρος της Βενεζουέλας, και έχουν σχολιάσει ειρωνικά ότι ο Τραμπ επέλεξε τελικά την Ροντρίγκες. Όμως, τίθεται το ερώτημα πώς ένα μεμονωμένο[12] μετάλλιο Νόμπελ μπορεί να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα στην κριτική τους από το γεγονός ότι οι Ροδρίγκες χαρίζουν τους τεράστιους πόρους της Βενεζουέλας για δεκαετίες προκειμένου να παραμείνουν στην εξουσία.
Μετά την 3η Ιανουαρίου, η Βενεζουέλα απέφυγε να προσφύγει σε διεθνείς οργανισμούς/δικαστήρια [για να καταγγείλει τα γεγονότα και να ζητήσει νομική διερεύνηση]. Η αλλαγή καθεστώτος συνίσταται πλέον στην αποδοχή ότι η γενοκτονία που διεξάγουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων θα αποτελέσει το πρότυπο για όλες τις χώρες που δεν μπορούν να αναμετρηθούν/αντιπαρατεθούν στη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ.[13]
Ως μέρος της προσπάθειας «κανονικοποίησης» αυτού του πλαισίου, η γενική εισαγγελία και η ηγεσία της Βενεζουέλας έχουν επιλέξει να μην συλλέξουν ιατροδικαστικά στοιχεία ή τεκμήρια που θα μπορούσαν να στηρίξουν κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας εναντίον του Τραμπ και του Ρούμπιο σχετικά με τις επιχειρήσεις στην Καραϊβική Θάλασσα και την επίθεση της 3ης Ιανουαρίου.[14]
Σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις από τον υπουργό Άμυνας της Βενεζουέλας, περισσότεροι από 100 στρατιώτες σκοτώθηκαν κατά την επίθεση στο Καράκας [στις 3 Ιανουαρίου 2026], εκ των οποίων 32 ήταν Κουβανοί στρατιώτες. Ανεπίσημες δημοσιογραφικές αναφορές έχουν κάνει λόγο για δυσκολία ταυτοποίησης πολλών θυμάτων, καθώς πολλοί από τους νεκρούς θεωρήθηκε ότι ήταν δύσκολα αναγνωρίσιμοι, γεγονός που θα μπορούσε να αποτελέσει στοιχείο για διερεύνηση (να χρησιμοποιηθεί για την άσκηση ποινικής δίωξης) σε διεθνή δικαστήρια. Η κουβανική ηγεσία κήρυξε εθνικό πένθος με αφορμή τη μαζική κηδεία των στρατιωτών που υπηρετούσαν στις δυνάμεις ασφαλείας του Μαδούρο στη Βενεζουέλα. Ωστόσο, ούτε και σε αυτή την περίπτωση έχει διεξαχθεί μια σωστή και διαφανής ιατροδικαστική έρευνα τα αποτελέσματα της οποίας θα επέτρεπαν στη διεθνή κοινότητα να κατανοήσει το πώς προκλήθηκε ο θάνατος των στρατιωτών.[16]
Αυτές οι αμφιβολίες γεννούν περισσότερα ερωτήματα στο πλαίσιο της συνεργασίας της διοίκησης των Ροδρίγκες με την κυβέρνηση Τραμπ. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι αυτή η συνεργασία αποτρέπει την κατάρρευση της Βενεζουέλας, όπως συνέβη με το Ιράκ, τη Λιβύη και το Αφγανιστάν, και ενδεχομένως την εμφάνιση τρομοκρατικών δικτύων παρόμοιων με το ISIS, γεγονός που θα δυσχέραινε τον έλεγχο των ΗΠΑ [στην περιοχή]. Αντίθετα, πιστεύει ότι είναι προτιμότερο να αφεθεί η ίδια η σημερινή κυβέρνηση να εφαρμόσει το σχέδιο προσαρμογής που παρουσίασαν οι Τραμπ–Ρούμπιο. Αυτή η προσέγγιση θεωρείται από μόνη της νέα μορφή παρέμβασης (καινοτόμος) σε σχέση με τον τρόπο που έχουν ενεργήσει οι αυτοκρατορίες του Βόρειου Ατλαντικού τα τελευταία 500 χρόνια, όταν μη λευκές ελίτ στον παγκόσμιο Νότο συχνά εξοντώνονταν προκειμένου να καταληφθούν τα εδάφη τους. Σήμερα, η ηγεσία της Βενεζουέλας φαίνεται ότι προσαρτάται στην εξουσία των Τραμπ–Ρούμπιο, με στόχο να διακοπούν οι δεσμοί με τη Ρωσία και την Κίνα στην αμερικανική ήπειρο. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα κυβέρνηση προωθεί μια ατζέντα για ειρήνη και συμφιλίωση μεταξύ των πολιτών της Βενεζουέλας, καθώς και για μια πιο φιλική και συνεργατική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεδομένου ότι ο Μαδούρο απουσιάζει εντελώς από τις διαπραγματεύσεις για αυτές τις εκτεταμένες και ραγδαίες αλλαγές, καθίσταται κεντρικό να υπερασπιστεί κανείς αυτό που οι νομικοί αποκαλούν habeas corpus[17]. Δηλαδή, το δικαίωμα κάθε ατόμου που έχει στερηθεί την ελευθερία του να προσάγεται χωρίς καθυστέρηση ενώπιον δικαστηρίου, το οποίο αμέσως θα πρέπει να εξετάζει αν η στέρηση της ελευθερίας είναι νόμιμη ή να αποφασίζει για την απελευθέρωσή του. Στη Βενεζουέλα υπό τον Μαδούρο, ωστόσο, το habeas corpus έχει καταργηθεί για μέλη τόσο της δεξιάς όσο και της αριστερής αντιπολίτευσης. Η χώρα είχε πάνω από 900 πολιτικούς κρατούμενους που επικαλέστηκαν το δικαίωμα του habeas corpus, αφού διαμαρτυρήθηκαν κατά της κατοχής της εξουσίας από την κυβέρνηση.[18]
Το habeas corpus είναι, λοιπόν, ένα θεμελιώδες δικαίωμα (νομικό ένδικο μέσο) που η ίδια η κυβέρνηση Τραμπ δεν σέβεται όσον αφορά τους μετανάστες που υφίστανται μαζικές συλλήψεις και απελάσεις από υπηρεσίες όπως η ICE[19]. Με βάση το habeas corpus, τίθεται το ερώτημα πού βρίσκονται ο Νικολάς Μαδούρο και η Σίλια Φλόρες. Αν είναι ακόμα ζωντανοί, προκύπτει το ερώτημα τι γνώμη έχουν για τις μεταρρυθμίσεις στη Βενεζουέλα. Κατά τη διάρκεια της πρώτης ακροαματικής διαδικασίας στη Νέα Υόρκη, οι συνήγοροι υπεράσπισης τόνισαν ότι η Σίλια Φλόρες φέρεται να υπέστη σοβαρά χτυπήματα στα πλευρά και στο πρόσωπο κατά την απαγωγή και ζήτησαν ιατρική εξέταση των τραυμάτων αυτών. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης [των ΗΠΑ] απέσυρε τις κατηγορίες[20] πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η απαγωγή, και δεδομένης της σφαγής 32 σωματοφυλάκων του προέδρου κατά τη διάρκεια της επίθεσης, είναι εκπληκτικό τόσο το γεγονός ότι οι δικηγόροι του Μαδούρο δεν επικαλέστηκαν το δικαίωμα του habeas corpus για τον πελάτη τους, όσο και το ότι ο Μαδούρο, κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, ευχήθηκε χαρούμενα σε όλους «Καλή Χρονιά», αντί να φωνάξει «Γιάνκηδες να πάτε στην κόλαση!», «δολοφόνοι της προεδρικής φρουράς» ή «βάρβαροι δράστες που χτυπάτε τη σύζυγο ενός προέδρου!».
Αναγκαζόμαστε να ζούμε με την αλήθεια όπως την ορίζουν οι Τραμπ–Ρούμπιο–Ροδρίγκες. Θέλω να τονίσω ότι οι αντιδράσεις στην επίθεση δεν ακολουθούν την προηγούμενη έκκληση του Μαδούρο για γενική απεργία ενάντια σε μια επίθεση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Για μένα είναι ξεκάθαρο ότι η ηγεσία οργανώνει την παραίτηση/αποχώρησή της. Αυτό θα γίνει με οργανωμένο/ελεγχόμενο τρόπο και έτσι ώστε να νομιμοποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν μέσα από χρόνια μυστικής οικονομίας για να παρακαμφθεί ο αμερικανικός αποκλεισμός/ εμπάργκο.[21]
Στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, η ηγεσία πέρασε από το να καθοδηγείται από επαναστατικές αρχές στο να δρα σαν μια μεγάλη συμμορία ληστών που, εκτός από τον πρόεδρο, τον αδελφό του και τους υπουργούς, περιλαμβάνει επίσης δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου, τον γιο του Μαδούρο και τη στρατιωτική ηγεσία που ελέγχει την οικονομία των ορυχείων στη λεκάνη του Ορινόκο. Μιλάμε για πολύ μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων μέσα σε ένα καλά οργανωμένο, λειτουργικό και ευέλικτο δίκτυο, σε αντίθεση με τις διασπασμένες ομάδες που μπορεί να συγκεντρώσει η δεξιά στην εξορία γύρω από τον Χουάν Γκουαϊδό (Juan Guaidó), από το Μαϊάμι έως τη Μαδρίτη.
Γι’ αυτό οι εναλλακτικοί συνασπισμοί της αριστεράς απαιτούν διαφάνεια στις διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ και ζητούν σεβασμό και προστασία του ισχύοντος συντάγματος. Απαιτούν άμεση απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων και αποκατάσταση της αυτονομίας των πολιτικών κομμάτων που η κυβέρνηση έχει «θέσει υπό τον έλεγχό της» (”kidnappat”) και χρησιμοποιήσει ως κομματικούς εταίρους στις πρόσφατες εκλογές. Αυτές οι αριστερές οργανώσεις απαιτούν επίσης γενική αύξηση μισθών σύμφωνα με τις προβλέψεις του συντάγματος, καθώς και τήρηση του εκλογικού νόμου με διενέργεια ελεύθερων και διαφανών εκλογών το αργότερο μέχρι τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους. Για να γίνει δυνατή η διεξαγωγή των εκλογών, οι οργανώσεις απαιτούν εκκαθάριση της εκλογικής αρχής από το διεφθαρμένο προσωπικό και τις διεφθαρμένες πρακτικές.
Υπάρχουν πολλές ιδέες/προτάσεις για το πώς μπορούν να αποκατασταθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί της Βενεζουέλας απέναντι στην ατζέντα αλλαγής καθεστώτος που προωθούν οι ΗΠΑ και οι Ροδρίγκες. Τα περισσότερα κοινωνικά κινήματα και οι λαϊκές συλλογικότητες [22] υποστηρίζουν ότι μόνο ο δρόμος του συντάγματος μπορεί να ωφελήσει τον λαό, γιατί η κινητοποίηση του λαού ήταν αυτή που δημιούργησε το θεσμικό πλαίσιο το οποίο τώρα παραμερίζουν οι ΗΠΑ και η τρέχουσα ηγεσία.
Η κυβερνητική συνεργασία μεταξύ Τραμπ–Ρούμπιο και των αδερφών Ροδρίγκες πρέπει να τηρεί τις αρχές του κράτους δικαίου. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι προσλαμβάνονται οι καλύτεροι δικηγόροι για να υπερασπιστούν το προεδρικό ζεύγος στη Νέα Υόρκη, χωρίς καν να απαιτείται η φυσική παρουσία και των δύο ή η διενέργεια μιας διαφανούς ιατροδικαστικής εξέτασης/έρευνας για την επίθεση στο Καράκας[23].
Το να παρουσιαστούν ο Μαδούρο και η Σίλια Φλόρες ενώπιον του κόσμου θα έπρεπε να είναι μια απαίτηση που απευθύνεται τόσο στην άρχουσα ελίτ της Βενεζουέλας όσο και στην κυβέρνηση Τραμπ. Ο Τραμπ μπορεί να αγνοήσει μια τέτοια απαίτηση, όπως και κάνει, επειδή δεν έχει ενδοιασμούς, αλλά η ηγεσία της Βενεζουέλας θα έπρεπε να είναι πιστή στις ιστορικές κατακτήσεις του λαού και στο ίδιο το σύνταγμά της. Ταυτόχρονα, πρέπει να αντιληφθούμε, με φόντο τις αποκαλύψεις για τον Έπσταϊν, ότι αναγκάζονται να συνεργαστούν με το ίσως πιο αποκρουστικό καρτέλ της εποχής μας, που αποτελείται από παιδόφιλους, βιαστές και κανίβαλους που δολοφονούν μαζικά.
Σημειώσεις
*Το άρθρο με τίτλο «Vem styr Venezuela?» δημοσιεύτηκε στο σουηδικό περιοδικό Parabol (τεύχος 3 - 2026). Εμείς το πήραμε από τον ιστότοπο του περιοδικού. Βρίσκεται στη διεύθυνση … https://www.parabol.press/vem-styr-venezuela/
Τη μετάφραση (με τη βοήθεια Τ.Ν.) από τα σουηδικά, για λογαριασμό των Αντιγειτονιών, έκανε ο Κ.Καψ.
Τονίζουμε ότι η δημοσίευση του άρθρου γίνεται για πληροφοριακούς λόγους και δεν συνιστά απαραίτητα συμφωνία με τις θέσεις και τον τρόπο που αυτές διατυπώνονται.
Παραπομπές
[1] ΣτΜ. chockagenda := ατζέντα σοκ, σειρά σοκαριστικών γεγονότων/μέτρων :≈ Οι πολιτικές και στρατιωτικές πιέσεις.
[2] ΣτΜ. envälde := απόλυτη μοναρχία, δικτατορία, αυταρχία :≈ Μορφή διοίκησης όπου όλη η εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια ενός μόνο ατόμου.
[3] ΣτΜ. Ο μπολιβαριανισμός δεν είναι ένα ενιαίο ιδεολογικό σύστημα αλλά μια εξελισσόμενη πολιτική παράδοση που αντλεί έμπνευση από τη σκέψη και τη δράση του Simón Bolívar (1783–1830), ηγέτη των αγώνων ανεξαρτησίας στη Λατινική Αμερική, και φτάνει σήμερα να σημαίνει ένα μείγμα εθνικισμού, κοινωνικής πολιτικής και αντι-ιμπεριαλισμού, ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική.
[4] ΣτΜ. Πρόκειται για ιστορικο-οικονομική σύγκρουση γύρω από τον έλεγχο φυσικών πόρων (άσφαλτος/πίσσα), που συνδέθηκε με παρεμβάσεις ξένων επιχειρήσεων.
https://www.washingtonpost.com/ripple/2026/01/06/venezuela-tar-wars/
[5] ΣτΜ. Ο ναυτικός αποκλεισμός από ευρωπαϊκές δυνάμεις το 1902 επιβεβαιώνεται ιστορικά και συνδέεται με την άρνηση πληρωμής χρεών από τον Κάστρο.
Περισσότερες πληροφορίες για τον Cipriano Castro και τον ναυτικό αποκλεισμό στις διευθύνσεις …
https://en.wikipedia.org/wiki/Cipriano_Castro
https://en.wikipedia.org/wiki/Venezuelan_crisis_of_1902%E2%80%931903
[6] ΣτΜ. Η συμφωνία του Πρωτοκόλλου της Ουάσιγκτον το 1903 προέβλεπε ότι η Βενεζουέλα δεσμεύτηκε να διαθέτει το 30 % των τελωνειακών εσόδων για την αποπληρωμή των απαιτήσεων των ευρωπαϊκών δυνάμεων, ύστερα από ευρωπαϊκή πίεση και αποκλεισμό λιμανιών. Η ανάμιξη των ΗΠΑ και η πρόταση να αναλάβουν εκείνες τη διαχείριση του χρέους ήταν μέρος της σταδιακής διαμόρφωσης του Προσάρτηματος Ρούζβελτ στο Δόγμα Μονρόε, που έδινε στις ΗΠΑ την «άδεια» να παρέμβουν για σταθεροποίηση οικονομικών σχέσεων μικρότερων χωρών, ώστε να αποκλείσουν ευρωπαϊκές παρεμβάσεις.
https://en.wikipedia.org/wiki/Roosevelt_Corollary
https://en.wikipedia.org/wiki/Venezuelan_crisis_of_1902%E2%80%931903
[7] ΣτΜ. Κοινότητα Χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής (CELAC, Community of Latin American and Caribbean States). Η CELAC είναι ένας διακυβερνητικός μηχανισμός διαλόγου και πολιτικής συμφωνίας. Φέρνει σε επαφή 33 χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, χωρίς την παρουσία των ΗΠΑ και του Καναδά, με συνολικό πληθυσμό περίπου 650 εκατομμυρίων ατόμων.
https://www.consilium.europa.eu/el/infographics/eu-celac-relations/
https://edromos.gr/koinotita-kraton-latinikis-amerikis/
https://en.wikipedia.org/wiki/Community_of_Latin_American_and_Caribbean_States
[8] ΣτΜ. Η στρατιωτική επιχείρηση έφερε την ονομασία Operation Absolute Resolve (Επιχείρηση Απόλυτη Αποφασιστικότητα). Ήταν μια κίνηση που οι ΗΠΑ συνέδεσαν με επιχειρήσεις που αποκαλούν «πόλεμο κατά των ναρκωτικών» και που περιλάμβανε συνεχείς επιθέσεις σε πλοία στην Καραϊβική στο πλαίσιο της ναυτικής επιχείρησης Operation Southern Spear (Επιχείρηση Νότια Λόγχη).
https://en.wikipedia.org/wiki/2026_United_States_intervention_in_Venezuela
[9] ΣτΜ. kidnappade := (κυριολεκτική σημασία) απαχθεί, (μεταφορικά) οικειοποιηθεί /υφαρπαχθεί/ ιδιοποιηθεί. Εδώ προτιμάμε όρους που δηλώνουν εξάρτηση, δέσμευση ή υπαγωγή.
[10] ΣτΜ. Η νέα μεταρρύθμιση προβλέπει ευρύτερο άνοιγμα του πετρελαϊκού τομέα και μείωση της κρατικής συμμετοχής στα έσοδα (royalties) ακόμα και στο 15 %, για να θεωρηθεί ο τομέας επενδυτικά βιώσιμος για ιδιώτες και ξένες εταιρείες. Το μοντέλο αυτό αντιδιαστέλλεται με τις προηγούμενες δεκαετίες, κατά τις οποίες η κρατική PDVSA είχε κυρίαρχο ρόλο και τα έσοδα από το πετρέλαιο αποτελούσαν πυλώνα για προγράμματα κοινωνικής ευημερίας και περιφερειακά δίκτυα, όπως το Petrocaribe.
Το Petrocaribe είναι μια ενεργειακή συμμαχία και συμφωνία συνεργασίας που δημιουργήθηκε το 2005 από τον πρώην Πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ούγκο Τσάβες. Στόχος της ήταν η παροχή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα σε χώρες της Καραϊβικής και της Κεντρικής Αμερικής με ευνοϊκούς όρους, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας και της ενεργειακής ασφάλειας.
https://english.elpais.com/international/2026-01-30/venezuela-gives-the-green-light-for-foreign-capital-to-enter-the-oil-sector.html?outputType=amp
[11] ΣτΜ. åsidosätter := παραμελώ (αμελώ, παραλείπω, παραβλέπω, παραμερίζω, αγνοώ), αδιαφορώ :≈ Αποδίδω (πολύ) μικρότερη σημασία (από ό,τι στο παρελθόν στο συγκεκριμένο ζήτημα). Δεν λαμβάνω υπόψη.
[12] ΣτΜ. ynka := αξιολύπητος (αξιοθρήνητος, θλιβερός, ασήμαντος, τιποτένιος), χωρίς πραγματική αξία, μεμονωμένος :≈ Εντυπωσιακά/εμφανώς ασήμαντος.
[13] ΣτΜ. Η «αλλαγή καθεστώτος» δεν παρουσιάζεται απλώς ως πολιτική αλλαγή μέσα σε μια χώρα, αλλά ως επιβολή μιας πραγματικότητας όπου οι πιο αδύναμες χώρες πρέπει να αποδεχτούν τους όρους που θέτουν οι ισχυροί.
[14] ΣτΜ. Δηλαδή αρνούνται να κινηθούν δικαστικά παρά τις εκκλήσεις για διεθνή νομική αντιμετώπιση και διασφάλιση του θεμελιώδους διεθνούς δικαίου.
[15] ΣτΜ. Στο πλαίσιο της εθνικοποίησης του πετρελαϊκού τομέα και της κοινής κρατικής εταιρείας PDVSA.
https://en.wikipedia.org/wiki/PDVSA
[16] ΣτΜ. https://en.wikipedia.org/wiki/2026_United_States_intervention_in_Venezuela
[17] ΣτΜ. Το habeas corpus είναι μια νομική διαδικασία που επιτρέπει σε άτομα που κρατούνται να αμφισβητήσουν σε δικαστήριο τη νομιμότητα της κράτησής τους και να ζητήσουν άμεση απελευθέρωση εάν η κράτηση είναι παράνομη.
https://en.wikipedia.org/wiki/Habeas_corpus
https://www.brennancenter.org/our-work/research-reports/habeas-corpus-explained
https://www.law.cornell.edu/wex/habeas_corpus
[18] ΣτΜ. Από τον Ιανουάριο 2026 πάνω από 500 πολιτικοί κρατούμενοι έχουν απελευθερωθεί. Παρ’ όλα αυτά εκατοντάδες παραμένουν στη φυλακή και νέες συλλήψεις συνεχίζονται. Κάποιοι αποφυλακισμένοι έχουν περιορισμούς (π.χ. απαγόρευση δηλώσεων, τακτική παρουσία σε δικαστή).
https://en.wikipedia.org/wiki/2026_political_prisoner_release_in_Venezuela
[19] ΣτΜ. Στις ΗΠΑ, κάποια δικαστήρια έχουν αναγνωρίσει τη σημασία του habeas corpus ως βασικό δικαίωμα που προστατεύει τα άτομα από αυθαίρετη κράτηση, και έχει εφαρμογή ακόμη και σε υποθέσεις μετανάστευσης ή απελάσεων.
Πηγές ειδήσεων συνεχίζουν να αναφέρονται σε δικαστικές υποθέσεις όπου ο νόμος και τα δικαιώματα προσφύγων όπως το habeas corpus αποτελούν κεντρικό νομικό ζήτημα στην αντιμετώπιση μαζικών απελάσεων και την εξέταση των νομικών προϋποθέσεων κράτησης.
https://www.cnbc.com/2025/04/19/us-supreme-court-temporarily-halts-deportations-of-venezuelan-migrants.html
[20] ΣτΜ. Μάλλον αναφέρεται στο γεγονός ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ υπό τον Πρόεδρο Trump κατάργησε ή μειώνει σημαντικά μια προηγούμενη νομική κατηγορία που περιέγραφε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ως ηγέτη ενός οργανωμένου ναρκω-καρτέλ με την επωνυμία Cartel de los Soles. Το νέο αναθεωρημένο κατηγορητήριο αναφέρει τον όρο Cartel de los Soles μόνο δύο φορές και όχι ως πραγματική, ιεραρχική εγκληματική ομάδα. Στη νέα εκδοχή της δίωξης που δόθηκε στη δημοσιότητα, οι ομοσπονδιακές αρχές περιγράφουν πλέον ένα “σύστημα διαφθοράς και πελατειακών σχέσεων” στο οποίο υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι (πολιτικοί, στρατιωτικοί, υπηρεσίες πληροφοριών) επωφελούνται από παράνομες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου κοκαΐνης. Το όνομα Cartel de los Soles χρησιμοποιείται ως αναφορά σε αυτό το πολύ ευρύτερο και χαλαρό δίκτυο, όχι ως όνομα επίσημης, δομημένης οργάνωσης.
https://people.com/pam-bondi-quietly-drops-false-claim-from-trump-that-nicolas-maduro-was-leading-drug-cartel-11880215?utm_source=chatgpt.com
[21] ΣτΜ. Ο αρθρογράφος λίγο πολύ υποστηρίζει ότι ίσως δεν πρόκειται για κανονική σύγκρουση, αλλά για ένα “στημένο” ή ελεγχόμενο τέλος της εξουσίας, όπου όλοι παίζουν κάποιο ρόλο και η ηγεσία φροντίζει να φύγει με όρους που τη συμφέρουν.
[22] ΣτΜ. Gräsrotsorganisationer := οργανώσεις βάσης :≈ Κοινωνικά κινήματα και λαϊκές συλλογικότητες.
[23] ΣτΜ. Η ανάγκη για διαφανή ιατροδικαστική εξέταση και δημόσια εμφάνιση είναι μια κανονιστική απαίτηση που σχετίζεται με τη νομιμότητα της διαδικασίας και του κράτους δικαίου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου