Ο δικός μας Ερνέστο Τσε Γκεβάρα

«Τριάντα χρόνια μετά! Με τρία δολάρια περίπου, μια νύχτα στο Βαλεγκράντε. 
Διαδρομή. Αεροδρόμιο Λα Παζ, Σάντα Κρουζ και από εκεί με το τοπικό λεωφορείο ως την παλιά πόλη των Ισπανών κονκισταδόρων. Και μετά, ριψοκίνδυνο ταξίδι μέσα από τα βολιβιανά αλτιπλάνα, κατά μήκος του Ρίο Γκράντε και των παραποτάμων του ως την Λα Χιγκέρα. Οι χάρτες που τύπωσε και προσφέρει δωρεάν η κυβέρνηση της Βολιβίας(!!!) θα σας βοηθήσουν να βρείτε σχετικά εύκολα τα σημεία της τελευταίας διαδρομής …προς το θάνατο ενός Αργεντίνου γιατρού και ήρωα της Κουβανέζικης Επανάστασης που τον λέγαν Ερνέστο Τσε Γκεβάρα και της αντάρτικης ομάδας του!

Αν είστε τυχεροί, μπορεί να παρακολουθήσετε και κάποιο από τα φεστιβάλ που οργανώνουν οι τοπικές τουριστικές αρχές για την επέτειο. Ατομικός εξοπλισμός απαραίτητος! Ξέρετε τώρα! Κανένας μαύρος μπερές, πολλά μπλουζάκια με τη γνωστή φωτογραφία, δυο-τρεις βιογραφίες και -προπάντων- μην ξεχάσετε να αλλάξετε τους δείκτες των ρολογιών σας με την τοπική ώρα! Και αν, μάλιστα, είναι (το ρολόι) από τη γνωστή συλλογή «Τσε» της Swatch, ε! τότε πετύχατε την απόλυτη ταύτιση!

Συνάντηση, όμως, με τον Τσε δεν προβλέπεται! Αν πάτε γι’ αυτό, μάταιος κόπος. Τον Ερνέστο Τσε Γκεβάρα δεν θα τον συναντήσετε, ούτε κάποιον από τους τελευταίους συντρόφους του που τον συνόδευσαν στον ομαδικό τάφο του Βαλεγκράντε. Κάποιοι φαντασιόπληκτοι επιμένουν ότι τους είδαν να πετούν πέτρες με σφεντόνες στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, δίπλα σε Παλαιστίνιους πιτσιρικάδες ενάντια σε Ισραηλινούς στρατιώτες. Μερικοί παίρνουν όρκο ότι ήταν με τα Καλάσνικοφ στα χέρια λίγο καιρό πριν στον Αλβανικό νότο. Άλλοι πάλι, κατά καιρούς, ισχυρίστηκαν ότι τους συνάντησαν στα αντάρτικα λημέρια των Μεξικανών Ζαπατίστας, σε διαδηλώσεις στο Μπέλφαστ ή στο Βερολίνο, στα βουνά του Κουρδιστάν και στις παραγκουπόλεις του Ρίο και του Σάο Πάολο να οργανώνουν αντάρτικα και συγκρούσεις με τα καθεστώτα της βαρβαρότητας.

Και το πιο εκπληκτικό! Αυτοί που ήταν δίπλα τους (νέοι στην πλειοψηφία τους, αγωνιστές) λίγα πράγματα ξέρανε για έναν Αργεντίνο γιατρό, ήρωα της Κουβανέζικης Επανάστασης που κάποιοι λένε ότι δολοφονήθηκε ύστερα από βασανιστήρια στο βολιβιανό χωριό Λα Χιγκέρα και θάφτηκε σε ομαδικό τάφο στο Βαλεγκράντε από πράκτορες της CIA και στρατιώτες της βολιβιανής χούντας, στην προσπάθειά του να οργανώσει ένα νέο αντάρτικο στη Λατινική Αμερική».

Το μικρό αυτό σχόλιο γράφτηκε το 1997 τέτοιο καιρό, δηλαδή πριν είκοσι χρόνια, για το οπισθόφυλλο του περιοδικού Έναυσμα, τεύχος 7. Τίτλος, «Μια παράξενη ιστορία τριάντα χρόνων». Ήταν μια μικρή αντίδραση στο κύμα της ακίνδυνης νοσταλγίας που αναζωπυρώθηκε από τα δυτικά ΜΜΕ , τις ημέρες ανακάλυψης του ομαδικού τάφου στο αεροδρόμιο του Βαλεγκράντε. Και μια κριτική στην μετατροπή της μνήμης του Τσε σε επαναστατική μόδα. Από τότε συνέβησαν πολλά και άλλαξαν περισσότερα. Οι φλόγες της αλβανικής εξέγερσης έσβησαν, οι διαδηλώσεις στο Μπέλφαστ έχουν αραιώσει, οι Ζαπατίστας ετοιμάζονται να συμμετάσχουν με υποψήφιο στις επόμενες προεδρικές εκλογές στο Μεξικό. Αντίθετα στα βουνά του Κουρδιστάν, παρά τις θυσίες και τις διαψεύσεις, η απελευθερωτική προσπάθεια συνεχίζεται ενώ νέες γενιές Παλαιστινίων στην Δυτική Όχθη και στην Γάζα παίρνουν θέση στα οδοφράγματα ή πίσω από τα συρματοπλέγματα ενάντια στους σιωνιστές-κατακτητές. Οι φωτιές της εξέγερσης ενάντια στα καθεστώτα της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης μπορεί να ανάβουν λιγότερο εύκολα τα τελευταία χρόνια αλλά συνεχίζουν να φωτίζουν τον ορίζοντα σε διάφορα σημεία του πλανήτη. Τίποτε δεν τελείωσε… και όλα είναι έτοιμα να ξαναρχίσουν ανά πάσα στιγμή. Τα κοινωνικά υλικά παντού στον κόσμο είναι εύφλεκτα, οι αντιθέσεις βαθύτερες, η απελπισία μεγαλύτερη αλλά λείπουν οι πρωτοπόρες δυνάμεις για να πάρουν πρωτοβουλίες…

Στην Βολιβία από τις 5 Οκτωβρίου ξεκίνησαν οι επίσημες, πενταήμερες, εκδηλώσεις προς τιμήν των πενηντάχρονων από την θυσία του Αργεντίνου γιατρού. Τώρα οργανώνονται από την ίδια την κυβέρνηση του προέδρου Εβο Μοράλες με επίκεντρο το Βαλεγκράντε στην επαρχία Σάντα Κρουζ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα που κυκλοφόρησε, την Δευτέρα 9 Οκτωβρίου στο αεροδρόμιο του Βαλεγκράντε στην επίσημη τελετή θα παραστούν κυβερνητικές αντιπροσωπείες από την Κούβα και την Βολιβία, μέλη της οικογένειας του Τσε, μερικοί από τους συντρόφους της βολιβιανής εκστρατείας που επέζησαν και εκπρόσωποι κινημάτων από την Λατινική Αμερική αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο. Ο Μοράλες πρόλαβε με δηλώσεις του να μοιράσει τις ευθύνες για την δολοφονία του Τσε στις 9 Οκτωβρίου του 1967. Την εντολή την έδωσε η CIA και η χούντα του Μπαριέντος ενώ οι βολιβιάνοι στρατιωτικοί ήταν απλά εκτελεστικά όργανα. Μια προφανής προσπάθεια να βγει από το κάδρο του δικαστηρίου της ιστορίας ο στρατός της χώρας που παρά τα χρόνια και τις κυβερνητικές αλλαγές που μεσολάβησαν συνεχίζει να αποτελεί εγγυητή της τάξης και της ιδιοκτησίας των μεγάλων γαιοκτημόνων και της επιχειρηματικής λευκής ελίτ. Το πιο συντηρητικό ριζοσπαστικό καθεστώς στον κόσμο -σύμφωνα με τον ευφυή χαρακτηρισμό τον Τζέιμς Πέτρας- ανέλαβε να τιμήσει τον Τσε με ολοφάνερη την προσμονή να κερδίσει δημοφιλία μέσα και έξω από την χώρα, ιδιαίτερη τώρα που η λαϊκή στήριξη φθίνει.

Ακόμη και έτσι όμως αποδεικνύεται πως η θυσία του Αργεντίνου γιατρού συνεχίζει να πυρπολεί όχι μόνο την μνήμη των παλιότερων γενιών αλλά και τα όνειρα χιλιάδων και χιλιάδων νέων στην Λατινική Αμερική και στον κόσμο ολόκληρο. Πενήντα χρόνια μετά, σε πείσμα των προσπαθειών να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης, χειρισμού και χυδαίας εμπορευματοποίησης ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα επιζεί στα οδοφράγματα και στις γραμμές των λαϊκών και εργατικών επαναστατικών αγώνων. Η παράξενη ιστορία συνεχίζεται ….

Π.