Ο αγώνας των κατοίκων της Κερατέας, με την ένταση, τη μαζικότητα αλλά κυρίως με τη διάρκειά του, έχει αναδείξει, για άλλη μια φορά, το σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων σε συνθήκες άγριας καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και αυξανόμενης κρατικής τρομοκρατίας για την επιβολή κάθε είδους αντιλαϊκής πολιτικής. Μέσα στο πλαίσιο φυσικά των κοινωνικών συνθηκών που έχει διαμορφώσει η αστική κυριαρχία, δηλαδή αστυφιλία, υπερκαταναλωτισμός, εκμηδένιση του κοινωνικού κράτους και παραγωγή κέρδους από οποιαδήποτε κοινωνική δραστηριότητα. Μπορεί να έχει γίνει καθεστώς πλέον το ξεπούλημα στο ιδιωτικό κεφάλαιο κάθε δραστηριότητας, πάλαι ποτέ υπό την ευθύνη του κοινωνικού λεγόμενου κράτους, γίνεται όμως επίσης καθεστώς η ανάγκη της παρουσίας των κατασταλτικών μηχανισμών για να μπορέσουν οι κρατικοί εργολάβοι να λεηλατήσουν τα χρήματα του φορολογούμενου λαού, δημιουργώντας ουσιαστικά ακόμη χειρότερες συνθήκες ζωής. Ας δούμε καταρχήν το γενικότερο πλαίσιο στο ζήτημα διαχείρισης των απορριμμάτων, για να μπορέσουμε μετά να εξετάσουμε τις παραμέτρους υπό τις συγκεκριμένες σημερινές συνθήκες.
Ενας απέραντος σκουπιδότοπος
Το πρόβλημα των απορριμμάτων δεν είναι σημερινό και ο τρόπος που αντιμετωπίσθηκε στο παρελθόν εξηγεί τους λόγους για τους οποίους η κατάσταση έχει γίνει εκρηκτική. Οι ταχύρρυθμες μεταπολεμικές κοινωνικές αλλαγές οδήγησαν από τη μία πλευρά στη μετακίνηση του μεγαλύτερου μέρους του αγροτικού πληθυσμού στις πόλεις και κυρίως στα μεγάλα αστικά συγκροτήματα Αθήνας-Πειραιά και Θεσσαλονίκης και από την άλλη στην παραγωγή μεγαλύτερου όγκου απορριμμάτων με διαφορετικά επίσης ποιοτικά χαρακτηριστικά. Οι τεχνολογικές εξελίξεις, για παράδειγμα, οδήγησαν στην παραγωγή βιομηχανικών υλικών τα οποία δεν μπορούσαν να απορροφηθούν από το φυσικό περιβάλλον σ’ ένα εύθετο χρονικό διάστημα, όπως συνέβαινε παλαιότερα με τα γεωργικά προϊόντα τα οποία έμπαιναν σε μια φυσική διαδικασία ανακύκλωσης και απορρόφησης.
Η ανυπαρξία κοινωνικής πολιτικής, προγραμματισμού και στοιχειώδους αξιοποίησης στο πλαίσιο του βιομηχανικού σταδίου του αναπτυγμένου καπιταλισμού είχε ως αποτέλεσμα στην Ελλάδα η μεν ύπαιθρος να γεμίσει με αυθαίρετες μικρές χωματερές (σχεδόν κάθε χωριό και τη δική του) και οι πόλεις με μεγάλες χωματερές, ουσιαστικά κι αυτές αυθαίρετες. Αν σκεφτούμε την ποιοτική, όπως ειπώθηκε παραπάνω, διαφορά των απορριμμάτων που συσσωρεύονται τις τελευταίες δεκαετίες, καταλαβαίνουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς αισθητικό, αλλά ωρολογιακή βόμβα για τη δημόσια υγεία: μόλυνση υπεδάφους και υδροφόρου ορίζοντα από βαρέα μέταλλα, ατμοσφαιρική μόλυνση από την καύση, πυρκαγιές δασών και καλλιεργειών εξαιτίας των χωματερών, απόβλητα νοσοκομείων και βιομηχανιών στις ίδιες χωματερές κ.λπ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το ξέσπασμα κατά καιρούς αγωνιστικών κινητοποιήσεων, κυρίως από κατοίκους των κοντινών περιοχών. Από την πλευρά του κράτους και της εκάστοτε κυβέρνησης, η λύση που δόθηκε ήταν κούφιες υποσχέσεις (Κουρουπητός στα Χανιά), ουσιαστική δωροδόκηση κάποιων δημάρχων να αποδέχονται τα σκουπίδια (Ανω Λιόσια στην Αττική) και, όταν επέμεναν οι κάτοικοι, η καταστολή των ΜΑΤ.
Υγειονομική ταφή ή μετονομασία του προβλήματος
Τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας και των αναδιαρθρώσεων που προτείνονται κεντρικά από την ΕΕ, οι ελληνικές κυβερνήσεις υποχρεώθηκαν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, όχι φυσικά για να το λύσουν αλλά για να ευθυγραμμιστούν με τις κοινοτικές οδηγίες που απαιτούν η συγκομιδή και η γενικότερη διαχείριση των απορριμμάτων να αποτελούν τομέα κερδοσκοπίας του ιδιωτικού κεφαλαίου. Ολα αυτά φυσικά διανθισμένα με αερολογίες για την οικολογία, την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας. Συγχρόνως, για να υποχρεώσουν οι Ευρωπαίοι τις ελληνικές κυβερνήσεις να θέσουν μπροστά το μηχανισμό ιδιωτικοποίησης, με βάση τις κοινοτικές προδιαγραφές, άρχισαν να ρίχνουν τσουχτερά πρόστιμα στο ελληνικό Δημόσιο. Να διευκρινιστεί εδώ ότι το ελληνικό κράτος δεν αρνήθηκε τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, αλλά προτιμούσε τις παραδοσιακές πελατειακές σχέσεις των δημάρχων με τοπικούς εργολάβους ώστε να εξυπηρετούνται οι τοπικές μικροκομματικές διευθετήσεις και τα συμφέροντα του ψιλικατζίδικου καπιταλισμού της ελληνικής επαρχίας. Για την ΕΕ, όμως, έχοντας την εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, η πίτα διαχείρισης των απορριμμάτων είναι πολύ μεγάλη για να αφεθεί στους κουμπάρους εργολάβους του κάθε δημάρχου.
Η λύση που προβλήθηκε για το άμεσο μέλλον ήταν η κατάργηση των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) και η δημιουργία κεντρικών Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ). Για να μην μπούμε σε αναλυτική τεχνική περιγραφή, η ουσία είναι ότι τα σκουπίδια δεν θα αφήνονται χύμα (ΧΑΔΑ) να παίρνουν φωτιά, να προσφέρουν φαγητό σε πουλιά και ζώα καθώς και κάποιο εισόδημα σε άπορους, αλλά θα θάβονται (ΧΥΤΑ) μετά από κάποιου είδους διαλογή και επεξεργασία. Η λύση αυτή υποτίθεται ότι θα είναι προσωρινή μέχρι τη δημιουργία της υποδομής για τους Χώρους Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ). Οπως βλέπουμε, από ονοματολογία οι ειδήμονες της ΕΕ συναγωνίζονται τους καλογήρους που βαπτίζουν το κρέας ψάρι στη διάρκεια της νηστείας.
Τι μας ετοιμάζουν
Η Κομισιόν φαίνεται να δίνει πίστωση χρόνου στην κυβέρνηση, αναστέλλοντας τη διαδικασία παραπομπής της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με επιβολή τσουχτερών χρηματικών προστίμων για μη συμμόρφωση, με την πρώτη καταδίκη του 2005 για τη λειτουργία των ανεξέλεγκτων χωματερών. Οι υπουργοί ΠΕΚΑ και Εσωτερικών Τ. Μπιρμπίλη και Γ. Ραγκούσης κατά τη συνάντησή τους με τον αρμόδιο επίτροπο Περιβάλλοντος Τζ. Ποτότσνικ, στις Βρυξέλλες, υποσχέθηκαν ότι εντός του 2011 θα κλείσουν οι παράνομες χωματερές, που υπολογίζονται συνολικά σε 155. Εδώ το ψέμα πάει κι έρχεται. Οι χωματερές δεν είναι 155, αλλά πάνω από 3.000 (βλ. Παραπλεύρως), ενώ συνεχώς ξεφυτρώνουν καινούριες. Τελευταίο παράδειγμα, η καταγγελία για δύο νέες χωματερές μέσα στο Εθνικό Πάρκο της Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου.
Απ’ ό,τι φαίνεται, τα έχουν βρει Κομισιόν και κυβέρνηση για το πλιάτσικο στο ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων με την παραχώρηση στο μεγάλο κεφάλαιο της εργολαβίας για τα σκουπίδια της Αττικής και της Θεσσαλονίκης (ο μισός πληθυσμός της χώρας) και την αδιαφορία των Ευρωπαίων για το τι γίνεται στην υπόλοιπη χώρα. Ετσι κι αλλιώς, αν ενδιαφέρονταν για την υγεία του ελληνικού λαού δεν θα τον καταδίκαζαν στην ανέχεια και την εξαθλίωση με τα απανωτά Μνημόνια. Το σχέδιο λοιπόν είναι να φτιαχτούν από ιδιώτες (βλ. Μπόμπολας) οι υποτιθέμενες υποδομές για τους ΧΥΤΑ της Αττικής. Υποτιθέμενες, διότι το αντίστοιχο εργοστάσιο που έχει φτιαχτεί εδώ και χρόνια στη Φυλή με λεφτά των φορολογουμένων παραμένει κλειστό (και θα παραμείνει) λόγω έλλειψης προσωπικού. Οι δήμοι δεν προσλαμβάνουν ούτε συμβασιούχους, τα σκουπίδια συσσωρεύονται, ώστε να παραδώσουν όλο το πακέτο στους ιδιώτες που θα χρησιμοποιήσουν προσωπικό (συνήθως εξαθλιωμένους μετανάστες) με καθεστώς γαλέρας, όπως και στον τομέα καθαριότητας των δημοσίων υπηρεσιών.
Σημειωτέον, οι ΧΥΤΑ θα πρέπει να καταργηθούν σε λίγα χρόνια (η ΕΕ θέλει σε τρία) και να αντικατασταθούν με τους ΧΥΤΥ. Δηλαδή, νέο πλιάτσικο από ακόμη λιγότερους μεγαλοεργολάβους. Αν συνυπολογίσουμε και την εμπειρία με το υπερσύγχρονο σύστημα στην Ψυττάλεια, που κινδυνεύει να μετατραπεί κυριολεκτικά σε χαβούζα ο Σαρωνικός και κουβαλούσαν με τα φορτηγά τη λυματολάσπη μέσα από τις κατοικημένες περιοχές της Αττικής, για να καταλήξει ξανά στη Φυλή, καταλαβαίνουμε τι έχουν να δουν τα μάτια μας άμα χρυσοπληρώσουμε τους υπερσύγχρονους ΧΥΤΥ.
Η λαϊκή προετοιμασία και αντίδραση
Η λύση βέβαια δεν βρίσκεται ούτε γενικά κι αόριστα στη μείωση παραγωγής απορριμμάτων (οξύμωρο σχήμα με τον καταναλωτισμό που έχει ανάγκη ο καπιταλισμός) ούτε στην ανακύκλωση ούτε στο διαχωρισμό και την κομποστοποίηση από το αρχικό σημείο παραγωγής των απορριμμάτων (κατοικίες), αφού κι αυτά όλα εντάσσονται στη λογική του κέρδους. Στη βαθύτατη κρίση που περνά σήμερα το σύστημα, οι κεφαλαιοκράτες αρνούνται να επενδύσουν σε παραγωγικούς τομείς. Προτιμούν να ξεζουμίζουν τα λεφτά των φορολογουμένων με την ιδιωτικοποίηση υπηρεσιών που διαχειριζόταν παλαιότερα εξ ολοκλήρου ο κρατικός μηχανισμός. Ο κρατικός μηχανισμός θα παραμένει μόνο σαν χρηματοδότης των υπηρεσιών αυτών που θα διεκπεραιώνονται από το ιδιωτικό κεφάλαιο. Χωρίς το ρίσκο της επένδυσης, χωρίς ανταγωνισμό, με διαλυμένες τις εργασιακές σχέσεις, ένα χρυσωρυχείο για τους κεφαλαιοκράτες υπάρχει μπροστά τους απ' όπου συνεχώς θα εξάγεται περισσότερο κέρδος, με τη μείωση του κόστους, δηλαδή μικρότερη παροχή υπηρεσιών.
Στην περίπτωση των σκουπιδιών, όμως, σημαίνει άμεσος κίνδυνος της ίδιας της ζωής των λαϊκών μαζών. Αυτό το έχουν καταλάβει πολύ καλά οι κάτοικοι περιοχών όπου οι εργολάβοι προσπαθούν να φτιάξουν ΧΥΤΑ: Λευκίμμη, Κερατέα, Γραμματικό κ.λπ. Κι αντιδρούν όχι απλώς συμβολικά και δικαστικά, αλλά δυναμικά και αποφασιστικά. Το ζητούμενο είναι ο αγώνας αυτός να γίνει αγώνας όλων μας, μην επιτρέποντας στο σύστημα να στήσει πουθενά σε ολόκληρη την επικράτεια ΧΑΔΑ, ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ ή ό,τι άλλο αρκτικόλεξο βρούνε οι γλωσσοπλάστες του συστήματος. Ετσι, μέσα κι από αυτόν τον αγώνα θα φτιαχτούν συνειδήσεις που θα έχουν ξεκάθαρο ότι το σύστημα αυτό δεν καθαρίζεται αλλά ανατρέπεται.
=========================
Οι ΧΑΔΑ ανά νομό
Οι 155 χωματερές που έχουν απομείνει ακόμη, σύμφωνα με τα λεγόμενα της κυβέρνησης στην ΕΕ, θα κλείσουν σε 6 μήνες. Οι υπόλοιπες τρεις χιλιάδες ανεξέλεγκτες χωματερές (ΧΑΔΑ), που επίσημα δεν υπάρχουν, τι θα γίνουν; Ο,τι γίνονταν τόσα χρόνια. Θα διαιωνίζονται και θα πολλαπλασιάζονται.
Θράκη
-Νομός Εβρου (127)
-Νομός Ξάνθης (46)
-Νομός Ροδόπης (38)
Μακεδονία
-Νομός Δράμας (42)
-Νομός Καβάλας (72)
-Νομός Ημαθίας (62)
-Νομός Θεσσαλονίκης (103)
-Νομός Κιλκίς (65)
-Νομός Πέλλας (99)
-Νομός Πιερίας (54)
-Νομός Σερρών (125)
-Νομός Χαλκιδικής (77)
-Νομός Γρεβενών (52)
-Νομός Καστοριάς (29)
-Νομός Κοζάνης (55)
-Νομός Φλώρινας (63)
Ηπειρος
-Νομός Αρτας (47)
-Νομός Θεσπρωτίας (57)
-Νομός Ιωαννίνων (134)
-Νομός Πρέβεζας (41)
Θεσσαλία
-Νομός Καρδίτσας (169)
-Νομός Τρικάλων (130)
-Νομός Μαγνησίας (66)
-Νομός Λάρισας (140)
Νησιά Ιονίου
- Νομός Ζακύνθου (6)
- Νομός Κερκύρας (19)
- Νομός Κεφαλληνίας (5)
- Νομός Λευκάδας (12)
Στερεά Ελλάδα
- Νομός Αιτωλοακαρνανίας (74)
- Νομός Βοιωτίας (54)
- Νομός Εύβοιας (68)
- Νομός Ευρυτανίας (51)
- Νομός Φθιώτιδος (75)
- Νομός Φωκίδας (75)
- Νομός Αττικής (20)
- Νομός Πειραιά (14)
Πελοπόννησος
- Νομός Αχαΐας (72)
- Νομός Ηλείας (40)
- Νομός Αργολίδας (27)
- Νομός Αρκαδίας (91)
- Νομός Κορινθίας (68)
- Νομός Λακωνίας (38)
- Νομός Μεσσηνίας (40)
Νησιά Αιγαίου
- Νομός Λέσβου (59)
- Νομός Σάμου (23)
- Νομός Χίου (26)
- Νομός Δωδεκανήσου (40)
- Νομός Κυκλάδων (44)
Κρήτη
- Νομός Ηρακλείου (69)
- Νομός Λασιθίου (15)
- Νομός Ρεθύμνης (14)
- Νομός Χανίων (34)
πηγή: Προλεταριακή Σημαία
πηγή: Προλεταριακή Σημαία

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου