Μετά τις εκλογές τι;

Μέσα στην αρνητική αύρα των ευρωεκλογών σχεδόν για το σύνολο των σχημάτων της αριστεράς που διεκδικούν την ψήφο του λαού -που βέβαια είναι δημιούργημα κατεστημένων αντιλήψεων, συμπεριφορών, πρακτικών και συνθηματολογίας, κυρίαρχων στην ποικιλώνυμη αριστερά χρόνια τώρα- ίσως … και να αχνοφέγγει μία ελπίδα. Δεν ομολογείται ανοιχτά αλλά υπονοείται ως προβληματισμός σπουδαίος: Μία αυτοδύναμη κυβέρνηση της ΝΔ με Μητσοτάκη πρωθυπουργό μήπως αναζωπυρώσει τελικά το κίνημα; Ένα «σφάξε αγαμ’ να αγιάσω» δηλαδή από την ανάποδη σε σχέση με αυτό που εκφράζει η παροιμία…

Από μία άποψη έναν τέτοιον προβληματισμό δεν μπορείς και να τον χαρακτηρίσεις αβάσιμο τελείως. Τω όντι, επιτυχία μεγάλη του Σύριζα είναι η σιγή ασυρμάτου που κατάφερε να επιβάλλει για το κίνημα όλα αυτά τα χρόνια που κυβερνάει. Ζήτημα στο οποίο η ΝΔ και ειδικά αυτή του Μητσοτάκη φανερά υστερεί. Οι «άλλοι» παρόλα τα ρετούς δεν κρατιούνται και δείχνουν τα δόντια τους που με επιμέλεια το μητσοτακικό επιτελείο προσπαθεί να κρύψει πίσω από αυτό το (στην καλύτερη περίπτωση άχαρο) χαμόγελο του αρχηγού τους. Επίσης είναι καιρός που δεν έχει μιλήσει ο «δρόμος». Επιπλέον είναι σίγουρο πως με την αντιδραστική φόρα των εξελίξεων (όχι μόνο των ελλαδικών) τα αντιλαϊκά μέτρα θα προσπαθήσουν να τα προχωρήσουν ένα βήμα παραπέρα. Πρόκειται για το πεδίο που θα κριθεί και η συνεπής αντιλαϊκότητα της αυριανής κυβέρνησης.

Όλα αυτά ισχύουν αλλά όσοι ενδεχομένως περιμένουν αυτοματισμούς κινηματικούς ίσως ξανά διαψευστούν. Και δεν εννοώ μόνο το μετεκλογικό σοκ και την θεωρία (ή την βιβλιογραφία των σοκ) που το συνοδεύει.

Για να το πούμε πιο απλά: Τα πιο αυθόρμητα, «αναπάντεχα» κινήματα και λαϊκές εκρήξεις σχεδόν πάντα είχαν στη βάση τους (ακόμα και αν κάτι τέτοιο δεν διακρίνονταν πάντα καθαρά ή από την πρώτη στιγμή) αυτό που ονομάζουμε στο χώρο του ΚΚΕ(μ-λ) ως «κινητήρες». Κινητήρες λοιπόν όχι κατ΄ ανάγκη και επί το πλείστον πολύ κάτω ή αρκετά πίσω των αναγκαίων -σύμφωνα με τη δική μας πολιτική λογική- απαιτήσεων (πχ μέτωπο αντίστασης). Ωστόσο ικανών ως ένα βαθμό να πολλαπλασιάσουν και να μεγεθύνουν τη λαϊκή αντίδραση.

Ακόμα και το περίφημο αργεντίνικο ξέσπασμα του 2000-2002 όπως είδαμε στα ντοκιμαντέρ που προέβαλλαν το 2001 στις περίφημες «πλατείες» όπου η ελληνική σημαία κυμάτιζε αγωνιστικά δίπλα στην Αργεντίνικη, δεν ήταν και τόσο «αυθόρμητο»: Μεγάλο ρόλο στην οργάνωση και στον πολλαπλασιασμό των λαϊκών αντιδράσεων έπαιξαν οι λεγόμενες διοικητικές περιφέρειες όπου κυριαρχούσαν οι δυνάμεις των περονιστών και ειδικότερα της περονικής αριστεράς.

Τέτοιους κινητήρες ή καλύτερα μισο… κινητήρες όχι ικανοποιητικούς αλλά ωστόσο υπαρκτούς διέθεταν όλα τα τελευταία λαϊκά και νεολαιίστικα ξεσπάσματα. Τόσο αυτό του 2001 (όπου το κομμάτι του πασοκικού συνδικαλισμού που αντιπολιτεύονταν τον Σημίτη έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της αντίδρασης) όσο και σε αυτό των μνημονίων όπου οι συνδικαλιστικές παρατάξεις των συστημικών δυνάμεων βρέθηκαν να αντιπολιτεύονται σε μία πρώτη φάση την κυβέρνηση τους (ΠΑΣΟΚ) ή (ΔΑΚΕ) να ακολουθούν σε αγωνιστικούς λεονταρισμούς το πρόγραμμα του Ζαππείου (ποιος το θυμάται;) . Εννοείται πως ο χώρος των ΕΑΑΚ στα Πανεπιστήμια ή οι Παρεμβάσεις στην εκπαίδευση έπαιξαν έναν τέτοιο ρόλο αλλά αποδείχτηκαν και αυτά πολύ κάτω των απαιτήσεων σε κρίσιμα σταυροδρόμια του κινήματος (άρθρο 6, απεργία στην πρωτοβάθμια κλπ).

Πάντως μία σύγκριση με την περίοδο πατέρα Μητσοτάκη του 1991 δεν είναι ευνοϊκή για προβληματισμούς σαν αυτόν που εξετάζουμε.

Τότε είχαμε ένα ΠΑΣΟΚ έτοιμο να επανέλθει και να εκδικηθεί για τις δίκες (η περίπτωση της ΕΑΣ και των κινητοποιήσεων στα μέσα μεταφοράς είναι χαρακτηριστική), μία πρόσφατα αναδυόμενη αριστερή αντιπολίτευση στο σώμα του ρεφορμιστικού ΚΚΕ που παρέμβαινε πια αυτόνομα στην πολιτική σκηνή (ΝΑΡ), πράγμα που τροφοδοτούσε έναν ριζοσπαστισμό που είχε αρχίσει να ξεφτάει (πχ Συσπειρώσεις και ο γνωστός «χώρος»), ένα φοιτητικό κίνημα που σε γενικές γραμμές λειτουργούσε στα πλαίσια των οργάνων του και αντίστοιχα ένα μαθητικό κλπ. Η διάλυση και η αποσάθρωση του συνδικαλιστικού κινήματος των εργαζομένων τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα δεν είχε προχωρήσει όπως έχει προχωρήσει σήμερα.

Είναι φανερό πως η σημερινή κατάσταση από την άποψη των κινητήρων ή μισο… κινητήρων είναι πολύ διαφορετική και πολύ χειρότερη από τότε. Επιπρόσθετα η ήττα της λογικής του αριστερού κυβερνητισμού, των αριστερών μεταβατικών προγραμμάτων, εκλογική συρρίκνωση των αριστερών πολιτικών σχημάτων έχει επικαθήσει ως ένας επιπλέον αρνητικός παράγοντας που «κόβει γόνατα». Δεν έχουμε καμία αυταπάτη ότι η μικρή ενίσχυση των εκλογικών ποσοστών των συνδικαλιστικών σχημάτων που αναφέρονται στον άλφα ή βήτα βαθμό στο χώρο του ΚΚΕ(μ-λ) σε διάφορους εργασιακούς χώρους, που βέβαια μένει να αξιολογηθεί συνολικά, είναι πολύ πίσω από τις ανάγκες του κινήματος και δεν μπορεί από μόνη της να εκφράσει μία ανάσχεση του κλίματος ηττοπάθειας. Μία άλλη επίσης πολύ σοβαρή αρνητική εξέλιξη είναι ότι το αντιδραστικό κλίμα, ο αντικομμουνισμός, η φαστικοποίηση της δημόσιας ζωής μαζί με τα διάφορα «μακεδονικά» έχουν δημιουργήσει ένα αντιδραστικό, αντικομμουνιστικό κλίμα στα «κάτω πατώματα» της κοινωνίας (ως ένα βαθμό μολύνουν και στη νεολαία) ζήτημα που δεν το αντιμετωπίσαμε ούτε το 1989.

Από την άλλη βέβαια έχει συντελεστεί εκ των πραγμάτων μία πολιτική αποκάλυψης του ρόλου των συστημικών και καθεστωτικών δυνάμεων, οι μάζες ακόμα και αν ψηφίζουν αντιδραστικά στην απελπισία τους ή αν σύρονται με την λογική του μικρότερου κακού να υποστηρίξουν τον Σύριζα ή απλά απέχουν έχουν πάρει τα μαθήματα τους. Με εξαίρεση τον αντικομμουνισμό (που πρέπει να αντιμετωπιστεί σε άλλη βάση) δεν υπάρχουν πια οι διαχωριστικές γραμμές άλλων εποχών και ένα σημαντικό κομμάτι του κόσμου είναι διατεθειμένο να ακούσει και αναζητά διεξόδους…

Με δυο λόγια το ζήτημα «μετά τις εκλογές τι;» πάει πολύ μακρύτερα από τον προβληματισμό κατά πόσο οι μάζες θα ωθηθούν από τον Μητσοτάκη πιο γρήγορα ή πιο αργά να βγουν στο δρόμο. Γιατί ακόμα και στην περίπτωση των πιο «τυφλών» ξεσπασμάτων όπως το 2008 αυτοί που θα βρουν στο δρόμο πρέπει κάτι να βρουν.

Είναι πια φανερό πως χωρίς κίνημα δεν γίνεται τίποτα. Το γράφει και η τελευταία αφίσα της Ανταρσίας όπου το περίφημο μεταβατικό πρόγραμμα μάλλον δεν μπορεί να προταθεί σήμερα σαν απάντηση σε αυτό που έρχεται. Να ξεκινήσει λοιπόν -κοντά στα άλλα- η συζήτηση για τους πραγματικούς «κινητήρες» που απαιτεί η οργάνωση και η αντίσταση των λαϊκών μαζών. Αυτό είναι το μετεκλογικό επίδικο. Εκεί θα κριθούμε όλοι.

Υ.Γ.:

Επειδή η προεκλογική περίοδος βαίνει στο τέλος της, μερικές "χαλαρές" στιγμές της εκλογικής παρέμβασης του ΚΚΕ(μ-λ) μία στα παράλια του νομού Θεσσαλονίκης και μία στα ενδότερα (επαρχία Λαγκαδά). Ο λογαριασμός εξάλλου μετά τις εκλογές θα είναι για μηδενική... χαλάρωση και ανεξαρτήτως διαχειριστή! 

Δημήτρης Μάνος μέλος του ΚΚΕ(μ-λ) στη Θεσσαλονίκη.