Με αφορμή αυτό αναδημοσιεύουμε ένα παλαιότερο άρθρο της Προλεταριακής Σημαίας το οποίο γράφτηκε και πάλι με αφορμή της επεμβάσεις των ΗΠΑ και την ανάλογη προπαγανδιστική φιλολογία:
Στο διάστημα που μεσολάβησε μετά τα τρομακτικά χτυπήματα στις ΗΠΑ, την προετοιμασία της επίθεσης των ΗΠΑ και μετά την πραγματοποίησή της (που συνεχίζεται), πήρε μεγάλες διαστάσεις μια ορισμένη φιλολογία. Πολλοί μίλησαν και μιλάνε για πόλεμο θρησκειών, για πόλεμο πολιτισμών, για το Ισλάμ που "γεννάει" τη βία, το φονταμενταλισμό και άλλα πολλά παρόμοια. Βεβαίως στο ίδιο διάστημα οι ιθύνοντες των ΗΠΑ και άλλοι δυτικοί παράγοντες φρόντισαν -για ευνόητους λόγους- να αποστασιοποιηθούν από τέτοιες απόψεις, να εκφράσουν την "εκτίμησή" τους για τους Αραβες, το Ισλάμ κ.λπ. Ωστόσο το ζήτημα παραμένει. Και επιδέχεται πολλαπλές αναγνώσεις. Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι όλα αυτά δεν εκφράζουν παρά την ανοησία όλων όσοι τρέφονται με τέτοιες αντιλήψεις. Είναι κι αυτό. Μόνο που υπάρχουν και πιο σοβαροί λόγοι. Σ' ένα πρώτο επίπεδο αυτές οι απόψεις δεν εκφράζουν παρά τις αντιλήψεις (παραλλαγές του ρατσισμού) που κυριαρχούν στην "πολιτισμένη" Δύση απέναντι στους άλλους λαούς. Σ' ένα δεύτερο, την επίγνωση πολλών (που δεν είναι καθόλου ανόητοι) ότι η "τρομοκρατία" ως στόχος έχει περιορισμένα όρια σε σχέση με την ιμπεριαλιστική εκστρατεία που ξεδιπλώνεται. Ετσι επιχειρείται ο εξοπλισμός της με πρόσθετα ιδεολογικά εφόδια και δικαιολογίες. Το κύριο ωστόσο παραμένει η προσπάθεια συγκάλυψης της πραγματικής αντίθεσης στο έδαφος της οποίας εκτυλίσσεται η παρούσα αντιπαράθεση.
Περί βίας και "ανωτερότητας"
Πριν αναφερθούμε σ' αυτό, ας δούμε λίγο αυτή τη φιλολογία. Οσο μας αφορά, είναι αρκετά δύσκολο να "συλλάβουμε" την έννοια της σύγκρουσης πολιτισμών ή σύγκρουσης θρησκειών. Δεν είμαστε οι ειδικοί επί του θέματος.
Ωστόσο μπορούμε να είμαστε κατηγορηματικοί σε κάποια πράγματα. Πως αν, λ.χ., οι θρησκείες γεννήθηκαν με βάση το μεταφυσικό δέος, διαμορφώθηκαν ωστόσο σε σύστημα κανόνων (και καταναγκασμού) στη βάση οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών δεδομένων, αναγκών και σκοπιμοτήτων. Πως οι συγκρούσεις στην Ιστορία δεν υπήρξαν στη βάση πολιτιστικών διαφορών, αλλά οικονομικών, πολιτικών, ταξικών, διακρατικών αντιθέσεων και στις οποίες το πολιτιστικό (ή θρησκευτικό) στοιχείο αποτελούσε κύρια την επένδυση που χρειαζόταν η κάθε πλευρά.
Η βία συνεπώς, με όποια μορφή κι αν εκδηλώνεται, δεν είναι παρά η απευθείας έκφραση αυτών των αντιπαραθέσεων, της σύγκρουσης συμφερόντων. Πρόκειται σίγουρα για μεγάλη συζήτηση, γι' αυτό και θα αρκεστούμε εδώ σε μία και μόνο επισήμανση ως απάντηση σ' όλη αυτή τη φιλολογία. Εμάς δεν μας χρειάζεται να διαβάσουμε κανένα Ευαγγέλιο, κανένα Κοράνι για να 'μαστε απόλυτοι και κατηγορηματικοί σε μια διαπίστωση: Πως δεν έχει υπάρξει θρησκεία στο όνομα της οποίας να έχουν γίνει τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην Ιστορία της ανθρωπότητας από τη "θρησκεία της αγάπης" κατά τα άλλα. Δηλαδή τη χριστιανική. Οχι γιατί ήταν χειρότερη ή καλύτερη από τις άλλες, αλλά γιατί στην πορεία της Ιστορίας συνδέθηκε με συγκεκριμένες οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές εξελίξεις και διαμορφώσεις. Η ίδια απάντηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε αναφορά με το ερώτημα ποιος πολιτισμός παράγει βία, μια και τα προηγούμενα αποτελούσαν έκφραση ακριβώς του δυτικού πολιτισμού. Οπως και οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, η Χιροσίμα και άλλα πολλά.
Δεν θα μπούμε καν στη συζήτηση αν είναι ανώτερος ο δυτικός πολιτισμός (και ποιος είναι αυτός;) ή ο αραβικός, ανατολικός κ.λπ. Θεωρούμε τη συζήτηση άνευ αντικειμένου. Είναι βέβαια γεγονός ότι σήμερα κυριαρχεί ο δυτικός πολιτισμός. Αλλά ειδικά στο θέμα πολιτισμός, οι έννοιες κυριαρχία και ανωτερότητα δεν ταυτίζονται. Η κυριάρχηση ενός πολιτιστικού συστήματος αξιών είναι ιστορικό φαινόμενο σε πλήρη συνάρτηση με οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές εξελίξεις. Από κει και πέρα, το τι έχει δώσει ο κάθε πολιτισμός σε αξίες (ή το αντίθετό τους) είναι μια συζήτηση που καμιά σχέση δεν έχει με αυτή που διεξάγεται στις μέρες μας από τα ΜΜΕ. Υπάρχουν βέβαια και παρεμβάσεις που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν, αλλά που χάνονται μέσα στον κατακλυσμό της ανοησίας. Από αυτές, λοιπόν, εμείς θα παραθέσουμε ένα απόσπασμα. "Η μεγαλοσύνη και το βάθος της ανθρώπινης ύπαρξης είναι πολύ σπουδαία για να εγκλωβιστούν σε μια μόνο κουλτούρα, έναν μόνο πολιτισμό". (Μπικού Παρέκ, από την "Ελευθεροτυπία" της 8.10.01).
Ποια η πραγματική αντίθεση
Αν περιοριστούμε στην Ιστορία του αιώνα που μας πέρασε, μπορούμε να κάνουμε μερικές βασικές καταρχήν διαπιστώσεις. Στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα τα φεουδαρχικά καθεστώτα της Μ. Ανατολής βρίσκονται σε παρακμή, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση αυτή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που η διάλυσή της έθεσε και το περίφημο "Ανατολικό ζήτημα". Η ακμάζουσα πλέον και ισχυρή Δύση βρίσκεται σε επίθεση. Η "επίλυση" του Ανατολικού ζητήματος στην ουσία του δεν είναι παρά η διανομή αποικιών και σφαιρών επιρροής ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές χώρες της Δύσης, ενώ ο παράγων πετρέλαιο κάνει την επιθετικότητά τους ασυγκράτητη, όπως και τους ανταγωνισμούς τους.
Στο πλαίσιο που διαμορφώνεται, οι φεουδαρχικές κλίκες υποτάσσονται και συνεργάζονται κατά κανόνα με τους ιμπεριαλιστές. Οι αστικές τάξεις, αδύναμες έως ανύπαρκτες, ενώ σε ανάλογα επίπεδα βρίσκεται το προλεταριάτο. Οι εξαιρέσεις της τουρκικής αστικής τάξης με τον Κεμάλ ή τον ηγεμόνα του Αφγανιστάν που αντιστάθηκε στους ιμπεριαλιστές δεν αναιρούν τον κανόνα. Η αντίσταση των λαών στον ιμπεριαλισμό και τα ντόπια όργανά του υπαρκτή, αλλά αδύναμη να αντιπαρατεθεί αποτελεσματικά, παρ' όλο που δυναμώνει από την επίδραση και την ακτινοβολία της Οκτωβριανής Επανάστασης.
Η κατάσταση διαφοροποιείται σημαντικά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, χωρίς ωστόσο να απαντιέται το ζήτημα. Η είσοδος των ΗΠΑ στο προσκήνιο απλώς υποκαθιστά το ρόλο Αγγλίας-Γαλλίας. Η διαμόρφωση-ισχυροποίηση σ' αυτόν ή εκείνο το βαθμό αστικών τάξεων αλλά και προλεταριάτου διαφοροποιεί σημαντικά το τοπίο. Η δημιουργία του κράτους του Ισραήλ οξύνει την αντίθεση συνολικά του αραβικού κόσμου με τους ιμπεριαλιστές. Ο νέος παράγοντας που μπαίνει δυναμικά στο προσκήνιο είναι το κομμουνιστικό κίνημα και η επιρροή που ασκεί πλέον.
Αν μείνουμε στο πεδίο των αντιθέσεων, όσον αφορά τη φεουδαρχία, αναζητάει τη στήριξη στον ιμπεριαλισμό, συνεργάζεται μαζί του ενάντια σ' όλες τις άλλες δυνάμεις. Οι αναδυόμενες αστικές τάξεις αντιπαρατίθενται στη φεουδαρχία, αντιτίθενται στον ιμπεριαλισμό, αλλά με ταλαντεύσεις και παλινδρομήσεις και είναι σταθερά εχθρικές απέναντι στο νεοσχηματιζόμενο προλεταριάτο και τις διεκδικήσεις του. Το σύνολο των αντιθέσεων που υπάρχουν λειτουργούν, συμπλέκονται, διασταυρώνονται, συντίθενται, ενώνονται και αντιπαρατίθενται, αλλά η αντίθεση που δεσπόζει (από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα) συνεχίζει να είναι αυτή που αντιπαραθέτει τον ιμπεριαλισμό με τις πλατιές λαϊκές μάζες. Οι ιμπεριαλιστές ελέγχουν και λυμαίνονται τις πλουτοπαραγωγικές πηγές αυτών των χωρών, καταδικάζοντας τις λαϊκές μάζες στη φτώχεια και την αθλιότητα. Οι ιμπεριαλιστές ελέγχουν τις οικονομίες αυτών των χωρών, έχοντας τις αστικές τους τάξεις σε σχέση ομηρίας. Για τις φεουδαρχικές κάστες που διατηρούνται δεν χρειάζεται να πούμε τίποτα μια και αποτελούν τους πιο πιστούς υπηρέτες των ιμπεριαλιστών. Οι ιμπεριαλιστές ελέγχουν (με εξαιρέσεις σε φάσεις που θα αναφερθούμε) τις πολιτικές εξελίξεις, αναδεικνύοντας και στηρίζοντας τις κλίκες που υπηρετούν τα συμφέροντά τους. Οι ιμπεριαλιστές, τέλος, επεμβαίνουν και στρατιωτικά (και όχι μόνο σήμερα) όταν τα πράγματα δείχνουν να μην πηγαίνουν σύμφωνα με τις υπαγορεύσεις τους. Η απαλλαγή λοιπόν από την ιμπεριαλιστική εξάρτηση και επέμβαση αποτελεί τον πρωταρχικό και θεμελιώδη όρο για ν' αρχίσουν αυτές οι χώρες και οι λαοί να βρίσκουν το δικό τους δρόμο.
Η μορφή έκφρασης
Αν αυτές είναι οι αντιθέσεις και αυτή η κύρια έκφρασή τους, αυτό δεν σημαίνει ότι εκφράζονται πάντα με τον ίδιο ή ένα συγκεκριμένο τρόπο. Η ιδεολογική και πολιτική μορφή με την οποία εκφράζονται κάθε φορά αποτελεί συνάρτηση πολλών παραγόντων. Αν παρατηρήσουμε την ιστορία, θα δούμε ότι αυτή η αντίθεση, (ιμπεριαλισμός-λαοί) που συμπύκνωνε και έκφραζε το σύνολο των αντιθέσεων, εκφράστηκε κατά κύριο λόγο από κινήματα που συνέδεαν τον αραβικό αστικό εθνικισμό με σοσιαλιστικές τάσεις. Σημαντικό ρόλο σ' αυτό έπαιξε (ιδιαίτερα τις πρώτες δεκαετίες μετά τον πόλεμο) η άνοδος του σοσιαλιστικού, εργατικού και εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος σ' όλο τον κόσμο αλλά και το γεγονός ότι κυρίαρχη δύναμη ήταν οι αστικές (μικροαστικές κατά κύριο λόγο) δυνάμεις σε κάθε χώρα. Η κατάσταση αυτή διαφοροποιείται σε μια πορεία. Οι αστικές τάξεις αποβάλλουν σιγά σιγά τα όποια σοσιαλιστικά τους επιχρίσματα και προσανατολίζονται στη Δύση. Το γεγονός ωστόσο που ανατρέπει συνολικά τα δεδομένα είναι η Ιρανική επανάσταση του 1979. Η κύρια ιδεολογική και πολιτική μορφή με την οποία εκφράστηκε η αντίθεση λαών (και χωρών) στον ιμπεριαλισμό ήταν ο ισλαμικός φονταμενταλισμός.
Για τις αιτίες του φαινομένου
Εχουμε την άποψη ότι αν αναζητήσουμε την εξήγηση μιας τέτοιας εξέλιξης στο Κοράνι θα βρεθούμε απλώς σε αδιέξοδο. Οι αιτίες μιας τέτοιας ανατροπής μπορούν να συνοψισθούν στην πιο απλή διατύπωση. Στο αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι άλλες μορφές, δυνάμεις και δρόμοι απέτυχαν να δώσουν απάντηση στο πρόβλημα αυτών των χωρών και των λαών τους. Πιο συγκεκριμένα. Οι φεουδαρχικές κλίκες που υπάρχουν ούτε θέλουν ούτε μπορούν. Επιβιώνουν χάριν των καλών υπηρεσιών που προσφέρουν στους ιμπεριαλιστές. Οι αστικές δυνάμεις που πιθανώς να ήθελαν (τουλάχιστον σε κάποια φάση) να κατακτήσουν μια άλλη θέση στο διεθνές ταμπλό αποδείχτηκαν πολύ "λίγες" για μια τέτοια διεκδίκηση. Και ταυτόχρονα αντιδραστικές. Σ' όλη αυτή την πορεία στράφηκαν ενάντια στο προλεταριάτο και τις λαϊκές μάζες με μεγάλη σκληρότητα, ασκώντας μια πολιτική καταπίεσης έως και εξόντωσης των λαϊκών αγωνιστών. Απέναντι στους ιμπεριαλιστές υπήρξαν όχι μόνο ενδοτικές αλλά από ένα σημείο και πέρα στράφηκαν στην ολοκληρωτική πρόσδεση στους δυτικούς ιμπεριαλιστές, αποζητώντας την εύνοια και τη στήριξή τους.
Ταυτόχρονα και στο στρατιωτικό πεδίο και απέναντι σ' αυτόν που θεωρούσαν μεγαλύτερό τους εχθρό, το Ισραήλ, δοκίμασαν μια σειρά ήττες (1949-56-67-82) που όξυναν τα αισθήματα ταπείνωσης σε όλο τον αραβικό και ισλαμικό κόσμο.
Από την άλλη μεριά, το προλεταριάτο και το λαϊκό κίνημα, πέρα από τις αναμφισβήτητες δικές του αδυναμίες, προδόθηκε και από τη δύναμη εκείνη στην οποία στήριζε τις μεγαλύτερες ελπίδες του, τη ΣΕ και το ΚΚΣΕ, όπου η κυριάρχηση του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού εκφράστηκε και στην πολιτική που ακολουθήθηκε στην περιοχή της Μ. Ανατολής. Η υποστήριξη των "εθνικών" αστικών τάξεων συνοδεύτηκε από την ανοχή (αν όχι στήριξη) του χτυπήματος των λαϊκών κινημάτων, του μακελέματος των κομμουνιστών. Εφευρέθηκε και το ματζούνι του "μη καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης" και έδεσε η μανέστρα. Μόνο που δεν "έδεσε" καθόλου. Οι ίδιες αυτές αστικές τάξεις και στη βάση ακριβώς των χαρακτηριστικών τους άρχισαν σιγά σιγά να εγκαταλείπουν τη στήριξη στη ΣΕ και να προσανατολίζονται σε "προστάτες" που τους ταίριαζαν περισσότερο και παρείχαν μεγαλύτερες "εγγυήσεις".
Αυτό ήταν σε χοντρές γραμμές το έδαφος πάνω στο οποίο αναπτύχθηκε ο ισλαμικός φονταμενταλισμός ως απάντηση στην αδυναμία-ανικανότητα των άλλων μορφών και δυνάμεων να απαντήσουν στο πρόβλημα των λαών να δώσουν διέξοδο στις προσδοκίες τους. Οχι ασήμαντο ρόλο έπαιξαν βέβαια και κάποιοι άλλοι παράγοντες. Θα αναφερθούμε.
Αποτελεί ο φονταμενταλισμός διέξοδο για τους λαούς;
Η απάντηση θα μπορούσε καταρχήν να δοθεί διά της εις άτοπον απαγωγής. Ενας σημαντικός παράγοντας της ενίσχυσης αυτών των τάσεων υπήρξε η βοήθεια που δέχτηκαν από τις φεουδαρχικές κλίκες, τις αστικές τάξεις αλλά και τους ιμπεριαλιστές και ιδιαίτερα τις ΗΠΑ. Στόχος αυτής της βοήθειας ήταν ναεξουδετερωθεί η επίδραση των αριστερών αντιλήψεων και δυνάμεων. Από μόνο του το γεγονός δείχνει ποιον θεωρούσαν βασικό εχθρό οι ιμπεριαλιστές και οι αντιδραστικές δυνάμεις της περιοχής, από ποιον θεωρούσαν πως κινδύνευε πραγματικά η κυριαρχία τους. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι το κίνημα εκείνο που έδωσε ένα αποφασιστικό χτύπημα στην ιμπεριαλιστική κυριαρχία στην περιοχή ήταν αυτό που οδήγησε στην ιρανική επανάσταση. Ενα κίνημα του οποίου ηγήθηκαν τελικά οι φονταμενταλιστές, αλλά που στη δημιουργία του έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο οι λαϊκές αριστερές δυνάμεις. Ακόμη, ένα κίνημα που ελάχιστα έως καθόλου δεν βοηθήθηκε (όπως άλλα) από τους ιμπεριαλιστές μια και στρεφόταν ενάντια στο Σάχη που ήταν άνθρωπος των Αμερικάνων.
Αλλά και πέρα από τα προηγούμενα, αυτό που είναι καθαρό είναι πως η διέξοδος δεν βρίσκεται ποτέ "πίσω", αλλά πάντα μπροστά. Είναι γεγονός ότι μια επιστροφή στις "ρίζες", στην πατρογονική δόξα χαρακτηρίζει κατά κανόνα σχεδόν όλα τα κινήματα. Αυτό έχει ένα κάποιο νόημα στη φάση "εκκίνησης", όταν ένα κίνημα είναι ακόμα αδύναμο, αλλά αποτελεί έκφραση αδυναμίας και οπισθοδρόμησης αν συνεχίζει να το χαρακτηρίζει και στην εξέλιξή του. Ο τρόπος "ανάγνωσης" του Κορανίου (αλλά και το όποιου "Κορανίου") δεν είναι θέμα δόγματος, αλλά συνάρτηση επιπέδου ανάπτυξης, βλέψεων, στόχων και προσανατολισμών. Αυτοί που το "διαβάζουν" κοιτώντας "πίσω" δεν είναι επειδή αυτό τους λένε τα "βιβλία" αλλά επειδή δεν θέλουν και δεν μπορούν να κοιτάξουν μπροστά.
Η διέξοδος δεν βρίσκεται στην καταπίεση των λαϊκών μαζών, στους ανατριχιαστικούς αναχρονισμούς και τις "τιμωρίες". Στην πραγματικότητα η βαρβαρότητα που εκφράζουν δεν είναι παρά έκφραση της αδυναμίας (της οποίας έχουν συνείδηση) να λειτουργήσουν πραγματικά σαν ηγετική δύναμη της κοινωνίας. Οχι τυχαία το κυρίως "σώμα" αυτών των τάσεων εδράζεται σε μικροαστικά κατά κύριο λόγο στρώματα. Οπως και στη Δύση έτσι και σ' αυτές τις χώρες τα συμπιεζόμενα μικροαστικά στρώματα, ακριβώς επειδή αντιλαμβάνονται (όσο και όπως) την αδυναμία τους να αποκτήσουν οργανικό ηγετικό ρόλο και προοπτική, αναζητούν διέξοδο και στήριξη στη μεταφυσική και στον ιδεαλισμό.
Η διέξοδος δεν βρίσκεται στην οπισθοδρόμηση, την καθυστέρηση, την υπανάπτυξη, το μπλοκάρισμα των παραγωγικών και των εν γένει δυνάμεων και δυνατοτήτων μιας κοινωνίας. Καμιά κοινωνία δεν μπορεί να σταθεί έτσι και καμιά υποτιθέμενη ηγετική δύναμη δεν μπορεί να επιβιώσει αν δεν απαντάει σ' αυτό το πρόβλημα. Στην πραγματικότητα όλα αυτά διαμορφώνουν το έδαφος για την κυριάρχηση αστικών δυνάμεων "εκλογικευμένων" σ' αυτό ή εκείνο το βαθμό. Οχι τυχαία -και πάλι- στο Ιράν, όπου δηλαδή αυτή η υπόθεση είχε πραγματικό έρμα και υπόσταση, έχει ισχυροποιηθεί σε μεγάλο βαθμό η αστική τάξη (υπό τον Χαταμί) και διεκδικεί την ηγεμονία από τους αγιατολάχ.
Η διέξοδος δεν βρίσκεται στην τρομοκρατία. Το έδαφος στο οποίο άνθισαν αυτές οι τάσεις συνδέεται και πάλι με την αποτυχία των άλλων κατευθύνσεων (και μορφών πάλης) να δώσουν απάντηση στο πρόβλημα. Ταυτόχρονα αποτελούν και έκφραση αδυναμίας η οποία προσπαθιέται να "εξορκιστεί". Στην πραγματικότητα η τρομοκρατία αποτελεί στην κύρια πλευρά της μορφή παραίτησης από την προσπάθεια οικοδόμησης δύναμης η οποία θα μπορεί να αντιπαρατεθεί πραγματικά στον ιμπεριαλισμό και θα δώσει διεξόδους και λύσεις. Είτε το αντιλαμβάνονται είτε όχι, εναποθέτουν το ρυθμιστικό ρόλο στους ιμπεριαλιστές, από τους οποίους "ζητούν" (με τον πιο βίαιο και αιματηρό πολλές φορές τρόπο) μια διαφορετική "ρύθμιση" των πραγμάτων. Και αυτή είναι η "καλύτερη" εκδοχή του ζητήματος. Γιατί στην πραγματικότητα οι μυστικές υπηρεσίες των ιμπεριαλιστών έχουν πλήρη εποπτεία των κινήσεων όλων των αντίστοιχων ομάδων, τις χρησιμοποιούν σε βρόμικες επιχειρήσεις, στο χτύπημα αριστερών οργανώσεων και κινημάτων, στο λαϊκό κίνημα και για όποια άλλη βρόμικη δουλειά κρίνουν σκόπιμο.
Ούτε διέξοδο μπορούν να δώσουν ούτε μέλλον έχουν όλες αυτές οι κινήσεις και τάσεις. Τα όρια κινήσεων και μετεξέλιξής τους προσδιορίζονται από τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και υπαγορεύσεις και τις ικανότητες μεταλλαγής τους σε αστικά μορφώματα μεσανατολικού τύπου. Το ερώτημα είναι πότε και πώς οι λαοί θα βρουν το δρόμο τους, μέσα από ποιους όρους η πραγματική κύρια αντίθεση θα βρει την καθεαυτή της έκφραση, τη μόνη που μπορεί να έχει αποτελεσματικότητα και να δώσει διέξοδο στις προσδοκίες των μαζών.
Προλεταριακή Σημαία, φ. 440, 20/10/01
6 σχόλια:
Ενδιαφερον κειμενο,σπανιο στις μερες μας. Συνφωνω στα περισοτερα σημεια. Θα προσπαθησω να αναδειξω μια δευτερευουσα θεση του κειμενου αλλα ιδιαιτερα ενδιαφερουσα. Γραφεται στο κειμενο...''το λαικο κινημα..προδοθηκε και απο την δυναμη εκεινη στην οποια στηριζε τις μεγαλιτερες ελπιδες του, τη ΣΕ και το ΚΚΣΕ, οπου η κυριαρχηση του Χρουτσοφικου ρεβιζιονισμου εκφραστηκε...η υποστηριξη των 'εθνικων'αστικων ταξεων συνοδευτηκε απο την ανοχη[αν οχι στηριξη] του χτυπιματοςτων λαικων κινηματων..εφευρεθηκε και το ματσουνι του 'μη καπιταλιστικου δρομου αναπτυξης' και εδεσε η μανεστρα ''. Παρομοια θεση περισσοτερο απολυτη ιδεολογικα-χωρις ομως την ''υπονια''για χτυπιματα- και ''δεμενη''με τις στρατιγικες του επεξεργασιες προβαλεται τα τελευτεα χρονια απο το ΚΚΕ. Δεν κανω παραπομπει γιατι η θεση αυτη ειναι υπαρχει σαυθονα κειμενα.Ειμαι επιφιλακτικος σαυτες τις γενικευσεις-οχι βεβαια για την καταστροφικη επιδραση του 'χρουτσιοφισμου'. Πρωτα πρεπει να γνωριζουμε οτι την ''ΓΡΑΜΜΗ''αυτη δεν την ''εφερε'' ο χρουτσωφισμος.Συνεχιζω.. ΜΑΝΩΛΗΣ
Συνεχιζω...Και ο συντακτης του κειμενου αναφερεται ''στον ηγεμονα του Αφγανισταν'' που προφανως εναι ο 'Εμιρης του Αφγανισταν' που ειπε ο Σταλιν και που τελευταια υπενθημισε καποιος υποστιριχτης του ΜΛ-ΚΚΕ στην ενδοΜ-Λ αντιπαραθεση. Η αναφωρα του Σταλιν δεν ηταν μια επιμερους τοποθετηση και μαλιστα για να την κανει εντονη δεν λεει για 'ηγεμονα' οπως ο συντακτης της Προλ Σημαιας αλλα για 'ΕΜΙΡΗ'.Την θεση για 'εθνικη αστικη ταξη' την ειχαν και Κομματα που αντιταχτικαν στον 'ΧΡΟΥΤΣΟΦΙΣΜΟ' οπως το Κ.Κ.Ινδονησιας-το μεγαλιτερο κομμα απο αποψη αριθμου μελων μετα το ΚΚΚ και το ΚΚΣΕ-που βεβαια δεν μπορουμε να υποθεσουμε οτι η σφαγη που δεκτικε ειχε την ανοχη η την στηριξη του ΚΚΚινας που και αυτο προοθουσε ιδιαιτερα στενες σχεσεις με την κυβερνηση της Ινδονησιας. Απο το ΚΚΚινας ασκηθηκε συνεχη κριτικη στο ΚΚΣΕ οτι με την τετοια προβολη της αντιθεσης Σοσιαλισμου-Καπιταλισμου υποβαθμιζε τις αντιθεσεις κρατων προς τον Αμερικανικο Ιμπεριαλισμο προβαλοντας και παραδειγματα οπως του Πριγκιπα Σιχανουκ της Καμποζης. Συνεχιζω..
Συνεχεια...Υπηρχε και το κυριαρχο συνθημα απο το ΚΚΚινας εκεινες τις δεκαετιες..ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΘΕΛΟΥΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ τα ΕΘΝΗ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ και οι ΛΑΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. Την ποιο ολοκληρομενη και επισημη κριτικη απο το ΚΚΚινας προς το ΚΚΣΕ ηταν με την επιστολη με τα 25 σημεια που ηταν και αποφαση της Κ.Ε.του ΚΚΚινας Η αποψη μου ειναι.. μπορει να εχουμε επιφυλαξεις η και διαφωνιες με την θεση του ΚΚΚινας ''τα κρατη θελουν την ανεξαρτησια'' αλλα δεν πρεπει να υποβαθμιζουμε οτι ειχε και προβαλλε σταθερα την θεση ''οι λαοι θελουν την επανασταση''. Σημ...στο παραπανω συνθημα υπηρχε πολλες φορες ''οι χωρες-αντι δηλ τα κρατη-θελουν την ανεξαρτησια'' που ομως ολλο μαζυ παρμενο δεν αλαζε νοημα.ΜΑΝΩΛΗΣ
Μανώλη
ένα λάθος κατα τη γνώμη μου, που συνηθίζεται πολύ σήμερα οταν αναφερόμαστε στην ιστορία του κ κιν., είναι να μεταφέρουμε στις σημερινές συνθήκες, με τους σημερινούς συσχετισμούς και τις σημερινές ανάγκες, που είναι διαφορετικές και πρέπει να τις προσδιορίσουμε εμείς με το δικό μας μυαλό, πολιτικούς χειρισμούς που έγιναν σε άλλες συνθήκες. Είναι μια μεταφυσική αντίληψη, την οποία το κκεμ-λ προσπαθεί απ όσο ξέρω, να αντιπαλέψει.
Οταν ο εμίρης του αφγανιστάν νικούσε τους άγγλους, στη ρωσία γινόταν εμφύλιος πόλεμος και οι άγγλοι έκαναν επεμβάσεις. Οταν την ίδια εποχή εξοπλίζονταν από τους ρώσους ο κεμάλ ατατούρκ και νικούσε τους άγγλους στο βόσπορο, ήταν θέμα επιβίωσης για την επανάστασυη. Οταν οι κινέζοι μιλούσαν για προσέλκιση του πρίγκηπα σιχανούκ, υπήρχε ένα αντιαμέρικάνικο αντάρτικο στη καμπόζη στο οποίο καλό ήταν να μην αντιπαρατεθεί τουλάχιστον. Οταν το κκινδονησίας είχε τη θέση για συνεργασία με την εθνική αστική τους τάξη, δεν πρέπει να ξεχνάμε οτι η ινδονησία μόλις είχε διώξει τους ολλανδούς αποικιοκράτες με την συμμετοχή και της εθν.αστ. τ..
Παραδείγματα πετυχημένων αλλά και αποτυχημένων συνεργασιών μπορούμε να αναφέρουμε αφθονα. Δεν είναι δόγμα το οτι δεν πρέπει να κάνουμε πολιτικές συνεργασίες ποτέ και πουθενά. Οπως λέει το κκε και άλλοι.
Απο τη δεκαετία του 1960 η εσσδ ξεκίνησε να ανταγωνίζεται τους δυτικούς ιμπεριαλιστές σαν μια ιμπεριαλιστική δυναμη η ίδια. Εσπρωξε τα κκ της μέσης ανατολής να συνεργαστούν με τα στρατοκρατικά καθεστώτα των χωρών τους, τα οποία χαρακτηριζε σαν την πιο προοδευτική, πειθαρχιμένη, οργανωμένη, κλπ δύναμη που υποτίθεται πρακτικά είναι ικανή να οδηγήσει τις χώρες αυτές σε ένα καθεστώς αν όχι σοσιαλιστικό, όμως προοδευτικό κλπ Το έκανε όχι σαν ένα αναγκαίο προσωρινό συμβιβασμό, αλλά στα πλαίσια της γενικής της γραμμής που έλεγε : συνεργασία με τις πιο προοδευτικές υποτίθεται δυνάμεις, ειρηνικά, κοινοβουλευτικά κλπ
Το κκε, το οποίο για δεκαετίες εφάρμοζε στη χώρα μας αυτή την υπαγορευμένη από τους σοβιετικούς αναθεωρητές πολιτική, συνεργαζόμενο από τη δεκαετία του '60 με την εκ και αργότερα με το πασοκ, σήμερα πάει, απ όσο λίγο παρακολουθώ, στην άλλη άκρη και κάνει από τα "αριστερά" κριτική στην γ΄ διεθνή για τα λαικά μέτωπα κ.α. Τόσο αριστερά όσο και οι τροτσκιστές.
Σήμερα στην ελλάδα το έθνος μας έχει απελευθερωθεί. Εχει το χώρο του που περικλείνεται από τα σύνορά του, στον οποίο χώρο μπορεί να αναπτυχθεί οικονομικά, πολιτιστικά με τη γλώσσα του και τα ήθη και έθιμά του. Αυτά δεν ήταν αυτονόητα για την κίνα και άλλες χωρες της αφρικής και ασίας την εποχή που ο μάο μιλουσε για την αμφιταλαντευόμενη εθνική αστική τάξη της κίνας, την οποία επεδίωκε να προσελκύσει προσωρινά, όπως τόνιζε, και με την οποία έλεγε και έγραφε ότι θα έλυνε τις διαφορές του αργότερα. Οπως και έκανε, οταν η κίνα έδιωξε τους γιαπωνέζους κατακτητές αλλά και όλους τους ιμπεριαλιστές. (Τα αναφέρω αυτά γιατι πολλοί είναι αυτοί που ρίχνουν λάσπη. Εθνικιστής και μικροαστός δημοκράτης ο μάο, αστική η κινέζικη επανάσταση κλπ).
Και ενώ το έθνος μας, η ελλάδα, έχει απελευθερωθεί και έχει συγκροτηθεί σαν κράτος υπο την ηγεμονία της αστικής μας τάξης, στα πλαίσια που επέτρεψε η αγγλία και οι άλλες "προστάτιδες δυνάμεις" βέβαια - να μην ξεχνιώμαστε- η "προστασία" παρέμεινε.
Το κκε μιλάει με στόμφο για το πόσο σπουδαία είναι η αστική μας τάξη που έκανε πρώτη "στην ανατολική μεσόγειο" την επανάστασή της. Κάποιοι μάλιστα, και δεν ξέρω αν είναι επίσημη θέση του κκε, λένε ότι η ελλάδα είναι ιμπεριαλιστική χώρα από το 1911! Οτι το 1919 πήγαμε στην μικρά ασία σαν ιμπεριαλιστές! Οσο ιμπεριαλιστές ήταν και οι ινδοί που έφεραν οι άγγλοι στην ελλάδα το 1944 θάλεγα.
Σάκης
Ενδιαφερουσα η ''αντιπαραθεση'' Σακη. Εγω παντως τα ιστορικα στοιχεια τα χρησιμοποιω οχι για να φτιαξω δογματικα σχηματα αλλα περισοτερο για να αμφισβητησω δογμ. σχηματα. Το να θεωρησει καποιος τα γραγομενα μου ''εκλεκτικιστικα'' και οτι μπορουν να καλιεργουν αγνωστικισμο το θεωρω πιθανο. Δεν αντιλεγω στα περισοτερα που εγραψες, δεν εδωσες ομως σημασια σενα θεμα που προβαλω...Μου γραφεις..''Απο την δεκαετια του 1960 η ΕΕΕΔ ξεκινησε να ανταγωνιζεται τους δυτικους ιμπεριαλιστες σαν μια ιμπεριαλιστικη δυναμη η ιδια.Εσπρωξε τα ΚΚ της μεσης ανατολης να συνεργαστουν με τα στρατοκρατικα καθεστωτα..''.Μια τετοια τοποθετηση δεν προκιτε να βρεις ουτε στα ντοκουμεντα του ΚΚΚινας της εποχης ουτε και σε κανενα αρθρο της ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ μεχρι τον Απριλη του 67. Εγω μαλιστα υσχιριζομαι οτι η γραμμη του ΚΚΚινας ηταν να καταγελει το ΚΚΣΕ οτι υποτυμουσε τις αντιθεσεις αυτων των χωρων στον ιμπεριλισμο. Και αναφερομαι και στο ποιο επισημο ντοκουμεντο που ειναι η επιστολη με τα 25 σημεια που εχουν εκδοθει και απο τις ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. Σε αλλο ζητημα τωρα θαθελα να μου πεις σε ποιο Μ-Λ ιστορικο ντοκουμεντο υπαρχει η θεση οτο η επανασταση του 1821 δεν ηταν αστικη στο περιεχομενο της. Και ναι και εγω πιστευω οτι ο Ελλ. στρατος πηγε σαν ιμπεριαλιστικος στην Μικρα Ασια.Και για να κλησω το ζητημα. Υπαρχει η τελεταια αναρτηση στον διαλογο της ΛΑ/ΑΑΣ ''Για το ζητημα των ε/τ σχεσεων''. Συμφωνω ΑΠΟΛΙΤΑ πολιτικα με δυσκολοπροσδιορισημες επιφηλαξεις σε ορισμους Γραφει λοιπον ο Σ.Χ.απο την Ξανθη...''Οι ελληνοτουρκικες σχεσεις προσδιοριζονται απο τις αντιθεσεις των δυο αστ ταξεων.Αντιθεσεις και επιδιωξεις κυριαρχιας και αναζητηση αναβαθμισμενου ρολου στην περιοχη..Αυτες οι επιδιωξεις ειναι μονιμες ανταγωνιστικες και ασυμβιβαστες...Απο φυση και χαρακτηρα και οι δυο αστικες ταξεις ειναι επιθετικες...'' Οι θεσεις αυτες-που προφανως ειναι και του ΚΚΕμλ- ειναι ενας καλος μπουσουλας.ΜΑΝΩΛΗΣ
Μανώλη
οι χρουτσωφικοί τη δεκαετία του ΄60 λέγανε: η αποικιοκρατια κατέρευσε, τα κράτη είναι πλέον ανεξαρτητα, οι λαοί αυτό που πρέπει να κάνουν είναι να αφήσουν τα ένοπλα εθνικοαπελευθερωτικά και αντιιμπεριαλιστικά κινήματα, να αφήσουν τους πολιτικούς αγώνες και να ασχοληθούν με την οικονομική πρόοδο των χωρών τους. Εβαζαν σε αντιπαράθεση την εργατική τάξη(την οποία θεωρούσαν προτοπορεία) των ιμπεριαλιστικών κυρίως χωρών, με τους αντιιμπεριαλιστικούς αγώνες των λαών του γ΄ κόσμου. Παράλληλα υπόσχονταν οικονομική "βοήθεια" και προστασία. Δες τη μπροσούρα των ιστορικών εκδόσεων: "Οι απολογητές του νεο -αποικισμού" (άρθρο εφημερίδας του πεκίνου 1963). Οι κινέζοι υποστήριζαν τα ένοπλα κινήματα στην αφρική, ασία, λατ. αμερική - οι ρώσοι οποιοδήποτε καθεστως τους συνεφερε είτε για οικονομική εκμετάλλευση και επέκταση, είτε στον ανταγωνισμό τους με τους αμερικάνους. Είχαν κάνει τη θεωρία του :"σοσιαλιστικού καταμερισμού της εργασίας" σύμφωνα με την οποία οι χωρες που ήταν στην επιρροή τους δεν χρειάζονταν να αναπτυχθούν βιομηχανικά, αφου η ρωσία μπορούσε να τους πουλάει βιομηχανικά προιόντα και όπλα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η κούβα την οποία καταδίκασαν στη μονοκαλλιέργεια του ζαχαροκάλαμου.
Μια μεγάλη δύναμη σαν τη ρωσία, αφού έγινε καπιταλιστική, δεν μπορούσε στις σχέσεις της με τις άλλες χώρες παρά να έχει μια ιμπεριαλιστική πολιτική. Σοσιάλ -
ιμπεριαλιστική πολιτική οπως έλεγαν οι κινέζοι και γενικώς οι μλ.
Οσον αφορά την "ιμπεριαλιστική ελλάδα".
Η θέση του κομ. κινήματος ήταν ξεκάθαρη, και είχε γίνει συνείδηση σε πλατιές μάζες του ελλ λαού η πραγματικότητα, που άλλωστε είναι ολοφάνερη.
Οποια τάξη κι αν ηγεμόνευε στην επανάσταση του '21, στο τέλος η επανάσταση αυτή ηττήθηκε. Οι προστάτιδες δυνάμεις αφού την άφησαν να ηττηθεί, και αφού στην πελοπόνησο περιφέρονταν ο αιγυπτιακός στρατός του ιμπραήμ χωρίς αντίπαλο, τότε έγινε η ναυμαχία του ναβαρίνο και στη συνέχεια ο γάλλος στρατηγός μαιζόν έδιωξε τον αιγυπτιακό στρατό. Τις συμφωνίες ειρήνης και ανεξαρτησίας της ελλάδας τις έκανε ο άγγλος ναύαρχος κορδιγκτον στην αλεξάνδρεια της αιγύπτου και ο γάλλος στρατηγός μαιζόν με τους τούρκους. Ποια ελληνική αστική επανάσταση; αυτή που ποια δεν υπήρχε;
Οι αγγλοι ήθελαν μια μικρή ελλάδα για να εκβιάζουν τους τούρκους, όχι όμως να τους πιέζουν και πολύ, γιατί φοβόντουσαν μήπως εξασθενίσουν υπερβολικά και πέσουν στην αγκαλιά της ρωσίας. Η ρωσία ήθελε να φτιάξει το νέο βυζάντιο υπό την κηδεμονία της και μαλιστα είχε και έτοιμο βασιλιά ένα πρίγκιπα ονόματι κωνσταντίνο. Η ευκαιρία για τη διάλυση της οθομανικής αυτοκρατορίας και τη λύση του ανατολικού ζητήματος ήρθε με το τέλος του α΄ππ. Η τουρκία ήταν με τους ηττημένους, οι ρώσοι ήταν εκτος ιμπερ παιχνιδιού. Οι άγγλοι χρησιμοποιώντας έλληνες, αλλά και άραβες, διέλυσαν την οθομανική αυτοκρατορία και απέκτησαν μαζί με τους γάλλους μια σειρά νέα προτεκτοράτα. Αυτή ήταν η θέση του κομ κιν., όσο αυτό ήταν κομμουνιστικό. Ποιά ιμπεριαλιστική ελληνική επέμβαση στη μικρά ασία; Η αγγλία χρησιμοποίησε την ελλάδα, όπως συνήθιζε πάντα να χρησιμοποιεί αποικιακά στρατεύματα. Η αγγλία δεν ήταν παρά μιά μικρή χώρα, που όμως μαυτό τον τρόπο κυριαρχούσε σ όλο τον κόσμο.
Η ελλάδα συνέχισε να είναι υπό αγγλική επιρροή και να αρμέγεται σαν αγελάδα από τους άγγλους κ.α. ιμπεριαλιστές (βλ. μπελογιάννης : το ξένο κεφάλαιο στην ελλάδα). Οταν το '44 αμφισβητήθηκε η κυριαρχία τους, επενέβηκαν και την αποκατάστησα ξανά.
Αυτά είναι πράγματα απλά. Τα ξέρουν όλοι.Προπάντων οι αστοί πολιτικοί. Είναι χαρακτηριστικό οτι όποτε προετοιμάζεται κάποιος για πρωθυπουργός που πάει για να "δώσει συνέντευξη" και να πάρει το οκ ;
Σάκης
Δημοσίευση σχολίου