Η ακαταμάχητη γοητεία της Αρκούδας

Αντώνης Αποστολάκης

Πέρασε ίσως στα ψιλά του πολιτικού σχολιασμού της τελευταίας εβδομάδας η συνάντηση αντιπροσωπείας της Λαϊκής Ενότητας με τον πρέσβη της Ρωσίας Αντρέι Μάσλοβ και συνεργάτες του. Από τη μεριά της ΛΑ.Ε. συμμετείχαν ο Παναγιώτης Λαφαζάνης και ο Κώστας Ήσυχος, αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Άμυνας στην πρώτη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και νυν μέλος της ηγεσίας της ΛΑ.Ε. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους:
«Ο Παναγ. Λαφαζάνης και ο Ρώσος Πρέσβης αντάλλαξαν σε εγκάρδιο και ανοικτό πνεύμα απόψεις για τις σχέσεις των δύο χωρών και τις εξελίξεις στην περιοχή μας.
Ο Παναγ. Λαφαζάνης υπογράμμισε στον Πρέσβη της Ρωσίας την πλήρη υποστήριξή του στην περαιτέρω ανάπτυξη των ελληνορωσικών σχέσεων. Τόνισε, μάλιστα, ότι η ανάγκη διαμόρφωσης μιας ειδικής προωθημένης στρατηγικής σχέσης ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Ρωσία αποκτά εξαιρετικά επείγουσα σημασία σε αυτή τη δύσκολη περίοδο που διανύει η περιοχή μας. Αυτή η προωθημένη ειδική στρατηγική σχέση Ελλάδας-Ρωσίας σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στον πολιτικό, οικονομικό, ενεργειακό και πολιτιστικό τομέα, συνέχισε ο Παναγ. Λαφαζάνης, ανταποκρίνεται πλήρως στο συμφέρον της Ελλάδας και της Ρωσίας και των λαών των δύο χωρών, ενώ θα βοηθούσε σημαντικά στην ειρήνη, τη συνεργασία και τη σταθερότητα στην περιοχή μας, τα οποία διατρέχουν αυτήν την περίοδο μείζονες κινδύνους.»
Ακολούθησαν οι καταγγελίες προς το Αθηναϊκό Πρακτορείο για την έλλειψη ειδησεογραφικής κάλυψης του γεγονότος.
Από τη δική μας μεριά, μπαίνουμε, προφανώς, στον πειρασμό να σχολιάσουμε ορισμένα πράγματα με αφορμή αυτό.
Το να καταγγέλλεις το πασιφανές, τη λειτουργία του ΑΠΕ -ή και άλλων μέσων- ως φερέφωνο της κυβέρνησης και κέντρων εξουσίας, είναι μιας τάξης ζήτημα και νομίζουμε δύσκολα κάποιος θα έβρισκε να προβάλλει αντιρρήσεις.
Το να καταδικάζεις το ρόλο που διαδραματίζει η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στις εξελίξεις, προσδένοντας όλο και περισσότερο τη χώρα στο αμερικανονατοϊκό άρμα και εμπλέκοντάς τη όλο και βαθύτερα στους κινδύνους που απορρέουν από την παρόξυνση των ανταγωνισμών στην περιοχή, είναι, επίσης, ζήτημα άλλης, πολύ σοβαρότερης τάξης.
Μόνο που δεν θέλουμε να ασχοληθούμε με αυτά στο συγκεκριμένο σημείωμα. Αλλά να θέσουμε, πριν απ’ όλα, το ερώτημα που εύλογα μας γεννιέται: προς τι αυτή η συνάντηση από τη ΛΑ.Ε.;
Τι δουλειά έχει ακριβώς ένας πολιτικός σχηματισμός με αναφορά στην Αριστερά σε συναντήσεις με τους εκπροσώπους του ρώσικου ιμπεριαλισμού; Σε μια συγκυρία, μάλιστα, που αυτός αναμειγνύεται όλο και πιο ενεργά στις συγκρούσεις που λαμβάνουν χώρα στη Συρία και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι ή δεν είναι δεδομένο ότι σε ανταγωνισμό με τους ιμπεριαλιστές των ΗΠΑ και της Ευρώπης, και με μια παράλληλη προσπάθεια να δημιουργήσει ρήγματα στους κόλπους των τελευταίων, η Ρωσία συμμετέχει στο διαμελισμό της Συρίας, στο αιματοκύλισμα των λαών και στη δημιουργία των ατελείωτων καραβανιών των προσφύγων, για να κατοχυρώσει την παρουσία της στην περιοχή; Ή μήπως σε αυτήν την περίπτωση τα προσχήματα περί της «καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του ISIS» πιάνουν τόπο σε κάποιους της αριστεράς «μας»; Ελπίζουμε, πάντως, τα κριτήρια τους για το ποιο είναι το συμφέρον των λαών να μην καθορίζονται από τις άδειες που έχει δώσει το συριακό καθεστώς στους ρώσικους βομβαρδισμούς.
Για την ποιοτική τομή στις διεθνείς εξελίξεις που συνιστά η έναρξη της ρώσικης επέμβασης από τα τέλη Σεπτεμβρίου, για την αντικατάσταση του πολέμου φθοράς δια αντιπροσώπων, με την απευθείας «συνάντηση» στο ίδιο πεδίο των κεντρικών, στρατηγικών αντιπάλων ΗΠΑ και Ρωσίας, για τα όσα σηματοδότησε η κατάρριψη του ρώσικου αεροσκάφους από την Τουρκία και πολλά ακόμα έχουμε επανειλημμένα αναφερθεί και δεν έχουμε πάψει στιγμή να τα παρακολουθούμε. Αντιλαμβανόμαστε ότι αναβαθμίζουν κατά πολύ το επίπεδο της επικινδυνότητας των τεκταινόμενων. Μας θέτουν το καθήκον να πολλαπλασιάσουμε και να εντείνουμε τις προσπάθειες μας για την ενίσχυση της αντιιμπεριαλιστικής κατεύθυνσης στο εργατικό-λαϊκό κίνημα.
Δυστυχώς, όμως, είμαστε σε θέση να διαπιστώσουμε ότι δεν αντιμετωπίζουν και οι υπόλοιπες δυνάμεις τα γεγονότα και τους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς υπό αυτό το πρίσμα. Έχοντας αποδεχτεί εδώ και πολύ καιρό τα αστικά θεωρήματα της «παγκοσμιοποίησης», των «ολοκληρώσεων», της «ισχυρής Ελλάδας», αδυνατούν να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα ως έχει και να χαράξουν έναν αντίστοιχο προσανατολισμό πάλης με βάση αυτή. Το ζήτημα του ιμπεριαλισμού, στην καλύτερη περίπτωση, εισχωρεί εμβόλιμα και λειψά στο σώμα των θέσεών τους, κάτω από την πίεση των πραγμάτων.
Εν προκειμένω, μπορούμε να πούμε ότι αποκαλύπτεται η γύμνια των σχεδίων της ΛΑ.Ε. για μετάβαση σε εθνικό νόμισμα εντός του συστήματος και με αλλαγή ιμπεριαλιστή προστάτη. Βγαίνουν στη φόρα τα «άπλυτα» των πρώην υπουργών της πρώτης συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, οι οποίοι πάντα στο πλαίσιο της κεντρικής ρότας του «ανήκομεν εις την Δύσιν», πρωταγωνίστησαν στα λοξοκοιτάγματα και στις διαπραγματεύσεις για τους αγωγούς και τον Turkish Stream, που τους έμειναν τελικά στα χαρτιά από τις ίδιες τις εξελίξεις. Tόσο από την απόλυτη ευθυγράμμιση του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και από αυτά που ακολουθούν την επιδείνωση των σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας και της γενικότερης διεθνούς κατάστασης. Αλλά αυτοί επιμένουν στις φαντασιώσεις τους: «Ο επικεφαλής της ΛΑ.Ε. τόνισε, επίσης, την μεγάλη σημασία που έχει για Ελλάδα, Ρωσία και Ευρώπη ο Νότιος ευρωπαϊκός αγωγός με ρωσικό φυσικό αέριο και η ταχύτερη δυνατή προώθησή του στη βάση της ελληνορωσικής διακρατικής συμφωνίας.»
Δεν είναι να απορεί κανείς μετά γιατί σχήματα της ΕΑΑΚ, φίλα προσκείμενα στη ΛΑ.Ε., όπως αυτό της Ραπαν-Σαφν στη Νομική, καταψήφισαν την πρότασή μας για πραγματοποίηση διαδήλωσης ενόψει της επίσκεψης Κέρι πριν από μερικές μέρες, επειδή περιείχε και την καταγγελία του ρόλου του ρώσικου ιμπεριαλισμού.
Αλλά τα σύκα: σύκα και τη σκάφη: σκάφη. Δεν μας διαφεύγει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται εδώ. Γνωρίζουμε, επί παραδείγματι, ότι ένα κομμάτι της Αριστεράς πιστεύει ότι αυτή τη στιγμή στην Ανατολική Ουκρανία οικοδομούνται Λαϊκές Δημοκρατίες υπό τη διακριτική επίβλεψη… της Ρωσίας. Ή ότι στην αγωνία του να πείσει για το «εφικτό» του προγράμματος του προεκλογικά, ανέφερε πολύ συγκεκριμένες αλήθειες γα το πώς στέκεται πάνω σε κάποια ζητήματα.
Ας παραθέσουμε μια απάντηση της πλατφόρμας #ask_antarsya που χρησιμοποίησε η ΑΝΤΑΡΣΥΑ προεκλογικά, σε ερώτηση για τα διεθνή «στηρίγματα» που θα αναζητήσει κατά την εφαρμογή του μεταβατικού της προγράμματος: «Αυτό που χρειαζόμαστε είναι κρατικές οντότητες αλλά και κοινωνικά κινήματα το εσωτερικό χωρών που θα υποστηρίξουν έντιμα και στα σοβαρά την ελληνική προσπάθεια. Τι σημαίνει αυτό? Χώρες της λατινικής Αμερικής, όπως η Βενεζουέλα αλλά και χώρες του κόλπου όπως το Ιράν μπορούν να αποτελέσουν εμπορικούς εταίρους στο θέμα της ενέργειας. Οι χώρες των BRICS μπορούν να αποτελέσουν επίσης εμπορικούς εταίρους για την απορρόφηση εξαγωγών σε αγροτικά προϊόντα αλλά και στον τουρισμό. Τέλος ο πραγματικός σύμμαχος θα είναι τα κοινωνικά κινήματα μέσα στην ΕΕ που θα αντιμάχονται μονομερείς επιθετικές ενέργειες απέναντί μας στις ευαίσθητες συνθήκες αποδέσμευσής μας από το ευρώ και την ΕΕ.»
Προφανώς, για τα πάσης φύσεως ρεφορμιστικά σχέδια μετάβασης, προϋπόθεση είναι και οι πλάτες που υπολογίζουν ότι θα βρουν από τους μεγάλους παίκτες. Εδώ η ΑΝΤΑΡΣΥΑ μας λέει για τις χώρες των BRICS, μετά από μια αναφορά στη Βενεζουέλα (μήπως μετά τις πρόσφατες εκλογές έχει αρχίσει να μας «τελειώνει», όμως, το «σοσιαλιστικό πείραμα»;) και το Ιράν. Και, φυσικά, η απαραίτητη προσθήκη για τα κινήματα κ.λπ., μην τους κατηγορήσει και κανείς ότι το πάνε αλλού. Πέρα από τα άλλα ζητήματα που αναδεικνύονται, έχουν μπει άραγε στον κόπο να σκεφτούν το τι θα συμβεί αν δεν έρθουν τα πράγματα όπως τα έχουν τακτοποιημένα και εγκεφαλικά «σχεδιάσει»; Αν η εξέλιξη των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών θέσει με διαφορετικό τρόπο την ατζέντα;
Το σίγουρο είναι πως σε μια πραγματικά απελευθερωτική προσπάθεια της εργατικής τάξης και των λαϊκών μαζών στη χώρα μας, υπάρχει το ισχυρό ενδεχόμενο να ελπίσουν για στήριξη μόνο από κάποια ανάφλεξη της πάλης των λαών της περιοχής, και ιδιαίτερα των Βαλκανίων. Και αυτό είναι κάτι που θα απαιτήσει και απαιτεί από τα σήμερα την οικοδόμηση μιας αντιιμπεριαλιστικής συνείδησης και πράξης ανάλογης έκτασης και βάθους. Μια πραγματική εμπέδωση του συνθήματος «οι λαοί δεν έχουν ανάγκη από προστάτες» σε όλη του τη σημασία. Βέβαια, τα «μεταβατικά προγράμματα» μάλλον δεν ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία.
Συμπερασματικά, δεν μπορεί κανείς να περιμένει κάτι καλύτερο από μια αριστερά που έχει υποβαθμίσει ή και διαγράψει από τη σκέψη της ζητήματα όπως ο ρόλος της γεωπολιτικής, ο ιμπεριαλισμός και οι αντιθέσεις, η διπλή και ολόπλευρη εξάρτηση της χώρας από Αμερικάνους και Ευρωπαίους ιμπεριαλιστές. Και με περισσή ευκολία, παραγνωρίζοντας όλους αυτούς τους παράγοντες, σκαρώνει «αφορολόγητα» πλατφόρμες και προγράμματα «εξόδου από την κρίση», με την ιμπεριαλιστική επικυριαρχία και την εξουσία της άρχουσας τάξης να παραμένουν αδιατάραχτες.
Αλλά με το ΚΚΕ τι γίνεται; Και σε αυτήν την περίπτωση ισχύει ότι είναι ο πρώτος «διδάξας».
Μην ξεχνάμε τα όσα υποστήριζε σε παλιότερα συνέδριά του πριν από μερικά χρόνια, όπως για παράδειγμα στο 16ο το 2000: «Eίναι αναμφισβήτητο ότι η γενική κατεύθυνση της κινεζικής πολιτικής γεννά σύνθετα προβλήματα, τόσο εσωτερικά (π.χ. κοινωνική διαφοροποίηση, ανεργία, επιπτώσεις στη ζωή της αγροτιάς που αποτελεί το 66,6% του συνολικού πληθυσμού), που επιδρούν στο πολιτικό σύστημα, όσο και στις εξωτερικές σχέσεις της, όπου αντιμετωπίζει την επιθετικότητα κυρίως του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, αλλά και των άλλων ιμπεριαλιστικών χωρών. Στόχος των δυνάμεων αυτών είναι να υποσκάψουν τη σοσιαλιστική προοπτική της, να μειώσουν τη δυνατότητά της να διαδραματίσει ρόλο στο διεθνές αντιιμπεριαλιστικό κίνημα. H κατάσταση αυτή ωθεί τη ΛΔ της Kίνας να αναζητήσει συμμαχίες για να αντιμετωπίσει αυτή την επιθετικότητα. Στα πλαίσια αυτά, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι συμφωνίες και οι σχέσεις της με τη Pωσική Oμοσπονδία, καθώς και η λεγόμενη πρωτοβουλία των "πέντε της Σαγκάης", όπου συνεργάζονται στενά η Pωσία, η Kίνα, το Kαζαχστάν, το Kιργιστάν και το Tατζικιστάν. H πρωτοβουλία αυτή στοχεύει να διευρυνθεί με νέες χώρες, όπως η Iνδία και το Oυζμπεκιστάν, και φιλοδοξεί να αποτελέσει μια αντίρροπη δύναμη στην παγκόσμια κυριαρχία των HΠA.» Αντιιμπεριαλιστικού χαρακτήρα συμμαχίες, λοιπόν, με πρωταγωνιστές την Κίνα (σε σοσιαλιστική ρότα τότε σύμφωνα με το ΚΚΕ) και τη Ρωσία!
Αλλά και τώρα, που «γώνιασε» τις «περίεργες» θέσεις του και τις τακτοποίησε σε αναλύσεις για την «ιμπεριαλιστική πυραμίδα» και την «ανισότιμη αλληλεξάρτηση», δεν έπαψε να έχει προνομιακές σχέσεις με ρεβιζιονιστικά κόμματα ανά τα γη, τα οποία ακόμα πιστεύουν στον «αντιιμπεριαλιστικό ρόλο» που διαδραματίζει η Ρωσία στο συριακό. Δεν έχουμε παρά να παραπέμψουμε στις τοποθετήσεις των εκπροσώπων του ΚΚ Συρίας και του Κομμουνιστικού Εργατικού Κόμματος Ρωσίας στην εκδήλωση που διοργάνωσε πρόσφατα το ΚΚΕ στο Σπόρτιγκ. Φυσικά, μπροστά σε ό, τι έχει να επιδείξει αναφορικά με τις διεθνείς του σχέσεις με κόμματα όπως αυτό της Νότιας Αφρικής ή της Ινδίας, τα συγκεκριμένα παραδείγματα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και πταίσματα.
Για να το κλείσουμε, αν τα πράγματα δεν ήταν εξαιρετικά επικίνδυνα, θα μπορούσαμε να πούμε χαριτολογώντας ότι η αριστερά «μας» οδηγείται σε γραφικότητες τύπου ΟΑΚΚΕ… από την ανάποδη.