ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΙ;

(απαντώντας –μεταξύ των άλλων- και στον νομπελίστα Ρουμπινί)

Καιρό τώρα στην Πρωτοβουλία Πρωτοβάθμιων σωματείων της Θεσσαλονίκης (και φυσικά όχι μόνο) τίθεται και επανατίθεται το ζήτημα των στόχων και της προοπτικής.

Η επιχειρηματολογία γνωστή: Το μέτωπο αντίστασης δεν φτάνει, δεν αρκεί να δημιουργηθεί μια λαϊκή πλημμυρίδα που θα απαιτήσει να παρθούν πίσω όσα αντιλαϊκά μέτρα έχουν εφαρμοστεί και όσα έρχονται και προγραμματίζονται. Χρειάζεται να «στεφανωθούν» αυτές οι διεκδικήσεις με το αίτημα της «παύσης πληρωμών» και της «διαγραφής του χρέους». Για την ακρίβεια, και για να μην αδικήσουμε αυτή την προσέγγιση, τίθεται ως όρος για την δημιουργία κινήματος ανατροπής των μέτρων η υιοθέτηση της παραπάνω κατεύθυνσης γιατί θεωρείται πως αυτό που παραλύει σήμερα την κινητοποίηση του εργαζόμενου κόσμου και της νεολαίας είναι η υπεροχή των επιχειρημάτων του συστήματος για την πτώχευση της χώρας και η ανασφάλεια, ο φόβος αστάθειας που προκαλεί σε σημαντικά τμήματα του λαού.

Άρα το κίνημα πρέπει να προβάλλει ως παράγοντας «σωτηρίας» (γιατί όχι και σταθερότητας;) για την χώρα και το λαό της.

Σε αυτή μάλιστα τη λογική συστρατεύονται σχεδόν όλες οι τάσεις της αριστεράς εκτός των συνδικαλιστών που ανήκουν στο χώρο του ΠΑΜΕ-ΚΚΕ που βέβαια έχουν τη δική τους κυβερνητική πρόταση «λαϊκής οικονομίας» (μόνο που δεν…βρίσκουν αντιμονοπωλιακό κομάτι της αστικής τάξης να την απευθύνουν!).

Αντιπαρέρχομαι το θέμα πόσο καθηλωτικά λειτούργησε σε μια τέτοια φάσης «ανασκουμπώματος» το παραλυτικό αέριο του δύο και πάνω μηνών (αν προσθέσουμε και την προετοιμασία των ψηφοδελτίων, συζητήσεων κλπ) προεκλογικής προετοιμασίας της ποικιλώνυμης αριστεράς. Για άλλη μια φορά φταίει το σύστημα που απλώς κάνει τη δουλειά του, οι κυβερνητικοί εργατοπατέρες, ο κόσμος «που όσο κοιτάτε μόνο στην ΤV μας κλέβουν δικαιώματα» (το συντακτικό και η γραμματική της ανευθυνότητας πόσο εύκολα μεταπηδάει από το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο στο πρώτο πληθυντικό των… άλλων χωρίς να κάνει μια στάση στο πρώτο πληθυντικό πρόσωπο:εσείς κοιτάτε-αυτοί μας κλέβουν-εμείς;).

Πριν προχωρήσω συγκεκριμένα δύο-τρεις παρατηρήσεις:

Αυτή η «έλλειψη προοπτικής στην κινδυνολογία της αστάθειας» που όλοι οι καθεστωτικοί παράγοντες προωθούν, δεν εμπόδισε τον εργαζόμενο κόσμο να ξεσπάσει σε μια απειλητική για το σύστημα πλημμυρίδα αγανάκτησης στις 5 του Μάη που ανακόπηκε όχι με τον φόβο της ελλοχεύουσας πτώχευσης αλλά με τον… ορθόδοξο φόβο της προβοκάτσιας και της άγριας καταστολής.

Επίσης δεν μπορώ να κατανοήσω πως είναι πιο εύκολο «να φέρουν τα κλεμμένα πλούτη» αλλά όχι τα… αρπαγμένα δικαιώματα και μάλιστα αυτό δεν φτάνει κιόλας. Αλλά ας είναι…

Τέλος, είναι διαφορετικό πράγμα οι αγωνίες μεγάλης μερίδας κόσμου (που ακόμη δεν βγήκε στους δρόμους αλλά παρακολουθεί τα πράγματα) για το αν θα πληρωθούν συντάξεις και αν θα πειραχτούν οι μικροκαταθέσεις ή αν κινδυνεύουν οι μικροϊδιοκτησίες- ερωτήματα για τα οποία η αριστερά πρέπει να έχει απαντήσεις- από την αγωνία του κόσμου που βγήκε στους δρόμους και βρίσκεται σε μια πορεία αποδέσμευσης για τα παραπέρα βήματα του αγώνα, τι είδους απεργίες χρειάζονται, τι κλιμακώσεις, τι συντονισμοί κλπ.

Αν και οι δύο αγωνίες «επικοινωνούν», καθώς μάλιστα με την ρευστότητα που κατέγραψαν τα εκλογικά αποτελέσματα η μεταπήδηση από τη μια στην άλλη κατηγορία προβληματισμών δεν είναι και το πιο… δύσκολο πράγμα, αποτελεί όμως ένα είδος πολιτικής λαθροχειρίας η μη διάκριση αυτών των δύο επιπέδων. Μια λαθροχειρία που βάζει στο ίδιο τσουβάλι τις αγωνίες και τους προβληματισμούς του πιο προωθημένου κομματιού του κόσμου και του κινήματος, που ίσα-ίσα αυτοί οι προβληματισμοί πρέπει να αποτελούν την «ατμομηχανή» και το οδηγητικό τέμπο των αιτημάτων και των επιχειρημάτων μας, με τους προβληματισμούς και τις αγωνίες των στρωμάτων και των κομματιών που αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε μεγαλύτερη άμυνα και καθυστέρηση στην ικανότητα αντίδρασης απέναντι στον «συστημικό όλεθρο» που καλλιεργούν άπαντες! Πραγματικό και υποθετικό ή κατασκευασμένο.

Επιπρόσθετα, οι υποστηρικτές όλης αυτής της κατεύθυνσης για «την στάση πληρωμών και τη διαγραφή του χρέους» μάλλον δεν έχουν αντιληφτεί ότι ένα κομμάτι των επιχειρημάτων για τον κίνδυνο πτώχευσης ήδη το έχουν εκθέσει και «κάψει» οι καθεστωτικές φωνές και οι παράγοντες του κυρίαρχου συστήματος. Πολύ περισσότερο ένα κομμάτι των «παραδειγμάτων στάσης πληρωμών » που προβάλλονται -πχ Εκουαδόρ- το ενσωματώνουν στις αναλύσεις τους και τις προτάσεις άλλοι παράγοντες του συστήματος όπως ο νομπελίστας αμερικάνος οικονομολόγος Ρουμπινί, πρόσφατα. Αλλά γι` αυτά παρακάτω…

Πάνω απ` όλα και πριν απ` όλα, η κατάσταση της πραγματικής και επιδεινούμενης πτώχευσης και… ντε φάκτο «στάσης πληρωμών» που βιώνουν τα λαϊκά νοικοκυριά αποτελεί το πιο τρανταχτό αντεπιχείρημα απέναντι στο κίνδυνο πτώχευσης και χρεοκοπίας που προβάλλει ένα πολιτικό προσωπικό και οι εντολοδόχοι του, χρεοκοπημένοι από κάθε άποψη αλλά διόλου «πτωχευμένοι»! Η πλημμυρίδα των εργατικών, λαϊκών και νεολαιίστικων ξεσπασμάτων σε όλη την Ευρώπη ακυρώνει επίσης αυτή την κινδυνολογία. Έτσι και αλλιώς τα πράγματα οδεύουν πολύ πιο γρήγορα σε μια κατάσταση που δεν θα έχουμε και πολλά να χάσουμε (και θα δικαιωθεί και η Παπαρήγα που επέμενε πριν τρία χρόνια να συμμορφωθούμε με την «πραγματικότητα» του να μην έχεις κάτι για το οποίο να αντισταθείς αυτό θα πει πολιτική ενόραση!).

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΗΣ ΠΤΩΧΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΕΟΣ.

Πέρα από τα ερωτήματα «για το ποιος θα επιβάλλει την στάση πληρωμών» και τον «αριστερό κυβερνητισμό», ζητήματα για τα οποία έχω τοποθετηθεί με γραπτή παρέμβαση και πέρυσι, πιστεύω πως πρέπει πολύ συγκεκριμένα και ανοιχτά να παρουσιαστούν κάποια σημεία μιας άλλης προοπτικής που να απαντούν όμως ταυτόχρονα και σε όλη αυτή την δανεική-από το σύστημα- επιχειρηματολογία που έχει εμφιλοχωρήσει ή γίνεται προσπάθεια να εδραιωθεί και στο κίνημα. Βήμα το βήμα.

Σημείο πρώτο.

Το ζήτημα είναι η κρίση του ιμπεριαλιστικού συστήματος και η επίθεση του στους εργαζόμενους και τους λαούς (και η εκρηκτική μεταξύ τους συνύφανση) και όχι το χρέος.

Αυτή τη γενική θέση που δύσκολα θα μπορούσε να την αρνηθεί κανείς, πολιτικά την αμφισβητεί και την παρακάμπτει η στοχοπροσήλωση στο «πρόβλημα του χρέους» και της «αριστερής απάντησης» σε αυτό το πρόβλημα.

Εδώ τα ερωτήματα είναι αμείλικτα:

Αυτό που ξεκίνησε ως απάντηση του κεφαλαίου στην κρίση του `70 μετατράπηκε ή όχι σε μια μεγάλη στρατηγική επίθεση στην ίδια την υπόσταση της εργατικής τάξης σαν «τάξη για τον εαυτό της», που πήρε την μορφή του λεγόμενου «νεοφιλελευθερισμού», ύστερα μάλιστα και από την ενίσχυση που έλαβε η τάση αυτή από `89 και μετά;

Η στρατηγική επίθεση στους εργαζόμενους και τους λαούς μεγάλωσε ή όχι τα κρατικά ελλείμματα και τα χρέη;

Η επιχείρηση επαναποικιοποίησης του «τρίτου κόσμου» μετά τις ανατροπές του `89 δεν μετέτρεψαν το χρέος των χωρών αυτών σε ένα μεγάλο πεδίο ανταγωνισμού, «κουρέματος» και κερδοσκοπίας («αναδυόμενες αγορές»);

Οι ανατροπές που υλοποιούνται σήμερα είχαν ή όχι προγραμματιστεί από την αρχή της δεκαετίας του `80 όταν ακόμα κυβερνούσε το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου; Αναφέρω σχετικά: Η σύνδεση των μισθών με την αποδοτικότητα στο δημόσιο και η δυνατότητα απόλυσης, η αποσύνδεση της περίθαλψης από την ασφάλιση, οι ανατροπές συνολικά στο ασφαλιστικό, η δυνατότητα απαγόρευσης της απεργίας, το πάγωμα των μισθών, η ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας, η επίθεση στη νεολαία κλπ.

Επαναβεβαιώνονταν ή όχι η παραπάνω σταθερή στοχοπροσήλωση όλων των καθεστωτικών δυνάμεων και των κυβερνήσεων του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος σε κάθε κομβικό σταθμό τούτης της διαχρονικής επίθεσης (κυβέρνηση Μητσοτάκη, 2001, 2006 κλπ);

Αποτελούσε ή όχι μόνιμο επιχείρημα –τουλάχιστο μέχρι πρόσφατα-όλων των τάσεων και… υποτάσεων της αριστεράς ότι τα περί χρέους κλπ ήταν ένα μεγάλο παραπλανητικό και εκβιαστικό επιχείρημα (μεταξύ των άλλων επιχειρημάτων) δικαιολόγησης των μεγάλων ανατροπών στα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα; Οι «οικονομολόγοι» ή οι κύκλοι που σήμερα πρωταγωνιστούν στα βήματα διαλόγου για το χρέος ήταν ή όχι μια μειοψηφία;

Κάτι τέτοιο δεν άλλαξε ούτε όταν το οικονομικό επιτελείο της ΝΔ έθεσε ζήτημα επανεκτίμησης των στοιχείων του ελλείμματος, ούτε όταν ξέσπασε η κρίση του 2008 παρά μόνο όταν το σημερινό καθεστωτικό πολιτικό προσωπικό επέλεξε να εκβιάσει την κοινωνία και να προβοκάρει με αυτό τον… μοναδικό, για την πρόσφατη ιστορία, τρόπο, την χώρα του στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό πως το μοντέλο «αναδιάρθρωσης του χρέους» τύπου Ουρουγουάης που προτείνουν οι «σοφοί» του ΔΝΤ και που αρκετοί το θεωρούν «επιτυχημένο» (τρομάρα τους!) δεν μπορεί –λένε κάποιοι άλλοι- να ακολουθηθεί στην Ελλάδα όχι μόνο γιατί οι ισοτιμίες του νομίσματος δεν είναι στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης αλλά και γιατί κυβέρνηση και Κεντρική Τράπεζα της Ουρουγουάης κράτησαν την εντελώς αντίθετα στάση απέναντι στους διεθνείς πιστωτές καλλιεργώντας πολύ διαφορετικό (θετικό) κλίμα μέσα και έξω από την χώρα τους. Και αυτά τα γράφουν οικονομικοί αναλυτές δημοσιογραφικών μέσων που στηρίζουν το μνημόνιο και εκφράζουν επιχειρηματικά συμφέροντα.

Ήταν ή όχι το «χρέος» ένα ιδεολογικό βέλος στην «φαρέτρα» του συστήματος όπως και η λογική των «σοφών» που το διαπιστώνουν και εισηγούνται «λύσεις»; Θυμίζω την εποχή της οικουμενικής και τους «σοφούς» υπό τον Ζολώτα που θα αντιμετώπιζαν τα τότε ελλείμματα.

Θα πρέπει συνεπώς να προβληματιστούμε αν το κίνημα οφείλει να τοποθετηθεί στα «δικά του πεδία» και όχι στα πεδία που το σύστημα και οι συνοδοιπόροι του αποφασίζουν και θέτουν εκβιαστικά.

Όμως, από την άλλη, αν το καλοεξετάσει κανείς, όλες οι πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς που υιοθετούν το αίτημα της «στάσης πληρωμών» όσο και αυτές που τους κριτικάρουν (ΚΚΕ) δεν είχαν στην ουσία υποκύψει και αποδεχτεί το πεδίο ιδεολογικής συζήτησης που υπόβαλλε το κυρίαρχο σύστημα όλα αυτά τα χρόνια; Τι ήταν δηλαδή η αποδοχή της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης (δεν εννοώ την συμφωνία με αυτή αλλά την αποδοχή ως αντικειμενική πραγματικότητα), των «ολοκληρώσεων», της «αντικειμενικής εξέλιξης αλλαγής των παραγωγικών σχέσεων από τις νέες τεχνολογίες που επέβαλλαν τις αναδιαρθρώσεις και την αλλαγή στο πώς να μαθαίνεις», κλπ;

Μα γιατί ακριβώς η αποδοχή της έννοιας της στρατηγικής επίθεσης στην εργατική τάξη θα έβαζε την ίδια την αριστερά (στον τόπο μας αλλά και παντού) αντιμέτωπη με τον ίδιο της τον εαυτό και με τους λόγους (παλιούς και τωρινούς)που επέτρεψαν και εξέθρεψαν αυτή την αντιδραστική ανατροπή που σήμερα βιώνουμε ως την πλήρη συνέπεια της!

Σημείο δεύτερο.

Η «έκρηξη» του ελληνικού δημόσιου χρέους είναι κομμάτι του παγκόσμιου δημόσιου χρέους και των όρων μέσα στους οποίους δημιουργήθηκε.

Στις ΗΠΑ το δημόσιο χρέος «τρέχει» με 20% το χρόνο, στο Βέλγιο το δημόσιο χρέος αρχίζει να ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ, στη Γερμανία το δημόσιο χρέος αποτελεί το 75% του ΑΕΠ και πολλαπλάσιο χρέος (επίσης μέγεθος δημόσιου τομέα και δημόσιων υπαλλήλων) υπολανθάνουν στα ομοσπονδιακά κρατίδια, η γειτονική Ιταλία έχει δημόσιο χρέος ίσο με το 118% του ΑΕΠ αν και διαθέτει βιομηχανικό τομέα μεγάλο. Το δε εξωτερικό ιδιωτικό χρέος αυτών των χωρών (το χρέος των νοικοκυριών) είναι τεράστιο σε σχέση με αυτό των ελληνικών νοικοκυριών. Μόνο της Βρετανίας αντιστοιχεί στο 400% του ΑΕΠ της!

Αυτά λοιπόν τα παγκόσμια χρέη που ισοδυναμούν με ετήσια παραγωγή 60 τρις δολαρίων παγκόσμια και προσμετρούνται περίπου στο τριπλάσιο του παγκόσμιου ΑΕΠ (και απέναντι στα οποία το ελληνικό χρέος φτάνει δεν φτάνει παγκόσμια το 1%), δεν δημιουργήθηκαν εν κενώ. Ακόμα και αν το νέο χρήμα που τυπώνεται για να υποστηριχτούν δημιουργείται σχεδόν εν κενώ σήμερα και με μηδενικό κόστος χάρις στις νέες τεχνολογίες .

Η έκρηξη του δημόσιου χρέους οφείλεται στα τεράστια ποσά που δόθηκαν αφειδώς από τους κρατικούς προϋπολογισμούς για την διάσωση του ληστρικού χρηματοπιστωτικού μηχανισμού τυπώνοντας νέο χρήμα, μηδενίζοντας τα επιτόκια και εκδίδοντας σωρηδόν κρατικά ομόλογα.

Γιατί ενώ τα κράτη εξάντλησαν τους κρατικούς προϋπολογισμούς τους για να στηρίξουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα, υποχρεώνονται σήμερα να δανειστούν από τις παγκόσμιες αγορές χρήματος, δηλαδή από το χρηματοπιστωτικό σύστημα για το οποίο «θυσιάστηκαν» οι προϋπολογισμοί, με όρους ληστρικούς! Και για να κρατηθούν υψηλές οι αποδόσεις αυτών των νεκρών στην ουσία, κεφαλαίων θυσιάζονται τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα πράγμα βέβαια που ικανοποιεί και τους διαχρονικούς στόχους της στρατηγικής επίθεσης.

Είναι απορίας άξιον πως αγνοείται η διεθνής πλευρά του ελληνικού δημόσιου χρέους ίσως γιατί η προσέγγιση που θεωρεί τη χώρα ιμπεριαλιστική αδυνατεί να εννοήσει την…. ένταξη της στο ιμπεριαλιστικό σύστημα και τα συμπεράσματα που εξάγονται από αυτή την ένταξη.

Σημείο τρίτο.

Το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι αποτέλεσμα και της εξαρτημένης θέσης της χώρας, της αστικής τάξης και της οικονομίας της.

Προκειμένου να αμφισβητηθεί το σημείο αυτό και να δικαιολογηθούν οι ιδεοληψίες μιας ιμπεριαλιστικής Ελλάδας έχουν προταχθεί εντελώς αντικρουόμενα επιχειρήματα και θέσεις.

Όταν μιλάμε για τη εξαρτημένη θέση της χώρας δεν αναφερόμαστε απλά στους ιστορικούς όρους του δημόσιου χρέους της (το δάνειο το οποίο αναχρηματοδοτήθηκε την άνοιξη που μας πέρασε το πήρε η κυβέρνηση Καραμανλή το 1978!) ούτε μόνο στο πως συμβάλλει αυτή η θέση στη δημιουργία του τωρινού χρέους , ζητήματα που δεν είναι αμελητέα βέβαια, αλλά αναφερόμαστε στη σχέση της χώρας και της οικονομίας με το ιμπεριαλιστικό σύστημα συνολικά. Το δημόσιο χρέος είναι κομμάτι αυτής της σχέσης και ίσως όχι το βασικότερο.

Η Ελλάδα π χ δεν έχει το τεράστιο εξωτερικό ιδιωτικό χρέος (νοικοκυριά) των ιμπεριαλιστικών χωρών (114% του ΑΕΠ μόνο στις ΗΠΑ). Δεν είναι εκτεθειμένο το τραπεζιτικό της σύστημα στα τοξικά προϊόντα όσο των υπολοίπων χωρών, η οικονομία της δεν εξαρτιέται (πια) τόσο από τις εξαγωγές, είναι σε μικρότερο βαθμό καθετοποιημένη και αποτελεί ούτε το 2% της ευρωζώνης. Παρόλα αυτά αποτέλεσε-αν πιστέψουμε τους διεθνείς οικονομικούς οίκους- τον υπ' αριθμό ένα παράγοντα κινδύνου κατάρρευσης της ευρωζώνης και των αγορών!

Φαίνεται μάλλον ότι η Ελλάδα είναι μια ιμπεριαλιστική χώρα από την… ανάποδη και απειλεί και στην…παρακμή της για να παραφράσουμε ένα γνωστό τραγούδι.

Είναι φοβερό τι επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα υποστηρίζονται προκειμένου να… μην αναγνωριστεί η πραγματικότητα της εξάρτησης.

Γράφτηκε από έναν υποστηρικτή αυτής της τοποθέτησης (Μηλιός) ότι το τεράστιο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο δεν αποτελεί σώνει και καλά αποδεικτικό στοιχείο ότι συνολικά το καπιταλιστικό καθεστώς και η οικονομία του ζημιώθηκε γιατί οι εισροές κεφαλαίων και η διεθνοποιημένη δράση πιο επιθετικών μερίδων του ελληνικού κεφάλαιου του εξασφάλισαν τεράστια κερδοφορία. Δεν είναι ψέμα κάτι τέτοιο αλλά σε τι απαντάει;

Κάποιος άλλος από τους «σοφούς» του «αριστερού βήματος» (Λαπαβίτσας) ανέλυσε σε κείμενο του λίγο παλιότερα την περιφερειακή ενσωμάτωση των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου και τους άνισους όρους με τους οποίους έγινε η είσοδος στην ευρωζώνη για τις χώρες αυτές, ανισότητα που δημιούργησε τα γερμανικά εμπορικά πλεονάσματα.

Η λέξη «εξάρτηση» της χώρας, «εξάρτηση της οικονομίας» κλπ αποφεύγεται όπως ο διάολος αποφεύγει το λιβάνι. Ωραία λοιπόν αφού ο όρος προκαλεί τέτοια απέχθεια ας τον ονομάσουμε… «Μπάμπη» και ας μιλήσουμε για τον «Μπάμπη».

Πρώτα και κύρια δεν είναι ένα μέγεθος που μπορεί να προσπεράσει κανείς χωρίς πολιτική αξιολόγηση το γεγονός ότι από το 1995 ως το 2008, χρονιά που εκδηλώθηκε η κρίση που ζούμε, το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας αυξήθηκε αρνητικά από -8.008 εκατομμύρια ευρώ σε -22.231 εκατομμύρια ευρώ με όλες τις χώρες της ΕΕ και με την Γερμανία από -1427 σε -5.337 εκ.ευρώ!

Έπειτα υπάρχουν και τα ποιοτικά στοιχεία της μέτρησης:η συρρίκνωση του μεταποιητικού τομέα, η μέχρι εξαφάνισης ισοπέδωση της αγροτικής παραγωγής (πρόσφατο παράδειγμα η ανθούσα μέχρι το 2005 βιομηχανία ζάχαρης που με ευρωπαϊκή ντιρεχτίβα μειώθηκε στο μισό και σήμερα απειλείται με εξαφάνιση συμπαρασύροντας όλα τα αγροτικά νοικοκυριά που την προμήθευαν), η διεμβόλιση σημαντικών κλάδων της βιομηχανίας και του εμπορίου όπως π χ τα τρόφιμα από τις πολυεθνικές αλυσίδες. Επίσης ένα μεγάλο κομμάτι αυτού του χρέους οφείλεται στις υπέρογκες αγορές πολεμικών όπλων και συστημάτων τα οποία έχουν επιβληθεί στη χώρα και όπως φάνηκε με τα γερμανικά υποβρύχια που… γέρνουν ήταν μέσα στο πακέτο ανταλλαγής και εξαφάνισης του δημόσιου χρέους όταν η κυβέρνηση Σημίτη μας έβαζε περήφανα στην Ευρωζώνη. Ανατρέχοντας στην ιστορική μνήμη διαπιστώνουμε πως το ελληνικό κράτος εμφανίζεται στη σύγχρονη ιστορία υπερχρεωμένο στους Εγγλέζους για φρεγάτες που ποτέ δεν απόκτησε και για τις οποίες μπήκαν ενέχυρο οι «εθνικές γαίες»!

Υπάρχουν και πιο χειροπιαστά πράγματα όπως το γεγονός ότι η χώρα δεν είναι δανειστής αλλά δανειζόμενος. Και στα Βαλκάνια όταν λειτούργησε ως δανειστής αποδεικνύεται τώρα ότι έπαιζε το ρόλο του…προσκόπου σε μια περιοχή υψηλού ρίσκου όπου τα γερμανικά και γαλλικά κεφάλαια δεν «επιχειρούσαν» και φρόντισαν μάλιστα να αποσυρθούν από την περιοχή όταν η χώρα «κλειδώθηκε» στο ευρώ. Αυτό κατέδειξαν οι «αποκαλύψεις» για τη συνεργία της Goldman Sucks και Γερμανών στην «απορρόφηση» μεγάλου κομματιού του –ήδη μεγάλου τότε- ελληνικού δημόσιου χρέους. Μάλιστα τις πιο πολλές «τοξικές» βόμβες έχει φορτωθεί το ελληνικό τραπεζιτικό σύστημα από αυτές τις χώρες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δανειστές της χώρας (βασικά Γάλλοι και Γερμανοί) έχουν φροντίσει να ξεφορτωθούν κατά ένα μεγάλο μέρος τα χαρτοφυλάκια τους ως ενέχυρο στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα , η οποία φρόντισε όλο το προηγούμενο διάστημα κυριολεκτικά να τα «σκουπίσει» από τις χρηματαγορές!. Αφήνουν έτσι τις ελληνικές τράπεζες και τα ταμεία να υποστούν το επερχόμενο «κούρεμα».

Πως θα συνέβαιναν όλα αυτά αν δεν υπήρχε ο «Μπάμπης»;

Το ότι κομμάτια της ελληνικής κεφαλαιοκρατίας έχουν αυξήσει την κερδοφορία τους και την πρόσδεση τους στο παγκόσμιο κερδοσκοπικό κύκλο ροής κεφαλαίων καθόλου δεν σημαίνει ότι ισχυροποιούνται ως τάξη και ως οικονομία. Αυτό εξ` άλλου συγκροτεί και τον μεταπρατικό (κομπραδόρικο) χαρακτήρα της. Το ότι η νέα πολιτική και κοινωνική ελίτ της Αϊτής π χ πλουτίζει από την αθλιότητα του λαού της και από το ρόλο της στο ξεπούλημα του εγχώριου πλούτου δεν σημαίνει ότι η (αστική) οικονομία της χώρας και ο κοινωνικό της ιστός δεν διαλύεται!

Στον τύπο γράφεται ότι εγχώριοι καρχαρίες ετοιμάζονται είτε μόνοι είτε προσκωλυόμενοι σε ξένους να επωφεληθούν από τις φαστ τρακ επενδύσεις, όπως ο Μπόμπολας για τον χρυσό της Χαλκιδικής και ο Λάτσης για το αέριο για να αντιμετωπίσουν την πτώση της κερδοφορίας τους όπως αυτοί την εννοούν και την μετρούν.

Βέβαια αποδεχόμενη η αστική τάξη και το πολιτικό της προσωπικό να τελούν υπό κατοχή (αλλά όχι εξαρτημένοι) επιδιώκουν τη διατήρηση τους τουλάχιστο στο… κλαμπ των αστικών τάξεων δεύτερης γραμμής με τίμημα τον εξανδραποδισμό του λαού και της χώρας. Μάλλον όμως οδηγούνται σε ακόμη μεγαλύτερη αποδυνάμωση και υποβάθμιση που καταγράφεται και στο πολιτικό-γεωστρατηγική επίπεδο. Είναι πολύ νωπή η έκφραση δυσφορίας του υφυπουργού εξωτερικών για την επιμονή των Ισραηλινών να θέλουν και άλλες στρατιωτικές ασκήσεις με τον ελληνικό στρατό!

Σημείο τέταρτο.

Τα κράτη δεν πτωχεύουν (όπως οι λαοί τους).

Η Ελλάδα γνώρισε στα διακόσια χρόνια ύπαρξης της τέσσερις με πέντε πτωχεύσεις χωρίς ωστόσο να καταργηθεί ως κράτος (κινδύνεψε βέβαια στους πολέμους αλλά αυτό είναι άλλης τάξης ζήτημα).

Αν την πτώχευση μιας χώρας ορίζει η αδυναμία πληρωμής των τόκων για το δημόσιο χρέος της τότε μέσα σε έξη δεκαετίες, από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά μετρήθηκαν 108 περιπτώσεις αθέτησης οικονομικών υποχρεώσεων. Το μέσος χρέο σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ανήλθε στο 70% του ΑΕΠ και η μέση τιμή ανάκτησης δεν ξεπέρασε το 50%. Αυτά σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε η γνωστή τράπεζα UBS που επικαλείται τον γνωστό –και για το ρόλο στην κρίση- οίκο Moody’s.

Γνωρίζουν συνεπώς οι κερδοσκόποι και τα ιμπεριαλιστικά κράτη (και μάλιστα το καταγράφουν στις μετρήσεις τους) πως δεν τους συμφέρει να «ψοφήσουν την αγελάδα που αρμέγουν» και πως το κούρεμα του χρέους είτε με την μορφή της επιμήκυνσης, είτε της αναδιάρθρωσης είτε της μερικής παραγραφής (στην ουσία όλα αυτά είναι μια μερική παραγραφή αξιών τελικά), όλα τούτα αποτελούν εργαλεία για να διατηρούν τις ροές των τόκων και τις ροές πραγματικών αξιών. Του πραγματικού πλούτου που οι χώρες ως πραγματικά μεγέθη περιουσιών και όχι ως λογιστικές καταγραφές δήθεν κεφαλαίων διαθέτουν. Γιατί οι χώρες έχουν την… τύχη να αποτελούνται από ανθρώπους με μυϊκή μάζα και διανοητική ενέργεια που παράγουν με την εργασία τους πραγματικό πλούτο και αξίες. Γι αυτό τελικά και δεν πτωχεύουν τα κράτη με την έννοια που πτωχεύει λόγω επισφαλειών μια Τράπεζα.

Αλήθεια που πήγε το τεράστιο χρέος των χωρών του τρίτου κόσμου της δεκαετίας του `70 για το οποίο «αγωνιούσαν» οι φιλάνθρωποι ροκ αστέρες; Έχουμε αναρωτηθεί;

Το πόσο είναι διατεθειμένοι να παίξουν το παιχνίδι του πανικού-συγκράτησης οι διεθνείς τοκογλύφοι φάνηκε και από την πρόσφατη περίπτωση δανεισμού της Εθνικής που πήρε 5,5 δις ευρώ ρευστό βάζοντας ως ενέχυρο 100% τίτλους του ελληνικού δημοσίου, αυτούς δηλαδή με τα spread των 900 μονάδων! Στην συντροφιά των τραπεζών (αμερικάνικων, ευρωπαϊκών και ιαπωνικών) που δάνεισαν σχεδόν ανεπεπιφύλακτα την Εθνική φιγουράρει πρώτη και καλύτερη η GS γνωστή για το ρόλο της στην απόκρυψη και ανταλλαγή ελληνικού δημόσιου χρέους με «δάνεια κεφάλαια» που λέει και ο Πρωθυπουργός (της συμφοράς). Γνωστή ακόμα και για τον πολιορκητικό της ρόλο στα ελληνικά και ευρωπαϊκά ομόλογα πέρυσι τέτοια περίπου εποχή.

Μετά τις εξελίξεις του `89 τα εργαλεία αντιμετώπισης των κρατικών πτωχεύσεων πλουτίστηκαν από έξη σχετικά πρόσφατα παραδείγματα «κουρέματος» κρατικών πτωχεύσεων που μάλιστα ο νομπελίστας οικονομολόγος Ρουμπινί κατέταξε σε δύο ομάδες χονδρικά, σε πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση του για το χρέος της Ελλάδας: Από τη μια το παράδειγμα της Ουρουγουάης, Ουκρανίας, Ουγγαρίας και από την άλλη το παράδειγμα του Εκουαδόρ και της Αργεντινής και της Ρωσίας.

Η Ουρουγουάη που το τραπεζιτικό της σύστημα αντιμετώπισε πολύ μεγάλο πρόβλημα (περίπου της τάξης της Ιρλανδίας) αποτέλεσε την πρώτη πειραματική εφαρμογή κουρέματος δημόσιου χρέους μέσα από τον μηχανισμό ανταλλαγής παλιού με νέου (πιο επιμηκυμένου) χρέους. Επίσης η Ουκρανία το 1999 προχώρησε σε κάτι παρόμοιο με εθελοντικές ανταλλαγές νέων τίτλων με παλιά χρέη κηρύσσοντας μορατόριουμ για την εξυπηρέτηση του χρέους της.

Στον αντίποδα προβάλλεται από κομμάτια της αριστεράς (αλλά και από τον Ρουμπινί που δεν το αποκλείει για τη χώρα μας!) το παράδειγμα του Εκουαδόρ (Ισημερινός). Η χώρα που είχε και στο πρόσφατο παρελθόν ξανά πτωχεύσει (1978, 2000) προχώρησε σε μια περικοπή της τάξης του 65% στην ονομαστική αξία των ομολόγων της το 2008.

Σίγουρα η αποφασιστική στάση της κυβέρνησης του Εκουαδόρ το 2008 δεν είναι άσχετη με τα στηρίγματα που βρήκε στην περιοχή και τις διαδικασίες που συντελούνται σε Βενεζουέλα και αλλού στη Λατινική Αμερική. Πρόκειται για κυβερνητική απόφαση και όχι για κίνημα που διεκδίκησε την παύση πληρωμών.

Η στάση πληρωμών της Αργεντινής είναι γνωστό όμως ότι επιβλήθηκε ντε φάκτο από την εξέγερση του αργεντίνικου λαού.

Θα μπορούσε να πει κάποιος πως η περίπτωση της Ελλάδας είναι τελείως διαφορετική και εν πολλοίς αυτή η προσέγγιση έχει βάση.

Πρώτα και κύρια γιατί εδώ υπάρχει πολύ έντονα ο «Μπάμπης».

Το τεράστιο, σε σχέση με το ΑΕΠ και τα ελλείμματα, δημόσιο χρέος για το οποίο κάποιοι μπορούν να ισχυριστούν ότι ξεπερνάει τον μέσο όρο κρατικών χρεοκοπιών τόσο μεταπολεμικά όσο και της τελευταίας δεκαετίας, δημιουργήθηκε σε πολύ μεγάλο μέσα από τους άνισους όρους ένταξης της ελληνικής οικονομίας στην Ευρωζώνη. Αυτό είναι το πραγματικό μέγεθος.

Όμως η διάσταση αυτή μεγάλωσε και εικονικά. Ούτε είμαστε σε θέση αυτή τη στιγμή να πούμε πόσο, καθώς δύο οικονομικά επιτελεία, δύο συνεχόμενων αστικών κυβερνήσεων φούσκωναν το δημόσιο χρέος μέσω της αναδιάταξης του ελλείμματος. Το παράδειγμα της εσπευσμένης ένταξης «του χρέους των ΔΕΚΟ» στο δημόσιο χρέος για να δικαιολογηθεί η δεύτερη φάση του «μνημονίου» το επιβεβαιώνει.

Η ελληνική κυβέρνηση δεν διαθέτει, ούτε τα εργαλεία ελέγχου της κρίσης, ούτε νόμισμα, ούτε μηχανισμό υποτίμησης όπως οι χώρες που αναφέρθηκαν πιο πάνω.

Επιπλέον η συγκεκριμένη κυβέρνηση και ο τρόπος που ενήργησε εκθέτοντας τη χώρα και ανοίγοντας την πόρτα στο ΔΝΤ και όχι μόνο δημιούργησε μια ακόμα πιο στενά περιθώρια. Η προθυμία Ομπάμα να δανείσει το ελληνικό κράτος (τι θυσία!), τα κεφάλαια του Κατάρ και των αράβων που μυρίζουν δολάριο, η προθυμία της κυβέρνησης να συγκυβερνήσει στο Αιγαίο και να κάνει τη χώρα στόχο και πεδίο βολής των σιωνιστών αποδεικνύουν πως οικονομική υποδούλωση συγκλίνει με την χρησιμοποίηση της χώρας στον όλο και πιο άγριο ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό.

Αν η περίπτωση της ελληνικού δημόσιου χρέους προκαλεί ανησυχία και πανικό στις αγορές είναι γιατί μπορεί αποτελέσει την εκρηκτική θρυαλλίδα σε μια μεγάλη αλυσίδα αντιδράσεων χρηματοοικονομικών καταρρεύσεων, που θα οδηγήσει σε μια έκρηξη της φούσκας των κρατικών ομολόγων. Και φυσικά από αυτό θα κινδυνέψουν όλοι οι δανειστές-διεθνείς τοκογλύφοι.

Αν συνεπώς η χώρα οδηγηθεί σε καταστάσεις πτώχευσης όπως αυτές της λίγο παλιότερης ιστορίας της αυτό θα οφείλεται είτε σε πολιτική απόφαση (παράδειγμα οι προτάσεις Μέρκελ για ευρωζώνη δύο ταχυτήτων) είτε σε ένα ντόμινο χρηματοοικονομικών καταρρεύσεων με ευρωπαϊκό τουλάχιστο έως παγκόσμιο χαρακτήρα που δεν θα μπορεί να ελεγχθεί.

Το ζήτημα είναι πως έτσι ή αλλιώς, με κούρεμα, επιμήκυνση μικρότερη ή μεγαλύτερη πτωχεύουν κυριολεκτικά τα πλατιά λαϊκά στρώματα και κηρύσσεται… εσωτερική στάση πληρωμών σε καθημερινή βάση. Γι' αυτό και όσο εξελίσσεται η επίθεση και συνεπώς όλο και μεγαλύτερα κοινωνικά στρώματα (που δεν μπορούσαν πρότινος ούτε να το φανταστούν!) θα περνάνε στη ζώνη της «κοινωνικής αστάθειας», τόσο το χαρτί της τρομοκρατίας της πτώχευσης θα καίγεται για την κυβέρνηση.

Σημείο πέμπτο.

Το πεδίο της συζήτησης για το χρέος και την αντιμετώπιση του είναι πεδίο του συστήματος και αποτελεί μέρος των προτάσεων εναλλακτικής διακυβέρνησης, έστω από τα… «αριστερά». Πρόκειται για μια καθεστωτική συζήτηση.

Αλήθεια ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα το λαού και της χώρας σήμερα;

Η κυρίαρχη άποψη θέλει να μας πείσει πως είναι το τεράστιο δημόσιο χρέος το πραγματικό πρόβλημα της χώρας.

Αν υπάρχει αριστερά πρέπει να αντιστρέψει τον… αντιστραμμένο κόσμο που θέλει να εδραιώσει ως αναπαράσταση στα κεφάλια μας η κυρίαρχη τάξη πραγμάτων.

Ενοχλήθηκαν κάποιοι πέρυσι όταν τους προσάφθηκε η «ρετσινιά» του κυβερνητισμού. Και όμως…

Σε άρθρο στην Κυριακάτικη Καθημερινή τίθεται ζήτημα κλήσης στην χώρα μας Επιτροπής εδρεύουσας στο Λονδίνο που ασχολείται με την καταγραφή του πραγματικού δημόσιου χρέους των χωρών (Παπακωνσταντίνου). «Δεν είναι καιρός να συγκροτήσουν και τα έθνη- οφειλέτες τη δική τους «τρόικα», που θα ελέγξει τους πιστωτές και τους ελεγκτές τους»; Αναρωτιέται ο αρθρογράφος. Τα έθνη υπό την ηγεμονία ποίων;

Και τι θα τα κάνουν τα στοιχεία του –έστω- πραγματικού χρέους κάποιοι αν δεν σκέφτονται να κυβερνήσουν ή αν δεν σκέφτονται να στηρίξουν λύσεις κυβερνητικού χαρακτήρα που θα ασχοληθούν με το ζήτημα;

Στην τοποθέτηση του Μηλιού καταβάλλεται προσπάθεια να διαχωριστεί και να «εκκαθαριστεί» η άποψη για την στάση πληρωμών από απόψεις που ζητούν την επαναφορά της δραχμής. Να διαχωριστεί η θέση του «συνολικού προγράμματος» από θεωρίες που υποστηρίζουν πως η επαναφορά της δραχμής μεσοπρόθεσμα θα ενισχύσει την εσωτερική αγορά, την «ενεργό ζήτηση» και σωστά γι' αυτό το λόγο επικαλείται ένα εδάφιο από το δεύτερο τόμο του «Κεφαλαίου» που αντικρούεται η άποψη της «ανάκαμψης των μισθών» ως απάντηση στην κρίση. Θεωρεί λοιπόν πως η αριστερή απάντηση βρίσκεται σε ένα πρόγραμμα σωτηρίας που θα αλλάξει τους ταξικούς συσχετισμούς και θα περιλαμβάνει τα γνωστά σημεία: στάση πληρωμών, έξοδο από την ευρωζώνη, εθνικοποιήσεις τραπεζών και κοινωνικός έλεγχος στις επιχειρήσεις στρατηγικής σημασίας.

Το ερώτημα περιμένει την απάντηση του από πέρυσι: Ποιος θα επιβάλλει αυτή την λύση.

Στην Βενεζουέλα π χ υπήρχε μια πολύ σημαντική και σοβαρή δύναμη σταθερότητας (και όχι αστάθειας!) όπως ο στρατός που με εκπρόσωπο του τον Τσιάβες επέβαλλε το «πρόγραμμα εθνικής σωτηρίας» με τις πλάτες βέβαια αστικών μερίδων που ήθελαν την εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Προφανώς δεν μπορούμε να ψάξουμε στη χώρα μας για τον αριστερό….Κονδύλη. Τα πράγματα από την άλλη είναι συγκεκριμένα και οι διατάξεις δυνάμεων γνωστές.

Ξεχνούν όλοι αυτοί που επικαλούνται το μανιφέστο των «σοφών» οικονομολόγων της δεκαετίας του `30 για την παραγραφή του χρέους (ακόμα και αν το τότε ΚΚΕ τους υποστήριζε) πως τελικά αυτό που έγινε ήταν η συντεταγμένη πτώχευση και η εκ νέου ποδηγέτηση της χώρας σε νέες δανεικές συμβάσεις υπό τον «δημοκράτη» Βενιζέλο. Όταν λοιπόν αφηγούμαστε μια ιστορία πρέπει να την φτάνουμε μέχρι το τέλος της και ας είναι και πικρό.

Γιατί εκτός του «κουρέματος» του χρέους που προτείνουν οι ιμπεριαλιστές και οι αστοί εντολοδόχοι τους υπάρχουν και διαγραφές χρέους που επέβαλλε το κίνημα. Είτε με τον γενικό ξεσηκωμό τύπου Αργεντινής που υποχρέωσε την αστική κυβέρνηση να το υιοθετήσει και να ανακόψει την επίθεση (αυτό είναι το βασικό) είτε με επαναστατικό τρόπο όπως έκαναν οι Μπολσεβίκοι το `17 ή οι κινέζοι το `49.

Πουθενά όμως η υιοθέτηση του συνθήματος δεν δημιούργησε κίνημα αλλά ήταν το υποπαράγωγο ενός κινήματος που είχε άλλες στοχεύσεις (είτε πρόκειται για «τυφλές» εξεγέρσεις τύπου Αργεντινής είτε για επαναστατικά κινήματα με προοπτική την λαϊκή εξουσία).

Επιπλέον ποιο θα είναι το βάθος αυτής της μεγάλης κοινωνικής συμμαχίας που θα επιβάλλει τα πέντε σημεία του προγράμματος σωτηρίας;

Ή μήπως ελπίζουμε σε μια αναδιάταξη του μόνου χώρου που μπορεί να προμηθεύσει ευρύτερα μέτωπα; Του γνωστού και πάγιου χώρου απ` όπου η αριστερά, η όποια αριστερά προσπαθεί να αλιεύσει και να απορροφήσει δυνάμεις χρόνια τώρα, και της βγαίνει το εντελώς αντίθετο, για να θυμηθούμε και το βρώμικο `89…

Μιλάμε προφανώς για το ΠΑΣΟΚ, το «βαθύ», «λαϊκό» ΠΑΣΟΚ. Γιατί άλλη πολιτική δύναμη διαθέσιμη προς «ξεφλούδισμα» δεν υπάρχει.

Αλλιώς ποιο θα είναι αυτό το νέο τύπου «λαϊκό μέτωπο»; Ποιες δυνάμεις θα το στηρίξουν; Η πολιτική τύφλωση που δεν αναγνωρίζει τον εξαρτημένο χαρακτήρα της χώρας δεν μπορεί να διακρίνει πως δεν υπάρχει σήμερα αστική μερίδα που να έχει το σθένος να αντισταθεί στο μνημόνιο, έστω από αστική σκοπιά. Γκρίνιες και αντιθέσεις από ριξίματα και αναδιατάξεις στο αστικό μπλοκ σαφώς και υπάρχουν. Η προβολή της περίπτωσης Μαρκεζίνη και τα όσα λέει δεν είναι άσχετα με τούτο το ζήτημα όμως συνολικά η αστική τάξη και η ευρύτερη κοινωνική της βάση συμπεριφέρεται ως «κότα». Για να υπάρξουν ρήγματα και σε αυτό το επίπεδο πρέπει να κινδυνέψει το καθεστώς από το κίνημα, να υπάρξει μεγάλο και επίμονο μέτωπο αντίστασης. Όμως βλέπετε οι αριστερές δυνάμεις ασχολούνται τώρα με το πρόγραμμα «μετά την αντίσταση» αντιμετωπίζοντας με ιδιόμορφο φοβικό σύνδρομο την κινδυνολογία της αστάθειας!

Εξ άλλου υπάρχουν πιο «αρμόδιες» δυνάμεις της καθεστωτικής αριστεράς για «τέτοιες δουλειές» που διαθέτουν τέτοιου είδους προγράμματα ενδιάμεσων βαθμίδων προς το σοσιαλισμό όπως το ΚΚΕ. Μεταξύ των άλλων και για το ζήτημα της «αποδέσμευσης από την ΕΕ» που αντικατέστησε στην πράξη εν πολλοίς το «Έξω από την ΕΕ» (ας θυμηθούμε πχ το σύνθημα «τιμές Αθηνών και όχι Βρυξελών»).

Μόνο που τελούν και αυτές εν αδυναμία να απευθύνουν «το πρόγραμμᨻ στα «αντιμονοπωλιακά» κομμάτια της αστικής τάξης. Σήμερα έχουν εκπονήσει το πρόγραμμα της λαϊκής οικονομίας και τον απευθείας … αναχωρητισμό στην «λαϊκή εξουσία» προκειμένου να αποφύγουν να εκτεθούν στο μόνο πραγματικό πεδίο που αλλάζει τους ταξικούς συσχετισμούς: Την οργάνωση και γενίκευση της αντίστασης στην καθολική επίθεση του συστήματος. Και απουσιάζουν από τους πραγματικούς αγώνες και τις συγκρούσεις (ειδικά στο χώρο της νεολαίας) στο όνομα της διαμόρφωση του προγράμματος «λαϊκής εξουσίας»!

Γιατί δεν είναι τα προγράμματα που αλλάζουν τους συσχετισμούς αλλά η ταξική πάλη μ` όλο τον «αρνητισμό» της αντίστασης της.

Θα αναζητήσουμε συνεπώς ως αριστεροί μια κυβερνητική εκδοχή τύπου Εκουαδόρ που βεβαίως θα στηρίζει το κίνημα κλπ ή θα διδαχτούμε από την περίπτωση της αργεντίνικης εξέγερσης που με το «ΦΤΑΝΕΙ» επέβαλλε στην πράξη την «στάση πληρωμών» του κινήματος.

Θα διδαχτούμε από την αδυναμία του λεγόμενου «υποκειμενικού παράγοντα» να υπάρξει την… σωστή στιγμή και να οδηγήσει αυτή την εξέγερση σε άλλους, επαναστατικούς ατραπούς; Και όχι στην επαναφορά του παλιού χρεοκοπημένου πολιτικού προσωπικού και την παλινόρθωση της… φτώχειας με λίγο πιο αμβλυμμένη και «γωνιασμένη» μορφή;

Θα γίνουμε –επιτέλους- λίγο πιο… πονηροί απέναντι σε δημοσιεύματα όπως αυτό το σχετικά πρόσφατο στην εφημερίδα του μεγαλοκαρχαρία Μπόμπολα, το «Έθνος», για την επιτυχημένη εργατική αυτοδιαχείριση των χρεοκοπημένων επιχειρήσεων στην Αργεντινή;

Θα αντισταθούμε σε όλο αυτό το «σπρώξιμο» της προοπτικής της αντίστασής μας με «εναλλακτική, ριζοσπαστική» μορφή στην καθεστωτική στρούγκα;

ΠΕΝΤΕ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ:

Η ερώτηση είναι ένα δίλημμα: Το κίνημα δύναμη αστάθειας ή σταθερότητας;

Ζούμε πραγματικά μια ιδιόμορφα δύσκολη εποχή.

Η διαχρονική επίθεση του κεφαλαίου, η στρατηγική επίθεση στην εργατική τάξη, η επαναποικιοποίηση του κόσμου συμπλέουν σήμερα με μια τεράστια επιχείρηση που φορτώνει στους εργαζόμενους και στους λαούς των εξαρτημένων χωρών τα «κόστη» από τη διάσωση του χρηματοπιστωτικού μηχανισμούς της διεθνούς τοκογλυφίας. Προκειμένου μάλιστα να διατηρηθούν οι αποδόσεις κέρδους των έτσι και αλλιώς «ψόφιων», υπερσυσσωρευμένων κεφαλαίων που δεν ξέρουν τι να τα κάνουν αφού υπερεκμεταλεύτηκαν τους εργαζόμενους και ρήμαξαν την ζήτηση, είναι διατεθειμένοι για τα πιο αποτρόπαια. Αυτό είναι το χρέος το οποίο «χρωστά» ο πλανήτης, αυτό το χρέος, ειδικά οι λαοί των εξαρτημένων χωρών, οι «μπάμπηδες» της ιστορίας, καλούμαστε με τον πιο βάρβαρο τρόπο να επωμιστούμε. Εμείς, τα παιδιά μας και τα παιδιά των… παιδιών μας.

Επιβεβαιώνεται έτσι ο Λένιν που από τις αρχές του 20 αιώνα πιθανολογούσε πως τα ιμπεριαλιστικά κράτη θα μπορούσαν να μετατραπούν σε κέντρα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και παγκόσμιας τοκογλυφικής ληστείας και αρπαγής αν το προλεταριάτο και οι λαοί δεν δρομολογούσαν μια άλλη κατεύθυνση. Που την υλοποίησαν αλλά την απώλεσαν και αυτούς τους ιστορικούς «τόκους» μαζί με τους «κανονικούς» των τοκογλύφων πληρώνουμε σήμερα.

Η σύμπλευση αυτών των δύο παραγόντων (επίθεση-χρέος) μπορεί να μπερδεύει τα πράγματα αν μάλιστα κάποιος έχει και την…προδιάθεση!.

Το παγκόσμιο χρέος αλλά και το χρέος της χώρας μας είναι ο δείκτης αυτής της βαθύτερης επίθεσης και αναδιάταξης-αναδιάρθρωσης του συστήματος, που αν δεν απαντηθεί, αν δεν ανακοπεί, στοιχειωδώς αναχαιτιστεί ή έστω εμποδιστεί να αναπτύσσεται με αυτούς τους ξέφρενους και πρωτόγνωρους ρυθμούς, δεν θα μπορέσουμε όχι μόνο να μιλάμε για μελλοντικούς σοσιαλισμούς και κομμουνισμούς αλλά ούτε θα επιτραπεί η πιθανότητα ακόμα και αστικές δυνάμεις να υιοθετήσουν μίγματα πολιτικής ηπιότερου χαρακτήρα. Να υποχρεωθούν να αναζητήσουν την «οδό της λογικής» που όλοι την επικαλούνται αλλά στην… εφαρμοσμένη πολιτική κυριαρχεί ο κανόνας του παράλογου.

Και θα υποχρεωθούν μόνο όταν κλυδωνιστεί σοβαρά το καθεστώς της ληστείας και της αρπαγής που θέλουν να εδραιώσουν σε βάθος.

Η στόχευση της συζήτησης για το χρέος βρίσκεται λοιπόν σε λάθος βάση απαρχής της.

Στόχος της δεν είναι πως θα οργανωθεί η αντίσταση, ο πολλαπλασιασμός των αντιστάσεων, η γενίκευση τους, τα δίκτυα συνεύρεσης αγωνιστών, ο συντονισμός τους η λαϊκή αυτοοργάνωση σε κάθε μορφή, ποικιλία και εκδοχή. Όχι!

Στόχος είναι πως θα απαντηθεί το πρόβλημα του χρέους. Πως απέναντι στη λύση της «επιμήκυνσης» ή της «αναδιάρθρωσης» θα αντιπαραταχτεί η «αριστερή» λύση της «στάσης πληρωμών». Παίζουμε έτσι ήδη με τους όρους του συστήματος και στο δικό του πεδίο. Και για άλλη μια φορά φυσικά η αριστερά καταφέρνει να εμπλέκεται σε ζητήματα θεσμών.

Ποιος λοιπόν θα εθνικοποιήσει τις τράπεζες και θα εφαρμόσει τον κοινωνικό έλεγχο; Οι εργαζόμενοι που «κοιτώντας μόνο την ΤV τους παίρνουν τη ζωή»; Και από πού θα πεταχτεί αυτή η δυαδική εξουσία; Από ένα εργατικό κίνημα που δεν μπορεί να υπερασπίσει καν τα 800 ευρώ των κλαδικών συμβάσεων που και αυτές καταργούνται και επικαλύπτονται από τις επιχειρησιακές-ατομικές;

Υποτίθεται ότι σήμερα συζητούμε για το τι θα ακολουθήσει την αντίσταση στην επίθεση (που τάχα «δεν φτάνει») χωρίς να την έχουμε οικοδομήσει πραγματικά. Χρειάζεται λοιπόν το πρόγραμμα σωτηρίας για να πείσει ποιούς; «Αυτούς» που ίσως πιο σύντομα απ` ότι φανταζόμαστε δεν θα χουν τίποτε να χάσουν (παρά μονάχα τις αλυσίδες τους); Στην πραγματικότητα από ουσιαστική άποψη ούτε και για το «μετά» γίνεται συζήτηση. Γιατί σ` αυτήν την περίπτωση η αριστερά θα κουβέντιαζε και για το σοσιαλισμό, το όραμα, αυτόν που υπήρξε (ή δεν υπήρξε) και αυτόν που θα θέλαμε. Αποφεύγει όμως και αυτή τη συζήτηση. Εμπνέεται από τον ενδιάμεσο προγραμματικό σταθμό που θα αλλάξει τον ταξικό συσχετισμό χωρίς προσφυγή στην… ταπεινή αντίσταση και χωρίς τις περιπέτειες της «αστάθειας».

Το τραγικό και κωμικό μαζί είναι πως παρόλη τη δεδομένη συμφωνία στο σημείο αυτό όλων των τάσεων της αριστεράς (συστημικής και μη) όλοι είναι έτοιμοι να σφαχτούν για το δρομολόγιο των πορειών, για το ποιες στάσεις θα κάνουν, «άνω Βενιζέλου»- «κάτω Βενιζέλου» και για άλλα παρόμοια σοβαρά ιδεολογικά ζητήματα. Τέτοια είναι η προγραμματική σύγκλιση!

Η αστάθεια και η… αρνητική εντροπία όμως έτσι και αλλιώς έχει εισχωρήσει για τα καλά στη ζωή μας γιατί ένα σύστημα σε κρίση και ταυτόχρονα σε επίθεση μόνο αδιέξοδα και περιπέτειες μπορεί να επωάσει. Και επειδή απάντηση στην κρίση από καθεστωτικής πλευράς δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αναδιάταξη των παγκόσμιων και τοπικών στρατηγικών ισορροπιών και σχηματισμών, έχει ανοίξει ο δρόμος για πιο επικίνδυνες, βάρβαρες και εφιαλτικές εξελίξεις. Προς το παρόν βέβαια ισχύει η πυρηνική αποτροπή αλλά…

Η απάντηση στο δίλημμα είναι προφανής από τη μεριά των ηττημένων και των «αναλώσιμων» που καθημερινά παράγουν οι συνταγές αντιμετώπισης της κρίσης και του παγκόσμιου χρέους:

Το κίνημα δεν μπορεί παρά να είναι «δύναμη αστάθειας» απέναντι σε όλο αυτό τον διατεταγμένο μονόδρομο στον οποίο έχουν συστρατευτεί άπαντες.

Γιατί είναι φανερό πια, το νοιώθουν οι λαοί της Ευρώπης και προφανώς ο πρωτοπόρος γαλλικός λαός και η νεολαία που έκαναν την «αντίσταση» και την «ταξική πάλη που είναι εδώ», κονκάρδα. Και είναι ενδιαφέρον να πληροφορηθεί κανείς για τη συζήτηση που έχει ξεκινήσει στη Γαλλία σχετικά με τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους συντονισμού του κινήματος αντίστασης.

Γιατί όλοι οι λαοί της Ευρώπης που βγαίνουν στο δρόμο αντιλαμβάνονται πως οι παλιοί τρόποι δεν αρκούν για την αντιμετώπιση της επίθεσης. Δεν φτάνει μια γενική απεργία. Δεν είναι αρκετές κάποιες ογκώδεις διαδηλώσεις. Και αναζητούν τους τρόπους να έχει η αντίσταση συνέχεια και συνοχή. Νοιώθουν πως χρειάζεται «κάτι άλλο».

Η αλήθεια είναι πως αυτό το «κάτι άλλο» δεν είναι τόσο συγκεκριμένο όπως το πρόγραμμα της «στάσης πληρωμών». Πάσχει «θεσμικά».

Όμως η αναζήτηση έχει ξεκινήσει και θα προκαλέσει με τη σειρά της νέες αναζητήσεις, νέα ερωτήματα και ανιχνεύσεις απαντήσεων για το πώς φτάσαμε ως εδώ αλλά και πως θα συνεχίσουμε. Θα παράξει τις νέες αφηγήσεις, αλλά και τα νέα πολιτικά υποκείμενα, τα νέα προγράμματα (τα οποία θα… υποχρεωθούν να υπάρξουν) όπου το κίνημα μπορεί να εμφανίζεται πλέον και ως φορέας μιας άλλης κοινωνικής πορείας μιας άλλης κοινωνικής λύσης και σαν δύναμη «σταθερότητας». Σε κάποιες γωνιές του πλανήτη αυτό έχει δρομολογηθεί κιόλας.

Το ζήτημα είναι να φτάσουμε ως εκεί με τις μικρότερες απώλειες δικαιωμάτων και χωρίς να χαθούν στο δρόμο γενιές. Γιατί το σύστημα του κεφαλαίου έτσι και αλλιώς προωθεί και υποστηρίζει λύσεις που οδηγούν στον κοινωνικό εργασιακό και έως και βιολογικό μας αφανισμό και δεν πρόκειται να χαριστεί σε κανέναν ούτε πρόκειται να «κατευναστεί».

Δεν φτάνουμε όμως ως «εκεί» μέσω παρακαμπτηρίων οδών ποικίλων μορφών εναλλακτικού κυβερνητισμού και, δήθεν ιδεολογικές, αναχωρήσεις τύπου ΠΑΜΕ.

Πρέπει να πληρώσουμε τα «διόδια» της αντίστασης.

30.11.2010

Δημήτρης Μάνος-συνδικαλιστής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στη Θεσσαλονίκη

πηγή: Προλεταριακή Σημαία