Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, νιώθει κανείς υπέροχα που είναι Ινδός. Εκεί ακριβώς που έμοιαζε να έχει χαθεί κάθε ελπίδα, ήρθαν. Νέες «κατσαρίδες», καβάλα στη βροχή[1]. Τα τέκνα της ανίερης ένωσης ενός δικαστή[2] και μιας φάρσας[3].
Όλοι γνωρίζουμε την ιστορία, αλλά ας την καταγράψουμε, για να μείνει. Όταν ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, Σούρια Καντ (Surya Kant), χαρακτήρισε με αλαζονικό και περιφρονητικό τρόπο κάποιους άνεργους νέους της Ινδίας κατσαρίδες[4], ο Αμπχιτζίτ Ντίπκε (Abhijeet Dipke), φοιτητής που ζει στη Βοστώνη, ανάρτησε στο Instagram το εξής σχόλιο: «Κι αν όλες οι κατσαρίδες ενωθούν;». Εκατομμύρια άνθρωποι ανταποκρίθηκαν. Έτσι γεννήθηκε το Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων (Cockroach Janta Party). Ο Ντίπκε έγινε ο Αυλητής των «κατσαρίδων»[5].
Καθώς η οργή των «κατσαρίδων» μετατρεπόταν σε διαδικτυακό τσουνάμι, ο Ντίπκε επέστρεψε από τη Βοστώνη στις 6 Ιουνίου[9] και πήγε κατευθείαν από το αεροδρόμιο στο Τζάνταρ Μάνταρ (Jantar Mantar), τον γνωστό χώρο διαδηλώσεων του Δελχί. Στο πλευρό του τάχθηκε και ο Σόναμ Ουανγκτσούκ[10], ο γνωστός ακτιβιστής και πρωτεργάτης εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων από το Λαντάκ (Ladakh), ο οποίος κήρυξε απεργία πείνας αόριστης διάρκειας. Έξι φοιτητές —η Νέχα Μπόρα (Neha Bora), ο Μάνις Κουμάρ (Manish Kumar), ο Ααμίν Αμιτός (Aameen Amitosh), ο Ντάνις Αλί (Danish Ali), ο Χρισικές (Hrishikesh) και ο Ντιπάκ—, μέλη της Πανινδικής Φοιτητικής Ένωσης (All India Students Association – AISA), της φοιτητικής οργάνωσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ινδίας (Απελευθέρωση)[11], ανακοίνωσαν ότι θα συμμετείχαν κι αυτοί στην απεργία πείνας και εγκαταστάθηκαν σε παρακείμενη εξέδρα. Την ίδια στιγμή άρχισαν διαδηλώσεις και σε άλλες πόλεις.
Καθώς η κατάσταση της υγείας όσων συμμετείχαν στην απεργία πείνας γινόταν ολοένα πιο κρίσιμη[12], οι νεαρές «κατσαρίδες» που είχαν κατακλύσει το διαδίκτυο άρχισαν να εμφανίζονται και στο Τζάνταρ Μάνταρ, αυτή τη φορά με φυσική παρουσία. Το Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων (Cockroach Janata Party) ανακοίνωσε ότι στις 20 Ιουλίου, ημέρα έναρξης της θερινής συνόδου του ινδικού Κοινοβουλίου, θα πραγματοποιούσε πορεία προς το Κοινοβούλιο. Δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη πορεία, η αστυνομία άρπαξε τον Σόναμ Ουανγκτσούκ από την εξέδρα και τον έθεσε υπό κράτηση, αρχικά σε κρατικό νοσοκομείο και κατόπιν, έπειτα από επιμονή της συζύγου του, σε ιδιωτικό νοσοκομείο. Εκείνος εξακολουθεί να βρίσκεται σε απεργία πείνας. Το πρωί της 20ής Ιουλίου, ημέρα της πορείας, οι φοιτητές της AISA τερμάτισαν τη δική τους απεργία πείνας.
Οι «κατσαρίδες» κατέκλυσαν την πρωτεύουσα. Έφταναν με τρένα, λεωφορεία, αεροπλάνα και το μετρό· ο αριθμός τους μεγάλωνε ώρα με την ώρα. Ώρες πριν οι πρώτες ακτίνες του ήλιου φωτίσουν τον ουρανό του Δελχί των μουσώνων, άρχισαν να συρρέουν στο Τζάνταρ Μάνταρ κατά δεκάδες χιλιάδες. Ως την ανατολή του ήλιου είχε γίνει πια φανερό ότι μια γενιά νέων ανθρώπων, απελπισμένων και εξοργισμένων, που είχαν δει το μέλλον τους να σβήνει μπροστά στα μάτια τους, ήταν αποφασισμένη να ανακτήσει ό,τι οι γενιές των γονιών και των παππούδων τους είχαν παραχωρήσει: την αξιοπρέπειά μας ως λαού και ως χώρας. Τα δικαιώματά μας ως πολιτών μιας δημοκρατίας.
Με το ίδιο τους το θάρρος, την αξιοπρέπεια και το χιούμορ τους[13], οι διαδηλωτές ξόρκισαν τον διαβρωτικό φόβο που έχει γίνει δεύτερη φύση όλων μας. Ως το τέλος της ημέρας είχε γίνει πλέον σαφές ότι η διαμαρτυρία αφορούσε κάτι πολύ μεγαλύτερο από τα αιτήματα που διατύπωναν οι ίδιοι οι διαδηλωτές ή οι ηγέτες τους. Ο Νταρμέντρα Πραντάν είναι πλέον δευτερεύον ζήτημα. Αυτό που διακυβεύεται είναι πολύ μεγαλύτερο. Η σήψη ολόκληρου του συστήματος διακυβέρνησης, από την κορυφή ως τη βάση, είναι πλέον ολοφάνερη και έχει αρχίσει να αναδίδει τη δυσωδία ενός πτώματος που αποσυντίθεται. Ακόμη και οι πιο μικρές από αυτές τις «κατσαρίδες», παιδιά μόλις επτά ή οκτώ ετών, ήταν σε θέση να το διατυπώσουν αυτό με σαφήνεια.
Στο Δελχί, απ' όλα τα μέρη του κόσμου, νέες γυναίκες που συμμετείχαν στη διαμαρτυρία έλεγαν ότι ένιωθαν ασφαλείς μέσα στο πλήθος —αν και ορισμένες κατήγγειλαν ότι δέχθηκαν σεξουαλικές παρενοχλήσεις από αστυνομικούς[16]. Είδαμε μουσουλμάνους, ινδουιστές, χριστιανούς, σιχ, βουδιστές, ανθρώπους από κάθε κάστα και κάθε κοινωνική τάξη να ενώνονται, να βοηθούν και να προστατεύουν ο ένας τον άλλον, καθώς στέκονταν απέναντι στην αστυνομία χωρίς να υποχωρούν. Αντί να μας κάνουν κήρυγμα ή να μας εκφωνούν μεγαλόστομους λόγους, μας έδειξαν —με την ίδια τους τη στάση— ποια θα μπορούσε να είναι η Ινδία, την όμορφη Ινδία των ονείρων μας.
Για να αντιμετωπίσει αυτή την απειλή, η αστυνομία συγκόλλησε μεταξύ τους τα κίτρινα μεταλλικά οδοφράγματά της και επιστράτευσε τις γνώριμες, δοκιμασμένες μεθόδους της: φορτηγά γεμάτα πέτρες[17] και ήδη κατεστραμμένα οχήματα, ελπίζοντας να δημιουργήσει την εντύπωση ότι οι νέοι είχαν καταφύγει στη βία και ότι η αστυνομία ενεργούσε σε νόμιμη άμυνα. Επιστράτευσε επίσης έναν στρατό από μπράβους με πολιτικά[18], οπλισμένους με γκλομπ και ρόπαλα. Για να προετοιμαστούν για την επέμβαση, οι άνδρες της Δύναμης Ταχείας Επέμβασης (Rapid Action Force – RAF) αφαίρεσαν τα διακριτικά με τα ονόματά τους από τις στολές τους[19]. Τα πειθήνια τηλεοπτικά δίκτυα του κυρίαρχου μιντιακού κατεστημένου είχαν ήδη πάρει θέση, έτοιμα να αναμεταδώσουν τα κατασκευασμένα ψεύδη. (Ορισμένα μάλιστα βιάστηκαν τόσο, ώστε άρχισαν να μεταδίδουν γεγονότα που δεν είχαν ακόμη συμβεί. Στην Ινδία οι ειδήσεις τείνουν να αφορούν περισσότερο το μέλλον παρά το παρόν.)
Τίποτε από όλα αυτά δεν απέδωσε. Η αστυνομία και η RAF χτυπούσαν αδιακρίτως με τα λάθι[20] τους, ανοίγοντας κεφάλια παιδιών και προκαλώντας κατάγματα στα άκρα. Έκαναν χρήση δακρυγόνων. Οι νέοι όμως συνέχισαν να προχωρούν. Κατευθείαν προς το Κοινοβούλιο. Ακριβώς προς τον προορισμό που είχαν εξαρχής δηλώσει ότι θα έφταναν. Καθώς πλησίαζαν, οι δυνάμεις ασφαλείας πήραν θέσεις μάχης, σημαδεύοντας με τα AK-47[21] τους άοπλους φοιτητές[22]. Κι όμως, οι «κατσαρίδες» συνέχισαν την πορεία τους.
Και καθώς προχωρούσαν, ξεγύμνωναν οριστικά την εξουσία από το τελευταίο ίχνος του βελούδινου γαντιού που έκρυβε τη σιδερένια γροθιά της κυβέρνησης, αποκαλύπτοντας το σημερινό καθεστώς γι’ αυτό που πραγματικά είναι —και ήταν πάντοτε: μια φασιστική σιδερένια γροθιά. Ένα συνονθύλευμα από κτήνη, ανίκανων να κατανοήσουν την ιστορία και την πολυμορφία της χώρας που κυβερνούν. Ανθρώπων που ξέρουν μόνο να μισούν, αλλά δεν έχουν ιδέα ούτε πώς να αγαπούν ούτε πώς να σκέφτονται.
Καθώς οι διαδηλωτές πλησίαζαν, ο γενναίος και καυχησιάρης πρωθυπουργός μας φυγαδεύτηκε εσπευσμένα σε ασφαλές σημείο[23]. Στους βουλευτές απαγορεύτηκε να εγκαταλείψουν το λαμπερό νέο κτίριο του Samvidhan Sansad[24], του οποίου ο μοναδικός, όπως φαίνεται, προορισμός είναι να υπονομεύει καθημερινά το ίδιο το Σύνταγμα.
Ως το βράδυ η αστυνομία είχε καταστρέψει την κεντρική εξέδρα του χώρου της διαμαρτυρίας. Μέσα στη νύχτα, όμως, ο κόσμος την είχε ήδη ανακαταλάβει και την είχε στήσει ξανά. Καθώς η αστυνομία αποχωρούσε για τη νύχτα, οι «κατσαρίδες» τους χάρισαν όρθιοι ένα χειροκρότημα. Για το ξυλοκόπημα παιδιών. Μπράβο, κύριε Μόντι! Μπράβο! (Wah Modi ji! Wah!)
Θα ήταν αφελές να περιμένει κανείς ότι από αυτό θα προκύψει κάποια μεγάλη πολιτική αλλαγή. Εξίσου αφελές, όμως, θα ήταν και να το απορρίψει ως μια απλή στιγμή συλλογικής έξαρσης. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι τα πρακτορεία ειδήσεων και τα τηλεοπτικά δίκτυα που ουρλιάζουν ζωντανά στον αέρα έχουν πάρει φωτιά από τις φήμες, τα υπονοούμενα και τις θεωρίες συνωμοσίας περί ξένης χρηματοδότησης και σχεδίων της CIA.
Οι επιφυλάξεις μου απέναντι στο Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων διαλύθηκαν όταν είδα την εχθρότητα με την οποία το αντιμετώπισαν τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Για μένα, αυτό ήταν το πρώτο και πιο καθησυχαστικό σημάδι. Χάρηκα πολύ που ο Αμπχιτζίτ Ντίπκε προερχόταν από κοινότητα Νταλίτ· χάρηκα ακόμη περισσότερο που κανείς δεν φαινόταν να εστιάζει σε αυτό. Όλα άλλαξαν για μένα όταν τον άκουσα να λέει: «Αν το όνομά μου ήταν Χαλίντ (Khalid) ή αν ήμουν μουσουλμάνος, τώρα θα βρισκόμουν στη φυλακή»[27].
Είχε το θάρρος να κατονομάσει την ωμή πραγματικότητα του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν τα πράγματα στην Ινδία —ότι στη χώρα μας τίποτε (και πρωτίστως ο νόμος) δεν εφαρμόζεται ισότιμα για όλους. Τα πάντα εξαρτώνται από τη θρησκεία, την κάστα, την κοινωνική τάξη, την εθνοτική καταγωγή και το φύλο σου. Ήταν μια βαθιά διαπίστωση, διατυπωμένη με απλότητα. Το ότι το είπε δημόσια, τη στιγμή που ακόμη και οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης αποφεύγουν να πουν τη λέξη «μουσουλμάνος» και προτιμούν τον αόριστο όρο «μειονοτική κοινότητα», από φόβο μήπως προκαλέσουν μια «ινδουιστική αντίδραση», με έκανε να κατευθυνθώ αμέσως προς το Τζάνταρ Μάνταρ.
Ήξερα επίσης ότι, όταν ο Ντίπκε διάλεξε το όνομα «Χαλίντ», πιθανότατα είχε κατά νου τον Ουμάρ Χαλίντ (Umar Khalid), τον ερευνητή του Πανεπιστημίου Jawaharlal Nehru (JNU), ο οποίος, μαζί με τον Σαρτζίλ Ιμάμ (Sharjeel Imam) και πολλούς ακόμη, παραμένει προφυλακισμένος εδώ και σχεδόν έξι χρόνια χωρίς να έχει δικαστεί.
Το «έγκλημα» του Ουμάρ; Ότι κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 2020 κατά του Νόμου για την Τροποποίηση της Νομοθεσίας περί Ιθαγένειας (Citizenship Amendment Act) καλούσε τους διαδηλωτές να παραμείνουν ειρηνικοί, την ώρα που το Δελχί συγκλονιζόταν από ένα κύμα εμπρησμών, δολοφονιών και πυρπολήσεων τεμενών[28], τις οποίες εξαπέλυαν παρακρατικές συμμορίες ινδουιστών «αυτόκλητων τιμωρών»[29], υπό το επιεικές βλέμμα —και ενίοτε με τη συμμετοχή— της αστυνομίας. Η μία μετά την άλλη, οι αιτήσεις αποφυλάκισής του με εγγύηση απορρίπτονται από δικαστές που μοιάζουν να έχουν χάσει το θάρρος να πράξουν —ή ακόμη και να αναγνωρίσουν— το δίκαιο.
Καθώς οι «κατσαρίδες» προχωρούσαν και το πλήθος τους διογκωνόταν διαρκώς, έπιασα τον εαυτό μου να σκέφτεται: Δόξα τω Θεώ που δεν είναι στην πλειονότητά τους μουσουλμάνοι, σιχ, χριστιανοί ή Αντιβάσι. Θα τους είχαν ήδη συντρίψει, σκοτώσει, πυροβολήσει, φυλακίσει. Δόξα τω Θεώ που δεν είναι Κασμίριοι[30]. Θα μπορούσαν να είχαν τυφλωθεί (αν και κάποιοι όντως υπέστησαν τραυματισμούς που έμοιαζαν με τραύματα από σκάγια)[31]. Δόξα τω Θεώ που είναι, στην πλειονότητά τους, ινδουιστές. Τόσο θλιβερή είναι η συγκυρία που ζει σήμερα η Ινδία.
Ωστόσο, όλα μπορούν να αλλάξουν μέσα σε μια στιγμή. Βρισκόμαστε σε αυτό που, κατά την προσφιλή τους ορολογία, αποκαλείται «κατάσταση σε εξέλιξη». Ήδη καταφθάνουν αναφορές ότι χιλιάδες άνδρες παραστρατιωτικών δυνάμεων μεταφέρονται αεροπορικώς από άλλες πολιτείες[32]. Κανείς δεν γνωρίζει τι θα φέρουν οι επόμενες ημέρες.
Πού βρισκόμαστε, λοιπόν, ύστερα απ' όλα αυτά; Σε αντίθεση με το κίνημα του Άννα Χαζάρε, το οποίο επί εβδομάδες απολάμβανε μια ξέφρενη, αδιάκοπη κάλυψη όλο το εικοσιτετράωρο από εκατοντάδες υστερικά τηλεοπτικά κανάλια ιδιοκτησίας εταιρικών ομίλων, το Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων έχει να στηριχθεί μόνο στον εαυτό του και στο διαδίκτυο.
Σε αντίθεση με το κίνημα του Άννα Χαζάρε, το οποίο είχε διαβρωθεί και τελικά καταληφθεί από το RSS[33], ενώ το BJP του Μόντι συγκέντρωνε δυνάμεις προ των πυλών, πλήρως έτοιμο να εκμεταλλευτεί εκλογικά την τηλεοπτικά κατασκευασμένη έξαψη, οι «κατσαρίδες» δεν έχουν πίσω τους οργανωμένα κόμματα της αντιπολίτευσης που περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να αναλάβουν τη σκυτάλη και να προωθήσουν τον αγώνα παραπέρα.
Η αυθόρμητη οργή που βλέπουμε σήμερα θα εκτονωθεί, αν δεν αρχίσει πραγματική πολιτική δουλειά. Αν οι μεγαλύτερες γενιές και τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν εγκαταλείψουν τους μεταξύ τους πολιτικούς τακτικισμούς και τις μικροκομματικές έριδες και δεν επιδείξουν κάποια μορφή αλληλεγγύης. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι κάτι τέτοιο δύσκολα θα συμβεί. Παραμένει αμετακίνητη, γιατί πιστεύει πως το μόνο που χρειάζεται να κάνει είναι να περιμένει. Το κράτος έχει την πολυτέλεια να περιμένει. Οι άνθρωποι όχι.
Αυτή τη στιγμή, η εξέγερση των «κατσαρίδων» είναι μία μόνο από τις πολλές διαμαρτυρίες που βρίσκονται σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Ινδία. Οι Αντιβάσι στη Μάντια Πραντές (Madhya Pradesh) διαμαρτύρονται για το έργο σύνδεσης των ποταμών Κεν (Ken) και Μπέτβα (Betwa)[34]. Οι χωρικοί στο Ουταράχαντ (Uttarakhand) διαμαρτύρονται για τη μαζική υλοτόμηση των δασών[35]. Άνθρωποι διαμαρτύρονται για τη βεβήλωση του φυσικού περιβάλλοντος των Νήσων Γκρέιτερ Νικομπάρ (Greater Nicobar Islands). Η Μανιπούρ (Manipur) βράζει. Οι θέσεις εργασίας εξαφανίζονται. Οι τιμές εκτοξεύονται. Η οργή συσσωρεύεται. Και το «παιχνίδι με τον Θεό»[36] που παίζει το BJP-RSS αποκαλύπτεται ως αυτό που ήταν ανέκαθεν —μια απάτη. Μια χρυσοθηρία καθοδηγούμενη από γκάνγκστερ.
Η λεηλασία του Ναού του Ραμ στην Αγιόντια (Ram Temple in Ayodhya)[37] μάς άφησε με ένα κακό σενάριο του Μπόλιγουντ, το οποίο εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας: καλοβαλμένοι «άνθρωποι του Θεού»[38] και διεφθαρμένοι πολιτικοί χτίζουν ξενοδοχεία, συσσωρεύουν ακίνητη περιουσία, κυκλοφορούν με SUV και τρέφονται από την πίστη των φτωχών και ανυποψίαστων ανθρώπων.[39] Τα πλοκάμια της διαφθοράς και της ληστείας μέρα μεσημέρι φτάνουν μέχρι την κορυφή.
Μπορεί η ενέργεια των «κατσαρίδων» να μας βγάλει από αυτό το μαύρο χάλι; Δεν είναι εύκολο. Μια γρήγορη ματιά στην κατάληξη των λαϊκών κινημάτων στην Ινδία δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Πρόκειται για μια συνοπτική ιστορία συρρικνούμενων φιλοδοξιών και διαψευσμένων ονείρων.
Στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, διάφορα κινήματα —ανάμεσά τους και η ένοπλη εξέγερση των Ναξαλιτών— διεκδικούσαν την αναδιανομή του πλούτου και της γης σε αυτούς που την καλλιεργούν. Συντρίφτηκαν. Στις δεκαετίες του ’80 και του ’90, κοινωνικά κινήματα, με πιο γνωστό το Κίνημα για τη Σωτηρία του Ναρμάντα [40], και αργότερα οι Μαοϊκοί στην Άντρα Πραντές (Andhra Pradesh), το Τσατίσγκαρ (Chhattisgarh) και το Τζαρκάντ (Jharkhand), αγωνίστηκαν ενάντια στον εκτοπισμό αγροτών και αυτόχθονων κοινοτήτων από τη γη τους. Με άλλα λόγια, ζητούσαν να μην αρπάξουν από τους φτωχούς ό,τι ακόμη τους είχε απομείνει[41]. Και αυτά τα κινήματα συντρίφτηκαν.
Μέχρι τη δεκαετία του 2000, είχαν περιοριστεί στο να αισθάνονται ευγνώμονες για τον Εθνικό Νόμο Εγγύησης της Αγροτικής Απασχόλησης (National Rural Employment Guarantee Act, NREGA): το δικαίωμα σε τρεις μήνες εργασίας με τον κατώτατο μισθό —ένα ποσό που αντιστοιχεί περίπου στην τιμή ενός καλού γεύματος σε ένα ακριβό εστιατόριο σε μια πόλη. Κι αυτό ακόμη έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί από το καθεστώς[42] και αντικαταστάθηκε από παροχές που επαρκούν μόλις για την επιβίωση: σακούλες με βασικά είδη που φέρουν το πρόσωπο του Μόντι, πεταμένες περιφρονητικά στους ανθρώπους, σαν ελεημοσύνη σε ζητιάνους από διερχόμενα αυτοκίνητα, με αντάλλαγμα την ευγνωμοσύνη και τις ψήφους τους. Καθώς η οικονομία παραπαίει, ακόμη και αυτή η ελάχιστη παροχή βρίσκεται πλέον σε κίνδυνο.
Σήμερα, το 2026, έχουμε καταντήσει να αγωνιζόμαστε ακόμη και για το δικαίωμά μας να ψηφίζουμε και για την ίδια μας την ιδιότητα ως πολίτες. Ο Νόμος περί Τροποποίησης της Ιθαγένειας (Citizenship Amendment Act – CAA), σε συνδυασμό με το Εθνικό Μητρώο Πολιτών (National Register of Citizens – NRC)[43] αποτελεί, στο πλαίσιο του Ινδουιστικού Έθνους[44], την αντίστοιχη εκδοχή των Νόμων της Νυρεμβέργης της ναζιστικής Γερμανίας του 1935, μέσω των οποίων το Τρίτο Ράιχ καθόριζε την υπηκοότητα των Γερμανών πολιτών ανάλογα με τα «αποδεικτικά καταγωγής» τους. (Πόσοι άνθρωποι στην Ινδία διαθέτουν τέτοια έγγραφα;)
Το κύμα κινητοποιήσεων ενάντια στους νόμους CAA και NRC άρχισε να ξεθυμαίνει ύστερα από τις μαζικές διαδηλώσεις, οι οποίες σημαδεύτηκαν από τη δολοφονία διαδηλωτών και τη φυλάκιση ακτιβιστών. Ωστόσο, οι κινητοποιήσεις ανάγκασαν την κυβέρνηση να επιβραδύνει την εφαρμογή αυτών των νέων νόμων. Τώρα όμως το CAA-NRC, το οποίο πολλοί —και δικαίως— θεωρούσαν ότι στόχευε κυρίως τους μουσουλμάνους, επιστρέφει μεταμφιεσμένο ως SIR (Special Intensive Revision), δηλαδή ως «Ειδική Εντατική Αναθεώρηση» των εκλογικών καταλόγων.
Με απόλυτη φυσικότητα μας ανακοίνωσαν ότι ακόμη και τα διαβατήριά μας δεν αποτελούν απόδειξη της ιδιότητάς μας ως πολιτών[45]. Εκατομμύρια άνθρωποι διαγράφονται από τους εκλογικούς καταλόγους. Ολόκληρη η χώρα αναζητά απεγνωσμένα τα «αποδεικτικά καταγωγής» της. Δεν γνωρίζουμε πλέον ποια είναι η θέση μας. Είμαστε νόμιμοι; Παράνομοι; Έχουμε δικαιώματα; Ποιος από εμάς θα καταλήξει σ’ εκείνα τα τεράστια κέντρα κράτησης που κατασκευάζονται για τους «πολίτες υπό αμφισβήτηση»[46];
Θα περάσουμε άραγε τη ζωή μας τρέχοντας από το ένα Δικαστήριο στο άλλο; Οι φασίστες αγαπούν το χάος και τη σύγχυση.
Ο πανικός και η αγωνία μας ίσως μας οδηγήσουν στο να εναποθέσουμε υπερβολικά πολλές ελπίδες στην εξέγερση των «κατσαρίδων». Κάποιοι ήδη τη συγκρίνουν με τις εξεγέρσεις των νέων που οδήγησαν σε αλλαγή καθεστώτος στο Μπανγκλαντές, στο Νεπάλ και στη Σρι Λάνκα. Όμως η Ινδία είναι μια υπερβολικά μεγάλη χώρα για να συμβεί κάτι τέτοιο. Άλλοι τη συγκρίνουν με το κίνημα υπό την ηγεσία του Τζαγιαπρακάς Ναραγιάν (Jayaprakash Narayan), το οποίο ανέτρεψε την Ίντιρα Γκάντι το 1977[47]. Αυτές οι συγκρίσεις δεν βοηθούν.
Το Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων δεν είναι τίποτε από όλα αυτά. Είναι κάτι δικό του. Ένα μοναδικό προϊόν της εποχής του. Είναι οι ευάλωτοι νέοι άνθρωποι απέναντι σε μια φαύλη και εκδικητική κυβέρνηση, η οποία έχει αποδείξει ότι δεν δείχνει κανένα έλεος σε όσους αντιτίθενται σε αυτήν. Η εκδίκηση ασφαλώς ήδη σχεδιάζεται και θα στραφεί εναντίον εκείνων που η κυβέρνηση θεωρεί ως τους κύριους υποκινητές.
Πώς μπορεί ένα καθεστώς που γίνεται ολοένα και πιο αντιδημοφιλές να αισθάνεται τόσο ασφαλές, ώστε να μην κάνει την παραμικρή παραχώρηση στους ανθρώπους που το ψήφισαν; Ίσως επειδή πιστεύει ότι έχει καταφέρει να στήσει ολόκληρο το εκλογικό παιχνίδι στα μέτρα του. Έχει θέσει τον μηχανισμό υπό τον έλεγχό του.
Η ίδια η σύνθεση της Εκλογικής Επιτροπής είναι προβληματική και δεν μπορεί πλέον να θεωρείται ουδέτερη. Οι ηλεκτρονικές μηχανές ψηφοφορίας (EVM)[48] έχουν τεθεί υπό έλεγχο (managed), οι εκλογικοί κατάλογοι πλέον αποκλείουν εκατομμύρια πραγματικούς ανθρώπους και περιλαμβάνουν εκατομμύρια ανύπαρκτα ονόματα, ο γραφειοκρατικός μηχανισμός που εποπτεύει τις εκλογές έχει αποδειχθεί απολύτως συνένοχος, τα δικαστήρια μπορεί κανείς να θεωρεί δεδομένο ότι θα κωλυσιεργήσουν ή θα κάνουν τα στραβά μάτια μπροστά σε κατάφωρες παρατυπίες, η αστυνομία δεν έχει ιδέα τι σημαίνει ουδετερότητα και ο Τύπος σπεύδει να υποκλιθεί με το παραμικρό νεύμα της εξουσίας.
Οι εκλογικές περιφέρειες πρόκειται να επαναχαραχθούν, ώστε να υπάρχει πάντα πλεονέκτημα υπέρ του BJP. Τι έχει, λοιπόν, να φοβάται το κυβερνών κόμμα; Γιατί να ακούσει οποιονδήποτε; Είναι το πλουσιότερο πολιτικό κόμμα στον κόσμο, με τη στήριξη των πλουσιότερων βιομηχάνων του κόσμου. Μπορεί να αγοράσει τα πάντα. Και τους πάντες. Ή τουλάχιστον έτσι πιστεύει.
Μπορεί όμως αυτό το παιχνίδι να κρατήσει για πάντα; Μπορείς να κοροϊδεύεις τους πάντες για πάντα;[49] Μπορεί μια χώρα με πληθυσμό ενάμισι δισεκατομμυρίου ανθρώπων να σέρνεται για πάντα σαν πτώμα; Δεν μπορεί.
Οι «κατσαρίδες» έχουν βγει στους δρόμους. Οι αγρότες έχουν αρχίσει και πάλι να βαδίζουν προς το Δελχί[50], αυτή τη φορά για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην εμπορική συμφωνία Ινδίας-ΗΠΑ[51] —τη θανατική καταδίκη που η κυβέρνηση της Ινδίας έχει δεχθεί δουλικά να υπογράψει[52] για λογαριασμό τους. Τα σύνορα της πόλης έχουν αποκλειστεί, αλλά αυτό δύσκολα θα τους σταματήσει.
Ίσως οι υπόλοιποι από εμάς μπορούμε να πάρουμε μαθήματα από τους αγρότες και τις «κατσαρίδες» μας για το πώς να γίνουμε λίγο πιο επικίνδυνοι. Οι νέοι μας έκαναν ένα δώρο. Είναι στο χέρι όλων μας, του καθενός από εμάς, να φροντίσουμε ώστε αυτό που έκαναν να μην πάει χαμένο.
Από τη στιγμή που ένας πρωθυπουργός τρέπεται σε φυγή κυριολεκτικά, δεν θα αργήσει η στιγμή που θα αναγκαστεί να τραπεί σε φυγή και πολιτικά.
Όμως αυτό το καθεστώς δεν θα πέσει εύκολα. Δεν θα ανεχθεί να ταπεινώνεται στους δρόμους της πρωτεύουσας. Είναι πολύ πιθανό να δούμε αίμα. Η ψυχραιμία των νέων αρχίζει να εξαντλείται. Πόσος χρόνος απομένει μέχρι κάποιος από αυτό το νεανικό, φλογισμένο πλήθος να χάσει την ψυχραιμία του και να δώσει στην αστυνομία μια αφορμή να ανοίξει πυρ;
Θα κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για να μας συντρίψουν. Να κάνουμε ό,τι περνά από το δικό μας για να τους σταματήσουμε.
Σημειώσεις
*Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στις 22 Ιουλίου 2026 στον ιστότοπο The Wire με τίτλο «Cockroach Democracy: Unarmed and Dangerous». Βρίσκεται στη διεύθυνση … https://thewire.in/rights/cockroach-democracy-unarmed-and-dangerous.
Την επομένη, στις 23 Ιουλίου 2026, δημοσιεύθηκε στο MR Online στη διεύθυνση … https://mronline.org/2026/07/23/cockroach-democracy-unarmed-and-dangerous/
Εμείς το πήραμε από το The Wire.
Συγγραφέας του άρθρου είναι η Αρουντάτι Ρόι (Arundhati Roy). Στην ελληνική γλώσσα έργα της έχουν κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις:
«Ψυχογιός»
· Η αξία της ζωής (2000)
· Η άλγεβρα της αιώνιας δικαιοσύνης (2005)
· Ο Θεός των μικρών πραγμάτων (2008)
· Η σκοτεινή πλευρά της δημοκρατίας (2009)
· Το υπουργείο της υπέρτατης ευτυχίας (2018)
«Εκτός των Τειχών»
· Πόλεμος στα δάση - περπατώντας με τους συντρόφους (2010)
«Α/Συνέχεια»
· Ινδία - Βαδίζοντας με τους συντρόφους (2010)
Τη μετάφραση (με τη βοήθεια Τ.Ν.) από τα αγγλικά, για λογαριασμό των Αντιγειτονιών, έκανε ο Κ.Καψ.
Η δημοσίευση του άρθρου γίνεται για πληροφοριακούς λόγους και δεν συνιστά απαραίτητα συμφωνία με τις θέσεις και τον τρόπο που αυτές διατυπώνονται.
Παραπομπές
[1] ΣτΜ. Στην πραγματική ζωή, οι κατσαρίδες και άλλα έντομα στην Ινδία εμφανίζονται μαζικά αμέσως μόλις ξεσπάσουν οι πρώτες μεγάλες βροχές των Μουσώνων. Η Roy χρησιμοποιεί αυτή την εικόνα: όπως οι πραγματικές κατσαρίδες εμφανίζονται με τη βροχή, έτσι και οι «νέες κατσαρίδες» (οι νέοι και οι νέες) ξεχύθηκαν μαζικά στους δρόμους. Η εικόνα "Young roaches riding in on the rain" πιθανόν παραπέμπει υπαινικτικά στο αγγλικό ιδίωμα ride in on a white horse («εμφανίζομαι ως σωτήρας την τελευταία στιγμή»). Η Roy αντιστρέφει το στερεότυπο, αντί για έναν ηρωικό σωτήρα πάνω σε λευκό άλογο, παρουσιάζει ένα πλήθος νέων, αυτοαποκαλούμενων Κατσαρίδες, που καταφθάνουν μαζί με τη βροχή των μουσώνων, ως συλλογική δύναμη αντίστασης.
[2] https://thewire.in/law/supreme-court-surya-kant-cockroaches-video-dont-waste-our-time
[3] ΣτΜ. Η «φάρσα» (joke) αναφέρεται ειρωνικά στη δημιουργία του Κόμματος του Λαού των Κατσαρίδων (Cockroach Janta Party), το οποίο γεννήθηκε ως απάντηση στον προσβλητικό χαρακτηρισμό του δικαστή και μετέτρεψε μια πράξη περιφρόνησης σε πολιτική διαμαρτυρία.
[4] https://thewire.in/law/chief-justice-says-some-unemployed-youth-like-parasites-cockroaches-become-media-social-media-ac
[5] ΣτΜ. «ο Αυλητής των κατσαρίδων». Αναφορά στον θρύλο του Αυλητή του Χάμελιν. Για περισσότερες πληροφορίες για το θρύλο βλ. https://www.mixanitouxronou.gr/o-aylitis-toy-chamelin/
[6] https://m.thewire.in/article/politics/rahul-gandhi-152-exam-papers-leaked-tells-students-dehradun
[7] ΣτΜ. National Eligibility cum Entrance Test (NEET): Εθνική Εξέταση Επιλεξιμότητας και Εισαγωγής. Η ενιαία πανεθνική εξέταση εισαγωγής στις ιατρικές σχολές της Ινδίας. Εκατομμύρια υποψήφιοι συμμετέχουν κάθε χρόνο, καθώς τα αποτελέσματά της καθορίζουν την πρόσβαση στην ιατρική εκπαίδευση. Οι επανειλημμένες διαρροές θεμάτων και οι καταγγελίες για οργανωμένη διαφθορά έχουν προκαλέσει έντονες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις.
https://m.thewire.in/article/education/beyond-the-neet-paper-leak-medical-education-is-at-a-crossroads-in-india
[8] https://indianexpress.com/article/education/ahead-of-neet-re-test-12-suicides-in-37-days-10748475/
[9] https://thewire.in/rights/delhi-police-tries-to-evict-cjp-protest-it-continues-without-water-using-mobile-lights-in-the-dark
https://thewire.in/rights/delhi-police-tries-to-evict-cjp-protest-it-continues-without-water-using-mobile-lights-in-the-dark/?fbclid=IwY2xjawTNinJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFLTHBvMVRhek1JVm1BcmpIc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHudFzYehrpK2x6bQsZvU4jgjnBlbLV1IUNxZSvsG-XB2MCmagGyah3VxRSd3_aem_dqSrGOT63tAw6z3kV-jfzA
[10] ΣτΜ. Sonam Wangchuk: Μηχανικός, εκπαιδευτικός μεταρρυθμιστής και περιβαλλοντικός ακτιβιστής από το Λαντάκ. Είναι ιδρυτής της Students’ Educational and Cultural Movement of Ladakh (SECMOL), μιας οργάνωσης που εργάζεται για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στην περιοχή, και έγινε διεθνώς γνωστός για τις καινοτόμες περιβαλλοντικές του παρεμβάσεις, όπως τους τεχνητούς παγετώνες (Ice Stupas). Το 2018 έλαβε το Βραβείο Ραμόν Μαγκσάισεϊ (Ramon Magsaysay Award) για την κοινωνική του δράση. https://en.wikipedia.org/wiki/Sonam_Wangchuk
[11] ΣτΜ. Communist Party of India (Liberation)
[12] https://thewire.in/rights/we-are-fasting-so-people-find-courage-within-themselves-again-voices-from-jantar-mantar
[13] https://thewire.in/rights/posters-delhi-youth-protests-cockroach-janata-party-jantar-mantar
[14] https://www.aninews.in/news/national/general-news/mha-appoints-anurag-kumar-as-new-delhi-police-commissioner-replacing-incumbent-chief-satish-golcha20260717122802
[15] https://m.thewire.in/article/government/telecom-companies-confirm-delhi-internet-shutdown-order-government-yet-to-publish-it
[16] https://x.com/nakulssawhney/status/2079568522188149232?s=20
[17] https://x.com/abhijeet_dipke/status/2079007007281910032?s=20
[18] https://m.thewire.in/article/government/after-a-day-of-lathicharge-questions-on-baton-wielding-men-in-plain-clothes/amp
[19] https://x.com/DynamiteInMyDNA/status/2079176142456762866?s=20
[20] ΣτΜ. lathi: λάθι. Το παραδοσιακό ινδικό αστυνομικό ραβδί (συνήθως μακρύ ξύλινο κοντάρι/γκλομπ), που χρησιμοποιείται ευρέως από τις αστυνομικές δυνάμεις στην Ινδία για καταστολή διαδηλώσεων. Μπορεί να αποδοθεί ως γκλομπ ή αστυνομικό ρόπαλό.
[21] ΣτΜ. Τα γνωστά τυφέκια εφόδου Καλάσνικοφ (από το όνομα του σοβιετικού σχεδιαστή τους Μιχαήλ Καλάσνικοφ).
[22] https://x.com/the_hindu/status/2079152481775620123?s=48
[23] https://x.com/Nher_who/status/2079128643042005348?s=20
[24] ΣτΜ. Samvidhan Sansad: κυριολεκτικά «Κοινοβούλιο του Συντάγματος». Ο όρος παραπέμπει στο ινδικό Κοινοβούλιο και στη συμβολική σύνδεσή του με το Σύνταγμα της Ινδίας.
[25] ΣτΜ. Ο όρος έγινε ευρύτερα γνωστός το 2021, όταν χρησιμοποιήθηκε από τον πρωθυπουργό της Ινδίας Narendra Modi εναντίον των αγροτικών κινητοποιήσεων. Ο Μόντι χρησιμοποίησε τη λέξη υποτιμητικά για να περιγράψει ανθρώπους που, κατά την άποψή του, συμμετέχουν διαρκώς σε κινήματα διαμαρτυρίας χωρίς πραγματικό λόγο, υπονοώντας ότι κάνουν την αντίδραση και την αναταραχή τρόπο ζωής.
https://m.thewire.in/article/history/narendra-modi-andolan-jivi-br-ambedkar/amp
[26] ΣτΜ. Anna Hazare: Άννα Χαζάρε. Ινδός κοινωνικός ακτιβιστής, γνωστός για τις εκστρατείες του κατά της διαφθοράς και τη χρήση της απεργίας πείνας ως μορφής πολιτικής πίεσης. Το 2011 ηγήθηκε ενός μεγάλου κινήματος υπέρ της θέσπισης ενός ισχυρού ανεξάρτητου θεσμού κατά της διαφθοράς (Jan Lokpal), το οποίο προσέλκυσε μαζική λαϊκή υποστήριξη και ευρεία τηλεοπτική κάλυψη. Η έκφραση «στιγμή Άννα Χαζάρε» αναφέρεται σε μια αιφνίδια μαζική κινητοποίηση που εμφανίζεται ως ηθική εξέγερση κατά της διαφθοράς και της πολιτικής εξουσίας. Η Ρόι υπαινίσσεται ότι το κίνημα του 2011, παρά τις αρχικές του προθέσεις, αξιοποιήθηκε από δυνάμεις διαφορετικές από εκείνες που αρχικά το στήριξαν και συνέβαλε στη δημιουργία του πολιτικού κλίματος που ευνόησε την εκλογική άνοδο του BJP του Ναρέντρα Μόντι το 2014.
[27] https://www.instagram.com/reels/DaJCUjEyaj3/
[28] https://m.thewire.in/article/communalism/delhi-riots-timeline
[29] https://thewire.in/politics/rights/delhi-riots-kapil-mishra-minority-commission-report
[30] ΣτΜ. Ο όρος περιλαμβάνει τους κατοίκους της ευρύτερης διαφιλονικούμενης περιοχής του πρώην πριγκιπάτου του Τζαμού και Κασμίρ.
[31] ΣτΜ. Τα pellets είναι μικρά μεταλλικά σφαιρίδια που εκτοξεύονται από ειδικά όπλα (κυρίως από λεγόμενα pellet guns) των δυνάμεων ασφαλείας για την καταστολή διαδηλώσεων. Δεν είναι μεμονωμένη σφαίρα· κάθε βολή διασπείρει πολλά μικρά σφαιρίδια, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν πολλαπλά τραύματα. Η χρήση τους έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστή στο Κασμίρ, όπου έχουν προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς στα μάτια, μόνιμη απώλεια όρασης σε αρκετές περιπτώσεις, τραύματα σε πρόσωπο και σώμα.
https://thewire.in/rights/severe-pellet-like-injuries-on-delhi-youth-protester-police-deny-pellet-use
[32] https://www.hindustantimes.com/india-news/20-additional-crpf-companies-rushed-in-from-west-bengal-amid-cjp-protests-in-delhi-101784694414557-amp.html
[33] ΣτΜ. Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS): Εθνική Ένωση Εθελοντών. Ινδουιστική εθνικιστική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1925 και αποτελεί τον βασικό ιδεολογικό και οργανωτικό πυρήνα του κινήματος ινδουιστικού εθνικισμού Hindutva. Συνδέεται ιστορικά με το Κόμμα του Ινδικού Λαού (Bharatiya Janata Party, BJP), το κυβερνών κόμμα της Ινδίας υπό τον Ναρέντρα Μόντι.
[34] https://thewire.in/rights/police-forcibly-remove-villagers-protesting-against-ken-betwa-river-interlinking-project-in-mps-chhattarpur
[35] https://www.ndtv.com/india-news/uttarakhand-news-tree-felling-for-rishikesh-bhaniyawala-project-halted-amid-public-outrage-11789305
[36] ΣτΜ. Η πολιτική εργαλειοποίηση της θρησκείας, η εκμετάλλευση της θρησκευτικής πίστης ως μηχανισμού εξουσίας, η χρήση του θρησκευτικού συναισθήματος για εκλογικά, ιδεολογικά και οικονομικά οφέλη.
[37] https://thewire.in/politics/how-a-whistleblower-blew-the-lid-off-corruption-and-pointed-fingers-at-ram-temple-top-management
[38] ΣτΜ. Sleek godmen: κομψοί “άνθρωποι του Θεού”, καλοβαλμένοι γκουρού. Ο όρος godman στην ινδική πραγματικότητα δηλώνει αυτοαποκαλούμενους πνευματικούς ηγέτες/γκουρού με συχνά μεγάλη κοινωνική και πολιτική επιρροή.
[39] ΣτΜ. Η αναφορά στη «λεηλασία του Ναού του Ραμ στην Αγιόντια» είναι διττή. Παραπέμπει αφενός στις καταγγελίες για υπεξαίρεση δωρεών και οικονομικές ατασθαλίες που συνδέθηκαν με τη διαχείριση του ναού, αφετέρου χρησιμοποιείται μεταφορικά για να καταγγείλει την πολιτική και οικονομική εκμετάλλευση του ναού και του θρησκευτικού συμβολισμού του από το BJP και το RSS. Κατά τη Ρόι, η λατρεία του Ραμ μετατράπηκε σε μέσο πολιτικής νομιμοποίησης, οικονομικού πλουτισμού και επιχειρηματικής κερδοσκοπίας.
[40] ΣτΜ. Narmada Bachao Andolan (NBA): «Κίνημα για τη Σωτηρία του Ναρμάντα». Κοινωνικό κίνημα που από τη δεκαετία του 1980 αντιτάχθηκε στα μεγάλα φράγματα στον ποταμό Ναρμάντα, ιδίως στο έργο Sardar Sarovar, υποστηρίζοντας αγρότες και κοινότητες Adivasi που απειλούνταν με εκτόπιση από τα έργα αυτά.
https://en.wikipedia.org/wiki/Narmada_Bachao_Andolan
[41] ΣτΜ. Οι απαιτήσεις έχουν συρρικνωθεί από την αναδιανομή στην απλή διατήρηση των ελάχιστων.
[42] https://m.thewire.in/article/rights/vb-g-ram-g-puts-a-price-tag-on-the-right-to-work-replacing-demand-with-allocation
[43] ΣτΜ. Citizenship Amendment Act (CAA) – National Register of Citizens (NRC): Ο CAA (2019) τροποποίησε τον νόμο περί ιθαγένειας, προβλέποντας ταχύτερη χορήγηση ινδικής υπηκοότητας σε μη μουσουλμάνους πρόσφυγες από το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές και το Αφγανιστάν που είχαν εισέλθει στην Ινδία πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2014. Το NRC είναι μητρώο πολιτών που αποσκοπεί στην επαλήθευση της ινδικής ιθαγένειας μέσω εγγράφων. Ο συνδυασμός των δύο μέτρων προκάλεσε εκτεταμένες διαδηλώσεις, καθώς πολλοί υποστήριξαν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε διακριτική μεταχείριση εις βάρος των μουσουλμάνων.
[44] ΣτΜ. Hindu Rashtra: Ινδουιστικό Έθνος. Πρόκειται για την κεντρική πολιτική, ιδεολογική και πολιτισμική έννοια του ινδουιστικού εθνικισμού (Hindutva), η οποία οραματίζεται την Ινδία όχι ως ένα κοσμικό (secular) κράτος, αλλά ως ένα έθνος που ορίζεται πρωτίστως από την ινδουιστική κουλτούρα, ιστορία και αξίες.
[45] https://m.thewire.in/article/government/passport-not-a-document-of-citizenship-says-mea
[46] ΣτΜ. “doubtful citizens”: «αμφίβολοι πολίτες», «αμφισβητούμενοι πολίτες», «πολίτες υπό αμφισβήτηση». Ο όρος δεν αποτελεί επίσημη νομική κατηγορία, αλλά αναφέρεται ειρωνικά σε ανθρώπους των οποίων η ιδιότητα ως Ινδών πολιτών αμφισβητείται στο πλαίσιο διαδικασιών επαλήθευσης της ιθαγένειας, όπως το NRC.
[47] ΣτΜ. Το Κίνημα JP (JP Movement), γνωστό και ως Κίνημα του Μπιχάρ (Bihar Movement), ήταν μια μαζική, ιστορική λαϊκή εξέγερση στην Ινδία κατά τη δεκαετία του 1970. Καθοδηγήθηκε από τον πολιτικό ηγέτη Jayaprakash Narayan (γνωστό με τα αρχικά JP ή ως Lok Nayak - Ηγέτης του Λαού). Η δυναμική αυτού του κινήματος ανάγκασε την Πρωθυπουργό Indira Gandhi να επιβάλει 21μηνη δικτατορική Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης (The Emergency), οδηγώντας τελικά στην ιστορική της πτώση στις εκλογές του 1977.
https://en.wikipedia.org/wiki/Bihar_Movement
https://www.livehistoryindia.com/story/people/jayaprakash-narayan-toppling-indira
[48] ΣτΜ. EVM (Electronic Voting Machine): Ηλεκτρονική μηχανή ψηφοφορίας. Χρησιμοποιείται στις εκλογές στην Ινδία αντί των έντυπων ψηφοδελτίων. Από το 2013 οι μηχανές συνοδεύονται από σύστημα έντυπης επαλήθευσης της ψήφου (VVPAT). Η αξιοπιστία των EVM αποτελεί αντικείμενο μακρόχρονης πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ινδία. Κόμματα της αντιπολίτευσης, οργανώσεις όπως η Association for Democratic Reforms (ADR) και ορισμένοι ειδικοί έχουν ζητήσει ευρύτερη επαλήθευση των αποτελεσμάτων μέσω του συστήματος VVPAT (έως και 100% αντιπαραβολή των έντυπων αποδείξεων με τα ηλεκτρονικά αποτελέσματα), ενώ ορισμένα κόμματα έχουν επίσης ζητήσει την επιστροφή στα έντυπα ψηφοδέλτια.
https://indianexpress.com/article/explained/everyday-explainers/supreme-court-rejects-vvpat-elections-case-9291828/
https://arxiv.org/abs/1901.03108
[49] Η φράση “Can all the people be fooled all the time?” είναι μια παραλλαγή της γνωστής ρήσης που αποδίδεται στον Αβραάμ Λίνκολν:
“You can fool all the people some of the time, and some of the people all the time, but you cannot fool all the people all the time.”
[50] https://www.thehindu.com/news/national/haryana-police-close-shambu-border-ahead-of-farmers-motorcycle-rally/article71248028.ece
[51] ΣτΜ. Να διευκρινίσουμε ότι δεν αναφέρεται σε μια ήδη ολοκληρωμένη, ενιαία και πλήρως υπογεγραμμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, αλλά στις διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ινδίας και των ΗΠΑ για μια διμερή εμπορική συμφωνία (Bilateral Trade Agreement – BTA). Οι διαπραγματεύσεις αυτές έχουν αποτελέσει αντικείμενο αντιπαράθεσης στην Ινδία, ιδίως λόγω ανησυχιών ότι η μεγαλύτερη πρόσβαση αμερικανικών γεωργικών και βιομηχανικών προϊόντων στην ινδική αγορά μπορεί να πλήξει ευάλωτους εγχώριους παραγωγούς. Πολλοί φοβούνται ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία θα οδηγήσει σε υποχώρηση προστατευτικών πολιτικών και σε μεγαλύτερη εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές.
[52] https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/we-literally-have-the-paper-us-says-india-trade-deal-could-be-signed-in-months/articleshow/132557274.cms
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου