Τεχνητή Νοημοσύνη: και ποιος θα ρυθμίσει τους «ρυθμιστές»;

0

Μεγάλη συζήτηση λαμβάνει χώρα στις ΗΠΑ με αφορμή το ζήτημα της «ρύθμισης» της Τεχνητής (airegulation). Πρόσφατα, ο Τραμπ συνάντησε τους διευθυντές των κολοσσών της Τεχνητής Νοημοσύνης, στο «τραπέζι του 1.8 τρισεκατομμυρίου δολαρίων», όπως ονομάστηκε. Η συμφωνία ήταν οι κολοσσοί να «αυτορυθμιστούν» όσον αφορά τους κινδύνους από την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι διευθυντές των εταιριών έδωσαν «εγγυήσεις» ότι «θα προσέχουν». Αρκετοί μέσα από το Αμερικανικό κατεστημένο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι ο χαλαρός έλεγχος στο βωμό του ανταγωνισμού με την Κίνα θα οδηγήσει σε κενό ασφαλείας. 

 

Η συνάντηση έγινε στη «σκιά» της παραίτησης σημαντικών στελεχών εταιριών Τεχνητής Νοημοσύνης με επίδικο τα μέτρα ασφαλείας, όπως ήταν αυτή του Jacob Coxon, ο οποίος εκτιμά ότι η ΤΝ «πιθανόν να εξαφανίσει την ανθρωπότητα». Την ίδια τοποθέτηση έχουν μια σειρά μέλη της αφρόκρεμας της επιστημονικής ελίτ, όπως ο Geoffrey Hinton («νονός της ΤΝ») και ο βιολόγος Richard Dawkins που πρόβλεψε ότι «η ΤΝ θα καταστήσει τους ανθρώπους εντελώς παρωχημένους». 

Όλες αυτές οι συζητήσεις λαμβάνουν χώρα λίγο μετά από δύο σημαντικές εξελίξεις.

Το περιστατικό της προσβολής της ιστοσελίδας Hugging Faceτον Ιούλιο, όταν σύμφωνα με όσα μας έχουν πει, λογισμικά της Open AI«βγήκαν εκτός ελέγχου» και «αυτοβούλως» οργανώθηκαν σε «συλλογικότητα». Στην προσπάθεια τους να αντλήσουν πληροφορίες για τα τεστ που έπρεπε να λύσουν, εισέβαλαν στην ιστοσελίδα Hugging Face. Διέπραξαν δηλαδή ένα ποινικό αδίκημα. Το περιστατικό χρησιμοποιείται ως υπόδειγμα σεναρίου όπου η ΤΝ βγαίνει εκτός ελέγχου. 

Τη δημοσίευση της λύσης ενός από τα 7 μαθηματικά «Προβλήματα της Χιλιετίας», το πρόβλημα ύπαρξης και ομαλότητας των εξισώσεων Navier–Stokes, από λογισμικό της Open AI. Υπήρξαν καταγγελίες ότι για να λύσει το πρόβλημα, το λογισμικό υπέκλεψε τις εργασίες επιστημόνων, ενώ και η ίδια η απόδειξη ακόμα ελέγχεται. Παρόλα αυτά, πριν λίγες μέρες η Open ΑΙ ξαναχτύπησε, δίνοντας στη δημοσιότητα εκατοντάδες μαθηματικές αποδείξεις σε σημαντικά προβλήματα, προκαλώντας οργή στην κοινότητα των μαθηματικών. Πρέπει να ειπωθεί ότι ο έλεγχος και η αξιολόγηση όλων αυτών των αποδείξεων, απαιτεί κολοσσιαία ερευνητική δουλειά. Πόσω μάλλον η εκτίμηση των συνεπειών και των πρακτικών εφαρμογών όλων αυτών των εργασιών. Μαθηματικοί ερευνητές πλέον εγείρουν ερωτήματα για την ίδια τη βιωσιμότητα της επιστημονικής έρευνας. 

Με αφορμή τα παραπάνω, γίνεται σαφές εντός του Αμερικανικού ιμπεριαλισμού έχει ανοίξει για τα καλά η συζήτηση για το παρόν και το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης με βάση την αλματώδη ανάπτυξη των λογισμικών τους τελευταίους μήνες, που εμφανίζονται να έχουν δυνατότητες που πριν λίγο διάστημα θεωρούνταν επιστημονική φαντασία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη «εμφανίζεται» μέσα σε ένα χρόνο να πέρασε από το επίπεδο σκέψης μιας γάτας ή ενός νηπίου σε εκείνο ενός διδακτορικού ερευνητή. Τι θα γίνει σε πέντε χρόνια από τώρα; 

Όλη αυτή η συζήτηση διεξάγεται πάνω στην ωρολογιακή βόμβα της οικονομικής φούσκας της Τεχνητής Νοημοσύνης, που σύμφωνα τόσο με οικονομολόγους, όσο και με την ιστορική εμπειρία της λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος, φαίνεται έτοιμη να σκάσει. 

Μάλιστα, η συζήτηση μέσα στην επιστημονική κοινότητα δεν περιορίζεται μόνο στις άμεσες πιθανές καταστρεπτικές επιπτώσεις, αλλά και σε φιλοσοφικά ερωτήματα για την ίδια τη φύση της ανθρώπινης συνείδησης και νόησης, και κατά πόσο αυτή μπορεί να αναπαραχθεί υπολογιστικά σε κάποιο βαθμό. 

Κάπου εδώ θα πρέπει όμως να σταματήσουμε και να σκεφτούμε και εμείς για λίγο! 



Ποιοι είναι οι «ρυθμιστές»;

Η όλη συζήτηση προφανώς δεν διεξάγεται ούτε χωρίς λόγο, ούτε χωρίς επίδικο. Πίσω από την ανάγκη «ρύθμισης» της Τεχνητής Νοημοσύνης και των πραγματικών ή κατασκευασμένων κινδύνων που περικλείει, βρίσκονται συμφέροντα τρισεκατομμυρίων και ο παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός ανταγωνισμός. Είναι το λιγότερο αφελές να νομίζει κανείς ότι όλοι αυτοί νοιάζονται πραγματικά για την «ασφάλεια της ανθρωπότητας». Σίγουρα βέβαια, νοιάζονται παρά πολύ για τη δική τους ασφάλεια, την οποία παρουσιάζουν βολικά ως «ασφάλεια της ανθρωπότητας». 

Αυτοί λοιπόν οι «ρυθμιστές», η επιστημονική κοινότητα της Δύσης και η κυβέρνηση και το κράτος των ΗΠΑ, είναι που ανέπτυξαν το πυρηνικό πρόγραμμα, κατασκεύασαν την πυρηνική βόμβα και τη δοκίμασαν πάνω σε εκατοντάδες χιλιάδες αθώους για να δει ο κόσμος την ισχύ τους. Μάλιστα, έχουν διακηρύξει ανοιχτά την πρόθεση τους να κατασκευάσουν έναν πυρηνικό θόλο, προκειμένου να μπορούν ύστερα να απειλούν με μονομερές πυρηνικό πλήγμα τον υπόλοιπο πλανήτη. 

Αυτοί οι «ρυθμιστές» έχουν αναπτύξει ήδη με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης εφιαλτικά συστήματα καταγραφής και παρακολούθησης που τέθηκαν σε πλήρη λειτουργία στη γενοκτονία στη Γάζα, κάνοντας μια πλήρη εφαρμογή των δυνατοτήτων τους εξολοθρεύοντας τον λαό της. 

Είναι πέρα από κάθε αμφιβολία ότι το πρώτο και το κύριο πεδίο που θα τεθούν σε εφαρμογή οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης θα είναι η προσπάθεια της καθυπόταξης της ανθρωπότητας, με ορατό τον κίνδυνο μέχρι για την καταστροφή της. 

Συνεπώς η άποψη που διαχωρίζει την μέχρι τώρα λειτουργία της ΤΝ και της επιστήμης γενικά ως «καλή», «ρυθμισμένη», «ασφαλή» και τη συγκρίνει με μια ενδεχομένως «ανεξέλεγκτη», «ανασφαλή», «καταστροφική» είναι αποπροσανατολιστική. Η υπάρχουσα εξέλιξη και λειτουργία της ΤΝ είναι ήδη δυνητικά καταστροφική για την ανθρωπότητα, καθώς εντάσσεται και υπηρετεί την λειτουργία το εκμεταλλευτικού καπιταλιστικού ιμπεριαλιστικού συστήματος. 

Αλήθεια, ποιοι θα είναι οι «ρυθμιστές»; Ο Τραμπ και η κυβέρνηση του; Ο Μασκ που χαιρετάει ναζιστικά; Οι «αγορές»; Το Πεντάγωνο; 



Τι φοβάται το κεφάλαιο;

Το τελευταίο για το οποίο φοβάται το κεφάλαιο είναι η τύχη των δισεκατομμυρίων ανθρώπων που εκμεταλλεύεται. 

Παρόλα αυτά, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το αν όντως φοβούνται κάτι. Είναι όντως ερώτημα αν η ίδια η επιστημονική και τεχνοκρατική τους ελίτ τους προειδοποιεί για κάτι. Είναι όλος αυτός ο φόβος μια παρωδία, ένα τέχνασμα, ένα κόλπο για να ανεβαίνουν οι μετοχές του χρηματιστηρίου; Ή μπορεί άραγε έχει πραγματική βάση; 

Είναι απίθανο η συζήτηση αυτή που διεξάγεται να γίνεται μόνο για το θεαθήναι. Υπάρχουν όντως σοβαρά προβλήματα που έχουν πραγματική βάση. 

Και ποια προβλήματα θα μπορούσαν να προκύψουν από μια τεχνολογία που αναπτύσσεται ραγδαία και φέρνει μεγάλα οφέλη στους κατόχους της; 



Ένα ατύχημα τύπου Τσερνόμπιλ;

Κατ’ αρχάς, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ένα ατύχημα τύπου Τσερνόμπιλ. Για τη νεοαστική ελίτ της Μόσχας το Τσερνόμπιλ ήταν όντως μια καταστροφή. Όχι επειδή εκτέθηκε στη ραδιενέργεια όπως οι εργάτες, οι τεχνικοί ή οι πυροσβέστες. Αλλά επειδή σηματοδότησε την παρακμή της. Κάτι ανάλογο, όχι φυσικά ίδιο, θα μπορούσε να συμβεί και στις ΗΠΑ. 

Ο αχόρταγος ανταγωνισμός για την πρωτιά και την κατασκευή του πιο πρωτοποριακού λογισμικού, που θα φέρει την εκάστοτε εταιρία στην κορυφή, σε συνδυασμό με τον διακηρυγμένο στόχο «να προλάβουμε την Κίνα», μπορεί όντως να οδηγήσει στην παραμέληση των μέτρων ασφαλείας. 

Σε έναν κόσμο που είναι όλο και πιο συνδεδεμένος και αυτοματοποιημένος, όπου τα λογισμικά και το ίντερνετ διαπερνούν καθημερινά όλη τη υποδομή του, ένα ανεξέλεγκτο λογισμικό είτε έχει «συνείδηση» είτε όχι, είτε «σκοπεύει να καταστρέψει τους ανθρώπους» είτε όχι, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ζημία μέχρι και στους ίδιους τους δημιουργούς του και στην ανθρωπότητα την ίδια στιγμή. Η Open AI ανέφερε ότι λογισμικό που ανέπτυσσε πρόσφατα επιχείρησε να χακάρει την ίδια την εταιρία. Εντάξει τους άλλους, αλλά όχι και εμάς! 

Μάλιστα, η κατοχή ενός ανίκητου λογισμικού στον τομέα της κυβερνοασφάλειας δεν εξαναγκάζει τους αντιπάλους σου να βρουν άμεσα λύση διακόπτοντας άμεσα την συνδεσιμότητα από την οποία εσύ κυρίως ωφελείσαι; 



Είναι άραγε η Τεχνητή Νοημοσύνη «υπερβολικά πετυχημένη»; 

Κι όμως, και αυτό το ερώτημα μπορεί να τεθεί. Αρχικά φαίνεται παράδοξο. Γιατί να αγχώνεται κάποιος όταν οι σχεδιασμοί του φαίνονται να πετυχαίνουν; 

Το μεγάλο κεφάλαιο, ο Τραμπ, οι CEOs, τα ιδρύματα, γνωρίζουν πολύ καλύτερα από τον καθένα ότι οι κοινωνικές αντιφάσεις που διέπουν το σύστημα όχι μόνο δεν θα εξαφανιστούν, αλλά θα οξυνθούν με την εισαγωγή σε αυτό μίας νέας καινοτόμου τεχνολογίας. 

Η εισαγωγή μιας τεχνολογίας που λέγεται ότι μπορεί να αντικαταστήσει μεγάλο τμήμα της πνευματικής εργασίας, σε συνδυασμό με την ρομποτική και την αυτοματοποίηση που μπορεί να αντικαταστήσει μεγάλο τμήμα της χειρωνακτικής εργασίας, αναδιαρθρώνει την καπιταλιστική παραγωγή με ραγδαίο τρόπο. Ερωτήματα όπως «με ποιους θα παράγουμε και για ποιους θα παράγουμε» έχουν ανακύψει, αλλά πλέον όχι και τόσο μελλοντικά. 

Μπορεί από τη σκοπιά της μαρξιστικής σκέψης να πρέπει να κάνουμε κόπο για να εξηγήσουμε ότι η ανθρώπινη εργασία θα συνεχίσει να είναι η βάση της οικονομίας, όμως το κεφάλαιο δεν χρειάζεται να πειστεί για κάτι τέτοιο. Το ξέρει πολύ καλά. 

Άλλωστε, ακόμα και σε τεχνικό επίπεδο, πολλές εταιρίες που ασχολούνται με τον προγραμματισμό και προσπάθησαν να αντικαταστήσουν τους επαγγελματίες προγραμματιστές με λογισμικό (δηλαδή αυτό που το AI κάνει καλύτερα από ο,τιδήποτε άλλο) έχουν στην πράξη συναντήσει μη προβλέψιμες και ανυπέρβλητες δυσκολίες. Στην πράξη, δεν είναι ακόμα καθόλου εύκολο η ΤΝ να αντικαταστήσει τον άνθρωπο, ακόμα και σε περιορισμένα τεχνικά πεδία. 

Παρόλα αυτά, η ανθρώπινη εργασία και παραγωγή δεν είναι μόνο ένα τεχνοκρατικό ζήτημα διαδικασιών. Επηρεάζεται από παράγοντας όπως οι αντιλήψεις και η ανθρώπινη ψυχοσύνθεση. Σχετίζεται με την προβολή του μέλλοντος στην τωρινή πραγματικότητα. 

Η μικροαστική τάξη που επανδρώνει την έρευνα και την τεχνική εργασία υψηλού επίπεδου, τις επιστήμες και τα επαγγέλματα των μαθηματικών και της πληροφορικής, έχει την αντίληψη ότι ανήκει στην ελίτ της ανθρώπινης διανόησης. Έχει συνδέσει τα υλικές αποδοχές της με το αίσθημα σημαντικότητας της. 

Η βίαιη, υπερβολικά απότομη εισαγωγή της νέας τεχνολογίας στην δομή και ιεραρχία της πνευματικής εργασίας μπορεί να απορυθμίσει και τον τρόπο εργασίας αλλά και την ίδια την ιεραρχία παραγωγής στελεχών. 

Έμπειροι προγραμματιστές ή επιστήμονες υποβαθμίζονται σε «χειριστές της ΤΝ» και πλέον «βρίσκουν τη δουλειά τους βαρετή». Βιώνουν αυτό που βίωσε η εργατική τάξη πάνω από έναν αιώνα νωρίτερα, όταν το φορντικό-τεηλορικό μοντέλο παραγωγής μετέτρεψε τον εργάτη σε εξάρτημα που εκτελεί μια επαναλαμβανόμενη διαδικασία. Οι νέοι προγραμματιστές ή επιστήμονες πλέον δεν εισάγονται με φυσιολογικό τρόπο στη δομή της παραγωγής, ούτε μαθαίνουν τη δουλειά ομαλά. 

Η σταδιακή και σε ελεγχόμενο βάθος χρόνου εισαγωγή της ΤΝ θεωρητικά θα μπορούσε να «λύσει τα χέρια» του κεφάλαιου για την καθυπόταξη τόσο της μικροαστικής όσο και της εργατικής τάξης. Το κεφάλαιο θα εφάρμοζε ένα μείγμα ελέγχου, επιτήρησης και στρατηγικής αντικατάστασης της ανθρώπινης εργασίας εκεί όπου το συμφέρει. 

Η ραγδαία όμως και χωρίς όρους εισαγωγή της ΤΝ κινδυνεύει να απορυθμίσει σε τέτοιο βαθμό την εργασία και την ψυχοσύνθεση του στελεχικού δυναμικού, σε τέτοιο βαθμό που να απορυθμίσει συνολικά την παραγωγική διαδικασία, μέχρι και την ίδια την κερδοφορία του. 

Η προβολή των οικονομικών συνεπειών και της απότομης, ανεξέλεγκτης ανεργίας, μπορεί από πλεονέκτημα να μετατραπεί σε κίνδυνο, που θα οδηγήσει την απόσυρση των επενδυτικών κεφαλαίων και στο σκάσιμο της φούσκας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί εντέλει να αποτύχει γιατί είναι «υπερβολικά πετυχημένη»! 



Η συζήτηση θα πρέπει να ανοίξει και από την εργατική σκοπιά 

Αν κάτι απουσιάζει, είναι η σκοπιά της προλεταριακής σκέψης, είναι η κοσμοθεωρία της τάξης εκείνης που ερμήνευσε με σωστό τρόπο τον κόσμο και είχε ηγεμονικό ρόλο στην ανθρώπινη πρόοδο. 

Είναι μια συζήτηση που δεν μπορεί να περιμένει.

ΚΚ

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Επιτυχημένη η εκδήλωση-συζήτηση της Αγωνιστικής Πρωτοβουλίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη στη Θεσσαλονίκη

0

Με σημαντική παρουσία κόσμου και μεγάλο ενδιαφέρον και συμμετοχή με τοποθετήσεις και ερωτήσεις πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση-συζήτηση της Αγωνιστικής Πρωτοβουλίας με θέμα «Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το εργατικό κίνημα», στο χώρο της Σφεντόνας. Οι εισηγητές αναφέρθηκαν σε μεγάλο εύρος ζητημάτων, από το τι είναι και πώς λειτουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη, το πώς εντάσσεται στην καπιταλιστική παραγωγή, τις συνέπειες για τους εργαζόμενους και τη στάση που πρέπει να έχει σήμερα το εργατικό κίνημα.

Κοινό συμπέρασμα ήταν ότι οι εξελίξεις είναι πολύ σημαντικές, και ότι το εργατικό κίνημα έχει ήδη αργήσει να διαμορφώσει ένα μάχιμο πλαίσιο πάλης στους χώρους δουλειάς. Επίσης διαπιστώθηκε η ανάγκη η συζήτηση τόσο να συνεχιστεί, όσο και να επεκταθεί και σε άλλα ζητήματα στο μέλλον.

Το επόμενο διάστημα, οι εισηγήσεις θα διαμορφωθούν σε έντυπη έκδοση του σχήματος, ενώ ενθαρρύνεται η συνέχιση του διαλόγου και με τη μορφή γραπτών παρεμβάσεων/απόψεων.

 https://agonistikiprotovouliathessalonikis.blogspot.com

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Εκδήλωση-συζήτηση: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το εργατικό κίνημα» | Κυριακή 4/10 | 6.00μμ

0

ΕΚΔΗΛΩΣΗ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το εργατικό κίνημα»
ΚΥΡΙΑΚΗ 4/10 | 6.00μμ | ΣΦΕΝΤΟΝΑ [Συγγρού 24, 2ος όροφος]

Αγωνιστική Πρωτοβουλία Μισθωτών Τεχνικών

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Τεχνητή Νοημοσύνη. Μια πρώτη απόπειρα ταξικής ανάγνωσης

0

Στο όνομα της «καινοτομίας» και της «προόδου», οι κολοσσοί του ψηφιακού καπιταλισμού (Microsoft, Google, Amazon, Meta, OpenAI, Anthropic, Palantir, NVIDIA), σε στενή σύμπραξη με τα ιμπεριαλιστικά κέντρα ΗΠΑ–ΕΕ–Κίνας και τα στρατιωτικά τους επιτελεία, προωθούν μεθοδικά την εγκατάσταση ενός νέου τεχνολογικού καθεστώτος. Πρόκειται για ένα καθεστώς που, παρά τη «θαυματουργή» του προβολή στα κυρίαρχα ΜΜΕ, δεν είναι ουδέτερο εργαλείο: σχεδιάζεται, χρηματοδοτείται και αναπτύσσεται μέσα στις συγκεκριμένες σχέσεις εξουσίας του κόσμου της εκμετάλλευσης, του ιμπεριαλισμού και της πολεμικής κλιμάκωσης.

Όσο η συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) εγκλωβίζεται στο δίπολο «τα ρομπότ θα κυριέψουν τον πλανήτη» / «ευκαιρία για ανάπτυξη», τόσο μένουν στο περιθώριο τα ερωτήματα: ποιος ελέγχει αυτή την τεχνολογία, για ποιον σκοπό αναπτύσσεται, και εις βάρος ποιων εφαρμόζεται. Αυτό το κειμενο ειναι μια πρώτη, συνοπτική προσέγγιση σε αυτά τα θέματα, ξεκινώντας από αυτό που μας αφορά πιο άμεσα: τη ζωή των εργαζομένων.

1. Πόλεμος ενάντια στους εργαζόμενους: απολύσεις, εντατικοποίηση, αποδυνάμωση της απεργίας

Το χτύπημα στους εργαζόμενους δεν είναι ένα «δευτερογενής παρενέργεια» της ΤΝ. Είναι κεντρική πολιτική επιλογή του κεφαλαίου παγκοσμίως, που βρίσκει στα νέα συστήματα ένα ιδανικό όπλο για να ανατρέψει συσχετισμούς που είχαν χτιστεί με αγώνες ολόκληρων γενεών.

α) Μαζική απαξίωση εργατικής δύναμης. Έρευνες υπολογίζουν ότι το 60% των επαγγελμάτων στις «προηγμένες» καπιταλιστικές χώρες είναι εκτεθειμένα σε αυτοματοποίηση, και ότι ποσοστό 30%–40% των εργαζομένων θα χρειαστεί ριζική επανεκπαίδευση μέχρι το 2030 [2]. Ο ίδιος ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic (μιας από τις πιο ισχυρές εταιρείες ΤΝ) δήλωσε δημόσια ότι μέσα στην επόμενη πενταετία η ΤΝ μπορεί να εξαφανίσει έως και το 50% των θέσεων εργασίας εισόδου σε «λευκά κολάρα» (διοικητικοί υπάλληλοι, μεταφραστές, νομικοί βοηθοί, λογιστικοί υπάλληλοι, βιβλιοϋπάλληλοι, αρχειοθέτες, junior δημοσιογράφοι, εικονογράφοι και σχεδιαστές, ακόμη και προγραμματιστές) [3]. Στους τομείς εισαγωγής δεδομένων ο εκτιμώμενος κίνδυνος υπολογίζεται στο ~95%, στους τραπεζοϋπαλλήλους πάνω από 15% μείωση θέσεων μέχρι το 2033, στους εμποροϋπαλλήλους–ταμίες πάνω από 11%, ενώ τομείς όπως οι ταχυμεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες και η εξυπηρέτηση πελατών ήδη υφίστανται «αόρατες» απολύσεις μέσω παγώματος προσλήψεων [4].

Δεν πρόκειται για μελλοντικό σενάριο. Η Salesforce αποχαιρέτησε 4.000 εργαζόμενους εξυπηρέτησης πελατών μέσα σε έναν χρόνο, η HP ανακοίνωσε έως 6.000 απολύσεις μέχρι το 2028 «λόγω ΤΝ», ενώ Goldman Sachs και άλλοι κολοσσοί έχουν εξαγγείλει αντίστοιχα κύματα [5]. Στις ΗΠΑ, εταιρείες που υιοθετούν ΤΝ έχουν ήδη μειώσει τις προσλήψεις νεοεισερχομένων κατά ~13% [6]. Συγκεκριμένα 20% των θέσεων προγραμματιστών 22-25 ετών φαίνεται να χάνονται. Η απεργία των σεναριογράφων του Χόλιγουντ το 2023 και η πρόσφατη απεργία των μεταφραστών προτάξαν ακριβώς αυτό το ζήτημα: το αίτημα να μπει «κόκκινη γραμμή» στη χρήση ΤΝ έγινε κεντρικό συνδικαλιστικό αίτημα.

Στην Ελλάδα, όπου η εργατική τάξη έχει ήδη υποστεί μια δεκαπενταετία λεηλασίας μισθών, εργασιακών δικαιωμάτων, η εισβολή της ΤΝ προετοιμάζεται να δράσει σαν πολλαπλασιαστής αυτής της επίθεσης. Από τα λογιστήρια και τα γραφεία μεταφράσεων μέχρι τα φροντιστήρια, τα νοσοκομεία, τη δημοσιογραφία, τα τηλεφωνικά κέντρα, την αυτοδιοίκηση και ολόκληρο τον ψηφιοποιημένο δημόσιο τομέα, χιλιάδες θέσεις είναι ήδη σε καθεστώς «σιωπηλής απαξίωσης».

Εδώ αξίζει να γίνει μια παρατήρηση: η αντικατάσταση εργαζόμενων από τεχνολογικά μέσα προφανώς δεν είναι κάτι νέο. Η ταχύτητα και το εύρος αυτής της αντικατάστασης όμως φαίνεται πως θα είναι πρωτοφανή. Η ποσότητα-ένταση δηλαδή του φαινομένου έχει τη δυναμική να του προσδώσει και διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά.

β) Εντατικοποίηση και αλγοριθμική διαχείριση. Όπου η ΤΝ δεν απολύει, πειθαρχεί. Αλγόριθμοι παρακολουθούν την ταχύτητα του εργαζόμενου της Amazon, της e-food, του courier, ορίζουν «ρυθμούς πληκτρολόγησης» στο call center, βαθμολογούν εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς, «αξιολογούν» τους τραπεζοϋπαλλήλους ανά λεπτό, αποφασίζουν για άδειες και υπερωρίες. Η εργοδοτική επιτήρηση γίνεται διαρκής, πανταχού παρούσα και «αντικειμενική», αφού φοράει το προσωπείο του «ουδέτερου» αλγορίθμου. Το ψυχικό φορτίο που προκύπτει (άγχος, εξουθένωση, αυτό-υποτίμηση, κατάθλιψη) δεν είναι ατομικό πρόβλημα, είναι συστημική επίθεση στη συνθήκη της εργασίας. Επίθεση που αναμένεται να ενταθεί και να επεκταθεί άμεσα.

γ) Αποδυνάμωση των απεργιών και των συλλογικών αντιστάσεων. Όταν η εργοδοσία μπορεί, με ένα κλικ, να αντικαθιστά απεργούς σε διαδικτυακούς, υπαλληλικούς και «αυτοματοποιήσιμους» τομείς με συστήματα ΤΝ, και ο χώρος εργασίας είναι ο σέρβερ ή το cloud, η ίδια η απεργία και η περιφρούρηση του χώρου εργασίας ως όπλο της εργατικής τάξης αμφισβητείται υλικά. Στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, οργανώσεις εργαζομένων κάνουν ήδη λόγο για «scab AI», δλδ απεργοσπαστική τεχνητή νοημοσύνη.

Στην Ελλάδα, το κίνημα δεν έχει ανοίξει επαρκώς αυτή τη συζήτηση. Τα σωματεία και οι πολιτικές δυνάμεις οφείλουν να επεξεργαστούν αναλύσεις και γραμμές απέναντι στο φαινόμενο. Να ορίσουν διεκδικήσεις και τρόπους άμυνας πριν βρεθούν προ τετελεσμένων.

2. Κρατική καταστολή και καπιταλισμός της επιτήρησης: η ΤΝ ως υποδομή του αυταρχισμού

Όπως έχει αναδείξει η ερευνήτρια Shoshana Zuboff και πιο πρόσφατα ο Matteo Stocchetti σε άρθρο που μετέφρασαν οι «Αντιγειτονιές» [7], ο καπιταλισμός της επιτήρησης δεν είναι «κατάχρηση», είναι κυρίαρχο επιχειρηματικό μοντέλο της Big Tech. Η μαζική παρακολούθηση δεν αποτελεί πια κόστος, αλλά πηγή κέρδους.

Η ΤΝ έρχεται να τελειοποιήσει και να βιομηχανοποιήσει αυτό το καθεστώς. Οι ίδιες εταιρείες που εμπορεύονται τα δεδομένα μας (Google, Meta, Amazon, Microsoft) πουλούν παράλληλα στα κράτη συστήματα αναγνώρισης προσώπου, «προβλεπτικής αστυνόμευσης» , αυτόματης κατηγοριοποίησης μεταναστών, παρακολούθησης αγωνιστών και δημοσιογράφων.

Στην Ελλάδα η εικόνα είναι πιο σκοτεινή απ' όσο πολλοί θέλουν να παραδεχτούν:

● Η Palantir, εταιρεία συνδεδεμένη με το Πεντάγωνο και τη CIA, είχε συνάψει «κρυφή σύμβαση» με την κυβέρνηση ΝΔ εν μέσω COVID, υπόθεση που η Αρχή Προστασίας Δεδομένων «έθαψε» χωρίς συνέπειες [8].

● Το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator της Palantir χρησιμοποιήθηκε στην Ελλάδα ενάντια σε δημοσιογράφους, πολιτικούς και επιχειρηματίες από το ίδιο το κρατικό μηχανισμό. Σε όλα αυτά, η αστική δικαιοσύνη επιδεικνύει την αναμενόμενη «αποτελεσματικότητα», δεν κουνιέται φύλλο.

● Η σύνδεση κρατικών βάσεων δεδομένων (Taxisnet, ΑΜΚΑ, e-ΕΦΚΑ, ΕΡΓΑΝΗ, gov.gr, υγειονομικά, εκπαιδευτικά) μέσω ΤΝ μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μια πρωτοφανή συγκέντρωση πληροφορίας στα χέρια της εξουσίας (ντόπιας και ξένης), χωρίς καμία λαϊκή εποπτεία.

● Στις διαδηλώσεις, οι κάμερες, τα drones της ΕΛ.ΑΣ., τα συστήματα αναγνώρισης προσώπου και δακτυλικών αποτυπωμάτων (σύμβαση της ΕΛ.ΑΣ. με την Intracom Telecom για ~1.000 φορητές συσκευές με διασύνδεση σε 20 εθνικές και διεθνείς βάσεις δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων Europol, Interpol και FBI), και η παρακολούθηση κοινωνικών δικτύων από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και την ΕΥΠ, ήδη χρησιμοποιούνται κατά κόρον, με κορυφαία εκδήλωση το σκάνδαλο Predator/Pegasus από την ΕΥΠ.

Η πιο ωμή έκφραση όλων αυτών είναι η χρήση της ΤΝ στη γενοκτονία της Παλαιστίνης. Τα συστήματα «Lavender» και «Where's Daddy?» του ισραηλινού στρατού παρήγαγαν, μέσα στις πρώτες εβδομάδες της επίθεσης στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, λίστες με 37.000 «στόχους» προς δολοφονία, με «επιτρεπτό» όριο μέχρι 15–20 αμάχους νεκρούς για κάθε «κατώτερο στέλεχος» της Χαμάς και πάνω από 100 αμάχους για κάθε ανώτερο στέλεχος, με αναγνωρισμένο ποσοστό λάθους ~10% [9]. Ο ρόλος του ανθρώπου-αξιωματικού περιορίστηκε σε «σφραγίδα» μερικών δευτερολέπτων. Έκθεση του ΟΗΕ (Έκθεση Albanese, From Economy of Occupation to Economy of Genocide) τεκμηριώνει την εμπλοκή των Microsoft, Google (Alphabet), Amazon και Palantir στις υποδομές που κατέστησαν τεχνικά δυνατή τη γενοκτονία [10]. Από τους 70.000+ νεκρούς Παλαιστίνιους που είχε επιβεβαιώσει ο ΟΗΕ μέχρι τον Ιανουάριο 2026, ένα ασύλληπτα μεγάλο ποσοστό «αποφασίστηκε» από αλγόριθμο και ΤΝ.

3. Γεωπολιτικοί κίνδυνοι: AI arms race, αυτόνομα όπλα και ο νέος «Μεγάλος Πόλεμος»

Η ΤΝ έχει ήδη γίνει το νέο πεδίο της ιμπεριαλιστικής αντιπαράθεσης, και ένας από τους κρισιμότερους παράγοντες προετοιμασίας του επερχόμενου παγκόσμιου πολέμου.

● Το αμερικάνικο Πεντάγωνο ζήτησε για το οικονομικό έτος 2026 ένα ρεκόρ 14,2 δισ. δολαρίων για έρευνα σε ΤΝ και αυτόνομα συστήματα [11].

● Η πρωτοβουλία «Replicator» αποσκοπεί στην ανάπτυξη χιλιάδων αυτόνομων «αναλώσιμων» μη-επανδρωμένων οχημάτων με ΤΝ μέχρι το 2026 [12].

● Τον Ιούλιο 2025, το Πεντάγωνο υπέγραψε συμβόλαια έως 200 εκατ. δολαρίων με τέσσερις κορυφαίες εταιρείες ΤΝ (Google, OpenAI, xAI, Anthropic) [13].

● Η Κίνα προωθεί τον «έξυπνο πόλεμο» (intelligentized warfare) με συστήματα μαζικών σμηνών drones. Αλλά και οι ΗΠΑ-ΝΑΤΟ έχουν αναπτύξει εκτεταμένη βιομηχανία αυτόνομων drones, κάποια από τα οποία (ουκρανικής κατασκευής, σε υπηρεσία των δυτικών σχεδίων) σουλατσάρουν ήδη στο Ιόνιο και στις θάλασσες της ελληνικής επικράτειας [14].

● Τον Νοέμβριο 2025, η Επιτροπή της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ψήφισε ψήφισμα για νομικά δεσμευτική συμφωνία στα Φονικά Αυτόνομα Όπλα (LAWS) μέχρι το 2026: 156 κράτη υπερψήφισαν, μόλις 5 καταψήφισαν, μεταξύ τους ΗΠΑ, Ρωσία και Ισραήλ [15]. Η Κίνα απείχε, ενώ επενδύει εκτιμώμενα 15 δισ. δολάρια ετησίως σε στρατιωτική ΤΝ [16]. Λίγους μήνες αργότερα, στη Σύνοδο REAIM του Φεβρουαρίου 2026, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα απείχαν ακόμη και από τη μη-δεσμευτική Δήλωση Αρχών [17]. Με διαφορετικές τακτικές αλλά κοινή στρατηγική, οι τρεις μεγαλύτερες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις δείχνουν την κατεύθυνση που παίρνει η επερχόμενη πολεμική κλιμάκωση.

Όλο αυτό συμβαίνει σε μια στιγμή που πολλοί στρατιωτικοί αναλυτές μιλούν για ένα νέο δόγμα: τη «mutually automated destruction» (αμοιβαία αυτοματοποιημένη καταστροφή). Η ταχύτητα της αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων είναι τέτοια, που το παραδοσιακό παράθυρο διπλωματίας μερικών ωρών συρρικνώνεται σε δευτερόλεπτα. Ερευνητές της ΤΝ εκτιμούν ότι η πιθανότητα ενός μεγάλης κλίμακας ατυχήματος ή σοβαρού περιστατικού misalignment (συμπεριλαμβανομένου ενός που θα έχει υπαρξιακές επιπτώσεις για την ανθρωπότητα) τις επόμενες δεκαετίες δεν είναι μηδενική, αντίθετα συχνά εκτιμάται σε ένα 5–15% στις σχετικές έρευνες [18]. Όταν τέτοιες πιθανότητες εκφέρονται από τους ίδιους τους κατασκευαστές, η υπόθεση δεν είναι «τεχνική», είναι πολιτικής σημασίας.

Η Ελλάδα, μετατρεπόμενη από την εξαρτημένη ντόπια άρχουσα τάξη σε ορμητήριο των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, στρώνει τον δρόμο και για την «υποδοχή» αυτών των τεχνολογιών: από την αναβάθμιση των Patriot της Π.Α. σε συνεργασία με τη Raytheon, μέχρι τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα όπως το European Defence Fund και τα πρόσφατα EDIP/EDIS, όλα με σαφή αμυντικοβιομηχανική και επιθετική κατεύθυνση.

4. Μπορεί η ΤΝ να γίνει εργαλείο του κινήματος; Όροι και προϋποθέσεις

Το πρόβλημα, όπως πάντα, δεν είναι η ίδια η τεχνολογία αλλά η πολιτική της οικονομία, οι κοινωνικές δομές και οι σχέσεις εξουσίας που καθορίζουν ποιος την κατέχει, ποιος αποφασίζει και για ποιον σκοπό χρησιμοποιείται. Σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, που θα στηριζόταν σε ψηφιακά κοινά (digital commons), σε ελεύθερο/ανοιχτό λογισμικό, σε δημοκρατικό λαϊκό έλεγχο των υποδομών και των δεδομένων, πολλές δυνατότητες της ΤΝ θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν προς όφελος του εργαζόμενου λαού και των αγωνιζόμενων.

Μπορούμε και οφείλουμε όμως και στο παρόν να δούμε ποιες χρήσεις της ΤΝ θα μπορούσαν να ωφελήσουν τις κινηματικές δράσεις. Αφήνεται ώς ανοιχτό ερώτημα για συζήτηση.

5. Μορφές αγώνα, αιτήματα

Η ΤΝ δεν είναι «το αναπόφευκτο μέλλον». Είναι μια συγκεκριμένη επιλογή συγκεκριμένων ταξικών δυνάμεων, εδώ και τώρα. Και όπως όλα όσα κατασκεύασαν αυτές οι δυνάμεις, μπορεί και πρέπει να αμφισβητηθεί, να μπει σε αγώνα.

Οι μορφές και τα αιτήματα ενός τετοιου αγώνα ειναι ζητούμενα και αντικείμενο της συζήτησης που το παρόν κείμενο θέλει να ανοιξει. Δε θα προσπαθήσω να δώσω πρόχειρες προτάσεις εδώ, χρειάζεται σκέψη και επεξεργασία που δεν έχει γίνει ακόμα.

Γ.Π.

Σημειώσεις και πηγές

[1] World Economic Forum, Future of Jobs Report (αναφορά: CNBC, 22/10/2025), εκτίμηση εκτοπισμού 92 εκατ. θέσεων μέχρι το 2030, δημιουργίας 170 εκατ. νέων με σαφή ταξική και γεωγραφική ασυμμετρία. https://www.cnbc.com/2025/10/22/ai-taking-white-collar-jobs-economists-warn-much-more-in-the-tank.html

[2] IMF / Exploding Topics, στοιχεία ενσωματωμένα σε: AI Job Displacement Statistics 2026, 60% θέσεων στις προηγμένες οικονομίες εκτεθειμένες, 47% συνολική έκθεση εργατικού δυναμικού στην αυτοματοποίηση. https://click-vision.com/ai-job-displacement-statistics

[3] Dario Amodei (CEO Anthropic), δηλώσεις 2025, εκτίμηση εξαφάνισης 50% των εισαγωγικών «λευκών κολάρων» στην πενταετία. Αναφορά: Yale Insights, The Real Job Destruction from AI Is Hitting Before Careers Can Start, 2026. https://insights.som.yale.edu/insights/the-real-job-destruction-from-ai-is-hitting-before-careers-can-start

[4] 60+ Shocking AI Job Replacing Statistics Relevant for 2026, αναλυτικά στοιχεία ανά επάγγελμα. https://www.wearetenet.com/blog/ai-job-replacing-statistics

[5] Built In, Did AI Take Your Job? The Truth About AI Washing, Μάρτιος 2026, απολύσεις Salesforce, HP, Goldman Sachs. https://builtin.com/articles/ai-washing-layoffs

[6] Cornell University research, αναφερόμενη στο: ALM Corp, AI Job Displacement Statistics 2026–2030. https://almcorp.com/blog/ai-job-displacement-statistics/

[7] Matteo Stocchetti, Ο καπιταλισμός της επιτήρησης συναντά την τεχνητή νοημοσύνη, μετάφραση Κ.Καψ. στις «Αντιγειτονιές», Μάιος 2026. https://antigeitonies3.blogspot.com/2026/05/matteo-stocchetti-5-2025.html

[8] Documento, Palantir: ο μεγάλος αδελφός του Κυριάκου. https://www.documentonews.gr/article/palantir-o-megalos-adelfos-toy-kyriakoy/

[9] +972 Magazine & Local Call, 'Lavender': The AI machine directing Israel's bombing spree in Gaza. https://www.972mag.com/lavender-ai-israeli-army-gaza/ · Al Jazeera, 'AI-assisted genocide': Israel reportedly used database for Gaza kill lists. https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/ai-assisted-genocide-israel-reportedly-used-database-for-gaza-kill-lists

[10] OHCHR/HRC, Έκθεση Francesca Albanese, From Economy of Occupation to Economy of Genocide (A/HRC/59/23, 2025). https://www.un.org/unispal/document/a-hrc-59-23-from-economy-of-occupation-to-economy-of-genocide-report-special-rapporteur-francesca-albanese-palestine-2025/

[11] Usanas Foundation, Regulating Lethal Autonomous Weapons Systems (LAWS) in a Fractured Multipolar Order, Ιανουάριος 2026. https://usanasfoundation.com/regulating-lethal-autonomous-weapons-systems-laws-in-a-fractured-multipolar-order

[12] Atlas Institute for International Affairs, AI Arms Race: How Autonomous Systems Are Reshaping Deterrence and Escalation Dynamics, Μάιος 2026. https://atlasinstitute.org/ai-arms-race-how-autonomous-systems-are-reshaping-deterrence-and-escalation-dynamics/

[13] CNBC, Anthropic, Google, OpenAI and xAI granted up to $200 million for AI work from Defense Department (14/07/2025). https://www.cnbc.com/2025/07/14/anthropic-google-openai-xai-granted-up-to-200-million-from-dod.html

[14] ΚΚΕ(μ-λ), Τα drones κόβουν βόλτες δίπλα μας!, 19/05/2026, αναδημοσίευση «Αντιγειτονιές». https://antigeitonies3.blogspot.com/2026/05/drones.html

[15] Stop Killer Robots, 156 states support UNGA First Committee resolution on autonomous weapons, Νοέμβριος 2025. https://www.stopkillerrobots.org/news/156-states-support-unga-resolution/ · Usanas Foundation, Regulating Lethal Autonomous Weapons Systems (LAWS) in a Fractured Multipolar Order, Ιανουάριος 2026. http://usanasfoundation.com/regulating-lethal-autonomous-weapons-systems-laws-in-a-fractured-multipolar-order

[16] Atlas Institute for International Affairs, AI Arms Race: How Autonomous Systems Are Reshaping Deterrence and Escalation Dynamics, Μάιος 2026. https://atlasinstitute.org/ai-arms-race-how-autonomous-systems-are-reshaping-deterrence-and-escalation-dynamics/

[17] CurrentAffairsAI / αναφορές για τη Σύνοδο REAIM 2026. https://www.currentaffairsai.com/daily-current-affairs/us-china-joint-declaration-ai-use-military-article73 (Σ.σ.: αυτή είναι δευτερογενής αναφορά)

[18] Επί του πιθανολογικού πλαισίου για catastrophic/existential AI risks έως το 2100, ενδεικτικά: AI Impacts Survey (2023-2024), Future of Life Institute reports, διάφορες δηλώσεις ερευνητών όπως ο Y. Bengio και ο G. Hinton. Οι ακριβείς αριθμοί ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ ερευνητών, το παραπάνω εύρος (~5–15%) δεν είναι σημείο συμφωνίας αλλά εύρος εκτιμήσεων από σοβαρές πηγές μέσα στον ίδιο τον τομέα της ΤΝ. Παραπέμπεται ως σήμα συναγερμού, όχι ως απόλυτη πρόβλεψη.

___________________________________________________________________________________

Σημ.: Το άρθρο γράφτηκε ως πρώτη απόπειρα συμβολής στη συζήτηση. Καλούμε κόσμο και αγωνιστές από χώρους εργασίας, αλλά και τις πολιτικές και κινηματικές οργανώσεις, να ανοίξουν μια συλλογική επεξεργασία πάνω σε αυτό το πεδίο που αλλάζει με ταχύτητα.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακά κοινά: Μια απόπειρα κριτικής προσέγγισης στο επιχείρημα του Matteo Stocchetti*

0

Κ. Καψ.,   6 Φεβρουαρίου 2026

Η δημόσια συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη συχνά εγκλωβίζεται σε περιοριστικά σχήματα που δεν επιτρέπουν να δούμε τη συνολική της σημασία. Από τη μία πλευρά, η ΤΝ αντιμετωπίζεται κυρίως ως ένα τεχνικό ή νομικό πρόβλημα που μπορεί να «τακτοποιηθεί» μέσω κανονισμών, επιτροπών δεοντολογίας και πλαισίων συμμόρφωσης. Σε αυτή την οπτική, όμως, παραμένει στο περιθώριο η πολιτική και κοινωνική εξουσία που ενσωματώνεται στις ίδιες τις τεχνολογίες: υποτιμάται το ποιος τις ελέγχει, για ποιον σκοπό αναπτύσσονται και ποιες είναι οι κοινωνικές τους συνέπειες, ενώ η συζήτηση περιορίζεται στο πώς θα ρυθμιστεί κάτι δεδομένο, χωρίς να τίθενται τα πιο κρίσιμα ερωτήματα για το γιατί και προς όφελος ποιων χρησιμοποιείται. Από την άλλη πλευρά, η ΤΝ παρουσιάζεται συχνά ως μια αναπόφευκτη και αυτόνομη δύναμη, που εξελίσσεται ανεξάρτητα από κοινωνικές και πολιτικές επιλογές. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, η τεχνολογία προχωρά έτσι κι αλλιώς, οι κοινωνίες οφείλουν απλώς να προσαρμοστούν, και κάθε συζήτηση για πολιτικές αποφάσεις ή εναλλακτικούς τρόπους οργάνωσης θεωρείται ουτοπική ή χωρίς πραγματικό νόημα.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Ο καπιταλισμός της επιτήρησης συναντά την τεχνητή νοημοσύνη*

0

Matteo Stocchetti, 5 Νοεμβρίου 2025

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και αρκετοί άλλοι οργανισμοί βρίσκονται αυτή την περίοδο αντιμέτωποι με το δίλημμα του τρόπου ελέγχου της τεχνητής νοημοσύνης. Στην προσπάθεια αυτή έρχονται αντιμέτωποι με έναν ισχυρό συνασπισμό πολιτικών παραγόντων (aktörer), οι οποίοι, παρά τις μεταξύ τους διαφορές, συσπειρώνονται γύρω από μια βαθιά αποστροφή και εναντίωση απέναντι στη δημοκρατία και τη λαϊκή κυριαρχία, δηλαδή την αρχή ότι οι λαοί οι ίδιοι αποφασίζουν για τις υποθέσεις τους.

Στον συνασπισμό αυτόν ανήκουν τουλάχιστον τρεις κατηγορίες ενεργών παραγόντων: αφενός οι κολοσσοί της ψηφιακής τεχνολογίας (Big Tech), αφετέρου οι ηγεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας, καθώς και ένας διακρατικός συνασπισμός ηγετών από τον χώρο των επιχειρήσεων, της πολιτικής και των θρησκευτικών κοινοτήτων. Οι παράγοντες αυτοί συμμερίζονται, για διαφορετικούς λόγους, το φόβο ότι η τεχνολογική εξέλιξη θα μπορούσε στην πράξη να καταστήσει δυνατές πιο ουσιαστικές μορφές δημοκρατίας.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Σκέψεις πάνω στο άρθρο του Rezgar Akrawi για την τεχνητή νοημοσύνη*

0

Κ. Καψ.,   6 Μαΐου 2026

Το άρθρο του Rezgar Akrawi αποτελεί μια φιλόδοξη και πολυεπίπεδη συμβολή στην ανάλυση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Ο συγγραφέας επιχειρεί να αποδομήσει την κυρίαρχη αντίληψη περί «ουδετερότητας» της τεχνολογίας, υποστηρίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη εντάσσεται οργανικά στις σχέσεις παραγωγής του καπιταλισμού και λειτουργεί ως εργαλείο αναπαραγωγής της ταξικής κυριαρχίας με πιο σύνθετους και λιγότερο ορατούς τρόπους.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ

Τεχνητή νοημοσύνη, αναπαράγοντας την κυριαρχία της καπιταλιστικής τάξης με πιο εξελιγμένα μέσα*

0

Rezgar Akrawi, 7 Ιανουαρίου 2026

Επισκόπηση που έκανε ο συγγραφέας:

Το παρόν άρθρο υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη, απέχοντας πολύ από το να είναι ένα ουδέτερο εργαλείο, έχει εξελιχθεί σε ισχυρό μηχανισμό καπιταλιστικού ελέγχου —επεκτείνοντας την εκμετάλλευση στον ψηφιακό χώρο[1] και επαναπροσδιορίζοντας την εργασία, τα δεδομένα και τη συνείδηση προς όφελος του κέρδους. Καλεί σε μια προδραστική[2] και οργανωμένη απάντηση της Αριστεράς (left-wing response): όχι μόνο στην άσκηση κριτικής στις υφιστάμενες χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και στη συγκρότηση ανεξάρτητων, ανοιχτών και δημοκρατικά διοικούμενων εναλλακτικών λύσεων, θεμελιωμένων σε σοσιαλιστικές αρχές. Εν τέλει, το άρθρο παρουσιάζει τον αγώνα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη ως αποφασιστικής σημασίας μέτωπο στον ευρύτερο αγώνα για την ανθρώπινη χειραφέτηση —ένα μέτωπο που απαιτεί τεχνική επάρκεια/δεξιότητα[3], πολιτική ανανέωση[4] και παγκόσμια αλληλεγγύη.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ