Μεγάλη συζήτηση λαμβάνει χώρα στις ΗΠΑ με αφορμή το ζήτημα της «ρύθμισης» της Τεχνητής (airegulation). Πρόσφατα, ο Τραμπ συνάντησε τους διευθυντές των κολοσσών της Τεχνητής Νοημοσύνης, στο «τραπέζι του 1.8 τρισεκατομμυρίου δολαρίων», όπως ονομάστηκε. Η συμφωνία ήταν οι κολοσσοί να «αυτορυθμιστούν» όσον αφορά τους κινδύνους από την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι διευθυντές των εταιριών έδωσαν «εγγυήσεις» ότι «θα προσέχουν». Αρκετοί μέσα από το Αμερικανικό κατεστημένο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι ο χαλαρός έλεγχος στο βωμό του ανταγωνισμού με την Κίνα θα οδηγήσει σε κενό ασφαλείας.
Η συνάντηση έγινε στη «σκιά» της παραίτησης σημαντικών στελεχών εταιριών Τεχνητής Νοημοσύνης με επίδικοτα μέτρα ασφαλείας, όπως ήταν αυτή του Jacob Coxon, ο οποίος εκτιμά ότι η ΤΝ «πιθανόν να εξαφανίσει την ανθρωπότητα». Την ίδια τοποθέτηση έχουν μια σειρά μέλη της αφρόκρεμας της επιστημονικής ελίτ, όπως ο Geoffrey Hinton («νονός της ΤΝ») και ο βιολόγος Richard Dawkins που πρόβλεψε ότι «η ΤΝ θα καταστήσει τους ανθρώπους εντελώς παρωχημένους».
Όλες αυτές οι συζητήσεις λαμβάνουν χώρα λίγο μετά από δύο σημαντικές εξελίξεις.
Το περιστατικό της προσβολής της ιστοσελίδας HuggingFaceτον Ιούλιο, όταν σύμφωνα με όσα μας έχουν πει, λογισμικά της OpenAI«βγήκαν εκτός ελέγχου» και «αυτοβούλως» οργανώθηκαν σε «συλλογικότητα». Στην προσπάθεια τους να αντλήσουν πληροφορίες για τα τεστ που έπρεπε να λύσουν, εισέβαλαν στην ιστοσελίδαHuggingFace. Διέπραξαν δηλαδή ένα ποινικό αδίκημα. Το περιστατικό χρησιμοποιείται ως υπόδειγμα σεναρίου όπου η ΤΝ βγαίνει εκτός ελέγχου.
Τη δημοσίευση της λύσης ενός από τα 7 μαθηματικά «Προβλήματα της Χιλιετίας», το πρόβλημα ύπαρξης και ομαλότητας των εξισώσεων Navier–Stokes, από λογισμικό της OpenAI. Υπήρξαν καταγγελίες ότι για να λύσει το πρόβλημα, το λογισμικό υπέκλεψε τις εργασίες επιστημόνων, ενώ και η ίδια η απόδειξη ακόμα ελέγχεται. Παρόλα αυτά, πριν λίγες μέρες η OpenΑΙξαναχτύπησε, δίνοντας στη δημοσιότητα εκατοντάδες μαθηματικές αποδείξεις σε σημαντικά προβλήματα, προκαλώντας οργή στην κοινότητα των μαθηματικών. Πρέπει να ειπωθεί ότι ο έλεγχος και η αξιολόγηση όλων αυτών των αποδείξεων, απαιτεί κολοσσιαία ερευνητική δουλειά. Πόσω μάλλον η εκτίμηση των συνεπειών και των πρακτικών εφαρμογών όλων αυτών των εργασιών. Μαθηματικοί ερευνητές πλέον εγείρουν ερωτήματα για την ίδια τη βιωσιμότητα της επιστημονικής έρευνας.
Με αφορμή τα παραπάνω, γίνεται σαφές εντός του Αμερικανικού ιμπεριαλισμού έχει ανοίξει για τα καλά η συζήτηση για το παρόν και το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης με βάση την αλματώδη ανάπτυξη των λογισμικών τους τελευταίους μήνες, που εμφανίζονται να έχουν δυνατότητες που πριν λίγο διάστημα θεωρούνταν επιστημονική φαντασία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη «εμφανίζεται» μέσα σε ένα χρόνο να πέρασε από το επίπεδο σκέψης μιας γάτας ή ενός νηπίου σε εκείνο ενός διδακτορικού ερευνητή. Τι θα γίνει σε πέντε χρόνια από τώρα;
Όλη αυτή η συζήτηση διεξάγεται πάνω στην ωρολογιακή βόμβα της οικονομικής φούσκας της Τεχνητής Νοημοσύνης, που σύμφωνα τόσο με οικονομολόγους, όσο και με την ιστορική εμπειρία της λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος, φαίνεται έτοιμη να σκάσει.
Μάλιστα, η συζήτηση μέσα στην επιστημονική κοινότητα δεν περιορίζεται μόνο στις άμεσες πιθανές καταστρεπτικές επιπτώσεις, αλλά και σε φιλοσοφικά ερωτήματα για την ίδια τη φύση της ανθρώπινης συνείδησης και νόησης, και κατά πόσο αυτή μπορεί να αναπαραχθεί υπολογιστικά σε κάποιο βαθμό.
Κάπου εδώ θα πρέπει όμως να σταματήσουμε και να σκεφτούμε και εμείς για λίγο!
Ποιοι είναι οι «ρυθμιστές»;
Η όλη συζήτηση προφανώς δεν διεξάγεται ούτε χωρίς λόγο, ούτε χωρίς επίδικο. Πίσω από την ανάγκη «ρύθμισης» της Τεχνητής Νοημοσύνης και των πραγματικών ή κατασκευασμένων κινδύνων που περικλείει, βρίσκονται συμφέροντα τρισεκατομμυρίων και ο παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός ανταγωνισμός. Είναι το λιγότερο αφελές να νομίζει κανείς ότι όλοι αυτοί νοιάζονται πραγματικά για την «ασφάλεια της ανθρωπότητας». Σίγουρα βέβαια, νοιάζονται παρά πολύ για τη δική τους ασφάλεια, την οποία παρουσιάζουν βολικά ως «ασφάλεια της ανθρωπότητας».
Αυτοί λοιπόν οι «ρυθμιστές», η επιστημονική κοινότητα της Δύσης και η κυβέρνηση και το κράτος των ΗΠΑ, είναι που ανέπτυξαν το πυρηνικό πρόγραμμα, κατασκεύασαν την πυρηνική βόμβα και τη δοκίμασαν πάνω σε εκατοντάδες χιλιάδες αθώους για να δει ο κόσμος την ισχύ τους. Μάλιστα, έχουν διακηρύξει ανοιχτά την πρόθεση τους να κατασκευάσουν έναν πυρηνικό θόλο, προκειμένου να μπορούν ύστερα να απειλούν με μονομερές πυρηνικό πλήγμα τον υπόλοιπο πλανήτη.
Αυτοί οι «ρυθμιστές» έχουν αναπτύξει ήδη με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης εφιαλτικά συστήματα καταγραφής και παρακολούθησης που τέθηκαν σε πλήρη λειτουργία στη γενοκτονία στη Γάζα, κάνοντας μια πλήρη εφαρμογή των δυνατοτήτων τους εξολοθρεύοντας τον λαό της.
Είναι πέρα από κάθε αμφιβολία ότι το πρώτο και το κύριο πεδίο που θα τεθούν σε εφαρμογή οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης θα είναι η προσπάθεια της καθυπόταξης της ανθρωπότητας, με ορατό τον κίνδυνο μέχρι για την καταστροφή της.
Συνεπώς η άποψη που διαχωρίζει την μέχρι τώρα λειτουργία της ΤΝ και της επιστήμης γενικά ως «καλή», «ρυθμισμένη», «ασφαλή» και τη συγκρίνει με μια ενδεχομένως «ανεξέλεγκτη», «ανασφαλή», «καταστροφική» είναι αποπροσανατολιστική. Η υπάρχουσα εξέλιξη και λειτουργία της ΤΝ είναι ήδη δυνητικά καταστροφική για την ανθρωπότητα, καθώς εντάσσεται και υπηρετεί την λειτουργία το εκμεταλλευτικού καπιταλιστικού ιμπεριαλιστικού συστήματος.
Αλήθεια, ποιοι θα είναι οι «ρυθμιστές»; Ο Τραμπ και η κυβέρνηση του; Ο Μασκ που χαιρετάει ναζιστικά; Οι «αγορές»; Το Πεντάγωνο;
Τι φοβάται το κεφάλαιο;
Το τελευταίο για το οποίο φοβάται το κεφάλαιο είναι η τύχη των δισεκατομμυρίων ανθρώπων που εκμεταλλεύεται.
Παρόλα αυτά, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το αν όντως φοβούνται κάτι. Είναι όντως ερώτημα αν η ίδια η επιστημονική και τεχνοκρατική τους ελίτ τους προειδοποιεί για κάτι. Είναι όλος αυτός ο φόβος μια παρωδία, ένα τέχνασμα, ένα κόλπο για να ανεβαίνουν οι μετοχές του χρηματιστηρίου; Ή μπορεί άραγε έχει πραγματική βάση;
Είναι απίθανο η συζήτηση αυτή που διεξάγεται να γίνεται μόνο για το θεαθήναι. Υπάρχουν όντως σοβαρά προβλήματα που έχουν πραγματική βάση.
Και ποια προβλήματα θα μπορούσαν να προκύψουν από μια τεχνολογία που αναπτύσσεται ραγδαία και φέρνει μεγάλα οφέλη στους κατόχους της;
Ένα ατύχημα τύπου Τσερνόμπιλ;
Κατ’ αρχάς, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ένα ατύχημα τύπου Τσερνόμπιλ. Για τη νεοαστική ελίτ της Μόσχας το Τσερνόμπιλ ήταν όντως μια καταστροφή. Όχι επειδή εκτέθηκε στη ραδιενέργεια όπως οι εργάτες, οι τεχνικοί ή οι πυροσβέστες. Αλλά επειδή σηματοδότησε την παρακμή της. Κάτι ανάλογο, όχι φυσικά ίδιο, θα μπορούσε να συμβεί και στις ΗΠΑ.
Ο αχόρταγος ανταγωνισμός για την πρωτιά και την κατασκευή του πιο πρωτοποριακού λογισμικού, που θα φέρει την εκάστοτε εταιρία στην κορυφή, σε συνδυασμό με τον διακηρυγμένο στόχο «να προλάβουμε την Κίνα», μπορεί όντως να οδηγήσει στην παραμέληση των μέτρων ασφαλείας.
Σε έναν κόσμο που είναι όλο και πιο συνδεδεμένος και αυτοματοποιημένος, όπου τα λογισμικά και το ίντερνετ διαπερνούν καθημερινά όλη τη υποδομή του, ένα ανεξέλεγκτο λογισμικό είτε έχει «συνείδηση» είτε όχι, είτε «σκοπεύει να καταστρέψει τους ανθρώπους» είτε όχι, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ζημία μέχρι και στους ίδιους τους δημιουργούς του και στην ανθρωπότητα την ίδια στιγμή. Η OpenAIανέφερε ότι λογισμικό που ανέπτυσσε πρόσφατα επιχείρησε να χακάρει την ίδια την εταιρία. Εντάξει τους άλλους, αλλά όχι και εμάς!
Μάλιστα, η κατοχή ενός ανίκητου λογισμικού στον τομέα της κυβερνοασφάλειας δεν εξαναγκάζει τους αντιπάλους σου να βρουν άμεσα λύση διακόπτοντας άμεσα την συνδεσιμότητα από την οποία εσύ κυρίως ωφελείσαι;
Είναι άραγε η Τεχνητή Νοημοσύνη «υπερβολικά πετυχημένη»;
Κι όμως, και αυτό το ερώτημα μπορεί να τεθεί. Αρχικά φαίνεται παράδοξο. Γιατί να αγχώνεται κάποιος όταν οι σχεδιασμοί του φαίνονται να πετυχαίνουν;
Το μεγάλο κεφάλαιο, ο Τραμπ, οι CEOs, τα ιδρύματα, γνωρίζουν πολύ καλύτερα από τον καθένα ότι οι κοινωνικές αντιφάσεις που διέπουν το σύστημα όχι μόνο δεν θα εξαφανιστούν, αλλά θα οξυνθούν με την εισαγωγή σε αυτό μίας νέας καινοτόμου τεχνολογίας.
Η εισαγωγή μιας τεχνολογίας που λέγεται ότι μπορεί να αντικαταστήσει μεγάλο τμήμα της πνευματικής εργασίας, σε συνδυασμό με την ρομποτική και την αυτοματοποίηση που μπορεί να αντικαταστήσει μεγάλο τμήμα της χειρωνακτικής εργασίας, αναδιαρθρώνει την καπιταλιστική παραγωγή με ραγδαίο τρόπο. Ερωτήματα όπως «με ποιους θα παράγουμε και για ποιους θα παράγουμε» έχουν ανακύψει, αλλά πλέον όχι και τόσο μελλοντικά.
Μπορεί από τη σκοπιά της μαρξιστικής σκέψης να πρέπει να κάνουμε κόπο για να εξηγήσουμε ότι η ανθρώπινη εργασία θα συνεχίσει να είναι η βάση της οικονομίας, όμως το κεφάλαιο δεν χρειάζεται να πειστεί για κάτι τέτοιο. Το ξέρει πολύ καλά.
Άλλωστε, ακόμα και σε τεχνικό επίπεδο, πολλές εταιρίες που ασχολούνται με τον προγραμματισμό και προσπάθησαν να αντικαταστήσουν τους επαγγελματίες προγραμματιστές με λογισμικό (δηλαδή αυτό που το AI κάνει καλύτερα από ο,τιδήποτε άλλο) έχουν στην πράξη συναντήσει μη προβλέψιμες και ανυπέρβλητες δυσκολίες. Στην πράξη, δεν είναι ακόμα καθόλου εύκολο η ΤΝ να αντικαταστήσει τον άνθρωπο, ακόμα και σε περιορισμένα τεχνικά πεδία.
Παρόλα αυτά, η ανθρώπινη εργασία και παραγωγή δεν είναι μόνο ένα τεχνοκρατικό ζήτημα διαδικασιών. Επηρεάζεται από παράγοντας όπως οι αντιλήψεις και η ανθρώπινη ψυχοσύνθεση. Σχετίζεται με την προβολή του μέλλοντος στην τωρινή πραγματικότητα.
Η μικροαστική τάξη που επανδρώνει την έρευνα και την τεχνική εργασία υψηλού επίπεδου, τις επιστήμες και τα επαγγέλματα των μαθηματικών και της πληροφορικής, έχει την αντίληψη ότι ανήκει στην ελίτ της ανθρώπινης διανόησης. Έχει συνδέσει τα υλικές αποδοχές της με το αίσθημα σημαντικότητας της.
Η βίαιη, υπερβολικά απότομη εισαγωγή της νέας τεχνολογίας στην δομή και ιεραρχία της πνευματικής εργασίας μπορεί να απορρυθμίσει και τον τρόπο εργασίας αλλά και την ίδια την ιεραρχία παραγωγής στελεχών.
Έμπειροι προγραμματιστές ή επιστήμονες υποβαθμίζονται σε «χειριστές της ΤΝ» και πλέον «βρίσκουν τη δουλειά τους βαρετή». Βιώνουν αυτό που βίωσε η εργατική τάξη πάνω από έναν αιώνα νωρίτερα, όταν το φορντικό-τεηλορικό μοντέλο παραγωγής μετέτρεψε τον εργάτη σε εξάρτημα που εκτελεί μια επαναλαμβανόμενη διαδικασία. Οι νέοι προγραμματιστές ή επιστήμονες πλέον δεν εισάγονται με φυσιολογικό τρόπο στη δομή της παραγωγής, ούτε μαθαίνουν τη δουλειά ομαλά.
Η σταδιακή και σε ελεγχόμενο βάθος χρόνουεισαγωγή της ΤΝ θεωρητικά θα μπορούσε να «λύσει τα χέρια» του κεφάλαιου για την καθυπόταξη τόσο της μικροαστικής όσο και της εργατικής τάξης. Το κεφάλαιο θα εφάρμοζε ένα μείγμα ελέγχου, επιτήρησης και στρατηγικής αντικατάστασης της ανθρώπινης εργασίας εκεί όπου το συμφέρει.
Η ραγδαία όμως και χωρίς όρους εισαγωγή της ΤΝ κινδυνεύει να απορρυθμίσει σε τέτοιο βαθμό την εργασία και την ψυχοσύνθεση του στελεχικού δυναμικού, σε τέτοιο βαθμό που να απορρυθμίσει συνολικά την παραγωγική διαδικασία, μέχρι και την ίδια την κερδοφορία του.
Η προβολή των οικονομικών συνεπειών και της απότομης, ανεξέλεγκτης ανεργίας, μπορεί από πλεονέκτημα να μετατραπεί σε κίνδυνο, που θα οδηγήσει την απόσυρση των επενδυτικών κεφαλαίων και στο σκάσιμο της φούσκας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί εντέλει να αποτύχει γιατί είναι «υπερβολικά πετυχημένη»!
Η συζήτηση θα πρέπει να ανοίξει και από την εργατική σκοπιά
Αν κάτι απουσιάζει, είναι η σκοπιά της προλεταριακής σκέψης, είναι η κοσμοθεωρία της τάξης εκείνης που ερμήνευσε με σωστό τρόπο τον κόσμο και είχε ηγεμονικό ρόλο στην ανθρώπινη πρόοδο.
Είναι μια συζήτηση που δεν μπορεί να περιμένει.
ΚΚ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου