Συντεχνία ή όχι;

Τις τελευταίες εβδομάδες κάτω από την πίεση της ψήφισης του νέου πολυσυζητημένου σχεδίου Αθηνά, έχουν υπάρξει/ ξεσπάσει αντιδράσεις συνολικά από τον κόσμο εντός και εκτός των ΑΕΙ και ΤΕΙ. Αυτές οι αντιδράσεις ποικίλουν και διαθέτουν χαρακτηριστικά, που διαφέρουν μεταξύ τους, τόσο ως προς το μέσο πάλης, όσο ως προς το πώς ερμηνεύουν και αντιλαμβάνονται οι φοιτητές το σχέδιο Αθηνά, αλλά και συνολικά την επίθεση στην εκπαίδευση.
Θα σταθώ και θα σχολιάσω ένα σύνθημα, που ακούγεται από μεγάλη μερίδα των φοιτητών και έχει σημασία το πώς αυτό μεταφράζεται. Είναι αυτό, που βροντοφωνάζει, ότι «Οι φοιτητές δεν είναι συντεχνία, παλεύουν για δημόσια και δωρεάν παιδεία».
Πάντα επίκαιρο και διαχρονικό, εξίσου συνδεδεμένο με τους νέους αγώνες, που έχουν ξεσπάσει τον τελευταίο καιρό σε πόλεις και επαρχίες.
Άραγε, τα αιτήματα, που κατά καιρούς είχαν οι φοιτητές και που έχουν και τώρα είναι συντεχνιακά ή όχι; Ακόμα κι αν δεν είναι, κατά πόσο έχει καταφέρει να σπάσει η λογική του συντεχνιασμού στα μυαλά των φοιτητών;
Ας ρίξουμε μια ματιά σε κάποια απ' τα πιο κλασσικά αιτήματα των φοιτητών. Δωρεάν και δημόσια εκπαίδευση, κάτω τα χέρια απ’ τα πτυχία, (και κάτι που αφορά καθαρά το τώρα) όχι στο σχέδιο Αθηνά. Ας ψηλαφίσουμε λοιπόν τα παραπάνω αιτήματα, που κυριαρχούν στο φοιτητικό και σπουδαστικό χώρο (χωρίς να σημαίνει φυσικά, ότι είναι και τα μοναδικά), προκειμένου να δούμε αν και κατά πόσο είναι συντεχνιακά και αν και κατά πόσο οι φοιτητές τελικά είναι ή όχι συντεχνία.
Κάτι πολύ βασικό, που οφείλουμε να λάβουμε υπόψη είναι το εξής: η διεκδίκηση ανθρωπίνων όρων σπουδών και η πάλη για τα φοιτητικά δικαιώματα (σίτιση, στέγαση, δωρεάν σύγγραμμα κ.λπ.) ανεξάρτητα από το αν αναφέρονται σε ένα συγκεκριμένο χώρο (αυτό του Πανεπιστημίου και του ΤΕΙ), πράγμα που είναι συντεχνιακό, δεν σημαίνει, ότι είναι ξεκομμένα από την υπόλοιπη κοινωνία. Δεν επηρεάζουν, για παράδειγμα, τον εργαζόμενο γονέα του φοιτητή; Πιο συγκεκριμένα, δεν επηρεάζεται η τσέπη του γονέα απ’ το αν οι σπουδές του παιδιού του θα είναι δωρεάν ή θα αναγκάζεται να τα σκάει;
Εξ’ άλλου, ακόμα και να δουλεύει ο φοιτητής, για να τα βγάλει πέρα - λαμβάνοντας υπόψη και τα υπόλοιπα έξοδα, στα οποία καλείται να ανταπεξέλθει - οι συνθήκες είναι τέτοιες, που δύσκολα του επιτρέπουν να επιβιώσει, άρα και η οικονομική βοήθεια απ’ την οικογένεια χρειάζεται.

Όσον αφορά στο φοιτητικό κίνημα, όταν μπαίνει ως επιτακτική ανάγκη να συνδεθεί με τους λαϊκούς αγώνες (πράγμα που μέχρι τώρα δεν έχει επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό, ωστόσο θίγεται ως αναγκαιότητα από τους περισσότερους φοιτητές), να βαδίσει δηλαδή στο πλευρό των εργαζομένων, των ανέργων, των πληττόμενων κομματιών της κοινωνίας και συνολικά του λαού, (πάλι εμφανίζεται το ερώτημα) κατά πόσο οι φοιτητές είναι συντεχνία;
Ακόμα πάντως κι αν θεωρήσουμε, ότι όντως οι αγώνες που δίνουν οι φοιτητές δεν είναι συντεχνιακοί, σίγουρα αυτό δεν αναιρεί το γεγονός, ότι οι υπάρχει κομμάτι των φοιτητών, που προσδίδει συντεχνιακά χαρακτηριστικά σε αυτούς τους αγώνες και αυτό διαπιστώνεται και τώρα. Στην σχέδιο Αθηνά εποχή λοιπόν, που οι περισσότεροι φοιτητές και σπουδαστές παλεύουν με νύχια και με δόντια είτε στηριζόμενοι σε λογικές ανάθεσης, είτε αυτοσχεδιάζοντας, είτε αξιοποιώντας τα εργαλεία, που τους έχουν δώσει οι ίδιοι οι λαϊκοί και νεολαιίστικοι αγώνες, ενάντια σε αυτό το έκτρωμα, δεν λείπουν και δεν περνούν απαρατήρητοι αυτοί, που ενδιαφέρονται «μόνο για το τμήμα τους, που συγχωνεύεται/καταργείται με το σχέδιο Αθηνά», αυτοί που «δεν γουστάρουν πολιτικές κουβέντες, γιατί το ζήτημα είναι η σχολή μας και όχι η κυβέρνηση και το ΔΝΤ», αυτοί που λένε «κάτσε να δούμε εμείς πώς θα σωθούμε απ’ την καταστροφή και μετά βλέπουμε». Οι παραπάνω λοιπόν αντιλήψεις είναι συντεχνιακές μέχρι το μεδούλι. Καλά, εκτός αυτού έχουν και άλλα χίλια μύρια μικροαστικά κακά πάνω τους, αλλά αυτό το προσπερνάμε και στεκόμαστε στο εξής: 1) δεν βλέπουν το σχέδιο Αθηνά, αλλά και συνολικά την επίθεση στην εκπαίδευση, σαν ένα γενικό γεγονός, που αφορά όλους τους φοιτητές και όχι μόνο ένα, δυο ιδρύματα 2) δεν θέλουν ή δεν καίγονται και τόσο να συνδέσουν τους αγώνες τους με τους αγώνες του λαού και των εργαζομένων. Κι όλα αυτά όχι αποκλειστικά με δική τους ευθύνη.
Ένα μόνο είναι σίγουρο: εάν δεν παλέψουμε να σπάσουν αυτές οι λογικές και εάν υπάρξει ο κίνδυνος να ριζώσουν και να καλλιεργηθούν στα μυαλά των φοιτητών, είναι πολύ δύσκολο να οικοδομηθεί ένα μαζικό φοιτητικό κίνημα που θα ανατρέψει το σχέδιο Αθηνά. Εξάλλου, όταν υπερασπίζεσαι τα αιτήματα αυτά, που ανέφερα πιο πάνω (ανθρώπινοι όροι σπουδών κ.λπ.) , είναι ξεκάθαρο, ότι δεν πρέπει να αντιλαμβάνεσαι την πάλη σου και τους αγώνες σου ως κομμάτι που αφορά «μόνο τη σχολή σου, μόνο το τμήμα σου».
Ας το χωνέψουμε λοιπόν όλοι και ας συνεχίσουμε να το δηλώνουμε προφορικά και έμπρακτα, ότι οι φοιτητές δεν είναι συντεχνία, παλεύουν για δημόσια και δωρεάν παιδεία.

πηγή: Résistance Toujours