ΧΑΝΙΑ | Παρουσίαση του βιβλίου "Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής"

0

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου "Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής", μια συλλογική συγγραφή 15 κειμένων, που συνδιοργανώθηκε από την Πρωτοβουλία Αντίστασης και τις εκδόσεις "Εκτος των τειχών". 

Μέσα από τις παρουσιάσεις των ομιλητών: Κώστα Βλαχόπουλου και Βαγγελιώ Δερμιτζάκη, συγγραφική ομάδα, Δημήτρη Φουράκη- Μαγιονέζο, δικηγόρο και Γεωργία Χαραλάμπους από την Πρωτοβουλία Αντίστασης, αλλά και τις παρεμβάσεις από τους συμμετέχοντες, αναδείχτηκαν τα βασικά επίδικα της περιόδου 1919-1922, που καθόρισαν τις τραγικές εξελίξεις και για τους δύο λαούς (Ελλάδας, Τουρκίας), η σωστή στάση του ΣΕΚΕ και το αντιπολεμικό κίνημα, το ζήτημα του ξεριζωμού και της επιβίωσης των προσφύγων και τα λαϊκά και εργατικά κινήματα που ξέσπασαν εκείνη την περίοδο και την καθοριστική συμβολή του κομμουνιστικού κινήματος. Επίσης μίλησε η Μαρία Αντωνιάδου Μαριόλη που συμμετέχει στο βιβλίο με το κείμενο " Οι λαοί δεν φταίνε, οι μεγάλοι τα κάνουν όλα". 

Από τις ομιλίες και τη συζήτηση τονίστηκε ιδιαίτερα η ανάγκη για το λαό μας και τους γειτονικούς λαούς, μπροστά στη σημερινή βάρβαρη πραγματικότητα των άδικων πολέμων για τα συμφέροντα των ιμπεριαλιστών και την ενίσχυση των εθνικισμών , ένθεν κακείθεν του Αιγαίου, η ανάπτυξη και το δυνάμωμα του αντιπολεμικού αντιιμπεριαλιστικού κινήματος , ταυτόχρονα με τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων στη δουλειά και τη ζωή. Σ αυτή την κατεύθυνση έγινε κάλεσμα για μαζική συμμετοχή και στα Χανιά στο αντιπολεμικό συλλαλητήριο τη Τρίτη 21 Φλεβάρη στις 7:00 μμ στην πλ. Αγοράς. 

Τις επόμενες μέρες θα δημοσιευτούν οι τοποθετήσεις των ομιλητών.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

ΧΑΝΙΑ: Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής: Βιβλιοπαρουσίαση το Σάββατο 18/2 6.30μμ αίθ.ΛΕΚΤΟΡΙΟ

0

 

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

ΤΡΙΚΑΛΑ Ι Για την παρουσίαση του βιβλίου "1919-1922 Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής"

0

 Με την παρουσία αρκετών δεκάδων Τρικαλινών πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του βιβλίου "1919-1922, Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής" των εκδόσεων "Εκτός των Τειχών" που διοργανώθηκε από κοινού με τις Αγωνιστικές Κινήσεις Εκπαιδευτικών. Η μικρή αίθουσα του μουσείου Τσιτσάνη αποδείχτηκε πραγματικά μικρή για το κοινό της εκδήλωσης, κάτι που δεν ήταν στην ευχέρειά μας να επιλέξουμε. Παρ' όλες τις αντιξοότητες, η παρουσίαση έγινε κανονικά και μάλιστα με μεγάλο ενδιαφέρον καθώς στην πόλη μας υπάρχει έντονο το προσφυγικό στοιχείο και οι απόγονοι εκείνης της γενιάς διατηρούν το ενδιαφέρον τους για το θέμα.

Για το βιβλίο μίλησαν οι:
Αθανασία Τσιοτινού, φιλόλογος και διευθύντρια του 4ου Γυμνασίου Τρικάλων
Δημήτρης Παυλίδης και Κώστας Βλαχόπουλος, επιμελητές της έκδοσης και μέλη της συγγραφικής ομάδας
Κώστας Μιχαλάκης, μέλος της συγγραφικής ομάδας.
Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε και η Μαρία Ηλιάδου εκ μέρους της Ευξείνου Λέσχης Ποντίων και Μικρασιατών. Όλοι προσπάθησαν να φωτίσουν τα γεγονότα και την πολιτική κατάσταση της περιόδου και να σκιαγραφήσουν αρκετές πλευρές, ο καθένας βάζοντας την δική του πινελιά. Η συζήτηση που ακολούθησε ήταν αρκετά πλούσια και ζωντανή. Τονίστηκε η ανάγκη μελέτης της Ιστορίας από την μεριά των λαών σε συνάρτηση πάντα με τις σημερινές ανάγκες του κινήματος όπου βρισκόμαστε μπροστά σε αντίστοιχες παρεμβάσεις των ιμπεριαλιστών στην περιοχή.

Βίντεο από το trikalaculture.gr

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Καρδίτσα | Εκδήλωση-βιβλιοπαρουσίαση: «1919-1922. Απεσταλμένοι των ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής»

0

 

Με την παρουσία αρκετών Καρδιτσιωτών έγινε το πρωί της Κυριακής η εκδήλωση-βιβλιοπαρουσίαση της έκδοσης «1919-1922. Απεσταλμένοι των ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής. Κείμενα για τη Μικρασιατική εκστρατεία και την προσφυγιά» που διοργανώθηκε από τις εκδόσεις ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ και το blog ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑ.

Το βιβλίο, μια συλλογική προσπάθεια με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, επιχειρεί να απαντήσει σε απόψεις που κυκλοφορούν πάνω στο ζήτημα. Όπως αναφέρθηκε, στόχος δεν είναι να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια, αν και αναπόφευκτα αγγίζει και αυτήν την πλευρά. Το βιβλίο είναι κατά βάση πολιτικό, επιχειρεί μια πολιτική αποτίμηση της περιόδου και των γεγονότων και φιλοδοξεί να συμβάλλει στην σύνδεσή τους με το σήμερα, από την πλευρά όμως των λαών και των πραγματικών συμφερόντων τους, που είναι αντίθετα τον εθνικισμό και τη μισαλλοδοξία. Γιατί είναι βέβαιο πως η περίοδος εκείνη είναι πολύ διδακτική πάνω σε τέτοια ζητήματα, που είναι ακόμα επίκαιρα.

Η έκδοση περιλαμβάνει 15 κείμενα που καλύπτουν αρκετές πλευρές των γεγονότων. Τις πολιτικές και πολεμικές εξελίξεις, τους μύθους και τις αλήθειες, τόσο πριν, όσο και μετά το ’22, το πρωτοφανές προσφυγικό κύμα, την ανταλλαγή πληθυσμών και τους μη ανταλλάξιμους, τη στάση της Σοβιετικής Ρωσίας, το αντιπολεμικό κίνημα και το κίνημα των Παλαιών Πολεμιστών, αλλά και την επίδραση της Μικρασιατικής Καταστροφής στη λογοτεχνία. Επίσης, βιωματικές αφηγήσεις απογόνων προσφύγων από την Τούμπα, την Ευκαρπία και τα Χανιά και μια μελέτη πάνω στους εργάτες πρόσφυγες της Νέας Ιωνίας. Τέλος, μια τοποθέτηση του ΚΚ Τουρκίας Μ/Λ πάνω στην ανάπτυξη του κεμαλισμού. Την έκδοση συμπληρώνουν δυο παρατήματα, ένα χρονολόγιο των βασικών γεγονότων και ορισμένα κείμενα της εποχής, και αρκετό φωτογραφικό υλικό.
Οι εισηγητές Κώστας Βλαχόπουλος, Φένια Λέκκα, Κώστας Μιχαλάκης και Δημήτρης Παυλίδης, αναφερόμενοι στο βιβλίο καταπιάστηκαν όχι μόνο με ζητήματα «ιστορικά» αλλά και με τα σημερινά επίδικα: Με τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και τους ισχυρούς της γης που και σήμερα κανοναρχούν τις εξελίξεις στη περιοχή, με την αστική τάξη που βαφτίζει «σωστή πλευρά της ιστορίας» την υποτέλεια και την εξάρτηση, με τις ΑΟΖ και τα «οικόπεδα» στις εσχατιές της Μεσογείου που αντικατέστησαν τα τότε αστικά ιδεολογήματα της «Μεγάλης Ιδέας» και της «Κόκκινης Μηλιάς» κ.α. Κυρίως όμως αναφέρθηκαν και στα συμφέροντα των λαών ένθεν και ένθεν του Αιγαίου που όπως τότε έτσι και σήμερα έχουν κάθε συμφέρον να μην συρθούν πίσω από τους τυχοδιωκτισμούς και τις μωροφιλοδοξίες των αστικών τους τάξεων, να εναντιωθούν στους ιμπεριαλιστές και τους εκατέρωθεν εθνικισμούς και να ανοίξουν το δικό τους δρόμο. Το δρόμο της ειρήνης, της συνεργασίας της αλληλεγγύης και της προκοπής των λαών.

Πηγή: http://aristerastikarditsa.blogspot.com/2023/01/1919-1922.html

 

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Να μην ξαναβαδίσουμε στους δρόμους του πολέμου

0

Κώστας Βλαχόπουλος*

Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των Συντακτών 30-31 Δεκεμβρίου 2022 (Ένθετο Νησίδες)

Στους σαράντα μήνες που κράτησε η Μικρασιατική Εκστρατεία οι δυο λαοί, ο ελληνικός και ο τουρκικός, ποτισμένοι με το δηλητήριο του εθνικισμού, φέρθηκαν ο ένας στον άλλον με τρόπο που δεν χωράει ανθρώπου νους.



Η συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή στάθηκε η αφορμή για το τελευταίο βιβλίο των εκδόσεων «Εκτός των Τειχών», ένα συλλογικό έργο με τίτλο «1919-1922. Απεσταλμένοι των Ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής. Κείμενα για τη Μικρασιατική Εκστρατεία και την προσφυγιά».

Το βιβλίο πραγματεύεται τις βασικές εξελίξεις στα πεδία των μαχών και στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων (κείμενα των Κώστα Βλαχόπουλου, Γιάννη Βάρλα, Νίκου Ζυγογιώργου και Αντώνη Αποστολάκη), το ζήτημα των προσφύγων, της ανταλλαγής πληθυσμών και των μειονοτήτων (κείμενα των Βαγγελιώς Δερμιτζάκη, Δημήτρη Παυλίδη και Στέφανου Χατζησάββα) και το αντιπολεμικό κίνημα και το κίνημα των Παλαιών Πολεμιστών (κείμενα των Στέφανου Σκοδράνη και Κώστα Μιχαλάκη).

Επιπλέον, ο γνωστός καραγκιοζοπαίχτης Γιάννης Χατζής γράφει για την επίδραση της Μικρασιατικής Καταστροφής στη λογοτεχνία, και το ΚΚ Τουρκίας/ΜΛ παρουσιάζει την οπτική του τουρκικού επαναστατικού κινήματος απέναντι στο φαινόμενο του κεμαλισμού (μετάφραση της Τασούλας Γκενίδου). Τα κείμενα των Στέλιου Αγκούτογλου και Μυρτώς Περάκη και των λογοτεχνών Σίμου Κερασίδη και Μαρίας Αντωνιάδου-Μαριόλη είναι βιωματικές αλλά και σύγχρονες ματιές στους πρόσφυγες που βρέθηκαν στην Τούμπα, την Ευκαρπία, τα Χανιά και τη Νέα Ιωνία Αττικής.

Το βιβλίο συμπληρώνουν ένα χρονολόγιο των βασικών γεγονότων, ορισμένα κείμενα της εποχής και φωτογραφικό υλικό. Με μόνο δύο από τους συντελεστές να είναι ιστορικοί, η προσπάθεια θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συνάδει με το πνεύμα της δημόσιας ιστορίας. Κατά βάση, ωστόσο, επιχειρεί να καταθέσει απόψεις και να συμβάλει στη συζήτηση πάνω στις πυκνές και σύνθετες εξελίξεις εκείνης της εποχής και τις αντανακλάσεις τους στις μέρες μας. Η κοινή συνισταμένη των κειμένων είναι μια πολιτική θέση που στέκεται στο πλευρό των λαών και απέναντι στον εθνικισμό και τη μισαλλοδοξία. Ο ίδιος ο τίτλος του βιβλίου σκιαγραφεί τη θέση αυτή και αμφισβητεί την, πολυδιαφημισμένη τελευταία, άποψη ότι η Ελλάδα βρισκόταν πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας.



Στους σαράντα μήνες που κράτησε η Μικρασιατική Εκστρατεία, από την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη τον Μάη του 1919, μέχρι την καταστροφή της πόλης τον Σεπτέμβρη του 1922, οι δυο λαοί, ο ελληνικός και ο τουρκικός, ποτισμένοι με το δηλητήριο του εθνικισμού, φέρθηκαν ο ένας στον άλλον με τρόπο που δεν χωράει ανθρώπου νους.

Και στις δυο πλευρές του Αιγαίου, κυριαρχούν οι απόψεις που ρίχνουν το άδικο στους απέναντι, στους τότε εισβολείς ή σφαγείς και στους σημερινούς κληρονόμους τους. Κι έτσι υπηρετείται το δίκιο των λίγων και ισχυρών απέναντι στους πολλούς και αδύνατους. Γιατί το δίκιο τους για τότε, το κάνουν δίκιο και για σήμερα και αναζητούν τις σύγχρονες Μεγάλες Ιδέες τους.

Αυτό που συστηματικά υποτιμάται, αν όχι αποσιωπάται, είναι ο ρόλος των ακόμα πιο ισχυρών, των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής, που έπαιξαν με τις τύχες χωρών και λαών για να υπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα, με τη συνεργασία των προθύμων που αναζητούσαν την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών.

Κι έτσι κύλησε ποτάμι το αίμα των λαών στη Μικρασία. Δυο εκατομμύρια άνθρωποι ξεριζώθηκαν κι από τις δυο πλευρές και βρέθηκαν εξαθλιωμένοι ανάμεσα σε ομόθρησκους μεν, εχθρικούς δε πληθυσμούς. Και η Μικρασία έπαψε πια να είναι η κοινή πατρίδα, όπως και η Μακεδονία και η Κρήτη. Αιώνες ειρηνικής συμβίωσης ανθρώπων με διαφορετική θρησκεία, γλώσσα και εθνική καταγωγή θάφτηκαν στις στάχτες της Σμύρνης.

Η ανάδειξη αυτής της οπτικής και ερμηνείας διατρέχει τις σελίδες του βιβλίου. Η μικρασιατική καταγωγή αρκετών από τους συντελεστές ήταν αναμφισβήτητα ένα συναισθηματικό καύσιμο για την προσπάθεια, ωστόσο ακόμα ισχυρότερο ήταν το κίνητρο που έδινε η διαπίστωση των σημαντικών αναλογιών της εποχής εκείνης με τη δική μας. Η μελέτη της ευρύτερης περιόδου του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από το προοίμιο των Βαλκανικών Πολέμων μέχρι τον επίλογο της Μικρασιατικής Εκστρατείας, προσφέρει ανεκτίμητα εφόδια στην ερμηνεία του σήμερα.

Οι σχέσεις και οι αντιθέσεις ανάμεσα στις Μεγάλες Δυνάμεις, ανάμεσα σε αυτές και τις μικρότερες και ανάμεσα στις μικρότερες μεταξύ τους παρουσιάζουν σοβαρές ομοιότητες. Το απλούστερο, ίσως και σημαντικότερο παράδειγμα είναι ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις είναι περίπου οι ίδιες σήμερα, αν και με διαφορετική διάταξη ισχύος, και έχουν βαθιές και αγεφύρωτες αντιθέσεις μεταξύ τους, οι οποίες καθορίζουν τις εξελίξεις στον κόσμο και οδηγούν την ανθρωπότητα όλο και πιο κοντά στον όλεθρο του πολέμου.

Η Ιστορία, όπως και η πολιτική, δεν είναι υπόθεση αποκλειστικά και μόνο των ειδικών. Πρέπει να είναι υπόθεση των λαών όλου του κόσμου, για να μπορέσουν, σε αυτή την τόσο δύσκολη περίοδο που διανύουμε, να προτάξουν όλα αυτά που τους ενώνουν και να πετάξουν στα αζήτητα όσα τους λένε ότι τους χωρίζουν.

Αν το βιβλίο καταφέρει να συμβάλει σε μια τέτοια κατεύθυνση, τότε θα έχει πετύχει τον πιο σημαντικό στόχο του.

*Ηλεκτρολόγος μηχανικός

Πηγή:https://www.efsyn.gr/nisides/372781_na-min-xanabadisoyme-stoys-dromoys-toy-polemoy

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

ΞΑΝΘΗ | Ανταπόκριση από βιβλιοπαρουσίαση

0

Την Τετάρτη 14 Δεκέμβρη, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η παρουσίαση του συλλογικού βιβλίου "1919-1922. Απεσταλμένοι των Ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής. Κείμενα για τη Μικρασιατική Εκστρατεία και την προσφυγιά". 

Η παρουσίαση έγινε στον ζεστό και φιλόξενο χώρο του βιβλιοπωλείου "ΔΥΟ" και την παρακολούθησε αρκετός κόσμος, που είχε ενημερωθεί τις προηγούμενες ημέρες από τις σχετικές ανακοινώσεις στα τοπικά ΜΜΕ, τις αφίσες και τις προσκλήσεις που είχαν μοιραστεί. Παραβρέθηκαν και μίλησαν από τη συγγραφική ομάδα ο Δημήτρης Παυλίδης, ο Στέφανος Σκοδράνης, ο Στέλιος Αγκούτογλου και ο Στέφανος Χατζησάββας. Μετά τις εισηγήσεις ακολούθησε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση που ανέδειξε την αναγκαιότητα συνέχισης και διεύρυνσης ανάλογων προσπαθειών για καλύτερη προσέγγιση του θέματος, που, όπως γράφει ο Ψυρούκης και αναφέρεται στην εισαγωγή του βιβλίου, "καθορίζει μέχρι σήμερα την εξέλιξη της ελληνικής πραγματικότητας".

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

ΞΑΝΘΗ | Βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου "1919-1922. Απεσταλμένοι των ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής"

0

 

Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, η συλλογική προσπάθεια που έγινε για το βιβλίο επιχειρεί να απαντήσει σε απόψεις που κυκλοφορούν πάνω στο ζήτημα. Ο στόχος δεν είναι να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια, αν και αναπόφευκτα αγγίζει και αυτήν την πλευρά. Το βιβλίο είναι κατά βάση πολιτικό, επιχειρεί μια πολιτική αποτίμηση της περιόδου και των γεγονότων και φιλοδοξεί να συμβάλλει στην σύνδεσή τους με το σήμερα, από την πλευρά όμως των λαών και των πραγματικών συμφερόντων τους, που είναι αντίθετα τον εθνικισμό και τη μισαλλοδοξία. Γιατί είναι βέβαιο πως η περίοδος εκείνη είναι πολύ διδακτική πάνω σε τέτοια ζητήματα, που είναι ακόμα επίκαιρα. 

Η έκδοση περιλαμβάνει 15 κείμενα που καλύπτουν αρκετές πλευρές των γεγονότων. Τις πολιτικές και πολεμικές εξελίξεις, τους μύθους και τις αλήθειες, τόσο πριν, όσο και μετά το ’22, το πρωτοφανές προσφυγικό κύμα, την ανταλλαγή πληθυσμών και τους μη ανταλλάξιμους, τη στάση της Σοβιετικής Ρωσίας, το αντιπολεμικό κίνημα και το κίνημα των Παλαιών Πολεμιστών, αλλά και την επίδραση της Μικρασιατικής Καταστροφής στη λογοτεχνία. Επίσης, βιωματικές αφηγήσεις απογόνων προσφύγων από την Τούμπα, την Ευκαρπία και τα Χανιά και μια μελέτη πάνω στους εργάτες πρόσφυγες της Νέας Ιωνίας. Τέλος, μια τοποθέτηση του ΚΚ Τουρκίας Μ/Λ πάνω στην ανάπτυξη του κεμαλισμού. Την έκδοση συμπληρώνουν δυο παρατήματα, ένα χρονολόγιο των βασικών γεγονότων και ορισμένα κείμενα της εποχής, και αρκετό φωτογραφικό υλικό.

Θα παρουσιάσουν τα κείμενα τους και θα συζητήσουν 

Δημήτρης Παυλίδης 

Στέφανος Σκοδράνης 

Στέφανος Χατζησάββας

Η βιβλιοπαρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 14 Δεκέμβρη στις 7:00 μμ στο Βιβλιοπολείο "Δύο", Βενιζέλου 29 - Ξανθη

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (9/12) | 1919-1922. Απεσταλμένοι των ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής.

0

Οι εκδόσεις "Εκτός των Τειχών" σας προσκαλούν στην παρουσίαση του συλλογικού τόμου 

"1919-1922. Απεσταλμένοι των ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής. Κείμενα για τη Μικρασιατική εκστρατεία και την προσφυγιά"

Παρασκευή 9 Δεκέμβρη στις 7:00 μ.μ.

Αίθουσα Λέσχης Φίλων περιοδικού και εκδόσεων "ΕΝΕΚΕΝ" 

Προξένου Κορομηλά 37

Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, η συλλογική προσπάθεια που έγινε για το βιβλίο επιχειρεί να απαντήσει σε απόψεις που κυκλοφορούν πάνω στο ζήτημα. Ο στόχος δεν είναι να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια, αν και αναπόφευκτα αγγίζει και αυτήν την πλευρά. Το βιβλίο είναι κατά βάση πολιτικό, επιχειρεί μια πολιτική αποτίμηση της περιόδου και των γεγονότων και φιλοδοξεί να συμβάλλει στην σύνδεσή τους με το σήμερα, από την πλευρά όμως των λαών και των πραγματικών συμφερόντων τους, που είναι αντίθετα τον εθνικισμό και τη μισαλλοδοξία. Γιατί είναι βέβαιο πως η περίοδος εκείνη είναι πολύ διδακτική πάνω σε τέτοια ζητήματα, που είναι ακόμα επίκαιρα. 

Η έκδοση περιλαμβάνει 15 κείμενα που καλύπτουν αρκετές πλευρές των γεγονότων. Τις πολιτικές και πολεμικές εξελίξεις, τους μύθους και τις αλήθειες, τόσο πριν, όσο και μετά το ’22, το πρωτοφανές προσφυγικό κύμα, την ανταλλαγή πληθυσμών και τους μη ανταλλάξιμους, τη στάση της Σοβιετικής Ρωσίας, το αντιπολεμικό κίνημα και το κίνημα των Παλαιών Πολεμιστών, αλλά και την επίδραση της Μικρασιατικής Καταστροφής στη λογοτεχνία. Επίσης, βιωματικές αφηγήσεις απογόνων προσφύγων από την Τούμπα, την Ευκαρπία και τα Χανιά και μια μελέτη πάνω στους εργάτες πρόσφυγες της Νέας Ιωνίας. Τέλος, μια τοποθέτηση του ΚΚ Τουρκίας Μ/Λ πάνω στην ανάπτυξη του κεμαλισμού. Την έκδοση συμπληρώνουν δυο παρατήματα, ένα χρονολόγιο των βασικών γεγονότων και ορισμένα κείμενα της εποχής, και αρκετό φωτογραφικό υλικό.

Θα παρουσιάσουν τα κείμενα τους και θα συζητήσουν 

Στέλιος Αγκούτογλου 

Σίμος Κερασίδης 

Δημήτρης Παυλίδης 

Στέφανος Σκοδράνης 

Στέφανος Χατζησάββας

Γιάννης Χατζής

 

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Πόλεμος στη Μικρά Ασία. Τα γεγονότα του 1922

0

Με το σημείωμα αυτό θα θέλαμε να κάνουμε μια αναφορά στα γεγονότα του πολέμου της Μικράς Ασίας του 1922 και ειδικότερα στο καλοκαίρι, λίγο πριν τη διαφαινόμενη ήττα του ελληνικού στρατού, την κατάρρευση του Μετώπου και την καταστροφή. Απαιτείται όμως πιο πριν και μια σύντομη παράθεση των πιο σημαντικών γεγονότων του πολέμου αυτού, ώστε να γίνουν πιο κατανοητά όσα συνέβησαν τους τελευταίους μήνες.

Τα σημαντικότερα γεγονότα του πολέμου

- Η μικρασιατική εκστρατεία, όπως συνηθίζεται να αναφέρεται, ξεκίνησε το Μάη του 1919 με την κατάληψη της Σμύρνης από τον ελληνικό στρατό. Η Ελλάδα είχε τη στήριξη των δυτικοευρωπαϊκών δυνάμεων (κυρίως του βρετανικού ιμπεριαλισμού). Στόχος τους ήταν ο έλεγχος των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας η οποία βρισκόταν στη φάση της διάλυσης. Η Ελλάδα θα έπαιζε το ρόλο του χωροφύλακα των αγγλικών συμφερόντων στην περιοχή για να γίνει απρόσκοπτα η μοιρασιά από τους ιμπεριαλιστές. Ο κεμαλικός στρατός και οι τσέτες αντάρτες ξεκίνησαν αμέσως την ένοπλη αντίσταση στην επέμβαση.

- Μέχρι το καλοκαίρι του 1920 ο ελληνικός στρατός είχε καταφέρει να κατακτήσει αρκετές σημαντικές πόλεις της Μικρασίας ακόμα και εκείνες που το ελληνικό στοιχείο ήταν μειοψηφικό έως ανύπαρκτο.

- Στα τέλη του Ιούλη του 1920 ο Βενιζέλος θα υπογράψει τη Συνθήκη των Σεβρών με την οποία τα κράτη της Αντάντ θα καταλάμβαναν ένα μεγάλο μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αφήνοντας στους Τούρκους περίπου το 40% του σημερινού τουρκικού εδάφους. Στην Ελλάδα παραχωρούνταν η δυτική και ανατολική Θράκη μέχρι τα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, η Ίμβρος, η Τένεδος, η Σμύρνη και η ευρύτερη περιοχή της. Η συνθήκη δεν έγινε αποδεκτή από τη μεριά των κεμαλικών, οι οποίοι ενέτειναν την αντίστασή τους και μάλιστα με σημαντικές επιτυχίες.

- Το Νοέμβρη του 1920 η βενιζελική παράταξη χάνει τις εκλογές και σχηματίζεται κυβέρνηση των αντιβενιζελικών (Ράλλης, Καλογερόπουλος, Γούναρης). Παρά τις προεκλογικές καταγγελίες των αντιβενιζελικών για «τυχοδιωκτισμό» του Βενιζέλου, θα συνεχίσουν τον πόλεμο και μάλιστα με στόχο την κατάληψη της Άγκυρας.

- Το Φλεβάρη - Μάρτη του 1921 στη Διάσκεψη του Λονδίνου φάνηκε ότι υπήρχε μεταστροφή στις διαθέσεις των Γάλλων και των Ιταλών αφού είχαν ήδη αρχίσει να προσεγγίζουν τον Κεμάλ. Οι προτάσεις τους για υποχώρηση και περιορισμό του ελληνικού στρατού στην περιοχή της Σμύρνης δεν έγιναν αποδεκτές από την ελληνική πλευρά η οποία εξυπηρετούσε τα συμφέροντα των Άγγλων για συνέχιση του πολέμου. Οι Ιταλοί ξεκινούν σταδιακά την αποχώρησή τους από τη Μικρά Ασία. Οι αντιθέσεις μεταξύ των ιμπεριαλιστών ήταν πλέον σοβαρές και η θέση της Ελλάδας δυσχερής. Την ίδια περίοδο ο Κεμάλ υπογράφει σύμφωνο φιλίας με τη Σοβιετική Ρωσία.

- Το Μάρτη του 1921 ο ελληνικός στρατός ξεκινάει νέες επιθέσεις με στόχο το Αφιόν Καραχισάρ και το Εσκί Σεχίρ. Οι δυσκολίες της επιχείρησης αναγκάζουν την ελληνική κυβέρνηση σε νέα επιστράτευση εφέδρων ακόμα και από την περιοχή της Μικράς Ασίας. Η δυσφορία μέσα στις τάξεις του στρατεύματος αλλά και στον ελληνικό λαό είναι εμφανής. Οι ανυπότακτοι και οι λιποτάκτες πολλαπλασιάζονται.

- Μέχρι το καλοκαίρι του 1921 ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνει το Αφιόν Καραχισάρ, την Κιουτάχεια και το Εσκί Σεχίρ. Τον Αύγουστο ξεκινάει η επίθεση προς την Άγκυρα. Η σθεναρή αντίσταση των Τούρκων έχει ως αποτέλεσμα την υποχώρηση του ελληνικού στρατού.

- Το Οκτώβρη του 1921 υπογράφεται συμφωνία μεταξύ Γάλλων και Κεμάλ και οι Γάλλοι αποχωρούν από την Κιλικία.

Τα γεγονότα του 1922

Έτσι μπαίνουμε στον τελευταίο χρόνο του πολέμου, το 1922, με συσσωρευμένα προβλήματα για την ελληνική πλευρά. Ήττες στις μάχες, ρήξη στις σχέσεις των ιμπεριαλιστών, τεράστια δυσφορία του λαού για τη συνέχιση του πολέμου και η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας τραγική. Ο ελληνικός λαός φορολογείται άγρια για τις ανάγκες των πολεμικών επιχειρήσεων σε αντίθεση με τους βιομήχανους, τους εφοπλιστές και τους τραπεζίτες που αποκομίζουν τεράστια και αφορολόγητα κέρδη από τον πόλεμο.

Η τρομοκρατία και η καταστολή των αντιπολεμικών εκδηλώσεων είναι καθεστώς. Ακόμα και στο Μέτωπο συλλαμβάνονται στρατιώτες που ανέπτυξαν αντιπολεμική δράση. Τον Ιούλη του 1922 συνελήφθη ο διευθυντής του Ριζοσπάστη, Πετσόπουλος, ο γραμματέας Γ. Κορδάτος και μέλη της ΚΕ του ΣΕΚΕ(Κ), στελέχη της ΓΣΕΕ και κλείνονται στις φυλακές Συγγρού.

Το νέο σχέδιο των Βρετανών για ανακωχή στη Διάσκεψη του Παρισιού τον Μάρτη του 1922 δεν έγινε αποδεκτό από την τουρκική πλευρά αυτή τη φορά. Με βάση τα αποτελέσματα στο στρατιωτικό πεδίο αλλά και τη ρήξη στο στρατόπεδο των δυτικών ιμπεριαλιστών, ο Κεμάλ απαιτούσε πλέον την άμεση αποχώρηση του ελληνικού στρατού από όλη τη Μικρά Ασία.

Τον Απρίλη υπήρξε μια πρόταση από τη Σοβιετική Ρωσία προς την ελληνική κυβέρνηση μέσω του γραμματέα του ΣΕΚΕ(Κ), Γ. Κορδάτου. Ένας ρώσος διπλωμάτης μετέβη μυστικά στην Ελλάδα και πρότεινε να μεσολαβήσει η Ρωσία ώστε να σταματήσει ο πόλεμος και να αυτονομηθεί η περιοχή της Σμύρνης. Η πρόταση όμως απορρίφθηκε από την ελληνική κυβέρνηση.

Ήταν ολοφάνερο πλέον ότι η συνέχιση του πολέμου οδηγούσε στην καταστροφή για την ελληνική πλευρά. Κι όμως, μετά από απανωτές αλλαγές στις κυβερνήσεις η ελληνική πλευρά προχωρά σε ακόμα μεγαλύτερους τυχοδιωκτισμούς, προτείνοντας την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης, κάτι που απορρίπτουν όμως οι Βρετανοί. Τον Ιούλη του 1922 θα ολοκληρωθεί η αποχώρηση και των Ιταλών από τη Μικρά Ασία (είχε ήδη προηγηθεί των Γάλλων) δημιουργώντας νέα δεδομένα στους συσχετισμούς. Να έχουμε υπόψιν επίσης ότι ο οπλισμός που άφησαν τα γαλλικά και ιταλικά στρατεύματα κατά την αποχώρησή τους έπεσαν στα χέρια των Τούρκων.

Τον Αύγουστο ξεκινά η αντεπίθεση των κεμαλικών, με στόχο πλέον την εκδίωξη του ελληνικού στρατού από τα εδάφη της Μικράς Ασίας. Ακόμα και μέσα στην ελληνική αστική τάξη γίνεται αντιληπτό ότι επέρχεται η καταστροφή. Δεν είναι τυχαίο το άρθρο με τίτλο «Οίκαδε» που δημοσιεύτηκε εκείνο το διάστημα στην Καθημερινή με το οποίο ο αρθρογράφος ζητούσε την επιστροφή του ελληνικού στρατού. Μέσα σε λίγες μέρες καταγράφηκε η πρώτη μεγάλη ήττα των Ελλήνων που εξελίχθηκε σε άτακτη υποχώρηση φέρνοντας τα τουρκικά στρατεύματα έξω από τη Σμύρνη.

Είχε ήδη ξεκινήσει το δράμα των προσφύγων της Μικρασίας που θα κορυφωνόταν μετά την καταστροφή της πόλης. Από τα μέσα του Αυγούστου που άρχισε να διαφαίνεται η κατάρρευση του Μετώπου, χιλιάδες Έλληνες και Αρμένιοι από την ευρύτερη περιοχή άρχισαν καταφθάνουν στη Σμύρνη με στόχο να τους παραλάβουν ελληνικά πλοία για να μεταβούν στα νησιά του Αιγαίου. Μάτια όμως. Χαρακτηριστική είναι η απάντηση του Έλληνα Αρμοστή της Ιωνίας, Αριστείδη Στεργιάδη, που έδωσε στον Γ. Παπανδρέου για τον ελληνικής καταγωγής πληθυσμό που ήθελε να φύγει: «Καλύτερα να μείνουν εδώ, να τους σφάξει ο Κεμάλ, γιατί αν πάνε στην Αθήνα θ' ανατρέψουν τα πάντα». (Γ. Δάφνης «Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων», εκδ. Κάκτος, σελ. 21)

Η στάση του Στεργιάδη απέναντι στους πρόσφυγες δεν ήταν μεμονωμένη περίπτωση αλλά η βασική γραμμή της ελληνικής κυβέρνησης. Να θυμίσουμε ότι λίγο πριν την μεγάλη αντεπίθεση του κεμαλικού στρατού, ψηφίστηκε στη συνεδρίαση της Βουλής της 14^ης Ιούλη ο νόμος 2870/1922 (πρωθυπουργός ήταν ο Π. Πρωτοπαπαδάκης και υπουργός Δικαιοσύνης ο Δ. Γούναρης) που απαγόρευε τη μετανάστευση: «Απαγορεύται η εν Ελλάδι αποβίβασις προσώπων ομαδόν αφικνουμένων εξ αλλοδαπής, εφ’ όσον ούτοι δεν είναι εφοδιασμένοι δια τακτικών διαβατηρίων…». Μάλιστα προέβλεπε ποινή φυλάκισης και στέρηση του δικαιώματος άσκησης του επαγγέλματος για οποιονδήποτε πλοιοκτήτη, πλοίαρχο ή πράκτορα διευκόλυνε παρανόμως αυτή τη μεταφορά προσώπων. Και υποτίθεται ότι ο πόλεμος έγινε για την… απελευθέρωση αυτών των πληθυσμών. Η εντολή για την απαγόρευση της αναχώρησης των Ελλήνων Μικρασιατών προς την Ελλάδα στάλθηκε αμέσως στις ελληνικές αρχές της Σμύρνης. Έτσι μπήκε φραγμός σε ένα κύμα προσφύγων που θα σήμαινε ίσως τη διάσωση χιλιάδων πριν την καταστροφή της πόλης. Ήταν πλέον ζήτημα ημερών να πληρώσουν εκατοντάδες χιλιάδες αθώοι τους τυχοδιωκτισμούς της ελληνικής αστικής τάξης και τις κόντρες των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Σ.Σ.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

1/8/1921. Ξεκινά η επίθεση προς την Άγκυρα. Η αρχή του τέλους της Μεγάλης Ιδέας και της Μικρασιατικής Εκστρατείας

0

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 899, στις 24/7/2021

Την 1^η Αυγούστου του 1921 (με το παλιό ημερολόγιο) ο ελληνικός στρατός που βρισκόταν στη Μικρά Ασία πήρε εντολή να ξεκινήσει μια ακόμη τυχοδιωκτική επίθεση. Αυτή τη φορά μέσω της Αλμυρής Ερήμου με κατεύθυνση την Άγκυρα. Ένα χρόνο αργότερα θα γραφόταν ο τραγικός επίλογος με την άτακτη υποχώρησή του και τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Τι προηγήθηκε

Σε συντομία να αναφέρουμε ότι η μικρασιατική εκστρατεία ξεκίνησε με τη στήριξη της ελληνικής πλευράς κυρίως από τον αγγλικό και γαλλικό ιμπεριαλισμό, με στόχο την καταστολή της εθνικής εξέγερσης του Κεμάλ εναντίον του Σουλτάνου και τον έλεγχο της καταρρέουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έτσι τον Μάιο του 1919 ο ελληνικός στρατός κατέλαβε τη Σμύρνη και ο στρατός του Κεμάλ αλλά και οι τσέτες αντάρτες ξεκίνησαν την ένοπλη αντίσταση στην επέμβαση.

Το καλοκαίρι του 1920, ελληνικές δυνάμεις μαζί με βρετανικές, κατέλαβαν αρκετές πόλεις της δυτικής Μικρασίας (Πάνορμος, Μουδανιά, Προύσα, Νικομήδεια, Ουσάκ). Φυσικά και δεν υπήρχε κανένας λόγος υπεράσπισης ελληνικού στοιχείου στην περιοχή αυτή. Ο ελληνικής καταγωγής πληθυσμός ήταν ισχνή μειοψηφία. Ακόμα και στην ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης, τα επίσημα στατιστικά στοιχεία από την ελληνική πλευρά δείχνουν ότι ο ελληνικός πληθυσμός ήταν ισάριθμος με τον τουρκικό. Η προέλαση του στρατού στην βορειοδυτική Μικρασία εξυπηρετούσε τους Άγγλους γιατί θα λειτουργούσε ως πρώτη γραμμή άμυνας από τις επιθέσεις των Κεμαλικών προς την Κωνσταντινούπολη. Επίσης εξυπηρετούσε και τα ελληνικά σχέδια για μελλοντική κατάληψη όλη της Μικρασίας.

Στις 28/7/1920 ο Βενιζέλος θα υπογράψει τη Συνθήκη των Σεβρών με την οποία η Μ. Βρετανία, η Γαλλία και άλλα κράτη (μέσα σε αυτά και η Ελλάδα) θα καταλάμβαναν ένα μεγάλο μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αφήνοντας στους Τούρκους περίπου το 40% του σημερινού τουρκικού εδάφους. Με αυτήν παραχωρούνταν στην Ελλάδα η δυτική και ανατολική Θράκη μέχρι τα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, η Ίμβρος, η Τένεδος, η Σμύρνη και η ευρύτερη περιοχή της. Ήταν ολοφάνερο ότι οι Δυτικοί ήθελαν να χρησιμοποιήσουν τον ελληνικό στρατό ενάντια στον κεμαλικό, σε μια δύσκολη στιγμή γι’ αυτούς. Να σημειώσουμε ότι μέχρι το καλοκαίρι του 1920 ο στρατός του Κεμάλ κατάφερε σοβαρά πλήγματα στο στρατό των Αγγλογάλλων, απειλώντας ακόμα και την Κωνσταντινούπολη.

Φυσικά η Συνθήκη των Σεβρών δεν έγινε δεκτή από τον Κεμάλ γι’ αυτό και χαρακτηρίστηκε πολύ εύστοχα όχι ως «συμφωνία ειρήνης» αλλά ως «συμφωνία πολέμου», προμηνύοντας σοβαρούς κινδύνους για την ελληνική πλευρά. Το ΣΕΚΕ(Κ), που κρατούσε συνεχώς μια αντιπολεμική στάση, κατήγγειλε τη Συνθήκη και απαίτησε τον τερματισμό του πολέμου, κάτι που απηχούσε και τις διαθέσεις των ελλήνων στρατιωτών, αφού βρίσκονταν σε μια συνεχή πολεμική εμπλοκή από τις αρχές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Στο επόμενο διάστημα η κεμαλική αντίσταση δυνάμωνε με σημαντικές νίκες στο ανατολικό μέτωπο με τους Αρμενίους και τους Γάλλους. Σε μια άκρως τυχοδιωκτική κίνηση, ο Βενιζέλος, το Σεπτέμβρη του 1920 προτείνει στους Άγγλους την επίθεση προς την Άγκυρα και τον Πόντο με στόχο την ίδρυση ανεξάρτητου ποντιακού κράτους. Η ήττα του στις εκλογές του Νοεμβρίου θα αναβάλει προσωρινά τα σχέδιά του. Ο βασικός όμως λόγος που δεν υιοθετήθηκε η πρότασή του ήταν το γεγονός ότι οι Δυτικοί είχαν ήδη αρχίσει να έχουν μυστικές συνομιλίες με τον Κεμάλ, λόγω της διαφαινόμενης αδυναμίας καθυπόταξης του κινήματος του.

Τις εκλογές που έγιναν τον Νοέμβρη του 1920 κερδίζουν οι αντιβενιζελικοί με επικεφαλής τον Γούναρη και με υπόσχεση για λήξη του πολέμου («οίκαδε» ήταν το βασικό τους σύνθημα), πράγμα που υποδηλώνει τη φανερή δυσαρέσκεια του ελληνικού λαού για τη συνέχισή του και την γενικότερη απαίτηση για επιστροφή των στρατιωτών στα σπίτια τους. Το 13% που πήρε το ΣΕΚΕ(Κ) στις εκλογές είναι δείγμα διαδικασιών ριζοσπαστικοποίησης των ευρύτερων λαϊκών μαζών.

Αμέσως μετά ο γερμανόφιλος βασιλιάς Κωνσταντίνος ανεβαίνει ξανά στο θρόνο και οι Δυτικοί «σύμμαχοι» έχουν πλέον την αφορμή να αθετήσουν τις υποσχέσεις τους προς την Ελλάδα, να αποσύρουν την εμπιστοσύνη τους στον ελληνικό στρατό και να προσεγγίσουν ακόμη περισσότερο την κεμαλική πλευρά, επιδιώκοντας ειρήνευση.

Η νέα κυβέρνηση κάνοντας στροφή 180 μοιρών αποφασίζει αντί της απόσυρσης των στρατευμάτων από το μικρασιατικό μέτωπο, την ακόμα μεγαλύτερη εμπλοκή της με στόχο την συντριβή του κεμαλικού κινήματος και την επέκταση του πολέμου στα βάθη της Ανατολίας.

Οι προσπάθειες των Άγγλων (διεθνής Σύσκεψη στο Λονδίνο Φλεβάρης-Μάρτης του 1921) για εξεύρεση λύσης δεν έφεραν αποτέλεσμα και η ελληνική πλευρά αμέσως μετά θα προχωρήσει σε επιστράτευση και νέα επίθεση τον Μάρτη, καταλαμβάνοντας το Αφιόν Καραχισάρ και το Εσκί Σεχίρ. Η νέα συμβιβαστική πρόταση των «Συμμάχων» το Μάιο του 1921 απορρίφθηκε ξανά με ευθύνη κυρίως της Ελλάδας. Μάλιστα στις 29 Μαΐου (συμβολική ημερομηνία) έφτασε στη Σμύρνη ο ίδιος ο βασιλιάς Κωνσταντίνος για να σηματοδοτήσει την απόφαση για νέες επιθετικές ενέργειες και την κατάληψη της Άγκυρας.

Η επίθεση προς την Άγκυρα

Την 1^η Αυγούστου του 1921 ξεκινά η επίθεση των Ελλήνων με 120.000 στρατιώτες προς την Άγκυρα, μέσω της Αλμυρής Ερήμου. Μέσα σε μια εβδομάδα θα βρεθούν στο Σαγγάριο (μερικά χιλιόμετρα έξω απ’ την Άγκυρα) αλλά η αντίσταση και η αντεπίθεση των Τούρκων θα σταματήσει την «ένδοξη» πορεία των Ελλήνων και θα τους αναγκάσει σε υποχώρηση στα τέλη Αυγούστου. Ήταν πρακτικά αδύνατο να μπορέσει ο ελληνικός στρατός να διατηρήσει ένα τεράστιο μέτωπο 700 χλμ, αποκομμένος από τη βάση του που ήταν η Σμύρνη και μέσα σε ένα τόσο εχθρικό περιβάλλον στο οποίο βαλλόταν όχι μόνο από τον κεμαλικό στρατό αλλά και από τις αστείρευτες λαϊκές δυνάμεις της τουρκικής επαρχίας που ενίσχυαν συνεχώς τους τσέτες αντάρτες.

Πλέον ήταν η σειρά των Τούρκων να αρνηθούν τις προτάσεις των Δυτικών για ειρήνευση. Ο υπέρ τους συσχετισμός επέτρεπε να απαιτούν συνθηκολόγηση και αποχώρηση των ελληνικών στρατευμάτων από τη Μικρασία. Τον Οκτώβρη του 1921 ο Κεμάλ ήρθε σε μυστική συμφωνία με τους Γάλλους με την οποία ακυρώθηκε η συνθήκη των Σεβρών. Το σημαντικότερο όμως γεγονός ήταν η αποχώρηση των Γάλλων από την Κιλικία και η παράδοση πολεμικού υλικού τους (μέχρι και αεροπλάνα) στους Τούρκους. Αντίστοιχα και οι Ιταλοί αναγνώρισαν ως νόμιμη κυβέρνηση της Τουρκίας αυτήν του Κεμάλ και αποχώρησαν από τη νοτιοδυτική Μικρασία τον Απρίλη του 1922, αναγκάζοντας τον ελληνικό στρατό να στείλει μέρος των δυνάμεών του για την κάλυψη του κενού.

Ο χρόνος μέχρι τον Αύγουστο του 1922 χαρακτηρίστηκε ως «χρόνος αδράνειας» αλλά περισσότερο θα λέγαμε ότι ήταν ένα χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο η ελληνική κυβέρνηση αναγκάστηκε «δια της αδράνειας» να παραδεχτεί ότι δεν μπορούσε να κερδίσει τον πόλεμο.

Κι όμως ο τυχοδιωκτισμός δεν έλειψε ούτε σ’ αυτή τη φάση. Η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε τον Ιούλη του 1922 να στρέψει το μέτωπο του πολέμου στην ανατολική Θράκη με στόχο να καταλάβει την… Κωνσταντινούπολη! Φυσικά κάτι τέτοιο δεν έγινε αποδεκτό από τους «Συμμάχους», αναγκάζοντας την ελληνική πλευρά να εγκαταλείψει τα σχέδιά της. 

 Βλέπουμε δηλαδή ότι διπλωματικά -ίσως και στρατιωτικά- ο Κεμάλ υπερτερούσε. Η τραγική κατάληξη της μικρασιατικής εκστρατείας είχε ήδη διαγραφεί. Στις 13 Αυγούστου του 1922 ο κεμαλικός στρατός ξεκίνησε μια σφοδρή αντεπίθεση που σήμανε την άτακτη φυγή του ελληνικού στρατού. Στη φάση αυτή οι θηριωδίες εναντίον των αμάχων από τον ελληνικό στρατό κατά την υποχώρησή του ήταν απίστευτες. Βέβαια και το προηγούμενο διάστημα, από την έναρξη της μικρασιατικής εκστρατείας μέχρι και τη λήξη της, οι ελληνικές βιαιοπραγίες θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν μόνο με μία λέξη: Βαρβαρότητα! Μπορεί να μην καταγράφηκαν στα επίσημα ελληνικά βιβλία αλλά υπάρχουν σε μαρτυρίες άγγλων και γάλλων διπλωματών, ακόμα και ελλήνων στρατιωτών σε ημερολόγιά τους. Από το 1919 ακόμα, ο ελληνικός στρατός προχώρησε σε οργανωμένες σφαγές στη Σμύρνη και τη γύρω περιοχή, σε μια προσπάθεια να καμφθεί το ηθικό του τουρκικού πληθυσμού που ήταν και ο αιμοδότης του στρατού του Κεμάλ και των ανταρτών. Τα χειρότερα όμως έγιναν κατά την υποχώρηση. Ολόκληρα χωριά βομβαρδίστηκαν και πυρπολήθηκαν, άμαχοι βασανίστηκαν, γυναίκες βιάστηκαν. Η καταστροφή χωριών στην Προποντίδα και τον Πόντο έχουν καταγραφεί ιστορικά, όπως και η πυρπόληση της Νικομήδειας, της Μαγνησίας και η σφαγή μουσουλμάνων στο Αφιόν Καραχισάρ, Εσκί Σεχίρ κ.α. Αντίστοιχες πράξεις βέβαια έγιναν κι από τον τουρκικό στρατό. Και μόνο η περιγραφή αυτής της απίστευτης κτηνωδίας απαιτεί ένα ξεχωριστό σημείωμα που ίσως προγραμματιστεί για το μέλλον.

Όπως συμβαίνει συνήθως, τα αντίποινα δεν αλλάζουν τη ροή των πολέμων. Τίποτα από αυτά δεν ήταν ικανό να σταματήσει το χρόνο που κυλούσε αντίστροφα προς την καταστροφή της Σμύρνης το Σεπτέμβρη του 1922.

Πηγές:

«Η Μικρασιατική Καταστροφή 1918-1923», Νίκος Ψυρούκης, εκδ. «Επικαιρότητα»

«Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας» τ. 25, Γιάνης Κορδάτος, εκδ. «20^ος Αιώνας»

«Η Μικρασιατική Καταστροφή και το ξερίζωμα του ελληνισμού», Τάσος Βουρνάς, εκδ. Τολίδη

«Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 1909-1940»- Τάσος Βουρνάς, εκδ. Τολίδη

«Η Μικρασιατική Καταστροφή και η στρατηγική του ιμπεριαλισμού στην Ανατολική Μεσόγειο», Διδώ Σωτηρίου, εκδ. Κέδρος

Σ.Σ.

http://istoriakk.blogspot.com/ 

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Τότε ήταν οι «τουρκόσποροι» και οι «παστρικιές»

0

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 871, στις 23/5/2020

Στα μέσα του Μάη του 1919 ξεκινούσε η μικρασιατική εκστρατεία. Τρία χρόνια αργότερα η Ελλάδα θα ζούσε μια από τις μεγαλύτερες ήττες της στη σύγχρονη ιστορία, τη μικρασιατική καταστροφή.

Ο ξεριζωμός

Δεν είναι μέσα στα πλαίσια αυτού του σημειώματος μια λεπτομερής παρουσίαση των αιτιών της ήττας του ελληνικού στρατού στο μικρασιατικό μέτωπο, το καλοκαίρι του 1922. Σε συντομία θα λέγαμε ότι οι βασικές ευθύνες έχουν να κάνουν με τη στάση των ιμπεριαλιστών της εποχής (κυρίως Άγγλων και Γάλλων). Αυτοί ήταν που αρχικά πριμοδότησαν την ελληνική πλευρά για να καταστείλει την εθνική εξέγερση των Τούρκων υπό τον Κεμάλ εναντίον του Σουλτάνου. Μια εξέγερση που έμπαινε εμπόδιο στον έλεγχο από τους Δυτικούς τής υπό κατάρρευση Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η υπεροχή των Τούρκων στα πεδία των μαχών καθώς και η διαφαινόμενη συμφωνία των Αγγλογάλλων με τον Κεμάλ άλλαξαν τα δεδομένα, με αποτέλεσμα την άτακτη υποχώρηση των Ελλήνων στρατιωτών και τον ξεριζωμό περισσότερων από 1 εκατομμύριο, κυρίως από την περιοχή της Μικράς Ασίας και του Πόντου καθώς και άλλων εθνοτήτων όπως Αρμενίων κα. Με την υπογραφή της συνθήκης της Λοζάνης και την ανταλλαγή πληθυσμών υπολογίζεται ότι περίπου 1,3 εκατομμύρια κάτοικοι ελληνικής καταγωγής υποχρεώθηκαν να φύγουν από τα τουρκικά εδάφη.

Από τον Ιούλιο του 1922, όταν πλέον οι εξελίξεις όδευαν προς την συντριπτική ήττα του ελληνικού στρατού, η κυβέρνηση Πρωτοπαπαδάκη με το νόμο 2870 απαγόρευσε την είσοδο Μικρασιατών στην Ελλάδα. Μάλιστα όταν ο ύπατος αρμοστής της Σμύρνης, Αρ. Στεργιάδης ζήτησε από τον υπουργό δικαιοσύνης Δ. Γούναρη στις 17 Αυγούστου 1922 -όταν ήταν πλέον θέμα ημερών η καταστροφή- να διευθετήσει η κυβέρνηση το ζήτημα της μεταφοράς του ελληνικού πληθυσμού, ο Γούναρης απάντησε: «Αποφύγετε δημιουργία προσφυγικού ζητήματος». Φυσικά ο ίδιος ο Στεργιάδης πολύ εύκολα κατάφερε να διαφύγει λίγες μέρες αργότερα με αγγλικό πλοίο.

Την ίδια στιγμή, στα λιμάνια της Χίου και της Μυτιλήνης βρίσκονταν δεκάδες ελληνικά εμπορικά πλοία και η ελληνική κυβέρνηση απαγόρευσε τον απόπλου τους προς τη Σμύρνη. Παρόμοια ήταν και η εντολή που δόθηκε στα βρετανικά, γαλλικά και αμερικανικά πλοία να μεταφέρουν από τη Σμύρνη μόνο τους δικούς τους υπηκόους με πρόσχημα την… ουδετερότητα. Πολλές όμως είναι οι μαρτυρίες των ξεριζωμένων για τα πληρώματα των ξένων πλοίων, που πετούσαν στη θάλασσα όσους προσπαθούσαν να σκαρφαλώσουν σ’ αυτά. Ακόμα και ακρωτηριασμοί χεριών έχουν αναφερθεί.

Είναι φανερό ότι η ελληνική κυβέρνηση προσπαθούσε να αποφύγει την είσοδο όλων αυτών των ανθρώπων στη χώρα γνωρίζοντας τις διαστάσεις του προσφυγικού προβλήματος που θα αντιμετώπιζε.

Η υποδοχή

Με αυτά τα δεδομένα, δε θα ήταν καλύτερη και η τύχη των… ομοεθνών και… ομόδοξων, κατά τ’ άλλα, προσφύγων όταν και μετά τη συνθήκη της Λοζάνης, εγκαταστάθηκαν οριστικά στην Ελλάδα. Οι πρώτοι τόποι διαμονής τους ήταν τα «λοιμοκαθαρτήρια» ή πιο γνωστά ως «απολυμαντήρια». Πολλοί από αυτούς, λόγω της απίστευτης ταλαιπωρίας που βίωσαν μέχρι να έρθουν στα λιμάνια της χώρας και των άθλιων συνθηκών διαβίωσης, άρχισαν να εμφανίζουν ασθένειες όπως ο τύφος, η φυματίωση, η ευλογιά που κυριολεκτικά τους θέριζαν. Έτσι στήθηκαν παράγκες και σκηνές σε πολλές περιοχές της Ελλάδας όπως στη Μακρόνησο, τον Άγιο Γεώργιο Σαλαμίνας, τη νησίδα Βίδο στην Κέρκυρα κα. Ο συνηθισμένος τρόπος αντιμετώπισης των ασθενειών ήταν το πλύσιμο των ρούχων σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, διαδικασία που τα καθιστούσε κουρέλια και το κούρεμα με την ψιλή, μια εξευτελιστική πράξη ειδικά για τις γυναίκες. Φυσικά ίσχυε για όλους η καραντίνα για πολλές μέρες. Δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες πέθαναν στα απολυμαντήρια.

Η Ελλάδα ήταν μια χώρα κατεστραμμένη από τους πολέμους και η φτώχεια και η εξαθλίωση ήταν κοινός τόπος για όλους. Ντόπιους και πρόσφυγες. Όμως ο εθνικισμός που είχε καλλιεργηθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια με τη «Μεγάλη Ιδέα», τους ελληνοτουρκικούς πολέμους και τις εκστρατείες σε Μικρά Ασία και Κριμαία, το μίσος και ο ρατσισμός που έσπειραν οι εκάστοτε κυβερνήσεις, η αστική τάξη και ο τύπος της εποχής για τους ξένους, τους «άλλους», είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν πολλές αντιπαραθέσεις που έφτασαν ακόμα και σε συγκρούσεις και δολοφονίες προσφύγων.

Πριν ακόμα ολοκληρωθεί η Μικρασιατική Καταστροφή, στις 14/8/1922 ο εκδότης της «Καθημερινής» Γ. Βλάχος καλούσε την ελληνική κυβέρνηση να εγκαταλείψει τους Έλληνες της Ιωνίας και του Πόντου στην τύχη τους. Όταν πλέον εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, οι «σκλαβωμένοι ομοεθνείς και ορθόδοξοι αδερφοί μας» για τους οποίους έγινε η εκστρατεία, μετατράπηκαν σύντομα σε «Τουρκόσπορους», «παστρικιές» και «ξενομερίτες». Μέχρι και κίτρινα περιβραχιόνια ήθελαν να τους επιβάλουν μοναρχοφασιστικοί κύκλοι για να ξεχωρίζουν από τους «γηγενείς». Σε πολλές περιπτώσεις οι πρόσφυγες κατηγορούνταν ως υπεύθυνοι για επιδημίες, για την αύξηση της εγκληματικότητας, χαρακτηρίζονταν ως «μιάσματα» και δημοσιογράφοι στις εφημερίδες απαιτούσαν τη μεταφορά τους σε νησιά του Αιγαίου.

Εκμετάλλευση και επιθέσεις

Πολλοί εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα και τον Πειραιά, όμως οι περισσότεροι μεταφέρθηκαν στη Βόρεια Ελλάδα. Για αρκετά χρόνια ένα μεγάλο μέρος από αυτούς ήταν άστεγοι ή ζούσαν σε σπηλιές, παράγκες και σκηνές. Το 1925 καταμετρήθηκαν 350.000 άστεγοι πρόσφυγες. Στην Αθήνα για παράδειγμα χιλιάδες ζούσαν στην κοίτη του Ιλισού, στα βουνά γύρω από τον αστικό ιστό όπως στα Τουρκοβούνια ή σε παραπήγματα στη Ν. Ιωνία, την Κοκκινιά, τον Ταύρο, τοn Βοτανικό. Αντίστοιχα στη Θεσσαλονίκη δημιουργήθηκε καταυλισμός στην Καλαμαριά όπου χιλιάδες πρόσφυγες ζούσαν για χρόνια μέσα σε σπίτια φτιαγμένα από λαμαρίνες. Αργότερα η κατάσταση βελτιώθηκε με το χτίσιμο των λεγόμενων αυθαιρέτων αλλά και με πιο δυναμικές και μαζικές ενέργειες όπως η κατάληψη άδειων σπιτιών και αποθηκών. Οι κυβερνήσεις σε πολλές περιπτώσεις προσπάθησαν να καταστείλουν αυτό το κίνημα στέλνοντας ακόμα και στρατό για να απομακρύνουν από τα σπίτια τις οικογένειες των προσφύγων που τα κατέλαβαν. Από αυτές τις πρώτες προσπάθειες δημιουργήθηκαν αργότερα ολόκληρες προσφυγικές συνοικίες όπως η Καισαριανή, o Βύρωνας κα.

Από την πρώτη στιγμή όσοι τυχεροί κατάφεραν να βρουν εργασία βίωσαν την εκμετάλλευση στους χώρους δουλειάς. Στα αστικά κέντρα εργάζονταν κυρίως σε εργοστάσια με χαμηλά μεροκάματα αλλά και σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν ως απεργοσπάστες αφού την περίοδο εκείνη το εργατικό κίνημα στη χώρα μας είχε αρχίσει να κάνει σημαντικά αγωνιστικά βήματα.

Από την άλλη, στις αγροτικές περιοχές υπήρξαν συγκρούσεις μεταξύ ντόπιων και προσφύγων για το ζήτημα της διανομής της γης. Πολλά από τα κτήματα που το κράτος ήθελε να δώσει στους πρόσφυγες καλλιεργούνταν επί χρόνια από τους ντόπιους χωρίς βέβαια να υπάρχουν τίτλοι ιδιοκτησίας. Αυτή ήταν και η αιτία πολλών επιθέσεων -ακόμα και ένοπλων- ενάντια στους πρόσφυγες κυρίως σε περιοχές της Β. Ελλάδας (Σέρρες, Νιγρίτα, Γιαννιτσά κα.) με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να καταγραφούν ακόμα και δολοφονίες. Είναι γνωστά τα αιματηρά γεγονότα στην Πρώτη Σερρών το Νοέμβρη του 1924 όπου φασιστικές ομάδες επιτέθηκαν σε καταυλισμό προσφύγων, λεηλάτησαν και έκαψαν σκηνές και τραυμάτισαν δεκάδες πρόσφυγες.

Επίσης υπάρχουν πολλές καταγγελίες διαφθοράς και κατάχρησης εξουσίας για κρατικούς υπαλλήλους που εκμεταλλεύτηκαν άγρια τους πρόσφυγες. Στήθηκαν ολόκληρες επιχειρήσεις που κατάφεραν μέσα από διαδικασίες «λαδώματος» να αποσπάσουν τεράστια χρηματικά ποσά ή ακόμα και υλικά που προορίζονταν για τους πρόσφυγες και δεν έφτασαν ποτέ σε αυτούς. Ακόμα και για την ίδια την Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων οι καταγγελίες έφτασαν μέχρι και στη Βουλή. Ιδιαίτερη αντιμετώπιση επιφύλαξαν πολλοί κρατικοί αξιωματούχοι αλλά και επιχειρηματίες για γυναίκες πρόσφυγες. Πολλές από αυτές είχαν χάσει τους άντρες τους και προσπαθώντας να επιβιώσουν οι ίδιες και να μεγαλώσουν τα παιδιά τους έγιναν αντικείμενο εκπόρνευσης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης.

Πολύ χαρακτηριστική ήταν η αντιμετώπιση του πρώτου αιρετού δημάρχου Θεσσαλονίκης του Μηνά Πατρίκιου, πρόσφυγα από την Ανατ. Θράκη, που τον Οκτώβριο του 1925 στις δημοτικές εκλογές βγήκε πρώτος σε ψήφους, στηριζόμενος από το ΚΚΕ και την πλειοψηφία των προσφύγων της πόλης. Ο Θ. Πάγκαλος με διαφορές μεθοδεύσεις (ακύρωση και επανάληψη εκλογών, αποπομπή δημοτικών συμβούλων με την κατηγορία του κομμουνισμού) κατάφερε να τον καθαιρέσει. Μάλιστα υπήρχαν τότε δημοσιεύματα στις εφημερίδες που ζητούσαν να αφαιρεθεί το δικαίωμα ψήφου από τους πρόσφυγες.

Με το πέρασμα των χρόνων και με πολύ σκληρή δουλειά οι πρόσφυγες κατάφεραν να βελτιώσουν τη ζωή τους. Σημαντική ήταν η προσφορά τους στον αγροτικό τομέα. Μετά την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα αυξήθηκαν σημαντικά οι καλλιεργούμενες εκτάσεις και η παραγωγή αγροτικών προϊόντων. Επίσης συνέβαλλαν σημαντικά στην ανάπτυξη της βιομηχανίας (αυγατίζοντας τα κέρδη των βιομηχάνων) αφού την ενίσχυσαν με χιλιάδες νεανικά εργατικά χέρια που έγιναν αντικείμενο άγριας εκμετάλλευσης.

Βλέπουμε ότι η ελληνική αστική τάξη ανέκαθεν επιφύλασσε τα χειρότερα για τους πρόσφυγες, ανεξαρτήτως εθνότητας. Ίδια είναι η αντιμετώπισή τους διαχρονικά. Το ρατσιστικό δηλητήριο ρέει άφθονο ακόμα και από τα επίσημα υποτιθέμενα «δημοκρατικά» κόμματα. Πριν από 100 χρόνια οι πολιτικοί πρόγονοι των Γεωργιάδηδων και των Σαμαράδων αλλά και των δηλωμένων φασιστών στοίβαζαν τους Μικρασιάτες στα απολυμαντήρια τής Καλαμαριάς και τις παράγκες της Αθήνας. Σήμερα το μόνο που άλλαξε είναι το όνομα στις εθνικότητες και τις τοποθεσίες. Αφγανοί, Πακιστανοί, Σύριοι στενάζουν μέσα ασφυκτικές συνθήκες διαβίωσης στη Μόρια, τη Σάμο, τα Διαβατά…

Σ.Σ.

http://istoriakk.blogspot.com/

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Η Μικρασιατική Εκστρατεία και το ΚΚΕ

3

Τελευταία πολλοί όταν θέλουν να δικαιολογήσουν τις θέσεις και τις απόψεις τους για τα λεγόμενα εθνικά θέματα επικαλούνται ιστορικά γεγονότα από την πορεία του διεθνούς και του κομμουνιστικού κινήματος. Πάντα όμως ξεχνούν κάποιες μικρές λεπτομέρειες ή άλλα γεγονότα ξεχνιούνται τελείως! Έτσι φτάνουν στο σήμερα να θεωρούν αριστεροί και κομμουνιστές ως δικαίωμα της Ελλάδας να αλλάξει τα σύνορά της (τα θαλάσσια προς το παρών), ή να ορίζει τις ΑΟΖ της όπως τη βολεύει. Φτάνουν μάλιστα από "ταξική" σκοπιά άλλοι, από "αντιιμπεριαλιστική" κάποιοι άλλοι, να κριτικάρουν αυστηρά την ντόπια αστική τάξη (άλλες φορές ...ιμπεριαλιστική και άλλες εξαρτημένη) γιατί είναι υποχωρητική απέναντι στις επιδιώξεις της τούρκικης αστικής τάξης υποτασσόμενη στις αμερικάνικες και νατοϊκές επιταγές. Τώρα βέβαια το αν η αστική "μας" τάξη (μάλλον εθνική έτσι κι αλλιώς και ας μη λέγεται και με την οποία πρέπει να συνταχθούμε) φροντίζει να απειλεί με τα 12 μίλια και με τις συμμαχίες της στην Ανατολική Μεσόγειο την τούρκικη με αποκλεισμό μικρή σημασία έχει! Το γεγονός ότι και αυτή όπως και η τούρκικη αστική τάξη είναι εξαρτημένες δεν εμποδίζει ούτε τη μια ούτε την άλλη να είναι τυχοδιωκτικές ή και επιθετικές. Το παράδειγμα της πΓΔΜ πως χαρακτηρίζει την στάση της αστικής "μας" τάξης; Επιθετική ή αμυντική; Το γεγονός ότι έχει μετατρέψει το έδαφος της χώρας σε ορμητήριο ενάντια σε όλους τους λαούς πως τη χαρακτηρίζει επιθετική ή αμυντική; Αλλιώς δεν θα ήταν αστικές τάξεις. Το δικαίωμα βέβαια το στηρίζουν στο λεγόμενο διεθνές δίκαιο το οποίο το καθορίζει ο ΟΗΕ. Μάλλον τον θεωρούν σύμβολο της φιλίας των λαών και όχι όργανο των ιμπεριαλιστών. Από την εποχή της εισβολής στη Κορέα μάλλον!

Ενα παράδειγμα "αμυντικής" στάσης της ελληνικής αστικής τάξης στην όχι και πολύ μακρυνή ιστορία είναι αυτό της Μικρασιαστικής Εκστρατείας. Τότε και πάλι μιλούσαν για αλύτρωτα εδάφη, για απελευθέρωση των "αδελφών" μας (το πόσο αδέλφια ήταν φάνηκε από την τύχη που τους επιφυλάχθηκε όταν ήρθαν στην Ελλάδα ως πρόσφυγες, πρωτ' απ' όλα από το ίδιο το κράτος) και όταν με τις πλάτες των τότε ιμπεριαλιστών (συγγνώμη του διεθνούς δικαίου θέλαμε να πούμε) τους άνοιξε η όρεξη άρχισαν να ονειρεύονται μέχρι και την Άγκυρα! Το τότε ΚΚΕ (ΣΕΚΕ όπως λεγόταν αρχικά) αντιτάχθηκε σε αυτό το ..."εθνικό δικαίωμα" όχι μόνο στα λόγια αλλά και στην πράξη. Το πλήρωσε βέβαια ακριβά! Και είναι από τις περιπτώσεις που ξεχνιούνται από αρκετούς που στηρίζουν τις σημερινές τους επιλογές σε ιστορικές αναφορές!

Αναδημοσιεύουμε εδώ ένα άρθρο του Γιώργου Πετρόπουλου το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε στον Ριζοσπάστη και εμείς το αναδημοσιεύουμε με τη σειρά μας από την ιστοσελίδα της Κίνησης Κομμουνιστών - Εργατικός Αγώνας. Αν τώρα, τηρουμένων των αναλογιών, βρείτε ομοιότητες στα γεγονότα να είστε βέβαιοι ότι δεν είναι καθόλου τυχαίο! 

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Πρωτοχρονιά του 1921 Οι κομμουνισταί στρατιώται του Μετώπου Πώς χαιρετίζουν το νέο χρόνο

0

Έρχεται να ξημερώση και σε σας εδώ πάνω η πρώτη του καινούριου χρόνου.
Η καλή γιορτή που άλλοτε με τόσες γλυκές θύμησες και τόσες γλυκές ελπίδες μας ανακούφιζε τους πόνους της σκληρής ζωής, θαρθη τώρα για να φωτίση με το γιορτάσιμο φως της το αδιάκοπο μαρτύριο του καθημερινού μας θανάτου, να ξαναζωντανέψη στη φαντασία μας τη φρικαλέα εικόνα του χθεσινού αιματόβρεχτου Γολγοθά μας και σαν μαύρος οιωνός να μας προμηνύση ένα φριχτότερο αύριο.
Τι θα αντικρύση εδώ πάνω ο καινούριος χρόνος;
Από τις όχθες του Μαιάνδρου ως τις χιονισμένες βουνοκορφές του Ουσάκ και απ`της Τουρκίας την ιερή πολιτεία, την Προύσσα, ως τις παγωμένες πλαγιές των θρακικών βουνών, εμείς στεκόμαστε άγρυπνοι μπροστά στο φυλάκιο με το τουφέκι στα ξυλιασμένα χέρια μας, έτοιμοι να σκοτώσουμε και να σκοτωθούμε.
Άλλοι κοίτουνται στα νοσοκομεία, είτε απ`το σαράκι της κακομοιριάς τους χτικιασμένοι, είτε από του πολυβασανισμένου κορμιού το σάπισμα, είτε με αγιάτρευτες ακόμα τις πληγές απ`το θανατερό βόλι, αυριανοί σακάτηδες, αφρόντιστοι, πεταμένοι σαν άχρηστα κτήνη μακριά από κάθε ανθρώπινη σπλαχνική συμπόνια, άλλοι που στην ίδια τους τη δύναμη ζητήσανε τη σωτηρία απ`του πολέμου το βασανιστήριο, αλυσσοδεμένοι βρίσκονται στις φυλακές και στενάζουν κάτω απ`το άσπλαχνο κνούτο του τιμωρού νόμου.
Κι άλλοι... Μα όχι πια άλλοι, γιατί αυτοί δεν είναι ζωντανοί. Είναι οι σκοτωμένοι που ο καινούριος χρόνος δεν τους βρίσκει αναμεταξύ μας. Τα λαγκάδια και τα βουνά της Μικράς Ασίας ή τα όρνεα τ' ουρανού δεχτήκανε το κορμί τους... Μα η φρίκη της τωρινής πραγματικότητας δε σταματάει εδώ. Πίσω μας, κει κάτω στο πατρικό μας σπίτι, η μαυρίλα της δυστυχίας σκεπάζει την οικογένεια μας τόσα χρόνια τώρα. Είμαστε φτωχοί εμείς δω πάνω, γιατί οι πλούσιοι και δυνατοί έχουν τον τρόπο να μην είναι στρατιώτες ή να μην είναι μακρυά απ`το σπίτι τους. Με τον ιδρώτα μας ετρέφαμε τους γέρους μας γονιούς και αποκατασταίναμε τις αδερφάδες μας. Τώρα ο γέροντας πατέρας θαχη ίσως πεθάνει, τ`αδερφάκια μας τα μικρά θαναι πεταμένα, απροστάτευτα στους δρόμους και οι αδερφάδες μας θάναι ίσως στριμωγμένες απ`τη δυστυχία στο βούρκο της ατιμίας, για να κορέσουν τις χτηνώδικες ορέξεις κανενός ταλαντούχου.
Κ'εμείς εδώ πάνω πολεμάμε για την πατρίδα...
Πούναι οι γλυκές θύμησες του περασμένου χρόνου που θα ξαλαφρώσουν τους τωρινούς μας πόνους; Πουθενά. Δε ρίχνουμε το νου μας στην αναπόληση των περασμένων, γιατί παντού αίματα και αλυσίδες, θάνατο και μαρτύρια συναντάμε. Πολύ λίγοι θα σταματήσουνε ίσως μπροστά σε μια ημερομηνία: 1η Νοεμβρίου. Πετάξαμε, θα πούνε, από πάνω έναν πολεμικό εφιάλτη που επίεζε το λαό θανάσιμα, σέρνοντάς τον να σφαχτή, θύμα του αχόρταγου Μαμωνά της δυτικής Ευρώπης. Κι αυτών όμως των λίγων η πρόληψη που τους επλάνεβε, δέχτηκε πολύ γρήγορα το δυνατό χτύπημα της πραγματικότητας. Ο εφιάλτης δεν έφυγε, μα ξανακάθισε μεταμορφωμένος και φοβερώτερος στο στήθος του δυστυχισμένου λαού.
«Θα επιδιώξω την συμπλήρωσιν της εθνικής αποκαταστάσεως στηριζόμενος επί του ηρωικού μας στρατού», κήρυξαν οι νέοι κυβερνήτες επίσημα και πανηγυρικά με το βασιλικό διάγγελμα.
Ο δήμιος βρυκολάκιασε και πάλι ζητάει απ`το λαό αίμα, αίμα, αίμα... Κι έτσι αντί για γλυκειές ελπίδες, η γιορτάσιμη πρωτοχρονιά πικρά μοιρολόγια τονίζει τώρα, πένθιμα για τους μελλοθάνατους!
Κρατήστε όμως την αιμοβόρικη χαρά σας, ξαναστημένοι βρυκόλακες! Δεν είμαστε πια οι αγαθοί μοιρολάτρες του περασμένου καιρού. Μέσα στην κόλαση των τελευταίων τούτων αιματόβρεχτων χρόνων ξυπνήσαμε, χρειάστηκε ν' αφίσουμε τη ζωή του πολίτη που τόσο όμορφα ξέρετε να τη ζωγραφίσετε ως ελεύθερη και ειρηνική και να συρθούμε βίαια στον ανθρώπινο αλληλοσπαραγμό για να αντικρύσουμε τη φοβερή πραγματικότητα της κοινωνικής εκμετάλλευσης που τόσο τεχνικά σκεπάζετε με τα ψεύτικα στολίδια σας. Και το αντίκρισμά της σκόρπισε τα πλάνα ιδανικά σας, τις «πατρίδες» σας και τα «εθνικά όνειρά» σας και μας έδειξε ολοφάνερα τι κρύβει από πίσω τους: Το σιχαμερό εγώ σας, το εγώ της κεφαλαιοκρατικής σας τάξης. Και είδαμε ότι εμείς οι φτωχοί βιοπαλαιστές, οι εργάτες, δεν μπορούμε μέσα σε τούτη την κοινωνία που κυριαρχεί η εκμετάλλευση να απολάψουμε ελευτεριά, γιατί κι όταν δεν στρατευόμαστε σε πόλεμο είμαστε πάντα στρατευόμενοι στο βιομηχανικό και εμπορικό στρατό της πλουτοκρατίας, πάντα σκλάβοι που ή με το αίμα ή με τον ιδρώτα μας θα πληθαίνουμε τους θησαυρούς της και θα ικανοποιούμε τις ανικανοποίητες απολαύσεις της χτηνώδικης αχορτασιάς της.
Μη μας μιλάτε πια για λευτεριά, γιατί τόσο πιο αβάσταχτη αισθανόμαστε την σκλαβιά μας. Είδαμε ότι και οι κυβερνήτες, όποιο χρωματισμό κι αν έχουν, δεν είναι παρά γνήσιοι αντιπρόσωποι της εκμεταλλεύτριας αυτών τάξης και ότι η κρατική εξουσία με τη στρατοκρατίας της δεν είναι παρά μια ωργανωμένη βία σε υπηρεσία των συμφερόντων της.
Μη μας μιλάτε λοιπόν για πατρίδες και για εθνικές αποκαταστάσεις γιατί τόσο πιο σιχαμεροί μας φαινόσαστε!
Κι όταν πια τα είδωλά σας γκρεμίστηκαν μέσα μας και μεις οι τυφλοί αναβλέψαμε, εκυριεύτηκε η καρδιά μας από μίσος εναντίον σας, εναντίον όλης σας της καινούριας τάξης. Μα όχι από το καταστρεφτικό και στείρο εκδικητικό μίσος που σεις και οι όμοιοί σας καλλιεργείτε καταχθόνια ανάμεσα στους λαούς και που γεννάει τις ανθρωποσφαγές των γαλλογερμανικών και ελληνοβουλγαρικών, πολέμων, αλλά το μεγάλο και το ιερό δημιουργικό αίσθημα της αγανάχτησης που κατά τις ώριμες επαναστατικές ιστορικές περιόδους εμψυχώνει τους λαούς που συντρίβουν τα δεσμά της σκλαβιάς τους, γκρεμίζουν την παλιά κοινωνία και οικοδομάνε μια καινούρια ελεύθερη και δίκαιη.
Το σπέρμα της καινούριας ανθρωπότητας έπεσε από πολύ καιρό τώρα και εβλάστησε μέσα στους καπνούς του πολέμου, εκεί πάνω στο βοριά!
Η επαναστατική περίοδος ζυγώνει στο τέλος της. Τρέμετε μπροστά της, εσείς που δεν θέλετε να το αναγνωρίσετε, κρατώντας στους ώμους σας το ετοιμόρροπο οικοδόμημα της σημερινής κοινωνίας. Πολύ γρήγορα έρχεται ο τελειωτικός σεισμός που θα σας πλακώσει κάτω από τα ερείπιά του.
Γι`αυτό, μεγάλοι κυβερνήτες, είμαστε πραγματικά ηρωικοί στρατιώτες της ανθρωπότητας κι όχι της πατρίδας σας. Και γι`αυτό η πρώτη του 1921 δεν ακούει εδώ πάνω στο μέτωπο ούτε τα μοιρολόγια των αδικοσκοτωμένων, ούτε τους στεναγμούς των βασανισμένων, αλλά μια κραυγή μεγάλη, στεντόρια που βγαίνει κι από των πολεμιστάδων τα παλληκαρίσια στήθεια κι απ' των κοιτώμενων τα χτικιασμένα πνεμόνια κι απ' των αποθαμένων τα χωσμένα κόκκαλα:
Ζήτω η επανάσταση!

Το Κεντρικό συμβούλιο των κομμουνιστών στρατιωτών του μετώπου.

To βρήκαμε εδώ:  http://diktiospartakos.blogspot.gr/

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Η θεωρία της «αλληλεξάρτησης» και η Μικρασιατική εκστρατεία

26

Ο τίτλος μπορεί να φαντάζει προκλητικός, όμως με αφορμή το ένθετο αφιέρωμα του ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ (19/8/2012) με τίτλο «Η Μικρασιατική Καταστροφή» πολλά θεωρητικά-ιστορικά ζητήματα ανοίγονται, κυρίως αναφορικά με την αλλαγή των θέσεων του ΚΚΕ για τις αιτίες των γεγονότων, προκειμένου να υποστηριχτούν σημερινές του επιλογές. Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι (οι υπογραμμίσεις δικές μας):

Στο εισαγωγικό κείμενο του ένθετου (επιμέλεια προφανώς του Ιστορικού Τμήματος του ΚΕ) διαβάζουμε : «…Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι το αποτέλεσμα της συμμετοχής της άρχουσας τάξης της Ελλάδας στα ιμπεριαλιστικά σχέδια στην ευρύτερη περιοχή της Εγγύς Ανατολής, προκειμένου να προωθήσει μέσω αυτής της συμμετοχής στην πράξη τη θεωρία της «Μεγάλης Ιδέας», δηλαδή της προσάρτησης εδαφών στην Ελλάδα και έτσι να ικανοποιηθούν τα συμφέροντα των Ελλήνων κεφαλαιοκρατών, τα οποία διαπλέκονταν μ' αυτά των τότε ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, ιδιαίτερα της Αγγλίας. Και την πραγματοποίηση των οποίων επεδίωκαν, μέσω των αγγλικών ιμπεριαλιστικών συμφερόντων στην περιοχή…Ποια είναι η θέση της Ελλάδας, εκείνη την περίοδο, στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα και, δεύτερον, ποιες διεθνείς συνθήκες επικρατούσαν και ποια σχέδια υπήρχαν για την περιοχή της Εγγύς Ανατολής; Η αστική τάξη της Ελλάδας ήθελε την περίοδο εκείνη να διευρύνει την εσωτερική αγορά με νέα εδάφη. Και προσέβλεπε σε τέτοια εδάφη, όπου κατοικούσε και δρούσε ελληνικός πληθυσμός. Τέτοια ήταν τα παράλια της Μικράς Ασίας και η τότε Ανατολική Θράκη. Αλλά αυτή η επιδίωξη χωρίς τους τότε ιμπεριαλιστές συμμάχους της, νικητές στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν μπορούσε να ευοδωθεί. Ηδη, η αστική τάξη της Ελλάδας ήταν αντιδραστική. Προσδοκούσε, λοιπόν, προσάρτηση εδαφών. Και αυτό συνδυαζόταν με τις επιδιώξεις ιμπεριαλιστικού μοιράσματος ολόκληρης της περιοχής από τα Βαλκάνια έως την Εγγύς Ανατολή, σε περίοδο αποσύνθεσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που επιπλέον ήταν σύμμαχος των ηττημένων στον πόλεμο ιμπεριαλιστικών δυνάμεων…Η κυβέρνηση Βενιζέλου - ως εκφραστής των συμφερόντων της άρχουσας τάξης στη χώρα - βλέπει το ιδανικό περιβάλλον για να υλοποιήσει την επιδίωξη προσάρτησης νέων εδαφών και αύξησης των ορίων της δικής της αγοράς. «Μεγάλη Ιδέα» την ονόμασαν. Στο πλαίσιο του μοιράσματος μεταξύ των νικητριών ιμπεριαλιστικών κρατών και με την αξιοποίηση της συμμετοχής της στον πόλεμο στο πλευρό τους, η άρχουσα τάξη της Ελλάδας πίστευε ότι θα της εξασφάλιζαν εδάφη με το πρόσχημα της ύπαρξης σ' αυτά ελληνικών πληθυσμών….Εκείνη την περίοδο, η κυβέρνηση δένει τη χώρα όλο και πιο στενά με τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς, στέλνοντας στη Σοβιετική Ρωσία εκστρατευτικό σώμα. Ο Βενιζέλος πηγαίνει ο ίδιος στο Παρίσι για να διεκδικήσει και διπλωματικά την υλοποίηση της «Μεγάλης Ιδέας». Οι ιμπεριαλιστές υπέβαλαν στην κυβέρνηση του Βενιζέλου το αίτημα αποστολής ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Σμύρνη και η κυβέρνηση Βενιζέλου ανταποκρίθηκε…».
Από τα παραπάνω βγαίνει ξεκάθαρο το συμπέρασμα ότι η ελληνική άρχουσα τάξη δεν σύρθηκε εξαρτημένη στην Μικρασιατική εκστρατεία αλλά οικειοθελώς προκειμένου να διεκδικήσει το δικό της μερίδιο (με ανισότιμους όρους φυσικά) στο παιχνίδι της μοιρασιάς που ανοιγόταν. Μία τέτοια εκτίμηση της τότε κατάστασης και των αιτιών της, συμπίπτει με τις τωρινές εκτιμήσεις του ΚΚΕ (ιδιαίτερα πιο καθαρά από το 18ο Συνέδριο) για τα ζητήματα της (μη) εξάρτησης της χώρας μας και της τροτσκιστικής προέλευσης θέσης της «αλληλεξάρτησης». Κάτι τέτοιο όμως δεν αποδεικνύεται και κυρίως έρχεται σε αντίθεση με τις τότε θέσεις του ΣΕΚΕ (αλλά και του ΚΚΕ αργότερα όπως και της Κομμουνιστικής Διεθνούς, που ήταν οργανικό μέλος της) αλλά και τις σχετικά πρόσφατες. Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι:
Τι έλεγε το ΚΚΕ τότε;
«…Η χώρα μας εξήλθεν από τον πόλεμον εθνικώς υποδουλωμένη και οικονομικώς κατεστραμμένη. Εθνικώς υποδουλωμένη εις τας μεγάλας αστικάς δυνάμεις της Δύσεως αι οποίαι την εμεγάλωσαν διά να τη χρησιμοποιούν στρατιωτικώς όπου τα συμφέροντά των κινδυνεύουν. Οικονομικώς βεβαρημένη με δυσβάστακτα χρέη, τα οποία ο εργαζόμενος ελληνικός λαός θα κληθεί να πληρώση…Απέναντι της καταστάσεως ταύτης η οποία εξωτερικώς μεν οδηγεί την χώραν προς νέους αγνώστους πολέμους και νέας συμφοράς, εσωτερικώς δε οδηγεί αυτήν εις την πλέον αδυσώπητον χρεωκοπίαν και αθλιότητα, που επαυξάνει το αδιέξοδον και την απόγνωσιν των ταλαιπωρημένων μαζών, το Σοσιαλιστικόν εργατικόν κόμμα υψώνει την φωνήν του και καταγγέλλει ως συνένοχα και υπεύθυνα όλα εν γένει τα αστικά κόμματα, όσα προ και κατά τη διάρκειαν του πολέμου εκυβέρνησαν την χώραν κ' εβοήθησαν εις την πολιτικήν του πολέμου, της πιέσεως και της υποδουλώσεως του λαού. Το Σοσιαλιστικόν εργατικόν κόμμα, το οποίον από της αρχής του ευρωπαϊκού πολέμου μέχρι σήμερον και επί των πρώτων κυβερνήσεων και επί της σημερινής, δεν έπαυσε να διαμαρτύρεται διά την τυχοδιωκτικήν και ξενικήν πολιτικήν όλων των αστικών κομμάτων και να διαφωτίζη τας εργαζομένας τάξεις, εφ' όσον ηδύνατο να διαφεύγη τα άτιμα και αισχρά μέσα με τα οποία οι εκάστοτε κυβερνώντες δικτάτορες εζήτησαν να πνίξουν την φωνήν του προλεταριάτου εκβιάζοντες τούτο διά την υποστήριξιν της ιμπεριαλιστικής των πολιτικής, αντιτάσσει μετά περισσότερου θάρρους σήμερον το απελευθερωτικόν πρόγραμμά του και προσκαλεί να συσπειρωθούν πέριξ αυτού όλα τα θύματα της δυστυχίας και της απάτης, όλους εκείνους, οι οποίοι παρεσύρθησαν καλή τη πίστει πιστεύσαντες εις την ηθικήν μιας ενόχου πολιτικής, να συνδράμουν τον αρχόμενον αγώνα εναντίον της κυριαρχίας των εκμεταλλευτών, εναντίον των νέων πιέσεων και αυθαιρεσιών αυτών, εναντίον κάθε άλλου πολέμου…» (Ανακοίνωση Κ.Ε ΣΕΚΕ 10/9/1920).

Όλα τα επόμενα χρόνια το ΚΚΕ μέσα από τα ντοκουμέντα του (αλλά και μέσω σχετικής ημερίδας που πραγματοποίησε- Η Μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή εκδ. Σ.Ε 1983) είχε ως βάση εκτίμησης του την ιμπεριαλιστική εξάρτηση της χώρας μας και τις καταστροφικές συνέπειες που είχε διαχρονικά για τη χώρα μας. Και μέσα από αυτό αναδείκνυε σε κάθε περίπτωση την ανάγκη αντιιμπεριαλιστικού αγώνα (για εθνική ανεξαρτησία και απαλλαγή από κάθε είδους ιμπεριαλιστικά δεσμά) στενά πάντα δεμένου με τον αγώνα για ριζικές αλλαγές στον τόπο, για την ανατροπή του καπιταλισμού και την εγκαθίδρυση της σοσιαλιστικής κοινωνίας

Ας δούμε όμως δύο σχετικά πρόσφατες εκτιμήσεις που κινούνται στην ίδια κατεύθυνση :
1. Στο «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Α’ Τόμος 1918-1949» (Έκδοση του Ιστορικού Τμήματος της Κ.Ε 1995) αναφέρει χαρακτηριστικά «…Η κυρίαρχη όμως αστοτσιφλικάδικη τάξη της χώρας μας θεώρησε μεγάλη ευκαιρία για την πραγματοποίηση της «Μεγάλης Ιδέας», αρχίζοντας με την απελευθέρωση των αλύτρωτων ελληνικών πληθυσμών και φτάνοντας στο ουτοπικό όνειρο της ανασύστασης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, στη δημιουργία της Μεγάλης Ελλάδας των πέντε θαλασσών»! Στην πραγματικότητα άρχιζε μια τυχοδιωκτική εκστρατεία για την προώθηση των κατακτητικών επιδιώξεων του αγγλογαλλικού ιμπεριαλισμού… Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις είναι αυτές που έσπρωξαν τις ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις και σε πολεμικές επιχειρήσεις έξω από την περιοχή της Σμύρνης για να πνίξουν το αντιιμπεριαλιστικό-απελευθερωτικό κίνημα του τουρκικού λαού…» (σελ. 13)
2. Τι γραφόταν ακόμη πιο πρόσφατα: Σε άρθρο στην ΚΟΜΕΠ με τίτλο: «Μικρασιατική καταστροφή 80 χρόνια από την Συνθήκη των Σεβρών» (3/ 2000) ο Χρήστος Τσιντζιλώνης (μέλος του Ιστορικού Τμήματος της Κ.Ε του ΚΚΕ) σημειώνει: «…Η μικρασιατική εκστρατεία, παρά τις προσπάθειες της άρχουσας τάξης να παρουσιαστεί σαν προσπάθεια πραγματοποίησης των ονείρων του ελληνικού μεγαλοϊδεατισμού, που άρχιζαν από την απελευθέρωση των αλύτρωτων αδελφών και έφταναν μέχρι το φρούδο όνειρο της ανασύστασης της βυζαντινής αυτοκρατορίας και στη δημιουργία της «Μεγάλης Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών», στην πραγματικότητα ήταν μια υπερπόντια κατακτητική πολεμική επιχείρηση, πριν απ’ όλα του αγγλικού, αλλά και του γαλλικού και του ιταλικού ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή και τα πετρέλαιά της. Μια επιχείρηση, που στόχο της είχε την κατάληψη από τους ιμπεριαλιστές στρατηγικών θέσεων ενάντια στη νεαρή τότε σοβιετική Ρωσία και τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα της περιοχής… Πέρα όμως από τις τεράστιες ευθύνες των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για τη μικρασιατική καταστροφή, για το ξερίζωμα του μικρασιατικού ελληνισμού από τις πανάρχαιες εστίες του, την κύρια, την πρωταρχική ευθύνη φέρνουν οι δυνάμεις της ελληνικής ολιγαρχίας, που εκπροσωπούνταν τότε από τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα, το κόμμα των Φιλελευθέρων και το Λαϊκό. Το πρώτο γιατί άρχισε τον τυχοδιωκτικό πόλεμο και το δεύτερο γιατί τον συνέχισε. Οι δυνάμεις αυτές, καθοδηγούμενες βασικά από στενά ταξικά κίνητρα και αγνοώντας το εθνικό συμφέρον, πλειοδοτούσαν σε υποτέλεια και δουλική υπακοή στα κελεύσματα των ιμπεριαλιστών.Οι κύριες αιτίες της αντεθνικής και εγκληματικής στάσης και των δύο κομμάτων της ελληνικής ολιγαρχίας στα πολεμικά γεγονότα του 1919-1922 ήταν η οικονομική και πολιτική εξάρτηση της χώρας από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, η στενή σύνδεση των οικονομικών συμφερόντων της ντόπιας ολιγαρχίας με τα συμφέροντα των ξένων ιμπεριαλιστών και η πολιτική υποτέλειας που για τους παραπάνω λόγους ήταν υποχρεωμένη να ακολουθεί. Κι αυτό αποτελεί ένα μεγάλο δίδαγμα που λέει πως η πολιτική και οικονομική εξάρτηση στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και η υποτέλεια της άρχουσας τάξης σ’ αυτές όχι μονάχα δεν εξυπηρέτησε ποτέ και δεν εξυπηρετεί και σήμερα τα συμφέροντα της χώρας μας, αλλά αντίθετα θέτει σε σοβαρούς κινδύνους τα εθνικά συμφέροντα, την εθνική ανεξαρτησία και τα δικαιώματα του εργαζόμενου λαού…».
Ας δούμε και μια εκτίμηση από άλλο πολιτικό χώρο. Τον Ιούνη του 1997 το ΝΑΡ στο σχέδιο θέσεων του Γραφείου της Συντονιστικής Επιτροπής σε σχέση με τη θέση της Ελλάδας στο ιμπεριαλιστικό σύστημα σχετικά με την Μικρασιατική εκστρατεία σημειώνει: «…ήδη από εκείνη την εποχή ο ελληνικός καπιταλισμός είχε «καταχτήσει» μια θέση στον καπιταλιστικό καταμερισμό ως κατώτερος και ασταθής κρίκος της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας σε στενή σύνδεση με το υπό αγγλική ηγεμονία ιμπεριαλιστικό μπλοκ…». Οι ομοιότητες με τις σημερινές θέσεις του ΚΚΕ είναι προφανείς…
Από τα παραπάνω (τα παραθέματα θα μπορούσαν να ήταν πολύ περισσότερα) γίνεται εμφανές ότι το ΚΚΕ σήμερα παρουσιάζει διαφορετικές εκτιμήσεις για τις αιτίες της Μικρασιατικής εκστρατείας από ότι όλα τα προηγούμενα χρόνια σε μια προσπάθεια αυτές να έρθουν πιο κοντά στις εκτιμήσεις του 18ου Συνεδρίου για τη θέση της χώρας μας στο σύστημα του ιμπεριαλισμού που σημειώνει. «…Στο πλαίσιο της ανισόμετρης ανάπτυξης, ο ελληνικός καπιταλισμός διατηρεί την αναβαθμισμένη θέση του στα Βαλκάνια, που πραγματοποιήθηκε μετά την καπιταλιστικοποίηση τους, ενώ δε μεταβάλλεται η ενδιάμεση (εδώ έχει απαλειφθεί η θέση του προγράμματος του ΚΚΕ για εξαρτημένη) θέση του στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα…». Η θέση αυτή της «αλληλεξάρτησης» όπως λέγεται οδηγεί σε εκτιμήσεις που θεωρούν όχι απλά λαθεμένες αλλά «αντιεπιστημονικές» τις απόψεις περί εξάρτησης!!! Όπως για παράδειγμα «…Αυτά τα κρύβει η «Αυγή» γιατί τη συμφέρει να αναπαράγει αντιεπιστημονικές αναλύσεις περί «εξάρτησης» και να παρουσιάζει την ντόπια αστική τάξη σαν δουλοπρεπή. Αρα, καλεί το λαό να βοηθήσει τους αστούς στην Ελλάδα να σηκώσουν κεφάλι…» (ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 23/8 που ενώ ασκεί σωστή κριτική στα όσα γράφει η ΑΥΓΗ από την άλλη λαθεμένα χαρακτηρίζει ως αντιεπιστημονική ανάλυση τα ζητήματα της εξάρτησης!) κάτι που στην πράξη οδηγεί στην υποτίμηση του αντιιμπεριαλιστικού αγώνα. Και καλά μπορεί η ανάλυση αυτή σήμερα «να πάσχει» (και με βάση τα ίδια τα γεγονότα αλλά και τις Λενινιστικές παρακαταθήκες για τον Ιμπεριαλισμό) αλλά να χρησιμοποιείται κιόλας για να επανεκτιμήσει γεγονότα του παρελθόντος και να αναθεωρήσει παλιότερες απόψεις τεκμηριωμένες και στηριγμένες στην Μαρξιστικολενινιστική ανάλυση, σίγουρα πάει πολύ. Όπως έλεγε και ο Κ. Μαρξ (18η Μπρυμαιρ) «Ο Χέγκελ λέει κάπου ότι όλα τα γεγονότα και οι προσωπικότητες της ιστορίας επανεμφανίζονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Ξέχασε να προσθέσει: την πρώτη φορά ως τραγωδία, τη δεύτερη ως φάρσα»!

Ε.Γ. Κ, φιλόλογος
πηγή: ΑΒ

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ