1. Μετά από 38 ημέρες αμερικανο-ισραηλινών βομβαρδισμών ενάντια στο Ιράν και τον πόλεμο που ξέσπασε, καθώς και δυόμιση μηνών «πολεμικής» εκεχειρίας, υπογράφηκε επίσημα στις 17 Ιουνίου από τις δύο πλευρές ένα «Μνημόνιο Κατανόησης» και κατόπιν, στις 22 Ιουνίου, ο «Οδικός Χάρτης» των 60 ημερών που προέβλεπε αυτό το Μνημόνιο «για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου».
Το Μνημόνιο Κατανόησης των 14 σημείων αντανακλά κυρίως το μπλοκάρισμα, το αδιέξοδο των ΗΠΑ που προήλθε από την αποτυχία επίτευξης των βασικών στόχων που είχαν θέσει κατά την επιδρομή τους με την συνέργεια του σιωνιστικού Ισραήλ. Γεγονός που με τη σειρά του αντανακλά την αναντιστοιχία μέσων και σκοπών που χαρακτηρίζουν την ιμπεριαλιστική πολιτική των ΗΠΑ. Ρόλο στην επίσπευσή του έπαιξαν επίσης η εντεινόμενη σύγκρουση και η μεγάλη δυσαρέσκεια που εκφράστηκε στο εσωτερικό της ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης των ΗΠΑ από τα αποτελέσματα αυτής της κίνησης της διοίκησης Τραμπ. Αντανακλά, επίσης, την ανάγκη του ιρανικού καθεστώτος να αντιμετωπίσει τη σημαντική επιδείνωση της ζωής του ιρανικού λαού που έχει προκύψει από τις πολυετείς κυρώσεις και από τις πολεμικές επιδρομές των ΗΠΑ.
2. Εκτιμώντας συνολικά την κίνηση των ΗΠΑ στην περιοχή της Μέσης Ανατολής εδώ και έναν χρόνο, μπορούμε βάσιμα να ισχυριστούμε ότι η «χειρουργική» επέμβαση και η επιλογή των ΗΠΑ να πλαισιώσουν την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν στον «πόλεμο των 12 ημερών» πέρυσι τέτοιο καιρό, πατούσε στα δεδομένα που είχαν διαμορφώσει με το χτύπημα της Παλαιστινιακής Αντίστασης, της Χεζμπολάχ, τους βομβαρδισμούς εναντίον της Υεμένης και κυρίως της ανατροπής του Άσαντ στη Συρία. Ήταν μια δοκιμή που οι ατελείς και περιορισμένες επιτυχίες της άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας επαναφοράς. Η Μέση Ανατολή έδειχνε να προσφέρεται τόσο για ένα πισώπλατο χτύπημα στη Ρωσία που ξόδευε το μεγαλύτερο μέρος του στρατηγικού της κεφαλαίου στη ουκρανική σύγκρουση όσο και για τον γεωπολιτικό περιορισμό της αναδυόμενης Κίνας.
Αυτό που ακολούθησε –δηλαδή ο αποκλεισμός της Βενεζουέλας και η μαφιόζικη απαγωγή Μαδούρο σε συνάρτηση με την αντικατάσταση του με την χειρίσιμη Ροντρίγκεζ– έδωσε «άλλον αέρα» στη διοίκηση Τραμπ. Η συσσώρευση μεγάλης πολεμικής ισχύος στην περιοχή και η απροκάλυπτη προσπάθεια εκμετάλλευσης των κινητοποιήσεων του ιρανικού λαού, προϊδέαζαν για την επικείμενη επίθεση. Οι ΗΠΑ, χωρίς να έχουν διαμορφώσει εσωτερικούς όρους όπως το είχαν κάνει στη Βενεζουέλα, τυχοδιωκτικά διάρθρωσαν την επιθετική τους κίνηση γύρω από τον αποκεφαλισμό της ιρανικής ηγεσίας που η Μοσάντ τους πρόσφερε «στο πιάτο» και που θεωρήθηκε πως θα δράσει καταλυτικά στις εξελίξεις, κάτι που όμως αποδείχθηκε απολύτως λανθασμένο.
Εάν ένας επιμέρους στόχος ήταν η αποδυνάμωση του Ιράν και της επιρροής τους στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, ώστε –εκτός των άλλων– να προσφερθεί και στο σιωνιστικό μόρφωμα η δυνατότητα άσκησης περιφερειακής ηγεμονίας, ο βασικός στόχος για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό ήταν η ανατροπή του καθεστώτος και μαζί με αυτό ένας συνολικός γεωπολιτικός αναπροσανατολισμός του Ιράν το οποίο δημιουργούσε ολοένα και πιο στενούς στρατηγικούς δεσμούς με τον ρώσικο και τον κινέζικο ιμπεριαλισμό. Η πολεμική επιδρομή στο Ιράν ήταν, λοιπόν, ενταγμένη στην προσπάθεια των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν τη σχετική τους αποδυνάμωση έναντι της Ρωσίας και της Κίνας, και να βρεθούν από άλλη, καλύτερη θέση στην πορεία για την παγκόσμια κυριαρχία και τον γενικευμένο πόλεμο που φέρνει η πορεία αυτή.
Έτσι, ο ρωσικός ιμπεριαλισμός θα έχανε έναν στρατηγικό εταίρο μεγάλης σημασίας στη Μέση Ανατολή. Σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στη Συρία, αλλά και στον Νότιο Καύκασο (Αρμενία- Αζερμπαϊτζάν, διάδρομος Zangezur), ο ευρασιατικός διάδρομος Ρωσίας-Ιράν θα έμπαινε σε αμφισβήτηση, όπως και η πρόσβαση της Ρωσίας προς τον Ινδικό.
Ταυτόχρονα, ο κινέζικος ιμπεριαλισμός θα έβλεπε να μπαίνει σε αμφισβήτηση (αν όχι να αναιρείται) ο διάδρομος Κίνας-Ιράν, στρατηγικό τμήμα του BRI (Πρωτοβουλία Ζώνη-Δρόμος). Πρόκειται για έναν διάδρομο που στρατηγικά υπηρετεί τόσο τη διείσδυση της Κίνας σε Μέση Ανατολή, Αφρική και φυσικά Ευρώπη, όσο και τη μείωση της μεγάλης εξάρτησης του κινεζικού εμπορίου από τα Στενά της Μάλακα που ελέγχονται από χώρες προσκείμενες στις ΗΠΑ, οι οποίες ταυτόχρονα προωθούν τον –ανταγωνιστικό στην ΒRΙ– αμερικανο-ινδικό IMEC. Παράλληλα, παρά το γεγονός πως το πετρέλαιο αντιστοιχεί μόνο στο 6% του ενεργειακού μείγματος της οικονομίας, της θα δεχόταν ένα χτύπημα η ενεργειακή της πρόσβαση στους υδρογονάνθρακες της Μέσης Ανατολής.
Το ιρανικό καθεστώς άντεξε, αναπλήρωσε γρήγορα τη δολοφονημένη ηγεσία του, έδειξε ότι είχε προετοιμαστεί (με βάση και τα μαθήματα του «πολέμου των 12 ημερών») για μια παρατεταμένη σύγκρουση σε όλα τα επίπεδα. Πολιτικά έφερε σε πρώτο πλάνο τις αναφορές στο έθνος, βάζοντας τις αναφορές στη θρησκεία σε δεύτερο πλάνο. Στρατιωτικά, αποκέντρωσε τη δομή της άμυνας του και των απαντήσεων που θα έδινε. Γνωρίζοντας τη μεγάλη απόσταση που χώριζε στρατιωτικά τις δύο πλευρές, επέλεξε τη στήριξη στο βαλλιστικό του πρόγραμμα, τις ασύμμετρες απειλές και αποφάσισε τα στάδια της κλιμάκωσης των απαντήσεών του.
Τα προηγούμενα, ωστόσο, θα έμεναν ανολοκλήρωτα και έωλα, αν το Ιράν δεν έπαιρνε από τη Ρωσία και την Κίνα σημαντικές βοήθειες που κατέστησαν τις επιθέσεις του τόσο αποτελεσματικές, στρατιωτικά και πολιτικά. Μετέτρεψε τις αμερικανικές βάσεις από παράγοντα ασφάλειας των αραβικών καθεστώτων σε μαγνήτη ανασφάλειας και κινδύνων. Έσπασε τον μύθο του άτρωτου Ισραήλ. Κυρίως, αμφισβήτησε ευθέως τη δυνατότητα των ΗΠΑ να επιβάλλουν τη θέλησή τους.
3. Το Μνημόνιο Κατανόησης δεν θα μπορούσε να αποτυπώσει αυτά που δεν μπόρεσε να παραγάγει η όλη επιθετική κίνηση των ΗΠΑ εδώ και έναν χρόνο και κυρίως η φετινή πολεμική επιδρομή τους. Γενικότερα, δεν μπορεί να αναιρέσει εύκολα θέσεις που κατακτήθηκαν στο πολεμικό πεδίο. Επιπλέον, πρέπει να είναι σαφές ότι, επειδή το Μνημόνιο δεν είναι το τέλος μιας διαδικασίας αντιπαράθεσης με άλλα μέσα (όχι πολεμικά) περιέχει μια σειρά θολά σημεία ή σημεία που μένει να δούμε το πώς ακριβώς θα υλοποιηθούν.
Έτσι, αποτελεί μια επιτυχία της ηγεσίας του Ιράν το γεγονός ότι το σημείο 13 του Μνημονίου προνομοποιεί κάποια σημεία της συμφωνίας έναντι άλλων, ορίζοντάς τα ως προϋπόθεση για την εφαρμογή των υπολοίπων. Ένα από τα «υπόλοιπα» αφορά το ζήτημα των πυρηνικών του Ιράν (σημείο 8 και 9) για τα οποία η διοίκηση Τραμπ παλεύει (με αμφίβολο αποτέλεσμα) για να πάρει στα χέρια της μια συμφωνία έστω και μια ίντσα καλύτερη από αυτή του 2015 επί Ομπάμα, ώστε να διαχειριστεί στοιχειωδώς τις εσωτερικές επικρίσεις, τις «ανασφάλειες» των σιωνιστών αλλά και τη δική τους θέληση να μην αφήσουν το Ιράν ν’ ανέβει επίπεδο. Και φυσικά, με δεδομένο το ότι η εκμετάλλευση της πυρηνικής ενέργειας από μέρους του Ιράν μεγαλώνει την ενεργειακή και τεχνολογική σχέση του με τη Μόσχα.
Τα «προνομιούχα» σημεία-παράγραφοι του Μνημονίου αφορούν την κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα (και του Λιβάνου), ενώ υπάρχει και αναφορά στη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας του Λιβάνου (σημείο 1), την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ και την απόσυρση των δυνάμεών τους από την περιοχή, τη νομιμοποίηση της συζήτησης μεταξύ Ιράν και Ομάν για το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ μετά το πέρας των 60 ημερών ελεύθερης διέλευσης (σημείο 4), την έναρξη άρσης των κυρώσεων για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου (σημείο 10), καθώς και το άνοιγμα της διαδικασίας ξεπαγώματος των δεσμευμένων από ΗΠΑ-Δύση κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων της χώρας (σημείο 11).
Ωστόσο, αν γενικά η συμφωνία, αλλά και ειδικότερα η συμπερίληψη του Λιβάνου σε ό,τι αφορά την κατάπαυση του πυρός, συνιστά χτύπημα στις ισραηλινές επιδιώξεις, από την άλλη, η ανυπαρξία στο σημείο 1 ρητής αναφοράς στην απόσυρση των ισραηλινών εισβολέων από το Λίβανο, κινδυνεύει να καταστήσει την αναφορά στην εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία του Λιβάνου κενό γράμμα. Αντίστοιχα, στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, που το Ιράν χρησιμοποίησε ως «υπερόπλο», το γεγονός ότι δύσκολα μπορεί να επανέρθει στο προηγούμενο καθεστώς δεν σημαίνει ότι θα είναι εύκολη η «εξίσωση» επιβολής τελών διέλευσης. Όσο δε για τα ζητήματα που αφορούν τις εξαγωγές πετρελαίου και το ξεπάγωμα κεφαλαίων-περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, είμαστε σίγουροι πως οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν «μέχρι τέλους» αυτούς τους μοχλούς πίεσης για να αποσπάσουν παραχωρήσεις από το Ιράν στα πεδία που θέλουν. Εξάλλου, το γενικότερο ζήτημα της άρσης των συνολικών και εκτεταμένων κυρώσεων ΗΠΑ-Δύσης έναντι του Ιράν (σημείο 7) είναι από αυτά που μπαίνουν στο τραπέζι της συνολικής διαπραγμάτευσης των δύο πλευρών.
4. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι από το «Μνημόνιο Κατανόησης» λείπει οποιαδήποτε αναφορά στη συνεχιζόμενη σφαγή του λαού της Παλαιστίνης στη Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική Όχθη. Αυτό καταδεικνύει, για μια ακόμη φορά, την απόλυτη εχθρότητα προς την παλαιστινιακή πάλη (που διέπει βέβαια όχι μόνο τις ΗΠΑ, αλλά και Ρωσία-Κίνα, καθώς και το σύνολο των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων) γι’ αυτό που είναι και την προοπτική που δίνει στους λαούς η παλαιστινιακή αντίσταση. Καταδεικνύει, επίσης, ότι παρά την κατά καιρούς ρητορική της περιφερειακής δύναμης του Ιράν για τον λεγόμενο «άξονα της αντίστασης», όπως άλλωστε παλιότερα και άλλων χωρών της περιοχής (περιφερειακών δυνάμεων ή όχι), το εθνικοαπελευθερωτικό παλαιστινιακό κίνημα, λογαριάζεται (αν και όταν λογαριάζεται) μόνο σαν διαπραγματευτικό χαρτί που φυσικά μπορεί να θυσιαστεί στον βωμό των αστικών ή περιφερειακών τους επιδιώξεων και των παζαριών τους με τους ιμπεριαλιστές ή και με το σιωνιστικό Ισραήλ.
5. Η συμφωνία για «Οδικό Χάρτη» των 60 ημερών που κατέληξαν οι δύο πλευρές, περιλαμβάνει τη συγκρότηση μιας Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου που θα επιβλέπει τη διαδικασία της μεσολάβησης και δύο κρίσιμα βήματα για την πρόληψη περιστατικών εκτροχιασμού της διαδικασίας, που προβλέπουν α) γραμμή επικοινωνίας για τα Στενά του Ορμούζ και β) σύσταση ειδικού μηχανισμού διαχείρισης των συγκρούσεων στον Λίβανο. Το παρ’ ολίγον τίναγμα της όλης διαδικασίας στον αέρα από τις νέες απειλές Τραμπ κατά του Ιράν, καθώς και το περιεχόμενο του «Οδικού Χάρτη» δεν δείχνουν μόνο τη βαθιά δυσπιστία μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά και το γεγονός ότι η όλη διαδικασία θα περάσει από πολλά κύματα, και είναι πολύ νωρίς για οποιεσδήποτε προβλέψεις σχετικά με την κατάληξή της, την εφαρμογή και τη διάρκειά της. Δεν μπορεί, λοιπόν, να αποκλειστεί τελείως το γεγονός οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν ξανά την πολεμική τους ισχύ κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Ευρύτερα, αν και παραμένουν στο ακέραιο οι λόγοι που οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο, δεν μπορεί επίσης να αποκλειστεί μια επαναφορά στις πολεμικές συγκρούσεις από τις ΗΠΑ, ειδικά εάν θεωρήσουν ότι διαμορφώνονται κάποια άλλα δεδομένα.
6. Το «Μνημόνιο Κατανόησης» δεν καταλάγιασε τον διχασμό στο εσωτερικό της αμερικάνικης άρχουσας τάξης αλλά και της ίδιας της διοίκησης Τραμπ, αλλά του έδωσε νέα «καύσιμα» και άνοιξε νέες και ακόμα πιο επικίνδυνες-τυχοδιωκτικές πλευρές. Το Δημοκρατικό Κόμμα –τμήμα της αστικής τάξης και των διασυνδεδεμένων με αυτή «δεξαμενών σκέψης»– «πυροβολούν» και αμφισβητούν τη συνολική στρατηγική της διοίκησης Τραμπ. Μια στρατηγική που κατ’ αρχάς έσπρωξε το Ιράν στο να δυναμώσει παραπέρα τους δεσμούς του με Ρωσία και Κίνα, και ευρύτερα να μεγαλώσει τον χώρο παρέμβασης των δύο ευρασιατικών στρατηγικών αντιπάλων των ΗΠΑ, «καταφέρνοντας» παράλληλα να μεγαλώσει το ρήγμα μεταξύ ΗΠΑ και ευρωπαίων ιμπεριαλιστών στο ΝΑΤΟ. Από την άλλη, τμήμα της διοίκησης Τραμπ και του MAGA επιτίθεται στον Τραμπ γιατί δεν επεδίωξε να άρει το μπλοκάρισμα των ΗΠΑ με έναν ακόμη μεγαλύτερο τυχοδιωκτισμό πλήρους επίθεσης στο Ιράν.
7. Το ιρανικό καθεστώς θα αναγκαστεί στο επόμενο διάστημα να δει τις κινήσεις του τόσο στην περιοχή όσο και στις σχέσεις του με τους ιμπεριαλιστές της Ευρασίας. Ταυτόχρονα, έχει να αντιμετωπίσει τη μεγάλη χειροτέρευση των συνθηκών ζωής του ιρανικού λαού που έφερε η πολεμική επιδρομή των ΗΠΑ. Τα χαρακτηριστικά του είναι τέτοια που η όλη διαχείριση θα είναι σε αντιδραστική κατεύθυνση.
Ομοίως, η περιοχή της Μέσης Ανατολής έχει μπει σε μια φάση αναδιάταξης και επαναπροσδιορισμού συνεργασιών, συμμαχιών, ρόλων και θέσης των διάφορων αντιδραστικών καθεστώτων. Οι «εκκρεμότητες» στη Συρία (ρωσικές βάσεις, σχέση με Τουρκία, εισβολή Ισραήλ) αλλά με έναν τρόπο και στο Ιράκ, που συνδέεται και με το ζήτημα των Κούρδων, είναι η μία πλευρά. Η άλλη αφορά τις εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο και το τι θα φέρουν. Το ακούμπισμα, από τη μια, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στο Ισραήλ και, από την άλλη, οι «αποστάσεις» της Σαουδικής Αραβίας στο φόντο της διάρρηξης των εγγυήσεων ασφαλείας των ΗΠΑ (που όμως παραμένουν δύναμη με ισχυρή επιρροή και λόγο στην περιοχή) προσθέτουν επίσης κι άλλη αβεβαιότητα και ρευστότητα στις εξελίξεις.
8. Μπροστά σ’ αυτές τις εξελίξεις, όπου (για να αντιστρέψουμε τον Κλαούζεβιτς) η πολιτική διαπραγμάτευση και η διπλωματία είναι η συνέχιση του πολέμου με άλλα μέσα, οι λαοί, οι εργάτες, οι νέοι και οι νέες στη χώρα μας και σ’ όλο τον πλανήτη οφείλουν να αντιμετωπίσουν μια σειρά ζητήματα. Κατ’ αρχάς, πρέπει να «ανοίξουμε πόλεμο» με τις αυταπάτες:
- Με την αυταπάτη ότι αυτή η κατάληξη μπορεί να ανατρέψει ή να εκτρέψει τον άγριο ανταγωνισμό της ιμπεριαλιστικής γεωστρατηγικής τριάδας ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας με επίδικο την παγκόσμια κυριαρχία, γεγονός που έχει εισαγάγει την ανθρωπότητα σε μια μεγάλη ματωμένη πορεία διαμόρφωσης των όρων για ένα γενικευμένο μακελειό. Ειδικότερα: οι ΗΠΑ, «το στριμωγμένο θηρίο», όχι μόνο δεν θα παραιτηθούν από τις στρατηγικές επιδιώξεις τους, αλλά θα κάνουν τα πάντα για να τις προωθήσουν. Η Ρωσία, όπως και η Κίνα, θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν αυτήν την αποτυχία για να καταχτήσουν νέες θέσεις στην περιοχή και στον κόσμο. Αντίστοιχα, οι εξελίξεις αναγκάζουν τους δεύτερης και τρίτης τάξης ιμπεριαλιστές –παρά το γεγονός πως δεν μπορούν να αποτελέσουν ανεξάρτητο ιμπεριαλιστικό πόλο– να επιταχύνουν τα βήματά τους για να διεκδικήσουν ρόλο και θέση στις παγκόσμιες εξελίξεις.
- Με την αυταπάτη ότι οι ελπίδες και η προοπτική της εργατικής τάξης και των λαών βρίσκεται στην στοίχιση πίσω από «καλούς» ή «αμυνόμενους» ιμπεριαλιστές (Ρώσους, Κινέζους ή Ευρωπαίους) ή στη στοίχιση πίσω από κάθε είδους περιφερειακές δυνάμεις, αντιδραστικά καθεστώτα ή αστικές ηγεσίες.
Απέναντι σε αυτές τις διαλυτικές και εχθρικές για την υπόθεση των λαών αντιλήψεις είναι αναγκαίο να προταχθούν τα βασικά στοιχεία πάνω στα οποία μπορεί να οικοδομηθεί η ανασυγκρότηση του κινήματος:
- Η μόνη δύναμη που μπορεί να βάλει φραγμό στην πορεία προς τον γενικευμένο πόλεμο, είναι η εργατική τάξη και οι λαοί.
- Η μόνη ελπιδοφόρα για τους λαούς κατεύθυνση είναι η κατεύθυνση της ανεξάρτητης συγκρότησης της εργατικής τάξης και των λαών σε αντιπολεμική-αντιϊμπεριαλιστική βάση.
Για να πάρει σάρκα και οστά τα συνθήματα «ΟΙ ΛΑΟΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΓΚΗ ΑΠΟ ΠΡΟΣΤΑΤΕΣ» και «ΜΕΤΩΠΟ ΤΩΝ ΛΑΩΝ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟ».
Πρόκειται για μια πορεία που είναι διαλεκτικά δεμένη με τη συγκρότηση της εργατικής τάξης σε τάξη για τον εαυτό της, και με σκοπό να σπάσει τα καπιταλιστικά και ιμπεριαλιστικά δεσμά.
Το Π.Γ. του ΚΚΕ(μ-λ)
