Ξεχώρισα όμως δυο ντοκιμαντέρ λόγω προσωπικού ενδιαφέροντος για το κομμουνιστικό κίνημα, τη Μακρόνησο του Ηλία Γιαννακάκη και τα Πουλιά στο Βάλτο της Αλίντας Δημητρίου. Πήγα να δω με σκεπτικισμό το ντοκιμαντέρ της Αλίντας μιας και στην περιγραφή αναφερόταν πως πραγματεύεται μόνο την περίοδο 1941-1944, κάτι που με ενοχλεί για λόγους προσωπικής οπτικής της δεκαετίας του '40, και με πιο θετικό μάτι τη Μακρόνησο. Κατόπιν προβολής, η Μακρόνησος με εκνεύρισε, ανάμεσα στα άλλα, η "αντικειμενική" παρουσίαση και των δυο....άκρων, ενώ τα Πουλιά, που πραγματεύονταν την περίοδο μέχρι το '49 και όχι το μέχρι το '44, με ενθουσίασαν. Οι θεατές ήταν πολύ λίγοι, και εξαιτίας αυτού άρχισα μανιωδώς να προτρέπω φίλους και γνωστούς να παρακολουθήσουν τη δεύτερη προβολή, τέτοια διαφήμιση ούτε ποσοστά να έπαιρνα!
Παράλληλα προσέγγισα την κα. Δημητρίου η οποία πολύ σύντομα έγινε για μένα η Αλίντα κι εγώ γι' αυτήν το καθίκι, όπως με έλεγε και μάλιστα δημοσίως. Την πλησιάζω μετά την προβολή και της προτείνω μια συνέντευξη για την Προλεταριακή Σημαία, την οποία δέχεται χωρίς δεύτερη σκέψη. Πήρα τηλέφωνο μια συντρόφισσα που είχε μαγνητόφωνο, και ξεκινήσαμε με την κοπέλα μου για το ξενοδοχείο. Λόγω ασυνεννοησίας το μαγνητόφωνο δεν έφτασε ποτέ, οπότε βασίστηκα στην αρκετά καλή μου μνήμη και στις σημειώσεις που πήρα για να ανασυνθέσω την όλη μας κουβέντα σε κείμενο, με το άγχος μήπως αποδώσω ή ερμηνεύσω κάτι λανθασμένα κι εκείνη παρεξηγηθεί. Τελικά ο όλος ερασιτεχνισμός όχι μόνο δεν την πείραξε αλλά τη διασκέδασε. Την ώρα της συνέντευξης χτυπάει το κινητό της. Ήταν από το Φεστιβάλ και τις ανακοίνωσαν πως κέρδισε το βραβείο κοινού. Η Αλίντα άρχισε με το καυστικό της χιούμορ να λέει στον Σωτήρη, τον άντρα της, τον Τάκη όπως τον φώναζε, πως πρέπει να πάει να πάρει παπούτσια κτλ για την απονομή μιας και είχε φτάσει στη Σαλονίκη μόνο με τις παντόφλες της, απλή και απέριττη όπως την αγαπήσαμε. Ούτως ή άλλως δεν την ενδιέφεραν ποτέ οι θεσμοί, αντιθέτως τους απέφευγε γιατί ήθελε να έχει πάντα την αυτονομία της, παρ' ότι πλήρωσε γι' αυτό μεγάλο τίμημα, μιας και ο μοναδικός και μόνιμος χρηματοδότης του έργου της άκουγε στο όνομα Σωτήρης Δημητρίου.
Από τότε κρατήσαμε επαφή, μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας, αρκετές από τις οποίες περιείχαν και παράπονα εκατέρωθεν για την κατά καιρούς ελλειπή επικοινωνία, αλλά και email, μιας και ανακάλυψα πως η 75άρα τότε Αλίντα ήταν άριστη γνώστης της τεχνολογίας, και με λίγες δυστυχώς συναντήσεις, στη Θεσσαλονίκη, τα Εξάρχεια, στα οποία είχε μια ιδιαίτερη αδυναμία, και τον Άλιμο.
Η Αλίντα είχε αδυναμία στους καθημερινούς ανθρώπους, γι' αυτό άλλωστε και επέλεξε άγνωστες κατά βάση αγωνίστριες για τα ντοκιμαντέρ της και όχι προβεβλημένες φιγούρες της περιόδου. Είχε επίσης αγάπη στη νεολαία, και γι' αυτήν άλλωστε έφτιαξε την τριλογία. Είχε εμπιστοσύνη στους νέους ανθρώπους, τους πιτσιρικάδες όπως τους αποκαλούσε, ότι μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα, καθώς και στο στρατευμένο κινηματογράφο, ως εργαλείου προς αυτή την κατεύθυνση. Γι' αυτό επέλεξε να μην διαθέσει τα ντοκιμαντέρ της στο διαδίκτυο παρότι αυτό θα της στοίχιζε πολύ λιγότερο, μιας και το κόστος παραγωγής και αποστολής αντιτύπων σε όλη την Ελλάδα (και όχι μόνο) το αναλάμβανε κυρίως αυτή, και αυτό όχι για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων, αλλά διότι θεωρούσε πως το στρατευμένο έργο δεν είναι για ιδιωτική θέαση αλλά για δημόσια προβολή και συζήτηση. Γι' αυτό άλλωστε και απολάμβανε να παρευρίσκεται σε νεολαιίστικους χώρους, καταλήψεις, στέκια, και κάθε είδους συλλογικότητα, χωρίς προκαταλήψεις, χωρίς εξαιρέσεις.
Κλείνοντας, πρέπει να γίνει μια ιδιαίτερη μνεία στο Σωτήρη, ο οποίος σήκωσε ένα μεγάλο βάρος, πέραν του οικονομικού που προανέφερα, μιας και η Αλίντα το τελευταίο διάστημα είχε μια σειρά από προβλήματα υγείας με τον Σωτήρη να στέκεται αδιαμαρτύρητα δίπλα της ως πραγματικός σύντροφος. Ο Σωτήρης, κοινωνικός ανθρωπολόγος, είναι ο άνθρωπος που προσέφερε το θεωρητικό πλαίσιο της τριλογίας των ντοκιμαντέρ της Αλίντας, δηλαδή, αυτός που επέλεξε την οπτική της προφορικής ιστορίας και την ανάδειξη αυτών που δεν έχουν φωνή, στην προκειμένη περίπτωση των γυναικών, εμπνευσμένος από το έργο του Άγγλου μαρξιστή ιστορικού, Paul Thompson.
Γεια σου Αλίντα, θα μας λείψεις, ήδη μας λείπεις... αλλά το έργο σου παραμένει ζωντανό.
Χρίστος Μάης
30/07/2013
Η συνέντευξη που της πήραμε τότε, πριν η Αλίντα Δημητρίου γίνει για όλους μας απλά η Αλίντα, βρίσκεται εδώ:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου