Στις 8:15 π.μ. της 6ης Αυγούστου 1945, τίποτα δεν ήταν ίδιο πια στη Χιροσίμα. Μόλις είχε εξαπολυθεί από ένα αμερικάνικο βομβαρδιστικό Β-29, το γνωστό σήμερα Enola Gay, η πρώτη ατομική βόμβα. Τα αποτελέσματά της ήταν τρομακτικά: 70.000 άνθρωποι έχασαν σχεδόν αμέσως τη ζωή τους, το κέντρο της πόλης ισοπεδώθηκε σε μεγάλη ακτίνα από το σημείο έκρηξης της βόμβας, ενώ υπολογίζεται ότι άλλες 50.000 ανθρώπων πέθαναν από ραδιενέργεια, τραύματα και άλλες συνέπειες της έκρηξης.
Θα ακολουθούσε τρεις μέρες μετά η ρίψη της δεύτερης ατομικής βόμβας, στο Ναγκασάκι, με τραγικές συνέπειες κι εκεί, η συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας και η λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σε έναν κόσμο που είχε βιώσει τη φρίκη του πολέμου επί έξι χρόνια, τα νούμερα των θυμάτων δεν ήταν πρωτάκουστα. Στα κρεματόρια του Άουσβιτς-Μπίρκεναου θανατώθηκαν πάνω από 1.100.000 άνθρωποι, στην τιτανομαχία του Στάλινγκραντ σκοτώθηκαν περίπου 1,5 εκατομμύριο άμαχοι και στρατιώτες και από τις δύο πλευρές, ενώ οι βομβαρδισμοί της Δρέσδης και του Τόκιο σκότωσαν 25 και 80 χιλιάδες αμάχους αντίστοιχα. Τι ήταν, λοιπόν, αυτό που σόκαρε τον κόσμο με τη ρίψη της ατομικής βόμβας;
Δύο ήταν οι λόγοι που η ατομική βόμβα προκάλεσε πολλές συζητήσεις, πέρα από την καταστροφική αποτελεσματικότητά της. Ο πρώτος είναι αν όντως συντόμευσε τον πόλεμο και οδήγησε στην παράδοση της Ιαπωνίας χωρίς περισσότερα θύματα που θα προκαλούσε μια απόβαση. Ο δεύτερος είναι ότι ένα τέτοιο όπλο ήταν πρωτοφανές και ήταν φανερό ότι όποιος το κατείχε, είχε φοβερή δύναμη στα χέρια του. Ο πόλεμος, όμως, τελείωνε. Εναντίον ποιων θα χρησιμοποιούνταν αυτό το όπλο;
Όσον αφορά το πρώτο ζήτημα, είναι αλήθεια ότι η πεισματώδης άμυνα στην Ίβο Τζίμα και την Οκινάουα τρόμαξε τους Αμερικάνους, που μόνο φέρετρα δεν ήθελαν να στέλνουν στην πατρίδα. Η αριθμητική που έθεσε η επίσημη πολιτική ήταν απλή: 200.000 νεκροί από δύο ατομικές βόμβες είναι προτιμότεροι από ένα εκατομμύριο νεκρούς που υπολογίζονταν σε τυχόν απόβαση στην Ιαπωνία. Από το κάδρο, όμως, αυτού του υπολογισμού λείπουν δύο στοιχεία. Πρώτον, οι Ιάπωνες έψαχναν εδώ και μήνες τρόπους συνθηκολόγησης και δεύτερον, η Σοβιετική Ένωση είχε ενημερώσει ότι θα μπορούσε να επιτεθεί στην Ιαπωνία τρεις μήνες μετά τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας, δηλαδή τον Αύγουστο. Όντως, όταν τα σοβιετικά στρατεύματα επιτέθηκαν στη Μαντζουρία, σάρωσαν τους Ιάπωνες χωρίς τις αντιστάσεις που είχαν αντιμετωπίσει τα αντίστοιχα αμερικάνικα λίγους μήνες πριν. Θα έλεγε κανείς ότι οι ΗΠΑ βιάστηκαν να ρίξουν τις βόμβες πριν μπει ο σοβιετικός παράγοντας στο κάδρο.
Κι εδώ ερχόμαστε στο δεύτερο ζήτημα. Ποιο ήταν το μήνυμα που ήθελαν να στείλουν οι ΗΠΑ με τη ρίψη των ατομικών βομβών; Το σίγουρο είναι ότι οι ΗΠΑ ήθελαν να πάρουν το πάνω χέρι απέναντι στην ΕΣΣΔ και στους κομμουνιστές, των οποίων το κύρος είχε εκτοξευθεί με την πάλη εναντίον του Άξονα. Η «επίδειξη» ενός τέτοιου όπλου ήταν η απόδειξη ότι έχουν το προβάδισμα. Μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, εξάλλου, οι αντιχιτλερικοί σύμμαχοι θα γίνουν αντίπαλα στρατόπεδα, με τον Τσώρτσιλ να μιλά για το «σιδηρούν παραπέτασμα» τον Μάρτιο του 1946. Ευτυχώς για την ανθρωπότητα, δεν συνέβη κάποιο άλλο πυρηνικό επεισόδιο έκτοτε και οι λόγοι ήταν πολλοί, από τους οποίους θα αναφερθούν εδώ μόνο δύο: η κατασκευή ατομικής βόμβας και από την ΕΣΣΔ το 1948, αλλά και η απήχηση που είχαν οι κομμουνιστικές ιδέες, ειδικά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι η ανθρωπότητα έχει διαφύγει τον κίνδυνο μιας πυρηνικής καταστροφής. Πολλές φορές έφτασαν οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ κυρίως πολύ κοντά στο να πατήσουν το κουμπί της εκτόξευσης πυρηνικών όπλων, με την κρίση της Κούβας να αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό, όχι όμως το μοναδικό παράδειγμα. Αξίζει κανείς να θυμηθεί και τη δεκαετία του 1980, με την τοποθέτηση στην Ευρώπη πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς.
Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 έδωσε την ψευδαίσθηση ότι ο πυρηνικός όλεθρος ήταν πλέον παρελθόν. Όμως τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι. Οι ΗΠΑ και η Ρωσία, ως διάδοχη χώρα της ΕΣΣΔ, κατέχουν το 90% σχεδόν των πυρηνικών όπλων και τα υπόλοιπα ανήκουν σε Μ. Βρετανία, Γαλλία και Κίνα. Επίσης, σχεδόν σίγουρο είναι ότι Ινδία, Πακιστάν, Β. Κορέα και Ισραήλ κατέχουν πυρηνικά όπλα. Αντίθετα, χώρες όπως το Ιράκ παλιότερα και το Ιράν στις μέρες μας, αν και κατηγορούνται ότι διαθέτουν πυρηνικά όπλα, είναι μάλλον δύσκολο να έχουν αναπτύξει τέτοια.
Ειδικά οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει τη στρατηγική των «σοβαρών» κατόχων ατομικών όπλων, σε αντίθεση με τους «επικίνδυνους». Έτσι, ενώ κατέχουν 5.500 πυρηνικές κεφαλές, κατηγορούν ως επικίνδυνη τη Β. Κορέα, που διαθέτει με το ζόρι 45. Επίσης, επιτίθενται στο Ιράν, για να μην αναπτύξει τεχνογνωσία ικανή για πυρηνικό οπλοστάσιο, όμως δεν έχουν την ίδια αγωνία για το Ισραήλ, το οποίο αρνείται οποιαδήποτε έρευνα στις βάσεις του και υπολογίζεται ότι διαθέτει 90 πυρηνικές κεφαλές.
Και η Ρωσία, όμως, ειδικά μετά την εισβολή στην Ουκρανία και την εμπλοκή του ΝΑΤΟ, έσπευσε να υπενθυμίσει ότι διαθέτει ατομικά όπλα, μια υπενθύμιση καθόλου τυχαία. Ουσιαστικά είναι απειλή ότι δεν θα διστάσει να τα χρησιμοποιήσει, αν θεωρήσει ότι απειλείται η ακεραιότητα ή τα συμφέροντά της. Μια τέτοια απειλή όχι μόνο δεν θεωρήθηκε από πολλούς αναλυτές αποτρόπαια, αλλά αντίθετα άρχισαν τα σενάρια για το τι θα σήμαινε ένα πυρηνικό επεισόδιο, πώς θα μπορούσαν να απαντήσουν οι Δυτικοί κτλ. Ουσιαστικά, πρόκειται για αποδοχή από το σύνολο των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων ότι τα ατομικά όπλα δεν δημιουργήθηκαν μόνο για αποτροπή, αλλά και για χρήση, αρκεί η χρήση αυτή να είναι σε όφελος των ιμπεριαλιστών, όσο κι αν σημαίνει χιλιάδες, αν όχι εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές σε κόστος.
Αν, λοιπόν, έχει κάτι να μας διδάξει η επέτειος της ρίψης της πρώτης ατομικής βόμβας, είναι ότι εκείνο το λεπτό που άρχισε στις 8:15 στη Χιροσίμα δεν έχει τελειώσει ακόμα. Είναι καθήκον μας να παλέψουμε ενάντια σε έναν ενδεχόμενο πυρηνικό όλεθρο, που σε μια εποχή προετοιμασίας των όρων για μια παγκόσμια σφαγή, γίνεται όλο και πιο πιθανός. Αν οι ιμπεριαλιστές και κάθε λογής τυχοδιώκτες μας θεωρούν αναλώσιμους, πρέπει να μπούμε φραγμός στις σκέψεις και τα δολοφονικά σχέδιά τους.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 984 στις 10/5/2025
Η 9η Μάη είναι χαραγμένη στη μνήμη των λαών της Ευρώπης αλλά και όλου του κόσμου ως η ημέρα της συντριβής τους Ναζισμού, η ημέρα που η κόκκινη σημαία καρφώθηκε με τον πιο εμβληματικό τρόπο στο Ράιχσταγκ. Είναι η μέρα που εκφράζει την τεράστια συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης (ΣΕ) και του Κόκκινου Στρατού αλλά και των παρτιζάνων στην νίκη απέναντι στον φασιστικό Άξονα.
Γι’ αυτούς ακριβώς τους λόγους, οι δυτικοί ιμπεριαλιστές αυτή την ημέρα της Αντιφασιστικής Νίκης προσπαθούν με κάθε τρόπο να τη διαγράψουν από την ιστορία. Γι’ αυτό και άλλαξαν το νόημά της, ονομάζοντάς την Ημέρα της Ευρώπης. Δε έμειναν όμως εκεί. Στα πλαίσια της παραχάραξης της ιστορίας και της αντικομμουνιστικής υστερίας τους, όρισαν την 23η Αυγούστου ως «Ευρωπαϊκή ημέρα μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού», εξισώνοντας τον Φασισμό με τον Κομμουνισμό.
Έτσι, υποβαθμίζουν τον ρόλο των Σοβιετικών στον πόλεμο και τους κατηγορούν για υποτιθέμενα εγκλήματα αυτοί που ευθύνονται για τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας με την αποικιοκρατική και ιμπεριαλιστική τους πολιτική.
Ονομάζουν «κατοχή» την απελευθέρωση μιας σειράς χωρών της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης από τον Κόκκινο Στρατό αυτοί που συμπεριφέρονταν πάντα ως κατακτητές, όπως οι Άγγλοι στην Ελλάδα τον Δεκέμβρη του ‘44.
Μιλάνε για εγκλήματα του Κόκκινου Στρατού αυτοί που ισοπέδωσαν την Δρέσδη και δεκάδες άλλες πόλεις χωρίς να υπάρχει καμιά στρατιωτική ανάγκη. Αυτοί που είναι υπεύθυνοι για τον ανελέητο βομβαρδισμό του Τόκιο και τον πυρηνικό όλεθρο σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι.
Σε ποιον οφείλουν τελικά οι λαοί την απελευθέρωση των ευρωπαϊκών χωρών στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο; Στη Δύση που ενίσχυσε με όλα τα μέσα τον Χίτλερ στη διάρκεια του Μεσοπολέμου; Σ’ αυτούς που προχώρησαν σε συμφωνία μαζί του στο Μόναχο, αφήνοντας να πέσει η Τσεχοσλοβακία στα χέρια του Άξονα; Σ’ αυτούς που θεώρησαν φυσική εξέλιξη την προσάρτηση της Αυστρίας από τη Γερμανία; Σ’ αυτούς που ενώ είχαν συμφωνία με την Πολωνία για την υπεράσπισή της σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση δεν έκαναν τίποτα, στην πράξη, όταν η Βέρμαχτ πέρασε τα πολωνικά σύνορα;
Και όταν πια είχε ξεκινήσει ο πόλεμος, αυτοί ήταν που αρνούνταν πεισματικά να ανοίξουν το δεύτερο μέτωπο αφήνοντας την ΣΕ να δεχτεί όλο σχεδόν το βάρος της επίθεσης. Αυτοί ήταν που τελικά το άνοιξαν πολύ καθυστερημένα, το 1944, όταν ήδη ο Κόκκινος Στρατός προχωρούσε προς το Βερολίνο μετά την νίκη στο Στάλινγκραντ. Αυτοί ήταν που μέχρι και την τελευταία στιγμή έκαναν μυστικές συμφωνίες με τους Γερμανούς για να καθυστερήσουν την σοβιετική προέλαση.
Όλοι αυτοί, λοιπόν, τις τελευταίες δεκαετίες αλλά και σήμερα, με αφορμή την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, έχουν ξεκινήσει μια ενορχηστρωμένη επίθεση στην κατεύθυνση αντιστροφής της πραγματικότητας. Η Ρωσία είναι αποκλεισμένη από τις επίσημες τελετές που πραγματοποιούνται για την επέτειο της λήξης του πολέμου στο ευρωπαϊκό έδαφος. Τα εκατοντάδες μνημεία που είχαν ανεγερθεί για να τιμήσουν τους ήρωες του Κόκκινου Στρατού έχουν γίνει «κόκκινο πανί» για τους νεοναζί και τις επίσημες κυβερνήσεις, βανδαλίζονται, καταστρέφονται και κατεδαφίζονται. Στη θέση τους ανεγείρονται μνημεία συνεργατών των Ναζί, προδοτών, που τα χέρια τους ήταν βουτηγμένα στο αίμα των συμπατριωτών τους. Νωπές είναι οι μνήμες από τον βανδαλισμό μεγάλου μνημείου στο Βερολίνο από νεοναζί φιλοουκρανούς και στη Βουλγαρία, όπου οι ναζιστές οπαδοί της Λέφσκι βανδάλισαν μνημείο του Σοβιετικού Στρατού στη Σόφια. Αλλά και τα επίσημα κράτη έχουν πάρει εκατοντάδες αποφάσεις για ξήλωμα των μνημείων αυτών σε Ουκρανία, Σλοβακία, Τσεχία, Λιθουανία, Βουλγαρία κ.ά. Στην Πολωνία με τον νόμο της αποκομμουνιστικοποίησης του 2016 απαγορεύτηκε οποιοδήποτε αναφορά στον κομμουνισμό σε δημόσιους χώρους και αποφασίστηκε η απομάκρυνση τέτοιων μνημείων. Η Εσθονία το 2007 συγκλονίστηκε από τις συγκρούσεις (με έναν νεκρό) που ξέσπασαν για την απομάκρυνση του «Μπρούντζινου Στρατιώτη» από το Ταλίν. Στη Ρίγα της Λετονίας το 2022 απαγορεύτηκε η κατάθεση λουλουδιών στο Μνημείο των Απελευθερωτών, αν και χιλιάδες ήταν αυτοί που αψήφησαν την απαγόρευση.
Από την άλλη μεριά, η ιμπεριαλιστική Ρωσία βρήκε την ευκαιρία να κλέψει λίγη από τη δόξα του Κόκκινου Στρατού και του σοβιετικού καθεστώτος και να εμφανίζεται σήμερα, δια στόματος Πούτιν, ως ο τιμητής του αντιφασιστικού αγώνα και υπερασπιστής των ρωσόφωνων στην Ουκρανία. Κατηγορεί -ορθά- για ναζισμό το καθεστώς της Ουκρανίας και τους δυτικούς ιμπεριαλιστές που το στηρίζουν, αλλά ο εκπρόσωπος τους μεγαλορώσικου εθνικισμού ξεχνάει τις ρωσικές ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις σε Καύκασο, Συρία, Αφρική κ.ά.
Ξεχνάει ότι και μέσα στη Ρωσία, μετά την κατάρρευση του '90-'91 και τη διάλυση του ανατολικού μπλοκ, εκκολάφθηκαν νεοναζιστικές και αντικομουνιστικές οργανώσεις με τη στήριξη ή την ανοχή του κράτους.
Ξεχνάει ότι εδώ και χρόνια τα σχολικά βιβλία είναι γεμάτα από αντικομουνιστικούς λιβέλους που συκοφαντούν το Μπολσεβίκικο Κόμμα και κατοχυρώνουν τη νίκη στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο γενικώς στον ρωσικό λαό αποσιωπώντας τον καθοριστικό ρόλο που είχαν οι κομμουνιστές σ’ αυτήν.
Ξεχνάει ότι ακόμα και η σημαία της Ρωσίας παραπέμπει στη σημαία που χρησιμοποιούσε ο στρατός του φιλοναζιστή και συνεργάτη των Γερμανών Βλάσοφ που πολεμούσε ενάντια στον Κόκκινο Στρατό στη μάχη του Στάλινγκραντ.
Η σημερινή Ρωσία δεν έχει καμία σχέση με την χώρα του Λένιν και του Στάλιν της οποίας τα επιτεύγματα και οι κατακτήσεις ισοπεδώθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Και φυσικά δεν γίνεται ποτέ αναφορά σε αυτές τις κατακτήσεις που ήταν μια από τις βασικές αιτίες της καθολικής κινητοποίησης των λαών της ΣΕ απέναντι στην επίθεση της Γερμανίας στον πόλεμο.
Όπως και δε γίνονται αναφορές στις άλλες εθνότητες της ΣΕ που στελέχωσαν τον Κόκκινο Στρατό και θυσιάστηκαν μαζί με τους ρώσους στρατιώτες. Γιατί η ΣΕ συγκροτήθηκε στη βάση της ισοτιμίας και της ελευθερίας των λαών, που καμιά σχέση δεν έχουν με τις διακηρύξεις του μεγαλορώσικου σοβινισμού της εποχής μας. Η ΣΕ συγκροτήθηκε στη βάση της αλληλεγγύης μεταξύ των λαών, στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση από τις ιμπεριαλιστικές βλέψεις της σημερινής Ρωσίας.
Η παραχάραξη της ιστορίας, η λασπολογία και ο αντικομμουνισμός, από όποια πλευρά κι αν προέρχεται, είναι το όχημα πάνω στο οποίο είναι υποχρεωμένοι να κινηθούν οι ιμπεριαλιστές για να πείσουν τους λαούς τους ότι πρέπει να θυσιαστούν στα πολεμικά μέτωπα της Ουκρανίας και όπου αλλού ανοίξουν. Και από τη μεριά μας, ως κομμουνιστές, χρέος μας είναι να υπερασπιστούμε την ιστορική αλήθεια, γιατί είναι απαραίτητος όρος για την οικοδόμηση του αντιπολεμικού - αντιιμπεριαλιστικού μετώπου.
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία αρ. φύλ. 711, στις 11/5/2013
Σοβιετικό τανκ δίπλα στην πύλη του Βρανδεμβούργου, Μάης 1945
Στις 8 Μαΐου 1945 έληγε και τυπικά ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος (Β’ΠΠ) στην Ευρώπη, με την άνευ όρων παράδοση των γερμανικών στρατευμάτων. Η μέρα αυτή, και σε μερικές χώρες η 9η Μαΐου, γιορτάζεται σε πολλές χώρες της Ευρώπης ως ημέρα νίκης, καθώς έληξε ένας αιματηρός εξαετής πόλεμος, ο οποίος προκάλεσε πολλές καταστροφές, στοίχισε τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων και έδειξε την βαρβαρότητα του φασισμού και του ναζισμού σε όλη τους τη φρίκη. Η οριστική λήξη του πολέμου αυτού ήρθε τον Σεπτέμβριο του 1945, με την παράδοση της Ιαπωνίας, μετά την ρίψη των ατομικών βομβών σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι.
Μια απλή νίκη;
Με μια πρώτη ανάγνωση, τα πράγματα είναι απλά: Μερικοί κακοί (ή και «τρελούτσικοι») προσπάθησαν να κατακτήσουν τον κόσμο, αλλά οι καλοί ενώθηκαν, τους νίκησαν και έφτιαξαν έναν καλύτερο κόσμο.
Φυσικά, τα πράγματα δεν έγιναν καθόλου έτσι και θα πρέπει να θυμίζουμε πάντα πόσος αγώνας, πόσες θυσίες, πόσο αίμα χρειάστηκαν οι λαοί της Ευρώπης, για να νικήσουν το τέρας του ναζισμού. Θα πρέπει να θυμίζουμε ότι από τα πενήντα περίπου εκατομμύρια των νεκρών του Β’ΠΠ, η πλειοψηφία τους ήταν άμαχοι, οι οποίοι υπέστησαν τους βομβαρδισμούς, τις εκτελέσεις, την πείνα, τις θηριωδίες, αλλά και τη συστηματική εξόντωση ολόκληρων πληθυσμών που θεωρούνταν υπάνθρωποι. Να έχουμε πάντα στο μυαλό μας τα στρατόπεδα συγκεντρώσεων, τους Εβραίους, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλους, τσιγγάνους, Σλάβους και άλλες ομάδες οι οποίες οδηγήθηκαν στα κρεματόρια, γιατί δε χωρούσαν στην κοινωνία που σχεδίαζαν οι ναζί.
Θα πρέπει να θυμίζουμε ότι οι σύμμαχοι που νίκησαν δεν ήταν πάντα σύμμαχοι, αλλά πριν και μετά τον πόλεμο ορκισμένοι εχθροί και δύο εντελώς διαφορετικά πολιτικά και κοινωνικά συστήματα. Από τη μια, η ΕΣΣΔ, το πρώτο σοσιαλιστικό πείραμα στον κόσμο και από την άλλη, οι ιμπεριαλιστές της Μ. Βρετανίας, των ΗΠΑ και άλλων χωρών. Ας μην ξεχνάμε ότι οι καπιταλιστές της Γερμανίας και της Ιταλίας βοήθησαν τους Ναζί και τους φασίστες να ανέλθουν στην εξουσία, ξοδεύοντας μεγάλα ποσά, προκειμένου να μην τα χάσουν όλα μπροστά στον κίνδυνο να τα χάσουν όλα, αν οι κομμουνιστές έπαιρναν την εξουσία. Να μην ξεχνάμε ότι η Αγγλία και η Γαλλία δεν έκαναν τίποτα, για να ανακόψουν την ορμή του άξονα, ούτε όταν καταλάμβαναν άλλες χώρες, ούτε όταν παραβίαζαν τις συνθήκες ειρήνης, ούτε όταν επενέβησαν στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, πολεμώντας στο πλευρό του Φράνκο. Αποκορύφωμα της πολιτικής αυτής του «κατευνασμού», όπως έχει συνηθίσει να λέγεται, ήταν η παραχώρηση ουσιαστικά της Τσεχοσλοβακίας στους Γερμανούς. Ταυτόχρονα, ήταν κι ένα κλείσιμο του ματιού στον Χίτλερ, ότι καλά θα κάνει να κοιτάξει προς την ΕΣΣΔ.
Εξάλλου, κι όταν αναγκάστηκαν να κηρύξουν τον πόλεμο στους Γερμανούς οι αγγλογάλλοι, επί έναν σχεδόν χρόνο, δεν έκαναν ούτε μια επιθετική κίνηση στον «ψευτοπόλεμο» στις όχθες του Ρήνου. Μόνο η γερμανική επίθεση που σάρωσε έξι χώρες σε έναν μήνα, μαζί τους και τη Γαλλία, έδειξε το μέγεθός του κινδύνου. Κι ας μην ξεχνάμε ότι πολλοί στις ΗΠΑ έλεγαν, ότι καλό θα ήταν να σκοτώνονται μεταξύ τους στην Ευρώπη, προκειμένου να κερδίσει οικονομικά η χώρα τους. Αυτά βέβαια ως το Περλ Χάρμπορ…
Η εισβολή στην ΕΣΣΔ και η αναμέτρηση με τους κομμουνιστές
Ο πόλεμος αυτός έδειξε το μέγεθος του, αλλά και την ιδεολογική-πολιτική του διάσταση τον Ιούνιο του 1941, όταν η Γερμανία επιτέθηκε στην ΕΣΣΔ. Ο γιγάντιος αγώνας που ακολούθησε ήταν αγώνας όχι μόνο επιβίωσης, αλλά και ιδεολογικής προπαγάνδας. Πολλά ζητήματα υπάρχουν εδώ που δε μπορούν να απαντηθούν σε ένα άρθρο, έχουν όμως κατά καιρούς γραφεί άρθρα και βιβλία στην ΠΣ και βρίσκονται στο ιστορικό της αρχείο: Πόσο έτοιμη ήταν η ΕΣΣΔ να αντιμετωπίσει τους Ναζί; Γιατί υπεγράφη το σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροφ; Τι συνέβη τελικά στο Κατίν; Και άλλα τόσα ζητήματα αξίζει να ξαναδιαβαστούν και να μελετηθούν.
Το σπουδαίο όμως είναι ότι η Σοβιετική Ένωση, αλλά και οι κομμουνιστές όλου του κόσμου βρέθηκαν στην πρωτοπορία του αγώνα, με εκατομμύρια νεκρούς, θυσίες, σελίδες ηρωισμού και δόξας.
Η νίκη, νίκη των λαών
Ως το 1942, ο Άξονας φάνταζε ανίκητος. Τρεις μάχες έδωσαν το έναυσμα για την αντεπίθεση των Συμμάχων: Μίντγουει, Ελ Αλαμέιν, και κυρίως το Στάλινγκραντ, μετά το οποίο άρχισε η σοβιετική αντεπίθεση, η οποία σταμάτησε μόνο στο Βερολίνο, όπου υψώθηκε η κόκκινη σημαία στο Ράιχσταγ, την πρωτομαγιά του 1945. Για να επιτευχθεί όμως αυτό, χρειάστηκαν πολλές ακόμα μάχες, σκληρές θυσίες, πολλοί νεκροί, αλλά, κυρίως, η πίστη των ανθρώπων που πολεμούσαν ή προσπαθούσαν να επιβιώσουν για τη νίκη, για την ύπαρξη ενός καλύτερου μέλλοντος από αυτό που τους ετοίμαζαν οι Ναζί και οι φασίστες. Για τον λόγο αυτό, η παράδοση των Γερμανών έδωσε την ελπίδα στον κόσμο ότι ακόμα και το χειρότερο τέρας μπορεί να νικηθεί και ο κόσμος να γίνει καλύτερος.
Βέβαια, επειδή οι κομμουνιστές βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή του αγώνα, ήταν λογικό σε αυτούς να στρέφεται η πλειοψηφία των λαών.
Αυτό φυσικά έπρεπε να ανακοπεί και έτσι ξεκίνησε αυτό που έμεινε γνωστό ως ψυχρός πόλεμος, ο οποίος στην Ελλάδα ήταν θερμότατος.
Η επέτειος όμως αυτή είναι μέρα γιορτής και μνήμης για τους λαούς της Ευρώπης και γιορτάζεται σε όλη την Ευρώπη. Και όταν μιλάμε για αντιφασιστική νίκη, δε μπορούμε να μην αναφερθούμε τόσο στη δύναμη που έχουν οι λαοί όταν αποφασίσουν να υψώσουν το ανάστημα τους, όσο και στους ηρωικούς αγώνες των κομμουνιστών.
Και στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα, αυτή η επέτειος είναι σε μεγάλο βαθμό ξεχασμένη. Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες που γιορτάζει την έναρξη και όχι τη λήξη του πολέμου. Η αιτία θα πρέπει να αναζητηθεί στην κατάσταση που επιβλήθηκε μετά την απελευθέρωση. Στις 8 Μαΐου 1945, ο ΕΛΑΣ είχε αφοπλιστεί, πολλοί καπετάνιοι του βρίσκονταν ήδη στη φυλακή και ο Άρης προσπαθούσε να προειδοποιήσει για την κατάσταση που ερχόταν. Σε μια τέτοια κατάσταση, η ιστορία έπρεπε να ξαναγραφτεί διαστρεβλωμένη, χωρίς κομμουνιστές και σφυροδρέπανα. Παραμένει, όμως, γραμμένη σε κάθε σχεδόν γωνιά αυτής της χώρας, στην οποία ο ελληνικός λαός αντιστάθηκε στον φασισμό. Και όσο κι αν μερικοί πιστεύουν το αντίθετο, θα συνεχίσει να αντιστέκεται.
Τα ξημερώματα της 9ης Μαΐου 1945, η ναζιστική Γερμανία συνθηκολογεί άνευ όρων.
Ο Κόκκινος Στρατός έχει απελευθερώσει το Βερολίνο και η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο είχε καρφωθεί στο Ράιχσταγκ, σηματοδοτώντας την ήττα του φασισμού.
Αυτή την κόκκινη σημαία, η «επίσημη» ιστορία την έχει κάνει ασπρόμαυρη και χωρίς σφυροδρέπανο. Το σύστημα προσπαθεί να διαγράψει ποιο κίνημα, ποια ιδεολογία, ποια πολιτική και ποια τάξη νίκησε τον φασισμό. Προσπαθεί να διαγράψει τον πρωτοπόρο ρόλο του κομμουνιστικού κινήματος, που βρέθηκε στη ηγεσία των απελευθερωτικών αγώνων σε όλο τον κόσμο.
Μάταια. Η ιστορία έχει ήδη γραφτεί, από τα 20 εκατομμύρια των Σοβιετικών που έδωσαν τη ζωή τους ενάντια στον φασισμό. Η Σοβιετική Ένωση ήταν η χώρα που πλήρωσε τον βαρύτερο φόρο αίματος, όταν οι Δυτικοί αρνούνταν να ανοίξουν το δεύτερο μέτωπο. Άλλωστε, ο Τρούμαν το είχε δηλώσει με σαφήνεια: «Αν δούμε ότι η Γερμανία κερδίζει τον πόλεμο, οφείλουμε να βοηθήσουμε τη Ρωσία. Κι αν τον κερδίζει η Ρωσία, οφείλουμε να βοηθήσουμε τη Γερμανία και με τον τρόπο αυτό, ας τους αφήσουμε να σκοτώσουν όσο μπορούν περισσότερους…».
Για αυτό και αυτή η νίκη ανήκει στους λαούς του κόσμου και μόνο σ’ αυτούς. Δεν ανήκει στους φονιάδες ιμπεριαλιστές -κι ας είναι εχθροί της Δύσης- ούτε στους υποταγμένους απολογητές τους, που θέλουν προκλητικά να καπηλευτούν την επέτειο και τα σύμβολά της, για να ξεπλύνουν τα δικά τους εγκλήματα.
Η Αντιφασιστική Νίκη των Λαών συνεχίζει και εμπνέει τους λαούς όλου του κόσμου.
Για να τσακίσουμε τον φασισμό και το σύστημα που τον γεννά. Αυτή η πάλη σήμερα είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
Σήμερα το σύστημα απλώνει ξανά τα σκοτάδια του φασισμού, προετοιμάζοντας τους όρους για έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο.
Έγινε το
απόγευμα της Κυριακής 29/10 η εκδήλωση-συζήτηση που οργάνωσε το blog Αριστερά
στη Καρδίτσα και οι εκδόσεις Εκτός των Τειχών με θέμα «2ος Παγκόσμιος Πόλεμος:
Η συμβολή του κομμουνιστικού κινήματος στην αντιφασιστική νίκη των λαών και το
“ξαναγράψιμο” της Ιστορίας» και με ομιλητή τον ιστορικό, συγγραφέα και μέλος
του ΔΣ της ΕΛΜΕ Τρικάλων Κώστα Μιχαλάκη.
Η εκδήλωση περιστράφηκε γύρω από το βιβλίο του Βασίλη Σαμαρά "Γιάλτα ή Πότσνταμ;" και πέρα από τις
ιστορικές αναφορές, τόσο η αναλυτική εισήγηση όσο και η ενδιαφέρουσα συζήτηση
που ακολούθησε, επικεντρώθηκαν στην παραχάραξη και στο “ξαναγράψιμο” της
ιστορίας από συστημικούς κονδυλοφόρους και διάφορους δημοσιολογούντες και
“αναλυτές” που επιχειρούν να εξισώσουν το ναζισμό με τον κομμουνισμό και να διαγράψουν
από τη συλλογική μνήμη των λαών τη συνεισφορά της ΕΣΣΔ και του κομμουνιστικού
κινήματος στην συντριβή του φασισμού.
Γιατί έγινε ο
2ος Παγκόσμιος Πόλεμος; Ήταν ο “παράφρων” Χίτλερ που ευθύνεται για το
ματοκύλισμα των λαών ή ήταν – αυτό που ζούμε και σήμερα – οι αντιθέσεις και οι
ανταγωνισμοί των ιμπεριαλιστών για ξαναμοίρασμα του κόσμου, για επέκταση και νέες
ζώνες επιρροής; Ήταν μόνο ο ρεβανσισμός της Γερμανίας απέναντι στη συνθήκη των
Βερσαλλιών και την ήττα της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή ήταν η βαθιά οικονομική
κρίση του καπιταλιστικού συστήματος (κρίση του ’29) και – κυρίως – η
αντιμετώπιση του ανερχόμενου τότε κομμουνιστικού κινήματος και του πρώτου σοσιαλιστικού
κράτους (ΕΣΣΔ) που έστρεψαν μερίδες του κεφαλαίου στο ναζισμό-φασισμό;
ΗΠΑ-Αγγλία-Γαλλία ήταν “απέναντι” στον Χίτλερ ή με την πολιτική τους (“πολιτική
κατευνασμού”, συμφωνία του Μονάχου κλπ) ανέχτηκαν και ευνόησαν τον
επανεξοπλισμό της Γερμανίας με σκοπό να την στρέψουν Ανατολικά για να
καταπνίξουν το νεαρή ΕΣΣΔ; Το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ (σύμφωνο μη επίθεσης
μεταξύ Γερμανίας-ΕΣΣΔ) ήταν “μοιρασιά” του κόσμου από τους Χίτλερ-Στάλιν ή ήταν
μια ευφυής τακτική κίνηση της σοβιετικής ηγεσίας για να ακυρώσει – προσωρινά –
τα σχέδια των δυτικών, να διασπάσει το αντισοβιετικό ιμπεριαλιστικό μπλοκ, να
καθυστερήσει το άνοιγμα του Ανατολικού μετώπου και να κερδίσει χρόνο για την
καλύτερη προετοιμασία της χώρας και του κόκκινου στρατού για την αντιμετώπιση
του φασισμού;
Από την άλλη,
“ξαναγράψιμο” της ιστορίας επιχειρείται και από “αριστερά” (όχι μόνο από τον
χώρο του τροτσκισμού αλλά τα τελευταία χρόνια και από το KKE) με “κριτική” στη
γραμμή της Κομμουνιστικής Διεθνούς εκείνης της περιόδου: Ο χαρακτήρας του
πολέμου (ιμπεριαλιστικός) παραμένει ίδιος σ’ όλη τη διάρκειά του ή αλλάζει μετά
την επίθεση της Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση (22 Ιούνη 1941); Ο χαρακτηρισμός
του πολέμου σαν αντιφασιστικός (μετά την επίθεση στην ΕΣΣΔ) ήταν μια σωστή εκτίμηση
και μια αναγκαία αναπροσαρμογή ή λαθεμένη και επιζήμια “ιδεολογικοποίηση” και “θεωρητικοποίηση”
της εξωτερικής πολιτικής του σοσιαλιστικού κράτους; Με
μια τέτοια “αριστερή”
κριτική, επιχειρείται να ακυρωθεί η γραμμή (λαϊκά μέτωπα,
αντιϊμπεριαλιστικός-εθνικοανεξαρτησιακός αγώνας κλπ) στην οποία
στηρίχτηκε η έφοδος
του κομμουνιστικού κινήματος τότε, ώστε σήμερα να διαγραφεί ο στόχος
για ανεξαρτησία-σοσιαλισμό στο όνομα μιας ”καθαρής” εργατικής εξουσίας
και ενός
“καθαρού” σοσιαλισμού.
Στη διάρκεια
της εκδήλωσης προβλήθηκαν φωτογραφίες με σοβιετικές αφίσες από την περίοδο του
Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου ενώ στο χώρο υπήρχε και έκθεση βιβλίου από τις Εκδόσεις
Εκτός των Τειχών.
Στα μέσα του 1942, ένα μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηπείρου βρίσκεται υπό την κατοχή των ναζιστικών στρατευμάτων. Ένα χρόνο πριν, τον Ιούνη του 1941, είχε ξεκινήσει η επίθεση της Γερμανίας στη Σοβιετική Ενωση (ΣΕ). Παρά την αντίσταση των Σοβιετικών, η Γερμανία μέσα σε λίγες βδομάδες θα καταλάβει 1 εκατομμύριο τετρ. χλμ. σοβιετικού εδάφους, φτάνοντας μέχρι το Λένινγκραντ και τη Μόσχα.
Σχεδόν αμέσως με την επίθεση των ναζί στην πρώτη σοσιαλιστική χώρα, η σοβιετική ηγεσία ζητά από τους Δυτικούς το άνοιγμα του δεύτερου μετώπου απέναντι στη Γερμανία, κάτι που αρνούνται επίμονα οι Δυτικοί. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του Τρούμαν για τη στάση των ΗΠΑ: «Αν δούμε ότι η Γερμανία κερδίζει τον πόλεμο οφείλουμε να βοηθήσουμε τη Ρωσία. Κι αν τον κερδίζει η Ρωσία οφείλουμε να βοηθήσουμε τη Γερμανία και με τον τρόπο αυτό ας τους αφήσουμε να σκοτώσουν όσο μπορούν περισσότερους… (Τάιμς της Νέας Υόρκης, 24 Ιουλίου 1941. Το απόσπασμα είναι παρμένο από το βιβλίο του Ντ. Χόροβιτς «Από τη Γιάλτα στο Βιετνάμ», σελ. 87) Η άμυνα του Στάλινγκραντ
Το Νοέμβρη του 1941 θα σημειωθεί η πρώτη μεγάλη νίκη των Σοβιετικών κατά των Γερμανών, 25 χιλιόμετρα έξω απ’ τη Μόσχα. Αυτό ήταν και η αιτία αλλαγής κατεύθυνσης της γερμανικής επίθεσης (νότια) προς την Κριμαία και τον Καύκασο για να βρουν διέξοδο προς την ανατολή. Στόχος τους, σύμφωνα με την περίφημη διαταγή Νο 41 ήταν η συντριβή των Σοβιετικών, η κατάληψη των πετρελαιοφόρων περιοχών του Καυκάσου αλλά και η βιομηχανική περιοχή του Ντον και του Βόλγα. Βέβαια μια νίκη των Γερμανών θα είχε συνέπειες για τις γενικότερες συμμαχίες και θα ήταν καθοριστική για την έκβαση του πολέμου. Η Τουρκία για παράδειγμα δεν θα είχε ενδοιασμούς να συμμαχήσει με τη Γερμανία αλλά και η Ιαπωνία θα επιχειρούσε αμέσως στην ανατολή εναντίον της ΣΕ. Ο δρόμος προς τις περιοχές της ανατολής θα ήταν πλέον ανοιχτός για τις δυνάμεις του Άξονα και η κυριαρχία των ναζί σε Ευρώπη και Ασία θα ήταν σίγουρη. Τέλος οι μεγάλες πλουτοπαραγωγικές πηγές της περιοχής του Καυκάσου θα τροφοδοτούσαν την πολεμική μηχανή του Χίτλερ και θα του έδιναν τη δυνατότητα να στρέψει τις δυνάμεις του και προς τα δυτικά με στόχο την παγκόσμια κυριαρχία.
Ετσι στα 1942, στο βορρά, το Λένινγκραντ βρίσκεται υπό πολιορκία και στο νότο, τα ναζιστικά στρατεύματα αφού ανακόπηκαν στην περιοχή του Βορονέζ, επιτίθενται νοτιότερα, στο Στάλινγκραντ. Στα μέσα του Ιούλη βρίσκονται έξω από την πόλη και ο Κόκκινος Στρατός μαζί με χιλιάδες πολιτών ξεκινά την υπεράσπισή της.
Η σημασία της πόλης του Βόλγα ήταν τεράστια. Ακόμα και στην περίπτωση που απέφευγαν την κατάληψή της οι Γερμανοί δεν μπορούσαν να προχωρήσουν προς τον Καύκασο με σιγουριά γιατί πάντα υπήρχε ο κίνδυνος έναρξης επιθέσεων στα νώτα τους από τα σοβιετικά στρατεύματα της πόλης.
Είναι περιττό να αναφερθούμε στο συσχετισμό δύναμης που ήταν συντριπτικός υπέρ των Γερμανών στην αρχή της επίθεσης. Είχαν καταλάβει σχεδόν όλη την Ευρώπη, είχαν χιλιάδες παραγωγικές εγκαταστάσεις και εργάτες από τις κατεχόμενες περιοχές που δούλευαν για τη στρατιωτική τους μηχανή και έναν τεράστιο στρατό σχεδόν 200 μεραρχιών (γερμανικών ή των συμμάχων τους) που έριξαν πάνω στη ΣΕ.
Σε όλη της διάρκεια του καλοκαιριού και του φθινοπώρου του 1942 οι Σοβιετικοί αμύνονται. Μάλιστα προς το τέλος του Αυγούστου θα γίνει μια σφοδρή αεροπορική επίθεση στην πόλη από εκατοντάδες γερμανικά αεροπλάνα που θα σκοτώσουν 40.000 Σοβιετικούς στρατιώτες και πολίτες. Όλη σχεδόν η πόλη μετατρέπεται σε ερείπια. Από το Σεπτέμβρη και μετά οι Γερμανοί εισέρχονται μέσα στην πόλη όπου και πλέον γίνονται σφοδρές μάχες σώμα με σώμα, από κτίριο σε κτίριο, με συνεχείς καταλήψεις και ανακαταλήψεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι το καθημερινό προχώρημα ή υποχώρηση του μετώπου ήταν μόλις λίγα μέτρα. Ο λόφος Μαμάγιεφ άλλαξε χέρια οκτώ φορές και ο σιδηροδρομικός σταθμός δεκαπέντε.
Παρά το γεγονός ότι ένας ολόκληρος λαός πλήρωνε καθημερινά βαρύ φόρο αίματος στην προσπάθειά του να ανακόψει τις φασιστικές ορδές του Γ’ Ράιχ, οι Δυτικές δυνάμεις (Μ. Βρετανία, ΗΠΑ) αρνήθηκαν να ανοίξουν το δεύτερο μέτωπο που ζητούσε επίμονα η ΣΕ και θα λειτουργούσε καταλυτικά στην έκβαση του πολέμου. Το μόνο που έκαναν οι Δυτικοί ήταν άνοιγμα μετώπου στην …Αφρική, αρκετά μακριά από το επίκεντρο των μαχών. Μάλιστα ο ίδιος ο Τσόρτσιλ παραδέχεται ότι οι Δυτικοί «αψιμαχούσαν» με 6 μόνο γερμανικές μεραρχίες την ίδια στιγμή που οι Σοβιετικοί αντιμετώπιζαν τουλάχιστον 180.
Η επίθεση των Σοβιετικών
Τότε ήταν που ο Στάλιν μαζί με τους στρατηγούς τού Στάλινγκραντ, Ζούκοφ και Βασιλιέφσκι σχεδιάζουν την επιχείρηση «Ουράν». Στόχος είναι η αντεπίθεση του Κόκκινου Στρατού και η περικύκλωση των γερμανικών στρατευμάτων. «Το σχέδιο αυτό στηρίχθηκε σε μια τολμηρή ιδέα: …να κυκλωθεί και να εκμηδενιστεί το μεγάλο συγκρότημα των γερμανοφασιστικών στρατευμάτων στο χώρο ανάμεσα στο Βόλγα και στον Ντον και να δημιουργηθούν συνθήκες για να περάσουν οι σοβιετικές ένοπλες δυνάμεις σε γενική στρατηγική επίθεση…» («Παγκόσμια ιστορία», σελ. 290) «Μια σειρά πολιτικοί και στρατιωτικοί παράγοντες συνηγορούσαν για τη σκοπιμότητα να καταφερθεί το χτύπημα εδώ. Η αποφασιστική συντριβή του αντιπάλου στο νότο θα προκαλούσε την οριστική κατάρρευση των σχεδίων του που στηρίζονταν στην προέλαση των γερμανικών στρατευμάτων ως την Υπερκαυκασία και στην εμπλοκή της Τουρκίας στον πόλεμο εναντίον της ΣΕ. Αν πετυχαίνονταν μεγάλα στρατιωτικά αποτελέσματα στο νότο …θα παραμερίζονταν ο εχθρικός κίνδυνος για τις πετρελαιοπηγές της Υπερκαυκασίας και για τις γραμμές επικοινωνίας με τους συμμάχους μέσω του Ιράν και του Περσικού κόλπου» («Παγκόσμια ιστορία», σελ. 289-290). Το σχέδιο αρχίζει να υλοποιείται στα μέσα Νοέμβρη του 1942 οπότε και άρχισε η αντεπίθεση των Σοβιετικών.
Μέχρι τις αρχές Γενάρη του 1943 ο στόχος είχε επιτευχθεί. Σε ένα μέτωπο 50 χιλιομέτρων ο σοβιετικός στρατός θα καταφέρει να αποτρέψει τον ανεφοδιασμό των Γερμανών (ακόμα και από τον αέρα) και να κυκλώσει τα ναζιστικά στρατεύματα. Στις 8 Γενάρη του 1943 επιδίδεται τελεσίγραφο από τη μεριά των σοβιετικών για παράδοση, με εγγυήσεις για τη ζωή των στρατιωτών και των αξιωματικών και για ασφαλή επιστροφή στην πατρίδα τους μετά το τέλος του πολέμου ή όπου αλλού επιθυμούσαν.
Η γερμανική ηγεσία όμως θα απορρίψει το τελεσίγραφο, αν και ο στρατάρχης Πάουλους ζήτησε άδεια από το Χίτλερ για παράδοση. Η απάντηση των Σοβιετικών ήταν κεραυνοβόλα. Μέχρι τις 2 Φλεβάρη η «αήττητη» στρατιά του Πάουλους είχε συντριβεί. Μετά από μισό χρόνο ηρωικής αντίστασης, η μάχη του Στάλινγκραντ είχε κερδηθεί από τους υπερασπιστές της πατρίδας τους. Σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν πάνω από 250.000 Γερμανοί στρατιώτες. Από τη μεριά των Σοβιετικών το κόστος ήταν πολλαπλάσιο. Μισό εκατομμύριο στρατού και πολιτών έδωσαν τη ζωή τους στην άμυνα της πόλης.
Η σημασία της νίκης
Η νίκη στο Στάλινγκραντ άλλαξε ουσιαστικά τη ροή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Από τη στιγμή εκείνη και έπειτα ξεκινά μια τιτάνια αντεπίθεση του Κόκκινου Στρατού που μέσα από μια σειρά μάχες κατέληξε στη λήξη του πολέμου, τη συντριβή των ναζί και την απελευθέρωση των κατεχομένων περιοχών της Ευρώπης. Ταυτόχρονα τεράστια ήταν και η σημασία της και για τα παρτιζάνικα τμήματα που δρούσαν στις περιοχές αυτές ώστε να εκδιώξουν από τις πατρίδες τους κατακτητές (Ελλάδα, κ.α.). Αντίθετα στο στρατόπεδο του Άξονα η νίκη του Στάλινγκραντ και του Κουρσκ το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου επέφερε τη ρήξη. Η απόβαση των Δυτικών στην Ιταλία δεν αντιμετώπισε καμία αντίσταση με αποτέλεσμα τη γρήγορη συνθηκολόγηση της χώρας.
«Η ήττα του Στάλινγκραντ - γράφει ο Γερμανός αντιστράτηγος Βέστφαλ- προξένησε τη φρίκη τόσο στο γερμανικό λαό, όσο και στο στρατό τους. Ποτέ νωρίτερα, σ’ όλη την ιστορία της Γερμανίας, δεν υπήρξε περίπτωση τόσο φοβερής καταστροφής τέτοιου αριθμού στρατευμάτων» (Ζούκοφ, «Απομνημονεύματα» τ. 3, σελ 701). Ο ίδιος ο Ζούκοφ εκτιμούσε πως «Η νίκη των στρατευμάτων μας στο Στάλινγκραντ αποτέλεσε την αρχή της ριζικής καμπής του πολέμου υπέρ της ΕΣΣΔ και την αρχή του διωξίματος των εχθρικών στρατευμάτων από το έδαφός μας. Ηταν μια πολυπόθητη και χαρμόσυνη νίκη, όχι μόνο για τα στρατεύματα που πήραν άμεσα μέρος στη συντριβή του εχθρού, αλλά και για ολόκληρο το σοβιετικό λαό…» (Ζούκοφ, σελ 699-700).
Βιβλιογραφία
1. David Horovitz «Από τη Γιάλτα στο Βιετνάμ» εκδ. ΚΑΛΒΟΣ
2. Γκ. Ζούκοφ, «Απομνημονεύματα», τ. 3, εκδ. Φέξη
3. «Παγκόσμια ιστορία» Ακαδημία Επιστημών Σοβιετικής Ένωσης, τ. Ι1-Ι2, εκδ. Μέλισσα
4. William Shirer, «Η άνοδος και η πτώσις του Γ’ Ράιχ», τ. 3, εκδ. Αρσενίδη
5. Loui Aragon, «Ιστορία της Σοβιετικής Ενώσεως 1917-1960» τ. Β, εκδ. Φυτράκη
6. Jaen Elleinstein, «Ιστορία της Σοβιετικής Ενωσης» τ. Β, εκδ. Θεμέλιο
7. Ρ. Καρτιέ, «Ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», τ. Β, εκδ. Πάπυρος - Λαρούς
8. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, Διεθνής Συντακτική Επιτροπή, εκδ. Σύγχ. Εποχή
9. Ο μεγάλος πατριωτικός πόλεμος, Ομάδα συγγραφέων, εκδ. Σύγχ. Εποχή
Η 2 του Φλεβάρη είναι η επέτειος της νίκης στο Στάλινγκραντ. Με αφορμή αυτή την επέτειο αναδημοσιεύουμε άρθρο του Γενάρη του 2013 (στην επέτειο των 70 χρόνων) από τον Αθέατο Κόσμο:
Ο τύμβος του Μαμάγιεβ, είναι ένας λόφος που δεσπόζει στην πόλη του
Στάλινγκραντ. Ο Μαμάι, μογγόλος στρατιωτικός ηγέτης, κυριάρχησε στην
περιοχή στα μέσα του δέκατου τέταρτου αιώνα και προς την τιμή του οι
Τάταροι του χανάτου της Κριμαίας είχαν φτιάξει έναν τύμβο. Εκατόν δύο
μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, το ύψωμα αναφέρονταν στους
στρατιωτικούς χάρτες με τον αριθμό 102 και σαν το ψηλότερο σημείο της
πόλης είχε προφανή στρατιωτική αξία. Ο λόφος, ενόψει της γερμανικής
επίθεσης, οχυρώθηκε και από τις 13 του Σεπτέμβρη του 1942, που
δέχθηκε την πρώτη προσβολή έγινε ένα από πιο σκληρά πεδία της μάχης
του Στάλινγκραντ. Από εκείνη την ημέρα και μέχρι το πρωί στις 26 του
Γενάρη του 1943, που οι Σοβιετικοί στρατιώτες της 21ης και 62ης
στρατιάς, συναντήθηκαν στο τύμβο του Μαμάγιεβ, κόβοντας στην μέση τους
κυκλωμένους γερμανούς στην πόλη, το ύψωμα ή οι πλαγιές του άλλαξαν
χέρια πολλές φορές σε μια διαρκή, θανατηφόρα, σώμα με σώμα, μάχη,
που κράτησε περισσότερα από εκατόν τριάντα μερόνυχτα. Το ύψωμα
καταλήφθηκε από την πρώτη ημέρα της γερμανικής επίθεσης αλλά σχεδόν
αμέσως ανακαταλήφθηκε από μια αντεπίθεση της 13ης επίλεκτης μεραρχίας
πεζικού και από τότε μετατράπηκε σε κόλαση. Μετά την λήξη της μάχης, σε
κάθε τετραγωνικό μέτρο του λόφου καταμετρήθηκαν 1250 θραύσματα από
οβίδες, νάρκες και αεροπορικές βόμβες! Από το σκάψιμο που προκάλεσαν οι
κάθε είδους εκρήξεις, ο λόφος έχασε ύψος, για χρόνια δεν φύτρωνε ούτε
χόρτο και ακόμα και τώρα οι δορυφορικές φωτογραφίες δείχνουν μια
σκουρόχρωμη ζώνη γης. Ο τύμβος του Μαμάγιεβ, είναι ένα από τα
σημεία-σύμβολα της σκληρής και ηρωικής μάχης που δόθηκε για να κρατηθεί
ελεύθερη η πόλη από τους φασίστες εισβολείς. Δίπλα στην θρυλική άμυνα
στο σπίτι του λοχία Παβλόφ, τα κατορθώματα του επίλεκτου σκοπευτή
Ζάιτσεφ, το απαράμιλλο θάρρος του κομσομόλου Πανικάχι, την αυτοθυσία του
τηλεφωνητή Ποντίλοφ, την ηρωική αντίσταση των εργατών στο εργοστάσιο
τρακτέρ. Όλοι και σε όλα τα σημεία, έμειναν αμετακίνητοι και
εκπλήρωσαν στο ακέραιο το σύνθημα-υπόσχεση πως δεν υπήρχε γη πίσω από
τον Βόλγα, πως το μεγάλο ποτάμι είχε μόνο μια όχθη!
Η μάχη για το Στάλινγκραντ από κάθε άποψη αποτελεί μια από τις
κορυφαίες πολεμικές αναμετρήσεις της σύγχρονης ανθρώπινης ιστορίας.
Κατά γενική ομολογία, ακόμη και από τους πιο ορκισμένους
αντί-κομμουνιστές και αντισοβιετικούς ιστορικούς, η νίκη στο
Στάλινγκραντ αποτέλεσε την καμπή στην εξέλιξη του Δεύτερου Παγκόσμιου
Πολέμου, την αρχή της ήττας του φασιστικού άξονα. Η νίκη αυτή ανήκει
πρωτίστως σε αυτούς που θυσιάστηκαν, στους δεκάδες χιλιάδες σοβιετικούς
πολίτες, κομματικούς και εξωκομματικούς, κάθε ηλικίας, που ανεξάρτητα
από εθνικότητα, θρησκεία και ιδιαίτερες πεποιθήσεις ενώθηκαν σαν μια
γροθιά και με αυταπάρνηση υπεράσπισαν την ελευθερία, την κοινή πατρίδα
και τις σοσιαλιστικές κατακτήσεις. Πολέμησαν μέχρις εσχάτων για
λογαριασμό όλων των ελεύθερων ανθρώπων και όλων των λαών και γι' αυτό η
μνήμη του Στάλινγκραντ, ίσαμε σήμερα και σε πείσμα των συκοφαντιών και
των ιστορικών παραχαράξεων εμπνέει σεβασμό και δέος. Και δεν πολέμησαν
από φόβο και εξαναγκασμό αλλά από ελεύθερη επιλογή. Ήρθαν από όλη την
σοβιετική επικράτεια, εκπροσώπησαν όλο τον σοβιετικό λαό που έκανε
σύσσωμος μια τρομερή υπέρ-προσπάθεια. Ανταποκρίθηκαν με προθυμία στο
κάλεσμα της σοβιετικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας που στάθηκε
αντάξια, εμπνευστής και οργανωτής του μεγάλου αντιφασιστικού πολέμου.
Και γι' αυτό νίκησαν.
Μετά τον πόλεμο στα τέλη της δεκαετίας του Πενήντα, στον τύμβο του
Μαμάγιεβ, η τότε σοβιετική ηγεσία αποφάσισε να κατασκευάσει ένα
εντυπωσιακό μνημειακό σύμπλεγμα και ένα μουσείο. Η κατασκευή κράτησε
χρόνια και ολοκληρώθηκε στην δεκαετία του Εξήντα. Το άγαλμα, «η
Πατρίδα καλεί», με τα 85 μέτρα ύψος και τους 8 χιλιάδες τόνους βάρους,
από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, δεσπόζει στο κέντρο του συμπλέγματος και
στην κορυφή του λόφου. Όσο βαθιά έθαβαν την αληθινό πνεύμα του
Στάλινγκραντ, τόσο έκτιζαν ψηλά και βαριά μνημεία από μπετόν για να
αφυδατώσουν το πνεύμα της αντίστασης του σοβιετικού λαού. Ακόμη και
έτσι όμως το η αληθινή ψυχή του Στάλινγκραντ κυριαρχεί στην
εντυπωσιακή κατασκευή, δίνει ζωή στο γκρίζο τσιμέντο και καθηλώνει τον
επισκέπτη.
Φέτος, στις 2 του Φλεβάρη, συμπληρώνονται εβδομήντα χρόνια, από την
τελευταία νικηφόρα ημέρα της ιστορικής μάχης. Η νέα ρώσικη αστική τάξη
και ο ισχυρός άνδρας της, ο επανεκλεγείς πρόεδρος Πούτιν, μαζί με τις
τοπικές αρχές του Βολγκογκράντ, ετοιμάζουν πανηγυρικές εκδηλώσεις με
στόχο να οικειοποιηθούν την αίγλη της μάχης, που διατηρείται ισχυρή στην
συνείδηση των λαών της πρώην ΕΣΣΔ αλλά και όλου του κόσμου. Στο ίδιο
κλίμα και οι μεταλλαγμένοι κομμουνιστές του Ζουγκάνοφ, μαζεύουν
υπογραφές για την επαναφορά του ηρωικού ονόματος της πόλης. Στον
αντίποδα των επίσημων γιορτασμών, οι βετεράνοι του πολέμου και οι
συγγενείς των χιλιάδων ηρωικών νεκρών, οι απλοί ρώσοι πολίτες και οι
λαοί της πρώην Σοβιετικής Ένωσης κοιτάζουν με αληθινή περηφάνια το
παρελθόν. Συνειδητοποιούν ολοένα και πιο πολύ, την ιστορική σημασία της
μεγάλης μάχης ενάντια στον φασισμό για την υπεράσπιση της πρώτης
ανολοκλήρωτης προσπάθειας του ανθρώπου να κερδίσει το βασίλειο της
ελευθερίας. Οι χίλιες διακόσιες μαρμάρινες πλάκες με τα ονόματα δεκαεπτά
χιλιάδων σκοτωμένων σοβιετικών στρατιωτών, ένα τμήμα αυτών που
θυσιάστηκαν και έγινε δυνατό να ταυτοποιηθούν ύστερα από τόσα χρόνια
(δείγμα και αυτό της απαξίωσης που αντιμετώπισε η μεγάλη μάχη στο όνομα
της λεγόμενης αποσταλινοποίησης) και θα αναρτηθούν στους τοίχους του
μνημείου, θα δώσουν μέρος της οφειλόμενης τιμής στους αληθινούς νικητές
του Στάλινγκραντ!
Το δημοσιεύσαμε για πρώτη φορά στις 18/10/2009, το επαναφέρουμε τώρα και το αφιερώνουμε στον λαό της Ουκρανίας που υποφέρει κάτω από τον ανελέητο ανταγωνισμό των ιμπεριαλιστών. Αλλά και σε αυτούς που ταυτίζουν σύσσωμο σχεδόν τον ουκρανικό λαό με τους ναζί και τους συνεργάτες τους κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου αλλά και με τους σημερινούς νεοναζί της Ουκρανίας που παίζουν σημαντικό ρόλο στην καταπίεση και διαίρεση των λαών της Ουκρανίας, για να δικαιολογήσουν τη δική τους στάση ουραγού του... αντιναζί ρώσικου ιμπεριαλισμού στ΄ όνομα ενός ακατανόητου αντιφασισμού συμβάλλοντας με τον τρόπο τους και αυτοί στο διαχωρισμό των λαών αυτής της χώρας.
Κι όμως οι λαοί έχουν μνήμη, και κάποιες φορές το αποδεικνύουν ακόμη και σε σώου ταλέντων!
"Η εμφάνιση μιας ντροπαλής 24χρονης σε σόου ταλέντων της ουκρανικής τηλεόρασης προκάλεσε το κλάμα μίας ολόκληρης χώρας, καθώς και διεθνή αίσθηση. Περίπου 13.000.000 άνθρωποι είδαν την Kseniya Simonova στο σόου "Ουκρανία έχεις ταλέντο" σε μια εξαιρετική επίδειξη της τέχνης της άμμου. Η Ουκρανία προετοιμαζόταν για τις προεδρικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2010, ενώ βρισκόταν σε πολύ κακή οικονομική κατάσταση ως χώρα. Από τον περασμένο Μάιο του 2009, οπότε και εμφανίστηκε για πρώτη φορά η Simonova, με ένα κουτί γεμάτο άμμο, ζωγραφίζοντας πανέμορφες εικόνες πάνω σε αυτό, απεικονίζοντας την ιστορία της πρώην σοβιετικής χώρας, όλο και περισσότεροι θαυμαστές κάθονταν μπροστά από τους τηλεοπτικούς τους δέκτες για να τη δουν. Τα βίντεό της στο Youtube είχαν συγκεντρώσει πάνω από 5.000.000 κλικ (πλέον είναι 39,5 εκατομμύρια), αριθμός απίθανος για ένα κοινό που γνωρίζει λίγα για την ιστορία της Ουκρανίας.
Η Ουκρανία έχασε περίπου το 1/4 του πληθυσμού της κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 20% των συνολικών θανάτων. Με τη βοήθεια της άμμου, τα πορτραίτα της Simonova δείχνουν τις ανθρώπινες απώλειες από τη γερμανική εισβολή του 1941. Η σκηνή, στο άνοιγμά της, δείχνει ένα ζευγάρι να κάθεται σε ένα παγκάκι κάτω από έναν ουρανό γεμάτο αστέρια. Ξαφνικά, εμφανίζονται πολεμικά αεροπλάνα και η ευτυχισμένη σκηνή αντικαθίσταται από θλιμμένα πρόσωπα. Στη συνέχεια, έρχεται ένα μωρό και η γυναίκα χαμογελά ξανά, αλλά ο όλεθρος του πολέμου τη μετατρέπει σε χήρα, πριν η εικόνα με τη σειρά της να πάρει τη μορφή του Αγνώστου Στρατιώτη της Ουκρανίας. Η 24χρονη κέρδισε, φυσικά, το πρώτο βραβείο του παιχνιδιού (80.000 λίρες) και επέστρεψε στην κανονική της ζωή στην Κριμαία. Έκπληξη αποτελεί πάντως το κίνητρό της για τη συμμετοχή στο παιχνίδι. "Δήλωσα συμμετοχή για να βοηθήσω ένα παιδί, το οποίο χρειαζόταν να υποβληθεί σε εγχείρηση. Δεν είχα σκοπό να κάνω όλη τη χώρα να κλάψει" είπε χαρακτηριστικά."
Το βίντεο είναι από την ουκρανική Show TV - Ουκρανία έχεις ταλέντο.
Παρουσίαση των σχεδίων της Simonova με τη σειρά σχεδιασμού τους: Ο τίτλος του:
Ένα ρέκβιεμ στην άμμο από Ksenia Simonova.
1. Η κοπέλα αρχίζει με τη σχεδίαση ενός χωριού και δύο άτομα σε έναν πάγκο.
2. Στη συνέχεια, ο εκφωνητής χρησιμοποιεί την πραγματική ραδιοφωνική ανακοίνωση της γερμανικής επίθεσης κατά της ΕΣΣΔ στις 22 Ιουνίου 41.
3. Ακολουθεί ένα ρωσικό τραγούδι για ένα ήσυχο βράδυ κατά τη διάρκεια του πολέμου.
4. Σειρά έχει ένα οργανικό κομάτι και στη συνέχεια ένα άλλο τραγούδι για τους σοβιετικούς στρατιώτες που πέθαναν για την Πατρίδα.
5. Το τελικό κομάτι δείχνει μια κοπέλα να αναζητά μέσα από το παράθυρο και να βλέπει τη σκιά του ναύτη συζύγου της. Το παιδί βάζει το χέρι του στο παράθυρο και γράφει "είστε πάντα κοντά".
Την τελευταία της πνοή την Τρίτη 1η Δεκεμβρίου 2020, άφησε η Εσθήρ Κοέν ,σε ηλικία 96 χρόνων. Ηταν μία από τις γηραιότερες Ελληνίδες που επέζησε από τα κολαστήρια του Άουσβιτς-Μπιρκενάου με τον αριθμό του στρατοπέδου χαραγμένο στο αριστερό της χέρι και την ψυχή της να τη συνοδεύει ώς το τέλος της ζωής της, μαρτυρώντας την σκληρή δοκιμασία που υπέστη από το εβραϊκό ολοκαύτωμα.
Την τελευταία της πνοή την Τρίτη 1η Δεκεμβρίου 2020, άφησε η Εσθήρ Κοέν, σε ηλικία 96 χρόνων. Ηταν μία από τις γηραιότερες Ελληνίδες που επέζησε από τα κολαστήρια του Άουσβιτς-Μπιρκενάου με τον αριθμό του στρατοπέδου χαραγμένο στο αριστερό της χέρι και την ψυχή της να τη συνοδεύει ώς το τέλος της ζωής της, μαρτυρώντας την σκληρή δοκιμασία που υπέστη από το εβραϊκό ολοκαύτωμα.
Στα 17 της χρόνια, η Εσθήρ Κοέν, μαζί με όλους τους Ρωμανιώτες Εβραίους των Ιωαννίνων, έζησε την θηριωδία. Ήταν 25η Μαρτίου του 1944, όταν οι Γερμανοί μάζεψαν στην πλατεία Μαβίλη όλους τους Εβραίους της πόλης και ακολούθησε η πορεία προς την καταστροφή και τον θάνατο. Η κηδεία της θα γίνει την Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2020.
Οι αφηγήσεις της ήταν πάντα συγκλονιστικές. Για τελευταία φορά είδε τους γονείς της και τα 6 αδέλφια της, στην πύλη της κολάσεως του Άουσβιτς. Το Μάρτιο του 2014, η κ. Κοέν τράβηξε τα φώτα της δημοσιότητας, όταν στα Γιάννενα συναντήθηκε με το άλλοτε Γερμανό Πρόεδρο Γιόαχιμ Γκάουκ. «Πεθαίνοντας εμείς, πρέπει ο κόσμος να μάθει, ότι ο άνθρωπος δεν πρέπει να είναι απάνθρωπος», είπε η Εσθήρ Κόεν και ο Γερμανός Πρόεδρος την αγκάλιασε. Όπως είχε δηλώσει η ίδια στην εφημερίδα «Καθημερινή»: «Με το που στάθηκε μπροστά μου σηκώθηκα και σε στάση προσοχής του συστήθηκα: “Ζιίμπεν Ζίμπτσιχ τάουζεν χουντάτ τσβάι”, του είπα στα γερμανικά, δηλαδή αριθμός 77.102. Τη στιγμή εκείνη δεν είχα εικόνα ούτε του εαυτού μου, ούτε των γύρω μου. Νόμιζα ότι βρισκόμουν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης…». Η Εσθήρ Κοέν συστήθηκε στον Γερμανό πρόεδρο με το ανεξίτηλο νούμερο του χεριού της με το οποίο ήταν υποχρεωμένη να αναφέρεται στα «άπελ», στα καθημερινά προσκλητήρια, πρωί-απόγευμα, στο Άουσβιτς, επί δώδεκα μήνες. Η Εσθήρ Κοέν, έχει περιγράψει πολλές φορές μα σπαρακτικό τρόπο την πορεία θανάτου από την πατρογονική της πόλη, τα Ιωάννινα, μέχρι την Πολωνία και το στρατόπεδο εξόντωσης του Άουσβιτς, φωτίζοντας άγνωστες πτυχές μίας κάποτε πολυπληθούς και ακμάζουσας κοινότητας Εβραίων στα Ιωάννινα. Την άνοιξη του 1943, η Εσθήρ Κοέν ήταν ένα 17άχρονο κορίτσι. Θα εκτοπιστεί με όλη την οικογένειά της -γονείς, αδέλφια, γαμπρούς, νύφες, θείους, θείες- και όλοι μαζί θα επιβιβαστούν στα τρένα του θανάτου και της σιωπής. Έπειτα από μία σύντομη παραμονή στο γκέτο της Λάρισας, τα βαγόνια της βροχής θα αρχίσουν την κάθοδό τους στην κόλαση. Η Εσθήρ θα δει για τελευταία φορά τους δικούς της ανθρώπους στο προαύλιο του Άουσβιτς.
«Από τότε δεν έχω κανέναν. Ούτε τη μάνα μου, ούτε τα αδέρφια μου ούτε κανέναν». Οι υπόλοιποι, μαζί και οι γονείς της 19χρονης τότε Εσθήρ και τα έξι αδέρφια της, πήραν τον δρόμο δίχως επιστροφή, με προορισμό το Άουσβιτς. Από το κρεματόριο θα επιστρέψουν λιγότεροι από 50.
«Είδα τελευταία φορά τους γονείς μου στη ράμπα στο Άουσβιτς, όπου μας χώρισαν. Θυμάμαι ότι καθώς απομακρύνονταν στην καρότσα ενός φορτηγού, φώναξε σε εμένα και την αδερφή μου: «Κορίτσια να διαφυλάξετε την τιμή σας». Μία μέρα που μας κούρευε μια αιχμάλωτη, με ρώτησε τι απέγιναν οι γονείς μου. Της απάντησα πως δεν γνωρίζω και εκείνη μου είπε δείχνοντας τις φλόγες που έβγαιναν από τα κρεματόρια: «Να, εκεί καίγονται»…
Η Εσθήρ γλίτωσε από καθαρή τύχη, καθώς μια εβραϊκής καταγωγής Γερμανίδα γιατρός και κάποιες νοσηλεύτριες την έκρυψαν στο αναρρωτήριο όταν οι Ες-Ες πήραν όλους τους υπόλοιπους από τον θάλαμό της και τους οδήγησαν στους φούρνους. Γύρισε στα Γιάννενα μετά την απελευθέρωση και στο οικογενειακό προσκλητήριο δήλωσε παρούσα μόνο η αδελφή της. Οι άλλοι είχαν εξοντωθεί όλοι.
Στις 30 Απριλίου 1945 και ώρα 14:25, ο Κόκκινος Στρατός εισερχόταν στο Βερολίνο και ο Χίτλερ αυτοκτονούσε στο καταφύγιό του. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, ο στρατιώτης Μιχαήλ Μίνιν ύψωνε την κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο στον ιστό του γερμανικού κοινοβουλίου (Ράιχσταγκ)!!!
Ήταν 9 Μαΐου 1945, ώρα 0.43' π.μ,μια ιστορική στιγμή, μετά την αυτοκτονία του Χίτλερ, ο Γερμανός Στρατάρχης Βίλχελμ Κάιτελ υπέγραψε συνθηκολόγηση άνευ όρων.
Με τον τρόπο αυτό τερματίσθηκε ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος που απελευθέρωσε όλους τους λαούς που στέναζαν επί τέσσερα χρόνια κάτω από το ναζιστικό ζυγό!!!!
"Κάθε άνθρωπος που αγαπά την ελευθερία,χρωστάει στον Κόκκινο Στρατό περισσότερα από ότι μπορεί ποτέ να πληρώσει"
(Έρνεστ Χέμινγουεϊ)
Το πρώτο άρθρο της συνθήκης συνθηκολόγησης
"Οι κάτωθι υπογεγραμμένοι, ενεργώντας εξ ονόματος
της Γερμανικής Ανώτατης Διοίκησης, συμφωνούμε με
την άνευ όρων παράδοση όλων των ενόπλων
δυνάμεων μας κατά ξηράν, θάλασσα και αέρα,
καθώς και όλων των δυνάμεων που βρίσκονται τώρα υπό την γερμανική διοίκηση, προς την Ανώτατη Διοίκηση του Κόκκινου Στρατού και ταυτόχρονα προς την Ανώτατη Διοίκηση των συμμαχικών εκστρατευτικών δυνάμεων."
Η μεγάλη αντιφασιστική νίκη του Β΄ Παγκoσμίου Πολέμου την πιο θανατηφόρα σύγκρουση στην ανθρώπινη ιστορία που σημαδεύτηκε από μαζικές εκτελέσεις και θανάτους πολιτών.
Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται τα Ολοκαυτώματα (στα οποία σκοτώθηκαν περισσότεροι από 11 εκατομμύρια άνθρωποι) και η στρατηγική βομβαρδισμού βιομηχανικών κέντρων και κατοικημένων περιοχών (κατά τη διάρκεια της οποίας περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι σκοτώθηκαν και η οποία συμπεριέλαβε την ρίψη των ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι από τις Η.Π.Α). Ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είναι συγκλονιστικός για τα ανθρώπινα δεδομένα και υπολογίζεται σε 50 έως 85 εκατομμύρια απώλειες.
To Ανατολικό Μέτωπο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου(1941-1945) αποτελεί το σπουδαιότερο πολεμικό γεγονός της σοβιετικής ιστορίας(Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος) και ένα από τα σπουδαιότερα της παγκόσμιας.
Το Ανατολικό Μέτωπο έπαιξε τον κυρίαρχο ρόλο στην εξέλιξη του πολέμου, καθώς ήταν αυτό που σταμάτησε την επέλαση των Γερμανών,και οδήγησε στην διάλυση του Τρίτου Ράιχ!!!
Υπολογίζεται οτι στο μέτωπο αυτό έχασαν τη ζωή τους περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι - στρατιώτες και πολίτες, κάτι λιγότερο από τις μισές απώλειες όλου του Β΄Π΄ Πολέμου.
ΤΟ ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ Ι. Β. ΣΤΑΛΙΝ ΠΡΟΣ ΤΟ ΛΑΟ ΤΗΣ ΣΩΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 9 ΜΑΗ 1945.
Σύντροφοι! Συμπατριώτες και συμπατριώτισσες!
Ήρθε η μεγάλη μέρα της νίκης κατά της Γερμανίας. Η φασιστική Γερμανία, που τη γονάτισαν ο Κόκκινος Στρατός και τα στρατεύματα των συμμάχων μας, παραδέχτηκε την ήττα της και συνθηκολόγησε άνευ όρων.
Στις 7 Μάη υπογράφηκε στην πόλη Ρέιμς το προκαταρκτικό πρωτόκολλο της συνθηκολόγησης. Στις 8 Μάη εκπρόσωποι της γερμανικής ανώτατης διοίκησης παρουσία εκπροσώπων της Ανώτατης Διοίκησης των συμμαχικών δυνάμεων και της Ανώτατης Διοίκησης των σοβιετικών δυνάμεων υπέγραψαν στο Βερολίνο την τελική πράξη συνθηκολόγησης, η εκτέλεση της οποίας άρχισε από την 24η ώρα της 8 Μάη.
Γνωρίζοντας τη συνήθεια λύκου των Γερμανών κυβερνώντων, που θεωρούν τα σύμφωνα και τις συμφωνίες κενό χαρτί, δεν έχουμε τη βάση να πιστεύουμε στο λόγο τους. Ωστόσο, σήμερα από το πρωί τα γερμανικά στρατεύματα, εκτελώντας την πράξη της συνθηκολόγησης, άρχισαν να καταθέτουν μαζικά τα όπλα και να παραδίνονται αιχμάλωτοι στα στρατεύματά μας. Δεν πρόκειται πια για κενό χαρτί. Πρόκειται για την πραγματική συνθηκολόγηση των ενόπλων δυνάμεων της Γερμανίας. Είναι αλήθεια ότι μια ομάδα γερμανικών στρατευμάτων στην περιοχή της Τσεχοσλοβακίας αποφεύγει ακόμα τη συνθηκολόγηση. Ελπίζω όμως ότι ο Κόκκινος Στρατός θα κατορθώσει να τη συνεφέρει.
Μπορούμε τώρα εντελώς δικαιολογημένα να δηλώσουμε ότι ήρθε η ιστορική μέρα της οριστικής συντριβής της Γερμανίας, η μέρα της μεγάλης νίκης του λαού κατά του γερμανικού ιμπεριαλισμού.
Οι μεγάλες θυσίες που κάναμε στο όνομα της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας της Πατρίδας μας, οι αμέτρητες στερήσεις και βάσανα που δοκίμασε ο λαός μας στη διάρκεια του πολέμου, η εντατική δουλειά στα μετόπισθεν και στο μέτωπο, που προσφέρθηκαν στο βωμό της Πατρίδας, δεν πήγαν χαμένα και στέφθηκαν με πλήρη νίκη κατά του εχθρού. Η αιώνια πάλη των σλαβικών λαών για την ύπαρξή τους και για την ανεξαρτησία τους έληξε με νίκη ενάντια στους Γερμανούς κατακτητές και τη γερμανική τυραννία.
Από σήμερα πάνω από την Ευρώπη θα κυματίζει το μεγάλο λάβαρο της λευτεριάς των λαών και της ειρήνης ανάμεσα στους λαούς.
Πριν από τρία χρόνια ο Χίτλερ είχε δηλώσει πάνδημα ότι στα καθήκοντά του περιλαμβάνεται να διαμελίσει τη Σοβιετική Ένωση και αποσπάσει απ’ αυτήν τον Καύκασο, την Ουκρανία, τη Λευκορωσία, τη Βαλτική και άλλες περιοχές. Είχε δηλώσει ευθέως: "Θα καταστρέφουμε τη Ρωσία, ώστε να μην μπορεί ποτέ να ορθοποδήσει". Αυτό ήταν πριν από τρία χρόνια. Αλλά δε στάθηκε δυνατό να πραγματοποιηθούν οι παράλογες ιδέες του Χίτλερ, η πορεία του πολέμου τις εξανέμισε. Στην πραγματικότητα προέκυψε κάτι το εντελώς αντίθετο από κείνο για το οποίο παραληρούσαν οι χιτλερικοί.
Η Γερμανία συντρίφτηκε κατακέφαλα. Τα γερμανικά στρατεύματα συνθηκολογούν. Η Σοβιετική Ένωση πανηγυρίζει τη νίκη, αν και δεν προτίθεται ούτε να διαμελίσει ούτε να καταστρέφει τη Γερμανία.
Σύντροφοι! Ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος τελείωσε με πλήρη νίκη μας. Η περίοδος του πολέμου στην Ευρώπη έληξε. Άρχισε η περίοδος της ειρηνικής ανάπτυξης.
Σας συγχαίρω με την ευκαιρία της νίκης, αγαπητοί μου συμπατριώτες και συμπατριώτισσες!
Δόξα στον ηρωικό μας Κόκκινο Στρατό, που υπερασπίστηκε την ανεξαρτησία της Πατρίδας μας και κέρδισε τη νίκη κατά του εχθρού!
Δόξα στο μεγάλο μας λαό, το λαό- νικητή!
Αιώνια η μνήμη στους ήρωες που έπεσαν στις μάχες με τον εχθρό και έδωσαν τη ζωή τους για τη λευτεριά και την ευτυχία του λαού μας!
Η πρώτη παρέλαση της Νίκης στην Κόκκινη πλατεία το 1945 !!!
Σήμερα ύστερα από 75 χρόνια, Kαι μεις τι περιμένουμε. Ότι οι κουφοί παραχωρήσεις θα μας κάνουν; Οι αχόρταγοι κάτι θα μας δώσουν; Ότι οι λύκοι θα μας ταΐσουνε αντί να μας καταβροχθίσουν; Ότι από φιλία θα μας προσκαλέσει η τίγρης να της βγάλουμε τα δόντια; Τέτοια περιμένουμε;
(Μπ. Μπρεχτ)
Η 9η του Μάη, η επέτειος της οριστικής συνθηκολόγησης της ναζιστικής Γερμανίας είναι μια επέτειος που πολύ θα ήθελαν οι ιμπεριαλιστές να ξεχαστεί από τους λαούς, στην καλύτερη περίπτωση να την θυμούνται ως επέτειο ίδρυσης της ...Ενωμένης Ευρώπης.
Το ΚΚΕ(μ-λ) στην ανακοίνωση που έβγαλε με αφορμή την επέτειο επισημαίνει ότι:
Δεν είναι μια απλή επέτειος. Όσο κι αν θέλουν ο ιμπεριαλισμός και το κεφάλαιο να την υποβαθμίσουν, να την απαξιώσουν, να την διαστρεβλώσουν και να την φέρουν στα μέτρα τους. Γιατί δε χωράει στο σάπιο κόσμο τους, αυτόν της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης. Γιατί αντιστρατεύεται τα έργα και ημέρες τους, αυτές των επεμβάσεων και των κατακτητικών-δολοφονικών τους πολέμων. Γιατί το φασιστικό τέρας - σάρκα από τη σάρκα τους - ξανασηκώνει κεφάλι, νόμιμα ή “παράνομα”, επίσημα ή καλυμμένα.
Και αφού αναρωτιέται για ποια Ευρώπη μιλούν συνεχίζει με την πεποίθηση ότι η επέτειος αυτή δεν μπορεί να χωρέσει στα μέτρα τους.
Η 27η Ιανουαρίου είναι και θα είναι στο βάθος του απροσδιόριστου χρόνου μια σημαντική ημερομηνία στην ιστορία των αγώνων του ανθρώπου για την ελευθερία ενάντια σε κάθε μορφής καταπίεση. Ιδιαίτερα ενάντια στο τέρας του ναζισμού και του φασισμού που γέννησε ο καπιταλισμός στον 20ο αιώνα. Θα είναι ημέρα μνήμης για τα θύματα των ναζιστικών στρατοπέδων, πρώτα των Εβραίων και μαζί των κομμουνιστών, των Ρομά και άλλων ανθρώπων που είτε λόγω καταγωγής είτε λόγω πολιτικών φρονημάτων εξοντώθηκαν με αυτούς τους -απίστευτα- βάρβαρους τρόπους. Ταυτόχρονα μαζί με την υπόμνηση της βαρβαρότητας η 27η Ιανουαρίου συμβολίζει και την ελευθερία- μέσω της εξόντωσης του ναζιστικού τέρατος- αυτών που κατάφεραν να επιβιώσουν αλλά και της αποκάλυψης της αλήθειας για όσα συνέβαιναν εκεί. Η μεγάλη τιμή για αυτά ανήκει στους μαχητές και στις μαθήτριες του Κόκκινου Στρατού που πρώτοι αυτοί που μπήκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και απελευθέρωσαν κρατούμενους. Το Σάββατο 27 Γενάρη 1945, οι στρατιώτες της 60ής Στρατιάς του 1ου Ουκρανικού Μετώπου του Κόκκινου Στρατού μπήκε απελευθερωτής στο Άουσβιτς, όπου βρήκε περισσότερους από 7.000 παρατημένους κρατούμενους, σε τρισάθλια κατάσταση, τους οποίους παράτησαν οι Ναζί γιατί δεν θα μπορούσαν έτσι κι αλλιώς να ακολουθήσουν την πορεία θανάτου.
Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια Ολοκαυτώματος:
“Οι Σοβιετικοί στρατιώτες ήταν οι πρώτοι που απελευθέρωσαν κρατουμένους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τα τελευταία στάδια του πολέμου. Στις 23 Ιουλίου 1944 μπήκαν στο στρατόπεδο Μαϊντάνεκ στην Πολωνία, ενώ αργότερα κατέλαβαν πολλά άλλα κέντρα εξόντωσης. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, οι Σοβιετικοί μπήκαν στο Άουσβιτς όπου βρήκαν εκατοντάδες άρρωστους και εξαντλημένους κρατουμένους. Οι Γερμανοί είχαν υποχωρήσει βιαστικά και είχαν αναγκαστεί να αφήσουν αυτούς τους κρατουμένους πίσω στο στρατόπεδο. Άφησαν επίσης πίσω τους τα υπάρχοντα των θυμάτων: 348.820 ανδρικά κοστούμια, 836.255 γυναικεία πανωφόρια και δεκάδες χιλιάδες ζευγάρια παπούτσια” και παρακάτω “23 ΙΟΥΛΙΟΥ 1944 ΣΟΒΙΕΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΝΟΥΝ ΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΜΑΙΝΤΑΝΕΚ. Οι σοβιετικές δυνάμεις ήταν οι πρώτες που προσέγγισαν ένα μεγάλο ναζιστικό στρατόπεδο, όταν έφτασαν στο στρατόπεδο Μαϊντάνεκ κοντά στο Λούμπλιν της Πολωνίας. Έκπληκτοι από την ταχεία σοβιετική προέλαση, οι Γερμανοί προσπάθησαν να κατεδαφίσουν το στρατόπεδο σε μια προσπάθεια να αποκρύψουν τα αποδεικτικά στοιχεία των μαζικών δολοφονιών. Το προσωπικό του στρατοπέδου έβαλε φωτιά στο μεγάλο κρεματόριο στο Μαϊντάνεκ, ωστόσο οι θάλαμοι αερίων παρέμειναν όρθιοι αφού η εκκένωση του στρατοπέδου έγινε με μεγάλη βιασύνη. Σοβιετικές δυνάμεις κατόπιν απελευθέρωσαν το Άουσβιτς (Ιανουάριος 1945), το Γκρος-Ρόζεν (Φεβρουάριος 1945), το Σαξχενάουζεν (Απρίλιος 1945), το Ράβενσμπρουκ (Απρίλιος 1945) και το Στούτχοφ (Μάιος 1945)”
Αυτή η πραγματικότητα ότι και να κάνουν οι επίγονοι των ναζί και οι αναθεωρητές/παραχαράκτες της ιστορίας, υπηρέτες της αστικής τάξης δεν μπορεί να αλλάξει! Στις 27 Ιανουαρίου οι λαοί θα θυμούνται με περίσκεψη, αποστροφή και μίσος το τέρας του ναζισμού και του φασισμού αλλά μαζί με αυτά και τους φαντάρους-ελευθερωτές του Κόκκινου Στρατού, που εκπροσωπούσαν τα εκατομμύρια των Σοβιετικών πολιτών και των κομμουνιστών που έπεσαν για την ελευθερία της πατρίδας τους, για την υπεράσπιση του σοσιαλισμού και την νίκη της ανθρωπότητας!
Ο Πειραιάς, όπως έχει αναφερθεί και σε προηγούμενα κεφάλαια, κατά τη διάρκεια της Κατοχής είχε υποστεί αρκετούς βομβαρδισμούς από τους κατακτητές. Οι ιταλικοί βομβαρδισμοί δεν προκάλεσαν ούτε σοβαρές ζημιές ούτε πολλά θύματα.
Πιο συγκεκριμένα οι δυνάμεις της ιταλικής βασιλικής αεροπορίας -RA- βομβάρδισαν για πρώτη φορά τον Πειραιά τον Νοέμβριο του 1940 και ακολούθησαν εκ νέου βομβαρδισμοί τους επόμενους δύο μήνες που όπως αναφέρθηκε ήταν άστοχοι από στρατιωτική άποψη και οι απώλειες δεν ήταν ούτε πολλές ούτε καταστροφικές.
Ο μόνος σοβαρός βομβαρδισμός των κατακτητών ήταν ο γερμανικός στις 7 Απριλίου του 1941 με την ανατίναξη του βρετανικού ατμόπλοιου Clan Fraiser. Όμως ακόμα και αυτός ο βομβαρδισμός δεν ξεπέρασε σε έκταση και σφοδρότητα τον συμμαχικό βομβαρδισμό των αγγλοαμερικανών στις 11 Ιανουαρίου 1944.
Πριν τον συμμαχικό βομβαρδισμό του ́44 η βρετανική αεροπορία ?488 είχε επιχειρήσει και το 1941 και το 1942 εναντίον του Πειραιά και των γύρω περιοχών αλλά επρόκειτο για ασθενικές αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποιήθηκαν τον Οκτώβριο του 1941 καθώς και τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1942 με λίγα θύματα. Έκτοτε οι εμφανίσεις των συμμαχικών αεροπορικών δυνάμεων έγιναν πολύ αραιές μέχρι το σφοδρό βομβαρδισμό του 1944.
Τον Ιανουάριο του 1944 ο Πειραϊκός λαός αισιοδοξούσε για τη νικηφόρα έκβαση του πολέμου καθώς τα νέα που έφθαναν από τα πολεμικά μέτωπα ήταν ενθαρρυντικά για τη νίκη των συμμάχων. Ο Ερυθρός Σταυρός είχε αυξήσει τις αποστολές τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης ενώ η ανάπτυξη της εαμικής αντίστασης είχε φτάσει στο απόγειό της. Ο συνδυασμός αυτών των γεγονότων τροφοδοτούσε τις ελπίδες του Πειραϊκού και ολόκληρου του ελληνικού λαού για επερχόμενη ήττα των Γερμανών. Μέσα σε αυτό το κλίμα και λίγους μήνες πριν την απελευθέρωση πραγματοποιήθηκε ο συμμαχικός βομβαρδισμός του Πειραιά.
Ένα χρόνο πριν η «Οδηγία της Καζαμπλάνκας» ύστερα από κοινή απόφαση των Γενικών Επιτελείων των Η.Π.Α. και της Βρετανίας καθώς και της Διοίκησης των Βομβαρδιστικών της Βρετανικής Βασιλικής Αεροπορίας -RAF- και των Αεροπορικών Δυνάμεων του Αμερικανικού Στρατού -USAAF- ανέλαβαν τον συντονισμό των δυνάμεων τους για την καταστροφή των βιομηχανικών, οικονομικών και στρατιωτικών βάσεων των δυνάμεων του Άξονα. Έτσι από τον Νοέμβριο του 1943 η USAAF εξαπέλυε καθημερινά σφοδρές επιθέσεις εναντίον στρατηγικών στόχων του εχθρού όπως λιμανιών, αποθηκών και σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων σε Τσεχοσλοβακία, Ρουμανία, Γιουγκοσλαβία, Αλβανία και Σόφια. 489
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο οι αγγλικές δυνάμεις στις 6 Δεκεμβρίου 1943 βομβάρδισαν τον Πειραιά. Βέβαια και αυτός ο βομβαρδισμός ήταν ήπιος αλλά από εκεί και έπειτα η απειλή ενός σφοδρού βομβαρδισμού ήταν διάχυτη στον πειραϊκό λαό 490.
Έτσι ένα μήνα μετά, στις 11 Ιανουαρίου 1944 11:30 το πρωί στην οροφή του Μεγάρου Βάττη στο λιμάνι υψώθηκε μία μικρή μαυρόασπρη σημαία που αποτελούσε προειδοποίηση για τα πλοία για επερχόμενο βομβαρδισμό. Δύο σουηδικά φορτηγά πλοία που ξεφόρτωναν τις αποστολές του Ερυθρού Σταυρού, σταμάτησαν την εκφόρτωση και έβαλλαν πλώρη για την Ψυτάλλεια. Στις 12:35 χτύπησε ο πρώτος συναγερμός. Άλλοι Πειραιώτες κρύβονταν στα καταφύγια και άλλοι έβγαιναν στους δρόμους και στις ταράτσες κουνώντας λευκά μαντήλια και φωνάζοντας με χαρά, «Έρχονται τα δικά μας» 491 .
Οι Πειραιώτες που διακινδύνευαν να πιάνουν παράνομα τη συχνότητα του ραδιοσταθμού του Καΐρου, είχαν ενημερωθεί από το BBC λίγες μέρες πριν την 11η Ιανουαρίου ότι το λιμάνι επρόκειτο να βομβαρδιστεί. Οι δηλώσεις στις εκπομπές του BBC ήταν χαρακτηριστικές, «Ο λιμήν του Πειραιώς συνιστά μεγάλη ναυτική βάση δια τους Γερμανούς και ως τοιαύτην πρέπει να βομβαρδισθή απηνώς. Τουλάχιστον 500 μέτρα μακράν του λιμένος είναι δυνατόν να υπάρχη μία σχετική ζώνη ασφαλείας» 492.
Η προειδοποίηση ήταν σαφής, το λιμάνι του Πειραιά αποτελούσε τον κύριο στρατιωτικό στόχο λόγω της στρατηγικής του σημασίας για τις δυνάμεις Κατοχής. Πρόσφατες αεροφωτογραφίες που είχαν οι Σύμμαχοι αποδείκνυαν πως στο λιμάνι υπήρχαν 31 σκάφη στις διαταγές του γερμανικού ναυτικού. Ωστόσο ο βομβαρδισμός ξεπέρασε τις ανακοινώσεις του BBC καθώς η σχετική ζώνη ασφαλείας «500 μέτρα μακράν του λιμένος» βομβαρδίστηκε και αυτή.
Τρεις ήταν οι επιδρομές των 200 συμμαχικών βομβαρδιστικών που χτύπησαν την πόλη του Πειραιά με 600 βόμβες. Ο πρώτος βομβαρδισμός πραγματοποιήθηκε στις 12:35-13:43, ο δεύτερος στις 19:22-21:40 και ο τρίτος στις 21:57-23:15 (493).
Πρώτοι βομβάρδισαν οι αμερικανοί.
Ο αμερικανικός σχηματισμός των τετρακινητήριων Boeing - Β17 Flying Fortress 494 που ανήκαν στην 5 η πτέρυγα μάχης της 15 ης αεροπορικής στρατιάς απογειώθηκε από την ιταλική βάση Φότζια και Τάραντα υπό την συνοδεία δικινητήριων μονοθέσιων καταδιωκτικών, Lockheed P38 Lightning της 14 ης Σμηναρχίας Μαχητικών, για προστασία από επίθεση αεροσκαφών του Άξονα και με περίπου 100 εμπρηστικές βόμβες κατάφεραν να πλήξουν το ιστορικό κέντρο του Πειραιά.
Οι Βρετανικοί βομβαρδισμοί που ακολούθησαν έπληξαν περισσότερο στρατιωτικούς στόχους από ότι ο αμερικανικός βομβαρδισμός αλλά ανέκοψαν κάθε προσπάθεια ανάσυρσης εγκλωβισμένων από τα ερείπια 495.
Η επιδρομή των Άγγλων αεροπόρων ήταν σαφώς πιο εύστοχη καθώς για να βυθίσουν ένα γερμανικό πλοίο περιπολίας μεταξύ Δραπετσώνας και Ψυττάλειας χρειάστηκαν μόνο μια φωτοβολίδα και τρεις βόμβες 496.
Οι πτήσεις των συμμαχικών αεροπλάνων γίνονταν με εξαιρετική δυσκολία λόγω του καταιγισμού των αντιαεροπορικών πυρών που δέχονταν από τα αντιαεροπορικά πυροβολεία του Αιγάλεω, της Δραπετσώνας, της Ευγένειας και του Προφήτη Ηλία που ήταν εξοπλισμένα με γερμανικά πυροβόλα Flak 88 χλστ. ενώ οι προβολείς τους προσπαθούσαν να εντοπίσουν το στόχο τους γεγονός που τα ανάγκαζε να πετούν αρκετά ψηλά 497.
Ο βομβαρδισμός έπληξε κυρίως το κέντρο της πόλης αλλά πολλές βόμβες έπεσαν και στις γειτονικές συνοικίες.
Πιο συγκεκριμένα στον κεντρικό Πειραιά βομβαρδίστηκαν, επτά ναοί από τους οποίους επλήγη περισσότερο ο ιερός ναός της Αγίας Τριάδας όπου όρθια απέμειναν μόνο τα δύο καμπαναριά καθώς ο υπόλοιπος ναός γκρεμίστηκε, το Μέγαρο Ζερβού μεταξύ των οδών Τσαμαδού και Φίλωνος όπου το ισόγειο έμεινε ανέπαφο, το κτίριο της Ηλεκτρικής Εταιρείας επί της οδού Βασιλέως Κωνσταντίνου(σημερινή Ηρώων Πολυτεχνείου) που τα υπόγειά του είχαν μετατραπεί σε καταφύγιο με αποτέλεσμα να υπάρξουν πολλά θύματα 498. Επίσης χτυπήθηκαν το μηχανουργείου του Μυτιληναίου επί της Αιτωλικού, το εργοστάσιο σαπουνιού Παπουτσάνη όπου σκοτώθηκαν αρκετοί εργάτες, το Μέγαρο του ΙΚΑ επί της Καποδιστρία και Λουδοβίκου, η εισαγγελία Πειραιώς, το Μέγαρο Σπυράκη, το σπίτι του δικηγόρου Ανέστη Τζαβάρα επί της Ηρώων Πολυτεχνείου όπου έκαναν σύσκεψη τα μέλη της Επιτροπής προσωπικοτήτων του ΕΑΜ με αποτέλεσμα να σκοτωθούν κάποια από τα μέλη αλλά και η γυναίκα του, Ισμήνη Τζαβάρα, το εστιατόριο Βίρβος-Τελώνης που βρισκόταν επί της Τσαμαδού γωνία με Ηρώων Πολυτεχνείου με πολλά θύματα ανάμεσά τους και ο ιδιοκτήτης Βίρβος, το ιδιωτικό σχολείο της Κατρανίδου στην Κοκκινιά και πολλά άλλα κτίρια στους κεντρικούς δρόμους του Πειραιά, επί της Αλκιβιάδη, Χατζηκυριάκου, Ευαγγελιστρίας, Γούναρη, Βασιλέως Γεωργίου, Υψηλάντη, Πραξιτέλους, Ανδρούτσου και αλλού 499 . Βόμβες έπεσαν και στο τετραώροφο ξενοδοχείο Continental που είχε επιταχθεί από τους Γερμανούς και στην Εμπορική Σχολή που καταστράφηκε τελείως αλλά δεν υπήρξαν θύματα καθώς η Σχολή είχε επιταχθεί από τους Γερμανούς και δεν λειτουργούσε 500 .
Βομβαρδίστηκαν επίσης η Σχολή Καλογραιών και ο Τινάνιος Κήπος 501.
Στον Ηλεκτρικό Σταθμό του Πειραιά η κατάσταση ήταν ακόμα χειρότερη καθώς είχαν ρίξει πολλές βόμβες με αποτέλεσμα η γύρω περιοχή, τα κτίρια και τα καταστήματα να μετατραπούν σε ένα σωρό ερειπίων με πολλά θύματα 502 . Βόμβες έπεσαν και στην ελληνογαλλική σχολή Jeanne D’ arc. Οι αδελφές της σχολής όταν άκουσαν τον πρώτο συναγερμό από τις σειρήνες φρόντισαν να απομακρύνουν άμεσα τα παιδιά που φοιτούσαν εκεί στέλνοντάς τα γρήγορα στα σπίτια τους. Όσες αδελφές και μαθήτριες δεν είχαν απομακρυνθεί, αναζήτησαν προστασία στο πρόχειρο καταφύγιο της σχολής όμως δύο βόμβες έπεσαν στο κτίριο η μία εκ των οποίων έπεσε στον τοίχο του κήπου με αποτέλεσμα η ηγουμένη Μητέρα Θηρεσία Jonguenet να βρει τραγικό θάνατο κάτω από τα ερείπια και η Αδελφή Βαλεντίν 503 να τραυματιστεί θανάσιμα από το ωστικό κύμα έκρηξης. Οι 13 Αδελφές της Σχολής που διασώθηκαν, την επόμενη μέρα του βομβαρδισμού μετοίκησαν στην Γαλλική Σχολή Αθηνών, «Άγιος Ιωσήφ» 504. Οι βόμβες ισοπέδωσαν το πρώτο τμήμα του κτηρίου ενώ το δεύτερο ήταν ετοιμόρροπο και οι σκάλες αδιάβατες. Μόνο το τρίτο τμήμα με την πτέρυγα των δωματίων που οδηγούσε στον κήπο ήταν σε καλύτερη κατάσταση καθώς εκεί δεν είχαν κατεδαφιστεί οι τοίχοι αλλά είχαν σπάσει μόνο τα τζάμια και οι πόρτες 505.
Το σχέδιο βομβαρδισμού χώρισε την πόλη του Πειραιά σε τμήματα ρίχνοντας βόμβες κατά μήκος όλου του λιμανιού, του κέντρου και των γειτονικών δήμων. Στον πρωινό, απογευματινό και βραδινό βομβαρδισμό βομβαρδίστηκαν οι περιοχές Άγιος Διονύσιος, Δραπετσώνα, Κερατσίνι, Πέραμα, Αγία Σοφία, Καμίνια, Κιλικιανά και Κοκκινιά.
Οι γραμμές του τραμ είχαν ξεριζωθεί ενώ βόμβες έπεσαν και στις Σιδηροδρομικές γραμμές των ΣΠΑΠ, μεγάλοι κρατήρες έκοβαν στη μέση τους δρόμους και συνεργεία της Πυροσβεστικής προσπαθούσαν να απεγκλωβίσουν τους θαμμένους κάτω από τους σωρούς των ερειπίων και να σβήσουν τις φωτιές από τα φλεγόμενα κτίρια. Τα κάρα του Δήμου μάζευαν τα ακρωτηριασμένα πτώματα από τους δρόμους οδηγώντας τα σε ομαδικούς τάφους στο νεκροταφείο της Ανάστασης στο Κερατσίνι 506.
Αργά το ίδιο βράδυ ο Κατοχικός πρωθυπουργός Ι. Ράλλης προέβη σε ανακοινώσεις για την αεροπορική επιδρομή εναντίον του Πειραιά που δημοσιεύτηκαν - στον ελεγχόμενο από τους Γερμανούς - Τύπο της εποχής με τον συμμαχικό βομβαρδισμό της πόλης να αποτελεί το κύριο θέμα των εφημερίδων στο οποίο αφιέρωσαν πρωτοσέλιδα άρθρα ακόμα και δέκα μέρες μετά το βομβαρδισμό. Ο λογοκριμένος Τύπος χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανούς για να προπαγανδίσουν τις θέσεις τους εναντίον του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, να διαστρεβλώσουν τα πραγματικά γεγονότα και να παρουσιάσουν τους συμμάχους σαν να ήταν εκείνοι ο εχθρός της χώρας υπόλογοι για τα δεινά που περνούσε ο ελληνικός λαός και όχι οι ίδιοι οι Γερμανοί κατακτητές. Οι νυκτερινές ανακοινώσεις του Ι. Ράλλη στην εφημερίδα «Ελεύθερον Βήμα» δημοσιεύτηκαν με πρωτοσέλιδο άρθρο όπου χαρακτήριζε τις βομβαρδιστικές επιθέσεις των συμμάχων ως ανοσιούργημα εναντίον του άμαχου πληθυσμού 507. Στην εφημερίδα «Ακρόπολις» όπως και στο «Ελεύθερον Βήμα» το διάγγελμα του πρωθυπουργού 508 δημοσιεύτηκε σε πρωτοσέλιδο άρθρο όπου διαμαρτυρόταν για τους εκατοντάδες νεκρούς από τη συμμαχική αεροπορική επιδρομή που αποτελούσε έγκλημα κατά της ανθρωπότητας 509.
Η έκταση του συμμαχικού βομβαρδισμού παρουσιάστηκε με έντονο ύφος μέσα από τον λογοκριμένο Τύπο της εποχής που με πρωτοσέλιδα άρθρα και με έντονους τίτλους μετέφεραν εικόνες ισοπέδωσης, αιματοχυσίας και ολοκληρωτικής διάλυσης ενώ ο βομβαρδισμός της πόλης του Πειραιά ταυτιζόταν με τον βομβαρδισμό που υπέστησαν και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Επίσης οι σύμμαχοι κατηγορούνταν για ένα προμελετημένο, άδικο και ανηλεή βομβαρδισμό που δεν είχε στρατιωτικούς στόχους αλλά έπληξε αποκλειστικά τον άμαχο πληθυσμό του Πειραιά,
«...Από τα διαπιστωθέντα αποτελέσματα της επιδρομής προκύπτει ότι αυτή ήτο προμελετημένη και εστρέφετε αποκλειστικώς κατά του άμαχου πληθυσμού... 510
Η εφημερίδα Ακρόπολις ανέφερε,
«...Όλαι σχεδόν αι προς τον λιμένα συνοικίαι και το κέντρον της ατυχούς πόλεως παρουσίαζαν την εικόνα της ερειπώσεως και του σπαραγμού που επηκολούθησαν μετά τους τρεις συναγερμούς που εσημάνθησαν με τους αγρίους τρομοκρατικούς βομβαρδισμούς της αγγλοαμερικανικής αεροπορίας...» 511.
Πρωτοσέλιδα και εκτενή άρθρα με έντονους τίτλους που αναφέρονταν στην καταστροφή που προκάλεσε ο συμμαχικός βομβαρδισμός φιλοξένησε η εφημερίδα «Ακρόπολις» στα φύλλα της από τις 12 Ιανουαρίου 1944 μέχρι το τέλος του μήνα, «Από την κόλαση του Πειραιώς τραγικαί λεπτομέρειαι δια τα θύματα. Ο Επίσημος κατάλογος των μέχρι της εσπέρας ταφέντων». «Στιγμιότυπα από τη συμφοράν του Πειραιώς» 512. Τα άρθρα συνοδεύονταν από φωτογραφικό υλικό του κατεστραμμένου Πειραιά.
Μία σειρά άρθρων και φωτογραφικών στιγμιότυπων που αναφέρονταν στο συμμαχικό βομβαρδισμό του Πειραιά αποτελούσαν το κύριο θέμα των φύλλων του Τύπου της εποχής περιορίζοντας τις άλλες θεματικές 513.
Όλα τα παραπάνω άρθρα εξυπηρετούσαν το σκοπό των Γερμανών κατακτητών να παρουσιάζονται οι σύμμαχοι ως δολοφόνοι του ελληνικού λαού.
(Σημ: Αυτά περιγράφονται στην διδακτορική διατριβή της Τζαφέρα Αγγελικής, όμως:
Ο τρομακτικός βομβαρδισμός της 11ης Γενάρη 1944 άρχισε το μεσημέρι, ώρα που ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους.
Μόνο 8 Γερμανοί στρατιώτες νεκροί. Εμειναν άθικτες οι γερμανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, του Ναυστάθμου, του αεροδρομίου, των ναυπηγείων του Περάματος, μεταξύ αυτών και το μεγαλύτερο που κατασκεύαζε τσιμεντόπλοια για λογαριασμό των κατακτητών και ανήκε στο δοσίλογο Μ. Αβέρωφ, γαμπρό του καπνοβιομήχανου Παπαστράτου και αδελφό του πολιτικού Ευάγγ. Αβέρωφ.
Ανάμεσα στα θύματα του μεγαλύτερου έως τότε βομβαρδισμού συγκαταλέγονται και οι 65 μαθήτριες μαζί με τις δασκάλες τους, της Δημοτικής Οικοκυρικής Σχολής Πειραιά , που καταπλακώθηκαν στο καταφύγιο του κτιρίου της Ηλεκτρικής εταιρίας.
Οι Αμερικανοί πιλότοι άδειασαν το «φορτίο» τους στα σπίτια των λαϊκών συνοικιών στα Καμίνια, στο Χατζηκυριάκειο, στου Βρυώνη, στην Κοκκινιά. Εκεί που το ΕΑΜ είχε την μεγαλύτερη δύναμη.)
488 - Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 161 συμμαχικές επιδρομές στην ευρύτερη πόλη του Πειραιά αλλά μικρής σφοδρότητας και με μικρές απώλειες. www.onalert.gr/stories/ntokoumento-o-vomvardismos- tou-peiraia-spanio-kinimatografiko-yliko/31580, Ντοκιμαντέρ, «Ο βομβαρδισμός του Πειραιά», Γ ́ Τάξη Πληροφορικής του 2 ου Εσπερινού Λυκείου
489 - Χανδρινός Ι., (Σεπτέμβριος 2014), «Ο Μεγάλος βομβαρδισμός του Πειραιά 11 Ιανουαρίου 1944» στο περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία, τεύχος 12
490 - Σκιαδαρέση Μ., «Η Ελληνογαλλική Σχολή Jeanne d’ Arc και ο βομβαρδισμός του Πειραιά (11 Ιανουαρίου 1944)», περιοδικό Μνήμων, τεύχος 16, σελ. 157-161.
491 - Σαράντης Σ., «11 Ιανουαρίου 1944: Η ΡΑΦ κονιορτοποιεί τον Πειραιά. Ήταν ένα τραγικό λάθος ή κάτι άλλο;», άρθρο στο εβδομαδιαίο περιοδικό Επίκαιρα.
492 - Ο.
493 - Ο.π.
494- Τα B-17 ανήκαν στην 5 th Combat Wing και συμμετείχαν στην αποστολή των 97 th Bomb Group, 99 th Bomb Group και 301 st Bomb Group. Σε επίπεδο Squadron έλαβαν μέρος η 32 nd Bomb Squadron (του 301 BG), η 342 nd Bomb Squadron (του 97 BG) καθώς και οι 353 rd Bomb Squadron και η 419 th Bomb Squadron. Πειραϊκά, «Οι βομβαρδισμοί του Πειραιά από τους Γερμανούς και τους Συμμάχους», εξαμηνιαίο περιοδικό για την τοπική ιστορία, τόμος Ι, Ιανουάριος 2003, σελ. 93.
495 - Φωτάκης Ζ., (09/01/2011), «Ο στρατηγικός σχεδιασμός του πολέμου στον αέρα», άρθρο στην εφημερίδα Καθημερινή
496 - Πειραϊκή Εφημερίδα, Φωνή του Πειραιώς, «Θλιβερά επέτειος. Ο βομβαρδισμός 11/01/1944», Φύλλο 11/01/1945.
497- Εκεί θάφτηκαν ζωντανές περισσότερες από 100 μαθήτριες της Παιδαγωγικής Ακαδημίας που έτρεξαν να αναζητήσουν καταφύγιο στα υποστυλωμένα υπόγεια.
498 - Χανδρινός Ι., «Ο Μεγάλος βομβαρδισμός του Πειραιά 11 Ιανουαρίου 1944» ο.π.
499 - Μιχαηλίδης Σ., (1987), Το ΕΑΜ Πειραιά, ο.π., σελ. 148-149.
500 - Κωνσταντινίδης Κ., ο.π., σελ. 59-60.
501 - Πειραϊκά, (Ιανουάριος 2003), «Οι βομβαρδισμοί του Πειραιά από τους Γερμανούς και τους Συμμάχους», εξαμηνιαίο περιοδικό για την τοπική ιστορία, τόμος Ι, σελ. 10-11, 23-26
Και ένα τραγούδι από τον Μιχάλη Γενίτσαρη για τον βομβαρδισμό:
Στίχοι: Μιχάλης Γενίτσαρης
Μουσική: Μιχάλης Γενίτσαρης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας
Εμάθατε στον Πειραιά επιδρομή μεγάλη
γκρεμίσανε τα σπίτια μας πω πω ζημιά μεγάλη
Μέρα και νύχτα ρίχνανε μπόμπες τα αρεοπλάνα
και χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα
Σκορπούσανε το θάνατο και ρίχνανε αράδα
και το λιμάνι γκρέμισαν και την Αγια Τριάδα
Μπόμπες πολλές ερίξανε μέσα στο τελεωνείο
και τον Περαία κάνανε σωστό νεκροταφείο
Ο ναός της Αγίας Τριάδος χτίστηκε το 1850. Το μεσημέρι της 11ης Ιανουαρίου του 1944 βομβαρδίστηκε από τους συμμάχους και κατεστράφη. Για τρεις ώρες, από τις 12 το μεσημέρι (ώρα που ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους), τα "συμμαχικά" αεροπλάνα, έκαναν στάχτη την πόλη. Στους δρόμους σκορπισμένα πτώματα, φριχτές εικόνες ακρωτηριασμένων παιδιών. Οι δρόμοι κλεισμένοι από ξύλα, κεραμίδια από τις στέγες, αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα και λάκκοι, που είχαν ανοίξει οι βόμβες.
Τα θύματα υπολογίστηκαν σε 5.500: Σχεδόν όλοι Ελληνες, μόνον 8 ήταν οι νεκροί Γερμανοί στρατιώτες.
Ανάμεσα στις χιλιάδες των θυμάτων της μέρας εκείνης, συγκαταλέγονται και 85 μαθήτριες μαζί με τις 15 δασκάλες τους της Δημοτικής Οικοκυρικής και Επαγγελματικής Σχολής Πειραιά, που καταπλακώθηκαν στο καταφύγιο του κτιρίου της Ηλεκτρικής Εταιρείας. Ακόμη 200 μαθήτριες που πέθαναν από ασφυξία στη Γαλλική Σχολή, 70 άτομα στο εστιατόριο του Βίρβου, γωνία Ρέπουλη και Βασ. Κωνσταντίνου, στο κτίριο Ταβλαδωράκη με το "Κοντινένταλ" και αλλού.
Οι «Nachthexen», όπως έμειναν γνωστές, ήταν ένα πρωτοπόρο τμήμα γυναικών της αεροπορίας του Κόκκινου στρατού. Σχηματίστηκε από εθελόντριες νεαρές γυναίκες που, όπως εκατομμύρια του σοβιετικού λαού και άλλων απλών ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, θέλησαν να αγωνιστούν για να σταματήσουν τον φασισμό - ναζισμό. Κατά την διάρκεια εκατοντάδων επιχειρήσεων εναντίον των ναζιστικών στρατευμάτων, 30 από αυτές έχασαν τη ζωή τους πάνω στο καθήκον και ενώθηκαν και αυτές με τα εκατομμύρια νεκρών που θυσιάστηκαν για να τσακιστεί ο φασιστικός άξονας.
Το φθινόπωρο του 1941 θα γινόταν η πρώτη επιλογή εθελοντών. Αργότερα, το 1942, οι γυναίκες αεροπόροι θα αποτελούσαν το «588ο σύνταγμα νυχτερινών βομβαρδισμών» που τελικά βραβεύτηκε με τους τίτλους της «Κόκκινης σημαίας» και του «Τάγματος Σουβόροφ». Με πενιχρά μέσα και εξοπλισμό και φυσικά με τα βραδυκίνητα δίπλανα ΠΟ - 2, οι Κόκκινες «ιπτάμενες» μαχήτριες κατάφεραν να γίνουν ο φόβος και ο τρόμος των ναζί.
Το πείσμα αυτών των ηρωίδων, η πειθαρχία και το σθένος που έδειξαν απέναντι στη ναζιστική Γερμανία και τους συμμάχους της, το πάθος και η ψυχή για έναν καλύτερο κόσμο και ο ανιδιοτελής αγώνας τους για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης, δεν θα μπορούσε να κατανοηθεί από τα ναζιστικά αποβράσματα των ιμπεριαλιστών - καπιταλιστών, γι αυτό τους έδωσαν και το όνομα «μάγισσες της νύχτας».
Οι Σύντροφοί τους στον Κόκκινο στρατό τις αποκαλούσαν «οι αδελφές μας». Για τους απανταχού προλετάριους και την εργατική τάξη σε όλο τον κόσμο είναι οι Ηρωίδες που συνέδραμαν και αυτές στην τελική Νίκη κατά του φασισμού - ναζισμού, υπό την καθοδήγηση του Κομμουνιστικού Κόμματος και του Στάλιν.
Το παρακάτω βίντεο με animation χαρακτήρες, συνδυάζεται άψογα με την αφήγηση μιας βετεράνου μαχήτριας. Επιλέχθηκε και υποτιτλίστηκε από το περιοδικό βίδα και το blogspot prolet connect.
